ΤΖΟΚΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Η Δύναμη Της Στιγμής

                                                                      Θεοδώρα Τζόκα, Η Δύναμη Της Στιγμής
                                                     Είδος: Αισθηματικό/Κοινωνικό
                                                  Βαθμολογία: 5,5/10

                       

Μετά το Βιβλίο της Ευδοκίας που κέρδισε τις εντυπώσεις, η Θεοδώρα Τζόκα επανέρχεται με ένα δυναμικό αισθηματικό μυθιστόρημα κοινωνικών προεκτάσεων.
Η Δύναμη Της Στιγμής έιναι ένα βιβλίο που αφουγκράζεται τα σημεία των καιρών.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Συρία, 2014: H Nαντίγια Μουρεντίν είναι η μόνη από την οικογένειά της που ο πατέρας της, ο ελληνομαθής γιατρός Αλή, κατορθώνει να ανασύρει ζωντανή από τα ερείπια του σπιτιού τους στο Χαλέπι της Συρίας ύστερα από εάν σφοδρό βομβαρδισμό.
               Αυτός ο βομβαρδισμός πυροδοτεί την απόφασή του Αλή Μουρεντίν να διαφύγει από τη φλεγόμενη κόλαση της Συρίας αναζητώντας ένα ασφαλέστερο άυριο στην πατρίδα των νεανικών του χρόνων, για αυτόν και την κόρη του.
Μετά από περιπέτειες και την απειλή των τζιχαντιστών σε κάθε τους βήμα, θα βρουν την πολυπόθητη θέση στην απέλπιδα βάρκα που θα τους μεταφέρει στην Ελλάδα.
           Μετά από ένα τραγικό ναυάγιο στα ανοικτά της Κω, η προσφυγοπούλα Ναντίγια θα σωθεί από τα χέρια του ντόπιου δικηγόρου Στέφανου κι αυτή η συνάντηση θα αλλάξει την πορεία τους για πάντα.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Αφουγκραζόμενη την επικαιρότητα η συγγραφέας Θεοδώρα Τζόκα έφερε στο προσκήνιο το δράμα των προσφύγων που τον τελευταίο καιρό έχει γιγαντωθεί, με απρόβλεπτες συνέπειες για το ριζικό της Ευρώπης.
          Η Δύναμη Της Στιγμής της Θεοδώρας Τζόκα, αποτελεί μια κοινωνική ιστορία ζυμωμένη με τα υλικά του απελπισμένου έρωτα, της αδικίας και της ανθρώπινης οδύνης και θα είχε αναχθεί σε ένα κοινωνικό βιβλίο αναφοράς για τις ημέρες που ζούμε, αν δεν παρουσίαζε κάποιες σημαντικές αδυναμίες..
                Στο επίκεντρο μια Σύρια φοιτήτρια αρχαιολογίας, η Ναντίγια Μουρεντίν και ο φιλέλληνας πατέρας της , ο Αλή, που είχε τελειώσει Ιατρική στην Ελλάδα, γεγονός που υποδηλώνει τους δεσμούς ανάμεσα στους δύο λαούς- παρά τη διαφορά θρησκείας και κουλτούρας.
       Η Ναντίγια Μουρεντίν βρέθηκε από τα κύματα της Μεσογείου, στο τρικυμιώδες πέλαγος ενός απαγορευμένου έρωτα, καθώς ο ευαίσθητος Έλληνας Στέφανος της σώζει τη ζωή, όταν ετοιμοθάνατη την ξεβράζει η θάλασσα στις ακτές της Κω.
                  Η συγγραφέας κατορθώνει να αποδώσει τον παραλογισμό του πολέμου και αποτυπώνει ένα αγωνιώδες οδοιπορικό των προσφύγων εκείνων που, ενώ ποθούν ειρήνη και δημιουργία, ξεριζώνονται βίαια και καταδικάζονται στην εξαθλίωση.
        Οι Σύριοι πρωταγωνιστές μας αντιπροσωπεύουν ιδανικά την εύπορη τάξη των Σύριων που ευημερούσαν και μεγαλουργούσαν πριν τον πόλεμο, παρότι η χώρα τους ασπαζόταν το Ισλάμ.
Ακόμη διαγράφονται συγκινητικά οι οικογενειακοί δεσμοί και το ήθος ανθρώπων ταμένων στις αξίες και στο φως.
                Έτσι εξυφαίνεται ένας έρωτας από τους πλέον δραματικούς που υπακούει στο προσφιλέστατο αρχέτυπο του άντρα σωτήρα που θέτει υπό την προστασία του το αγνό κορίτσι.
Λάτρεψα αυτήν την έμπνευση, που μάλιστα στο βιβλίο είναι διαποτισμένη από μια διάσταση σχεδόν ανθρωπιστική!
           Από το σημείο εκείνο όμως προβάλλει και ο αντίπαλος πόλος μέσα από πρόσωπα που διαθέτουν κοινωνική δύναμη, απρόσιτη στον μέσο άνθρωπο κι η ιστορία μας περιπλέκεται μυθιστορηματικά...
Ακολουθούν ανατροπές και δραματικές συγκρούσεις στην ψυχή της Σύριας ηρωίδας, που αφού γνωρίζει το κοινωνικό περιθώριο και την ύστατη ηθική έκπτωση αναγκάζεται να επιστρέψει για να κλείσει ο αιματηρός κύκλος στον οποίο άθελά της ενεπλάκη.
Είναι εμφανές πως η εξέλιξη κινείται σε μονοπάτια γοητευτικά που oμως στερούνται ρεαλισμού.
'Ετσι το βιβλίο αποκτά χαρακτηριστικά ενός ρομαντικού δράματος που εξατομικεύεται και χάνει κάτι από τον αμιγώς κοινωνικό του χαρακτήρα.
            Ένα από τα στοιχεία που μου άρεσαν στη Δύναμη της Στιγμής είναι πως ανέδειξε τον μικρόκοσμο ενός πορνείου και την αγαθότητα που μπορεί να υπάρχει μέσα σε μια ψυχή σπιλωμένη από άνομα αγγίγματα και τη βρομιά της Νύχτας.
Πρόκειται για την ιδιότυπη μπέσα αυτών που ξεγελάστηκαν και τη στοργικότητα που μόνον οι περιφρονημένοι μπορούν να δείξουν μέσα από την ενσυναίσθησή τους:
Αστραποβολά η "αρετή των αμαρτωλών", που οι δοκιμασίες κι η κοινωνική αδικία σφυρηλατούν μέσα τους καρδιές συμπονετικές.
Μου άρεσε που η συγγραφέας είχε την τόλμη να φέρει στο προσκήνιο πόρνες, δικαιώνοντας ανάμεσά τους τις καλές ψυχές που λαχταρούν να ξεφύγουν, καθώς είναι νωπές στην ελληνική κοινωνία οι μνήμες από τις άρρωστες ιερόδουλες που ένας άλλοτε Υπουργός Υγείας είχε διασύρει το 2013.
Αυτή η αναγωγή γίνεται, διότι η ίδια συγγραφέας παρεμβάλλει τολμηρούς προβληματισμούς γύρω από την Κρίση και την προδοτική πολιτική των τελευταίων ετών -και σίγουρα οι κουβέντες της κρύβουν πολλά περισσότερα από όσα ίσως ένα ρομαντικό μυθιστόρημα της επέτρεψε να γράψει σε αυτές τις σελίδες.  
           Είχε όμως σημεία που με ενόχλησαν κι οφείλω να τα επισημάνω για να είμαι έντιμη απέναντι στον αναγνώστη:
            Στη "Δύναμη της Στιγμής" διακρίνω μια μανιχαιστική προσέγγιση του καλού με το κακό και μόνο ένας χαρακτήρας κάνει την ευχάριστη έκπληξη- ανατρέποντας τα δεδομένα...
Θα ήθελα εμβάθυνση και σε άλλους χαρακτήρες που παρουσιάστηκαν βιαστικά, ενώ μέσα τους μένονταν συγκρόυσεις ανεπίλυτες.
         Το πιο ενοχλήτικό όμως στη Δύναμη Της Στιγμής, είναι πως στο σύνολό τους οι Έλληνες εκπροσωπούνται από ήρωες φαύλους και μέσω αυτών τους αποδίδονται σωρηδόν χαρακτηριστικά ρατσισμού, βίας, νεοπλουτισμού και μικρόψυχίας που καταλήγουν ενοχλητικά κλισέ, αν όχι προσβλητικά για τον μοναδικό λαό της Ευρώπης που υπέστη τόσο μεγάλο βάρος του προσφυγικού.
            Οι πρόσφυγες σχεδόν "αγιοποιούνται" παρότι η διαγωγή τους πολλές φορές δεν επιτρέπει τέτοια θεώρηση, ενώ η χώρα υποδοχής Ελλάδα "δαιμονοποιείται" άδικα.
Το βιβλίο αυτό με προσβάλλει ευθέως ως Ελληνίδα και μάλιστα σε μια εποχή που η χώρα μου χειμάζεται κ αποτελεί κι αυτή θύμα της παγκοσμιοποίησης!
Σίγουρα, υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά στην κοινωνία μας, όμως της δίνεται ανισομερής έμφαση για να τονιστεί  το δράμα της ηρωίδας. Τέτοιες,ωστόσο, απλουστεύσεις δεν προσιδιάζουν σε ένα ώριμο κοινωνικό μυθιστόρημα.Είναι ηθικό ατόπημα όταν ένα "θύμα" (ελληνικός λαός) παρουσιάζεται ωμά ως "θύτης"!!!!
Αυτό και μια ακαθόριστη αίσθηση πως μια από τις τελικές ανατροπές "εκβιάζεται" κάπως και δίνεται με βιασύνη, με εμποδίζουν να μιλήσω για ένα βιβλίο που "κάνει τη διαφορά", ωστόσο μου επιτρέπουν να προτείνω το βιβλίο αυτό ως μια εναλλακτική ρομαντική ιστορία δυνατών συναισθημάτων που ίσως αγγίξει τους αναγνώστες.
          Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα έντονο αλλα λογοτεχνικά αδιάφορο μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί κι επιφυλάσσει δυνατές στιγμές εκβιάζοντας προβληματισμούς που δεν είναι σε θέση να φέρει εις πέρας, 
Ωστόσο διαθέτει μεγαλύτερη βαρύτητα από όση προδιαθέτει το ατυχές εξώφυλλο και ο λιγάκι αταίριαστος τίτλος του.
Αξίζει να το ανακαλύψετε.
                                                                   

Ρενα Ρώσση Ζαίρη, Δυο Φιλία Για την ΑΜΕΛΙΑ

                                        Δυο Φιλιά Για Την Αμέλια, Ρένα Ρώσση Ζαίρη
                                                           Είδος Αισθηματικό
                                                    Βαθμολογία 8/10

                                                                         

Φέτος η Ρένα Ρώσση Ζαίρη, που τόσο αγαπήθηκε για τα βιβλία της "Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι, Μικρόι Άγγελοι , Στην Αγκαλιά του ήλιου", επανέρχεται με ένα ακόμη μυθιστόρημα δυνατών συναισθημάτων και πολύχρωμων εικόνων, ακολουθώντας την τροχιά μια ηρωίδας που έλαμψε σαν σούπερ νόβα ,καίγοντας τα πάντα στο πέρασμα της...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Λου Βεγίνη σαγηνεύει με τα βιολετιά της μάτια τις καρδιές των ανδρών και τον κόσμο του θεάτρου. κατακτώντας την κορυφή.
Στο βωμό της επιτυχίας θα θυσιάσει όμως τον έρωτα και τα παιδιά που γέννησε.
Διαδρομές από την Αθήνα στη Ρώμη και μονοπατια σπαρμένα με ηλίανθους που οδηγούν τελικά στο δέντρο του Ιπποκράτη στην Κω.
Ποιο από όλα οδηγεί όμως στην αληθινή αγάπη και στην κάθαρση;;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το Δυο Φιλιά Για την Αμέλια συνιστά ένα αντιπροσωπευτικό αισθηματικό μυθιστόρημα γεμάτο συναισθηματική φόρτιση ταξιδιάρικες εικόνες και ανατροπές, που δοαβάζεται απνευστί και χαρίζει -στις αναγνώστριες κυρίως-  μια δροσερή, χαλαρωτική εμπειρία.

Μια οικεία ιστορία "δόξας και πτώσης, μίσους και προδοσίας", σπαρμένη με την αστερόσκονη του λυρισμού και του έρωτα, που "κάάάπου" την έχουμε "ξανακούσει", "ξαναδει" ή "διαβάσει".
Ειναι σα μια γνωστή αγαπημένη συνταγή της γιαγιάς, που όποτε κι αν εφαρμοστεί , εγγυάται ένα, ευχάριστο αποτέλεσμα.
Αρκεί να βρεθούν "κατάλληλα χέρια ",όπως η πένα της αγαπημένης Ρένας Ζαίρη.
             Έτσι και το Δυο Φιλιά Για Την Αμέλια δεν είναι πρωτόγνωρη έμπνευση κι ακολουθεί πεπατημένη οδό.
Παραμένει όμως ένα βιβλίο που καθηλώνει από τις πρώτες σελίδες ,διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον και χωρίς να λιμνάζει η πλοκή.

Μια ιστορία  ανθισμένη, που ευωδιάζει από πλήθος λουλουδιών -στοιχείο προσφιλές στη συγγραφέα που κάνει την παρουσία του έντονη και στο "Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι"
            Και σε αυτό το βιβλίο συναντάμε οικεία γνωρίσματα που χαρακτηρίζουν τη γραφή της Ρένας Ρώσση Ζαίρη- με ο,τι θετικό αγαπήσαμε σε κείνη ,αλλά και με τις γνωστές μικρές αδυναμίες.

Ανάμεσα στις πολλές αρετές είναι οι εξελίξεις που συναρπάζουν ως την τελευταία σελίδα, η κοινωνική ευαισθητοποίση και η τρυφερή αύρα που διαπνέει ολόκληρο το έργο ακόμη και στις πολύ σκληρές στιγμές.
              
Για μια ακόμη φορά ταξιδεύουμε με τους ήρωες σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπου η συγγραφέας μας ξεναγεί με ζωηρή εικονοπλασία κ πληροφοριακό υλικό- σε ύφος σχολικής έκθεσης μερικές φορές.
Αυτό σε άλλους αρέσει, σε άλλους όχι.Ανήκω, μάλλον, στους πρώτους.
Αγαπώ αυτά τα ταξίδια των ηρώων και τις αναφορές σε λόγια μεγάλων, όπως εύστοχα εντάσσονται στην πλοκή- κι ας γινεται με έναν τρόπο ανάλαφρο.  

Η "Αμέλια" είναι ακόμη βιβλίο της συγγραφέως που  εξελίσσεται σε διαδοχικούς μονολόγους,-δύο αυτήν τη φορά- που τέμνονται σε κοινά γεγονότα για να επεκταθεί ο δεύτερος στη λύση της ιστορίας.
Μονόλογοι αναίτιοι(δεν εντάσσονται σε κάποιο "τέχνασμα συγγραφικό -πχ γράμμα,ημερολόγιο,εξομολόγηση")
απλώς εξυπηρετούν την τάση της Ζαίρη να γράφει σε πρώτο πρόσωπο- σαν σε εφηβικό μυθιστόρημα.
               Εντούτοις οι μονόλογοι δε φέρνουν πιο κοντά μας τους ήρωες, καθώς παρουσιάζουν μια ομοιογένεια που δεν αποδίδει τις διαφοροποιήσεις στους χαρακτήρες τους.
Το στιλ έκφρασης , η ανάλυση των τοπίων και των σκέψεων παραμένουν ίδια κι απαράλλαχτα "όποιο πρόσωπο κι αν αφηγείται".
Αντιθέτως οι μονόλογοι απαιτούν επανάλήψεις ώστε να φωτιστεί το παζλ από την οπτική του καθενός κι αυτό χαρακτηρίζει όλα τα βιβλία της Ζαίρη.
Χρειάζεται εδώ μια πιο ώριμη διαχείριση αυτού του τρόπου, ώστε να υπηρετεί τους πρωταγωνιστές κ τις απαραίτητες διακυμάνσεις στο βιβλίο.

Ωστόσο  το Θέμα της συγγραφέως αυτή τη φορά αξιέπαινα τολμηρό...
Εκκινώντας από παιδαγωγική βάση η Ρένα Ρώσση καταπιάνεται με τον ναρκισσισμό  που μετατρέπει τον άνθρωπο σε θηρίο.
Αρχικά κατορθώνει να αποδώσει αυτό το νοσηρό "καθρέφτισμα" της ναρκισσίστριας ηρωίδας στα νερά του εγωκεντρισμού της και τον αριστοτελικού τύπου μονισμό της, που την "απομονώνει ψυχικά από όσα αγάπησε ως κι από τα ίδια τα παιδιά της- μετατρέποντάς την σε "θηρίο".

Κατόπιν μέσα από μυθιστορηματικό πρίσμα αναδεικνύονται οι  ολέθριες συνέπειες και μια ηθική έκπτωση χωρίς τέλος.

Η ηρωίδα Λου προβάλλει ως μια απόλυτα τραγική φιγούρα, διότι βιώνει αυτό που ο Ντοστογιέφσκι όρισε ως "κόλαση" ,δηλαδή "την απουσιά της αγάπης" πρωτίστως από την ίδια της την ψυχή...
          Υπό αυτό το πρίσμα, η  συγγραφέας ιχνηλατεί την αιματοβαμμένη  πορεία  της Λου από τις διαταραγμένες σχέσεις με το πατρικό πρότυπο ως την αναπαραγωγή της ιδιότυπης αποστέρησης που βίωσε η ίδια, στα δικά της  τα παιδιά.
Η Ζαίρη επιχειρεί να αποδώσει  τη σύγκρουση ανάμεσα στην ψυχρή μάνα και την κόρη που μαραζώνει στην απόρριψη.
Αυτή η συγκρουσιακή κατάσταση στο βιβλίο κορυφώνεται μέσα από μια εφιαλτική ίντριγκα- μυθιστορηματικού τύπου.
Γενικά δε λείπουν οι υπερβολές που συναντά κανείς σε δυνατές αισθηματικές ιστορίες όπως αυτή...
                   Στον  αντίποδα βιώνουμε το ξεχωριστό δέσιμο πατέρα και κόρης μέσα από στιγμιότυπα που φέρνουν αγαλλίαση στην ψυχή μας και αναδεικνύουν το αίτημα κάθε ψυχής για στοργή που ημερεύει τις αγωνίες τις πικρίες και την ανασφάλεια- εφόδιο ανεκτίμητο για μια υγιή προσωπικότητα...

Το δεύτερο σημαντικό ζήτημα που θίγεται όμορφα στο Δυό Φιλία Για την Αμέλια είναι μια ευαίσθητη κατηγορία ανθρώπων, οι πολίτες με αναπηρία...
Θεωρώ ότι ο  χαρακτήρας που αντιπροσωπεύει αυτήν τη σημαντική παράμετρο, ήταν άκρως ενδιαφέρων κι έπρεπε να έχει σκιαγραφηθεί περισσότερο στο βιβλίο μας, διοτί κόμιζε χρήσιμα διδάγματα -κι ήταν μια ακτίδα ελπίδας για πολλούς ανθρώπους και συγγενείς που στηρίζουν ανθρώπους με ανάλογες δυσκολίες.
                  Αν η συγγραφέας είχε αναδείξει τη  διαδρομη αυτού του προσώπου στο επίκεντρο κ όχι περιφερειακά- θεωρώ θα προσέδιδε στο έργο της την απαράιτητη πρωτοτυπία και μια μεγαλύτερη βαρύτητα. 
            Παρόλαυτα, το πρόσωπο αυτό κατορθώνει να διατηρήσει μια πινελιά αυθύπαρκτης γοητείας και δε συνιστά μια προσχηματική παρουσία διεκπεραιωτικής "ευαισθησίας".
              Όπως σε όλα τα βιβλία της Ζαίρη ο έρωτας δε θα μπορούσε παρά να προβάλλει ως ένα θείο δώρο κι ευκαιρία "εξανθρωπισμού", αγγίζοντας κάθε αναγνώστη.
Το στιγμιότυπο στο λιβάδι για παράδειγμα είναι μικρό κομψοτέχνημα φωτός και συναισθημάτων...
            Η λύση αυτή τη φορά, ήταν ικανοποιητική ,αλλά παρουσιαστηκε λίγο πιο βιαστικά απο ό,τι της αναλογούσε-σχεδόν κινηματογραφικά, χωρίς να αποδίδει την αναμενόμενη συντριβή της ηρωίδας.
           Στο σύνολό του το Δυο Φιλιά Για την Αμέλια είναι ένα απολαυστικό βιβλίο που θα σας ξεκουράσει και θα σας προβληματίσει:
Παρά τις αναπόφευκτες υπερβολές μιας τυπικής αισθηματικής ιστορίας, όπως είναι και η "Αμέλια" - η ουσία παραμένει
και συνίσταται στο αδιαπραγμάτευτο αίτημα της αγάπης-
μαζι με την ευθύνη του Γονιού απεναντι στα παιδιά που γεννά.
. Αφήστε τα φωτείνα συναισθηματα να κατακλύσουν την ψυχή σας και φυλάξτε Δυο Φιλιά Για την Αμέλια!

Διαβάστε άλλες δυο παρουσιάσεις για βιβλία της Ρένας Ρώσση Ζαίρη:
1) Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι

2) Στην Αγκαλια του Ηλιου
 

Ισίδωρος ΖΟΥΡΓΟΣ, ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ

                                            Στη Σκιά Της Πεταλούδας, Ισίδωρος Ζουργός
                                      Είδος : Ιστορικό
                                      Βαθμολογία 10/10

                                        

Εκδόσεις Πατάκη

Αριθμός Σελίδων 693

Χρονολογία Έκδοσης 2005

Τιμή στην αγορά  Απο 22, 60 - 15,62 ευρώ

ΙSBN 9789601614984

To 2005 κυκλοφόρησε ένα σπουδαίο ιστορικό μυθιστόρημα που μας σεργιάνησε στη Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα και ανάγεται πλεόν- κατά κοινή ομολογία- στη σφαίρα της κλασσικής ελληνικής πεζογραφίας.
           Πρόκειται για το έργο "στη Σκιά Της Πεταλούδας "του Ισίδωρου Ζουργού, μυθιστόρημα που διασώζει ξεχασμένες αρετές της γραφής και αξίες.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Προπαραμονές Δεκαπενταύγουστου
Ένας άντρας και μια γυναίκα- άγνωστοι μεταξύ τους-βρίσκονται εγκλωβισμένοι στο ασανσέρ ενός συγκροτήματος επαγγελματικών γρραφείων.
Όσο κυλούν οι ώρες η οικειότητα τους οδηγεί να ανοίξουν το στρείδι της ψυχής τους για να λάμψει η προσωπική τους αλήθεια και η μνήμη.
Μπροστά μας, σε παράλληλους χρόνους, προβάλλει το χρονικό δύο οικογενειών της Μακεδονίας, από την Ανατολική Ρωμυλία του 1860 και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τη Μεταπολίτευση και τη σύγχρονη Θεσσαλονίκη.
            Ταυτοχρόνως, πρόκειται για μια εξελικτική πορεία της ψυχής που έζησε "μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα" και ψήλωσε το ανάστημά της για να συνθλιβεί στη Σκιά της μοίρας της.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

O δάσκαλος και συγγραφέας Ισίδωρος Ζουργός ύστερα από τρία ενδιαφέροντα βιβλία ("Φράουστ", "Βιβλίο Του ωκεανού" και "Ψίχα  του Περασμένου Καλοκαιριού") επανήλθε με ένα επικών διαστάσεων βιβλίο, αποδεικνύοντας το μεγάλο του λογοτεχνικό διαμέτρημα, που τον κατατάσσει στο πάνθεον των σημαντικότερων πεζογράφων της Ελλάδας μας διαχρονικά.

Ανθρωποι και Ιστορία , λοιπόν, Στη Σκιά Της Πεταλούδας!!!

Το πιο εμβληματικό ίσως βιβλίο των τελευταίων χρόνων είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που εκτείνεται τελικά σε υπαρξιακού τύπου προβληματισμούς.
Πρόκειται για μια χαρτογράφηση των αιματηρών διαδρομών της Ιστορίας και των συνειδησιακών αδιεξόδων του ανθρώπου.
Το Έπος της Ματαιότητάς μας.
Όχημα μας γι αυτήν την καταβύθιση, η Ιστορία του 20ου αιώνα, αλλά και ο έρωτας, η πιο μάταιη ψευδαίσθηση αθανασίας...
Η δομή του βιβλίου είναι σπονδυλωτή καθώς, με αφορμή μια απρόσμενη εξέλιξη στο σήμερα, εξακτινώνεται στο χρονικό δύο οικογενειών και τριών γενεών.

Ένα ευφάνταστο εύρημα, ο "εγκλεισμός σε ένα ασανσέρ λόγω τεχνικής βλάβης" φέρνει ακούσια κοντά ένα άντρα και μια γυναίκα.
Η αγωνιώδης αναμονή ξεδιπλώνει τον γόρδιο δεσμό των παγιδευμένων ψυχών και συνάμα το κουβάρι των αναμνήσεων.
Έτσι σχηματίζονται τρεις άξονες...
Με κορμό την αναγκαστική κ άβολη συνύπαρξη  ανάμεσα στους εγκλειστους ,το έργο διακλαδίζεται από τη μια μεριά στην αφήγηση του άντρα και από την άλλη στις μνήμες της γυναίκας.
Φιλόδοξο εγχείρημα με το συγγραφικό αυτό τέχνασμα να συνενώνει ετερόκλητα πρόσωπα σε κοινό παρονομαστή , ώστε να συνθέσει το οικογενειακό πανόραμα διαφορετικών ανθρώπων και ξεχωριστά κοινωνιογράμματα από την επαρχία και τον αστικό ιστό,μέσα στο πέρασμα του χρόνου.
         Η Ιστορία στο βιβλίο υποτάσσεται στην ατομικότητα των ηρώων και παρουσιάζεται με γνώμονα τη δική τους διαδρομή.
          
Η γλώσσα -πάντα τριτοπρόσωπη με τον συγγραφέα παντεπόπτη- "βιώνει ηδυπαθώς" έναν σπάνιο λεξιλογικό πλούτο και μια ποιότητα εκλεπτυσμένη, μη διστάζοντας να ενδυθεί και τη σκληρή εκδοχή της βιοπάλης, των βρόμικων δρόμων ,αλλά και του αυθορμητισμού της αργκό, στους διαλόγους που προβάλλουν φυσικότατοι.
Εξάρσεις λυρισμού σε περιφράσεις απολαυστικής εκζήτησης ,με τον συγγραφέα να αποφεύγει την παγίδα του "ξύλινου λόγου". 
Οι λέξεις  στάζουν ιδρώτα, στάζουν αίμα, ερωτισμό και κομίζουν χίλιες δυο μυρωδιές. 
Παρά τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες, οι περιγραφές είναι καίριες κι εστιάζουν στην ουσία, χωρίς να υποδαυλίσουν τη δράση ή να κουράσουν.
             Ο Ισίδωρος Ζουργός με ένα οικογενειακό έπος σαν εκείνα του Τάσου Αθανασιάδη, μοιάζει συνεχιστής της πορείας που χάραξαν οι κλασσικοί μας, όπως ο Μυριβήλης, ο Θεοτόκης ή ο Καραγάτσης, με τους οποίους έχει αντιπαραβληθεί από πανεπιστημιακούς και ειδήμονες στον χώρο του βιβλίου..
             Το έργο του διαθέτει εκείνο το ηθικό βάθος για να είναι "μεγάλο βιβλίο", διασώζοντας το παλαιό ήθος γραφής με την αναλυτικη διάθεση, τη διεισδυτική μάτιά και την καλλιέπεια της έκφρασης .
        Απέχει παρασάγγας από τον λεκτικό μινιμαλισμό ,την αφαιρετικότητα και τη λεξιλογική πενία των σημερινων λογοτεχνικών τάσεων...

Το σκηνικό μας λοιπόν στην "Πεταλούδα", ξεκινά από την Ανατολική Ρωμυλία και τους πρώτους πρόσφυγες για να εστιάσει στη Θεσσαλονίκη και τις παρυφές της, σκαρφαλώνοντας δυτικά στην Κοζάνη και κατηφορίζοντας για λίγο προς Λάρισα και Αθήνα.
Και μέσα σ' όλα η πανταχού παρούσα πεταλούδα με την ιδιαίτερη σημειολογία στην ελληνική παράδοση- από την αρχαία Ελλάδα ως τον Παπαδιαμάντη και την ποίηση.
Σύμβολο των χαμένων ψυχών, οιωνός θανάτου και μοίρας αναπόδραστης...
Από τη  μια έχουμε την συγκλονιστική φιγούρα της Ζώικας -της αρχετυπικής γυναικείας καρτερίας.
Μέσα από τα μάτια της θα γνωρίσουμε το μένος των Εξαρχικών  και τις απηνείς διώξεις του ελληνικού στοιχείου στα χωριά της Μακεδονίας- ειδικότερα κληρικών και δασκάλων.
Θα μπούμε σε σπιτικά πλούσια, αλλά και στον συντηρητικό αστισμό του θρησκόληπτου, πατριδοκαπηλικού καθεστώτος Μεταξά.
Θα ανιχνεύσουμε την ιδεολογική σύγκρουση που κόχλαζε στην προπολεμική Ελλάδα.
Το πλαίσιο  της εποχής εδώ δίνεται κυρίως με αντιπροσωπευτικές προσωπογραφίες κι όχι τόσο με ηθογραφική αναπαράσταση.
           Τα χρόνια του πολέμου τα γεγονότα προσλαμβάνουν καταιγιστική τροπη.
Η αντίθεση ανάμεσα σε αντιστασιακούς και δωσίλογους θα κορυφωθεί σε ανατρεπτικές στιγμές που δύσκολα θα ξεχάσει ο αναγνώστης.
Η γλυκιά Ζώικα, ο Σταύρος, ο Παναγιώτης, η ηδυπαθής Χρυσούλα, ο παγερός Χαρίλαος, η ρούσα Αγγελική , ο Νίκος η Σταυρούλα σε στιγμές γλυκόπικρες και άκρως τραγικές ακολουθούν τη μοίρα τους.
Στον άλλο πόλο αφήγησης προβάλλει ο αέναος κληρωτός του Οδυσσέα, ο αιώνιος Έλληνας- είτε ως πρόσφυγας είτε ως ταξιδευτής άπληστος και φιλοπερίεργος.
           Άνθρωποι που ζητούν να ριζώσουν κ κείνοι που αναζητούν πάντα τη φυγή χωρίς να γνωρίζουν τι θέλουν να ξορκίσουν. 
          Ο Μάρκος, "γιος του φονιά του λύκου", αναζητά την οικογενειακή γαλήνη βιώνοντας την ανταλλαγή των πληθυσμών και τον αγώνα της προσφυγιάς να στεριώσει.
           Η ιστορία μας μεταφέρει στο Βέλβεντο,στον Γαλλικό και στο πολυπολιτισμικό μωσαϊκό της προπολεμικής Θεσσαλονίκης με την ανεμελιά των τεκέδων, τους ρεμπέτες το εμπορικό δαιμόνιο,αλλά κι εκείνους που στη σκιά διεκδικούσαν ενα φωτεινό αύριο...
Η Αννίκα, ο Βασίλης , ο Κοσμάς, ο Ηλιας, ο Βασίλης όλοι τους αφήνουν το δικό τους χνάρι με το αλέτρι της αξιοσύνης ή το ίδιο τους το αίμα στην ψυχή του αναγνώστη.

Οι καταστάσεις μέχρι τη μεταξική δικτατορία προσεγγίζονται ακροθιγώς.
Εκεί ανθεί μια μοναδική αντρική φιλία που ο συγγραφέας αποκρυπτογραφεί με ρεαλισμό τους μοναδικούς της κώδικες, αναδεικνύοντας τις αρετές που απορρέουν από αυτή.
Φιλία που στις αντιφάσεις της μου θυμίζει λίγο τον Λούη του Μουρσελλά με τον εκεί  συντηρητικό αφηγητή. 
         Το κομμάτι όμως στο οποίο δίνεται σαφής έμφαση είναι ο Πόλεμος και Κατοχή που ζωντανεύουν με εφιαλτική παραστατικότητα  και πολύ δυνατές στιγμές. 
            Τραγική φιγούρα ο Ηλίας αλλά ο πιο ξεχωριστός χαρακήρας είναι ο Βασίλης, που θα ήθελα ίσως να έχει αναπτυχθεί περισσότερο στο βιβλίο, καθώς έχει μια αυτόφωτη δυναμική και μια ιδιότυπη γοητεία με ισχυρό συγκινησιακά φορτία.
Και στις δύο ιστορίες ο Εμφύλιος καθώς και η πολιτικές ανακατατάξεις που οδήγησαν στη δικτατορία των Απριλιανών βρίσκουν μικρό μερτικό και το δράμα των ηρώων ατομικοποιείται και αναδιπλώνεται σε πιο ενδοσκοπικά μονοπάτια προσωπικής εξέλιξης.
           Προσπερνάμε τη Χούντα και τα γεγονότα του Πολυτεχνείου καθώς και την επιστροφή Καραμανλή και μιας αμφίβολης Δημοκρατίας για να ιχνηλατηθεί ένα αντιπροσωπευτικό πορτρέτο της μεταπολιτευτικής ανεμελιάς , της αστυφιλίας και του υλισμού.
           Με την παροδο του χρόνου και των γεγονότων οδηγούμαστε με απόλυτη φυσικότητα τελικά στη μοιραία "Συνάντηση" του άντρα και της γυναίκας μέσα στο ασανσέρ...

Η ιστορία στο σήμερα ακολουθεί αντίστροφη πορεία.
Ενώ στις οικογενειακές ιστορίες συμπυκνώνεται ο χρόνος, ο εγκλεισμός διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο, κυλώντας "ανάρμοστα" αργά για να επιτείνει την αγωνία μας.
Ο συγγραφέας επίτηδες έχει βάλει χρονομετρητή σε κάθε κεφάλαιο σχετικά με το ασανσέρ, για να δείξει τη σχετικότητα του χρόνου που περιγελά τα ανθρώπινα κι άλλοτε κυλά σα νερό , άλλοτε καθηλώνει στο μαρτύριο της αναμονής.Επιδαψιλευει έτσι την αγωνία κ αναπαριστά ποσο αργά κυλάει ο χρόνος οταν αναμένεις το θαυμα που δεν ερχεται..
          Τι παράξενος εγκλεισμός όμως που απελευθερώνει τους δυο εγκλωβισμένους ξεμπροστιάζοντας τα εσωτερικά τους δεσμά!
Ανθρωπιά, λαχτάρα και ένας έρωτας απεγνωσμένος!
Ανάμεσα σε μπαρουτοκαπνισμένες μνήμες και ηρωικά κατορθώματα έρχεται κι αυτός να ορθώσει τη δική του ηρωική κραυγή ελευθερίας, σαν πράξη αντιστασιακή στον ζόφο του θανάτου.

Η  τελική εκβασή της φέρνει δάκρυα στα μάτια και συνταράσσει τον αναγνώστη εγκαθιστώντας στην ψυχή το μελαγχολικό κι ομιχλωδες μακεδονικό τοπίο που συναντάμε στην νεορομαντική - παρακμιακή Ποίηση του Τέλλου Άγρα.
          Ο συγγραφέας Ζουργός κατόρθωσε να διαπεράσει τη νικημένη Ιστορία των συντεθλιμμένων "μικρών "του 20ου αιώνα και να συνθέσει μοναδικά μια ελεγεία για τους Αποτυχημένους.
                                                Πως ορίζεται όμως η Αποτυχία;; Φτώχεια;Μοναξιά;Θάνατος;Αρρώστια;Απόρριψη;;Επαγγελματική καταστροφή;Διαζύγιο;Ατεκνία;Προδομένη ιδεολογία;Συνθηκολόγηση;;Αλλοτρίωση;
           Δεν έχει σημασία. Κάθε ήρωας το βιώνει με τον  δικό του τρόπο.
Η "ήττα" καθενός θυμίζει τον οδυνηρό κύκλο που, παρά τις αξιοθαύμαστες μάχες τους, ακολούθησαν και οι "Σκλάβοι" του Θεοτόκη για να επιστρέψουν στα "Δεσμά" τους- ταξικά ,βιολογικά, συναισθηματικά: Από την ανελέητη μοίρα δεν ξέφυγε κανείς- ούτε στον Θεοτόκη, ούτε στον Ζουργό.
.
Κοινή παράμετρος, λοιπόν, η έννοια της Ματαίωσης.
Ματαίωση μιας προαιώνιας υπόσχεσης μεγαλείου.
Το νόστιμον ήμαρ που δε δικαίωσε την οδύσσειά μας, καθώς οι πύλες του Παραδείσου έμειναν κλειστές κι οι ποιητές "βουβοί".                                    

Ναι. Στη "Σκιά Της Πεταλούδας" του ο συγγραφέας Ζουργός κατάφερε να αποτυπώσει τη "Μελαγχολία της Πατρίδας" (όπως την όρισε ένας άλλος του λόγου ποιητής, ο Μάνος Ελευθερίου) σε μια μοναδική σύζευξη με την έσω τραγωδία του ανθρώπου.
            
Μια πεταλούδα είναι κι η ύπαρξη του καθενός που "πάλεψε με την προνύμφη της",διεκδικώντας πολύχρωμες πτήσεις, για να βρει τελικά φτερά που τη γέλασαν , που ποτέ δεν έφτασαν στον ήλιο, γιατί ήταν κέρινα...

Ανακαλύψτε αυτό το σπουδαίο βιβλίο, το μεγάλο έργο που ανυψώνει τη Λογοτεχνία μας στο αισθητικό και δημιουργικά παιδευτικό βάθρο που προκαλεί κάθε άνθρωπο να "ψηλώσει" -έστω και λίγο- πνευματικά και ηθικά.

                                                                          Δέδε Έλλη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ του ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΖΟΥΡΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ


                                       ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ (Από Wikipedia)

Ο Ισίδωρος Ζουργός[1] είναι Έλληνας συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως δάσκαλος. Έχει δυο παιδιά και σήμερα εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με διάφορα περιοδικά δημοσιεύοντας ποίηση και πεζογραφία, καθώς και βιβλιογραφικά κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο και ιστορίας της εκπαίδευσης.

Το 1996 συμμετείχε στη συλλογική έκδοση κειμένων για την εκπαίδευση, με τον τίτλο "Αναπνέοντας κιμωλία -γραφές εκπαιδευτικών", από τις εκδόσεις Σαββάλα. Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα: "Φράουστ" (Λιβάνης, 1995/Πατάκης, 2010), "Αποσπάσματα από το βιβλίο του ωκεανού" (Πατάκης, 2000/2007), "Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού" (Πατάκης, 2002/2010), "Στη σκιά της πεταλούδας" (Πατάκης, 2005), "Η αηδονόπιτα" (Πατάκης, 2008), "Ανεμώλια" (Πατάκης, 2011 - Βραβείο Αναγνωστών ΕΚΕΒΙ)[2].

Πρόσφατα (2014), από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί το "Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο"[3]. "Ενα πολυσχιδές μυθιστόρημα , εξαιρετικά γραμμένο, για τον κόσμο της επιστήμης, της Ιστορίας, της φιλοσοφίας, της Ιατρικής, της θεοκρατικής αντίληψης, της τέχνης, της επινόησης της γραφής, της συναισθηματικής εξέλιξης"[4].

Επίσης, συμμετείχε στη συλλογική έκδοση "Ζωολογία του πάνω και του κάτω κόσμου"[5] (Πατάκης, 2009), στη σειρά "Hotel-Ένοικοι Γραφής", που επιμελείται ο Μισέλ Φάις[6].


Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο, 2014
Ανεμώλια, 2011
Η Αηδονόπιτα, 2008
Στη σκιά της πεταλούδας, 2005
Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού, 2002
Αποσπάσματα από το βιβλίο του ωκεανού, 2000
Φράουστ, 1995

ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΑΚΗ, Μονο Τα Ματια Μενουν

                                       Μονο Τα Ματια Μενουν, Μαρία Ρουσσάκη
                                          Είδος :Κοινωνικό/Αισθηματικό         
                                           Βαθμολογία: 7,/10

Μετά την παιδική Λογοτεχνία, η Μαρία Ρουσάκη αποφάσισε να δοκιμάσει τις δυνάμεις της στο μυθιστόρημα ενηλίκων με το κοινωνικό βιβλίο "Μόνο Τα Μάτια Μένουν" από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Ας γνωρίσουμε το πρώτο της αυτό εγχείρημα:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
O Περικλής Καλαμάνος ξεκινά τη ζωή του σε ένα χωριό του Ταύγετου , με μια σκιά να στιγματίζει τον οικογενειακό του βίο.
             Ασφυκτυώντας στη ζωή του μικρέμπορου και ατενίζοντας τη θάλασσα της Καλαμάτας οραματίζεται μεγάλα ταξίδια και επαγελματικά κατορθώματα, ενώ τα μάτια της μικρής Γιασεμής πυρπολούν τα εφηβικά του όνειρα.
           Το ξέσπασμα του Ελληνοιταλικού Πολέμου όμως ανατρέπει τα σχέδιά του και στρέφει την πυξίδα της ζωής του προς τη γερμανοκρατούμενη Θεσσαλονίκη, όπου απρόσμενα χρίζεται προστάτης της νεαρής Αλιάννας... 
Όταν όμως ανακαλύπτει μερικά γράμματα της χαμένης θείας του, Χρυσανθούλας ,αρπάζει την ευκαιρία να αποδράσει απο τον θανάσιμο κλοιό του Εμφυλίου και μεταναστεύει στην Αμερική.
Εκεί εντάσσεται στην ομογένεια αναζητώντας το "αμερικάνικο όνειρο", όταν αιφνιδιαστικά εμφανίζεται η λατρεμένη φιγούρα των εφηβικών του χρόνων και ο Περικλής αναμετράται με το δίλημμα ανάμεσα στην επιθυμία και τη συνείδηση.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Μαρία Ρουσάκη επιλέγει να πραγματοποιήσει το ντεμπούτο της στη λογοτεχνία ενηλίκων με ένα υπέροχο κιοινωνικό μυθιστόρημα γύρω από μια πληγή ριζωμένη στο συλλογικό ασυνείδητο του Έλληνα:
                 Πρόκειται για τη Μετανάστευση και την "περιπλάνηση", που -αν και είναι σύμφυτη με το ριζικό της φυλής μας από τα ομηρικά κιόλας έπη- κορυφώθηκε οδυνηρά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. 
                    Η συγγραφέας προσεγγίζει το θέμα από μια ατομοκεντρική και συναισθηματική σκοπιά, προσφέροντάς μας  μια ιστορία που ρέει αβίαστα με στρωτό λόγο και αρκετές ανατροπές.
                Παράλληλα, παρουσιάζει το ιστορικό περίγραμμα με κάποιες σύντομες, εμβόλιμες αναφορές ως προς το παγκόσμιο σκηνικό αποκομμένες ενίοτε από τους ήρωές μας,σαν ιντερμέτζα, κι όχι πάντα ενταγμένες στην πλοκή.

Μου άρεσε πολύ που η Μαρία Ρουσάκη για κεντρικό της ήρωα επέλεξε έναν άντρα αρκετά ευαίσθητο που φέρει αρκετές από τις άρετες του απλού Έλληνα, χωρίς να προβάλλει εξιδανικευμένος.
Έχει πάντα ενδιαφέρον όταν γυναίκες συγγραφείς επιλέγουν άντρες πρωταγωνιστές κι η Ρουσάκη κατορθώνει να πιάσει τον παλμό της αντρικής ψυχολογίας, χωρίς ωστόσο να ιχνηλατήσει πολύ βαθιά τον πρωταγωνιστή.
         
Η ιστορία ξεκινά με μια μεγάλη αγάπη και είναι διάστικτη με χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της ζωής στα χωριά και του πιεστικού οικογενειακού βίου αντάμα με το θρησκευτικό αίσθημα, χωρίς να γίνεται λεπτομερής.
Αγωνία, τρυφερότητα και ερήμωση εναλλάσσονται από τις πρώτες σελίδες.
          Ο έρωτας στην ψυχή του νεαρού ήρωά μας ανθίζει με ιδιαίτερο λυρισμό, όπως συμβαίνει στις έφηβικες ψυχές.
Τα όνειρα του Περικλή ριζώνουν και στην ψυχή του αναγνώστη.

Έτσι κατορθώνει να λειτουργήσει αργότερα το στοιχείο της ανατροπής που φέρνει ο πόλεμος και μετά η Κατοχή.
Απόλαυσα την πρωτότυπη έκβαση που έστρεψε τον ήρωά μας προς τη γερμανοκρατούμενη Θεσσαλονίκη και τη συνάντησή του με τη μικρή Αλιάννα την οποία κλήθηκε να προστατεύσει.
Θεωρώ πως το υλικό στη Θεσσαλονίκη της Πείνας, και του εκτοπισμού των Εβραίων ήταν συναρπαστικό  και ίσως η συγγραφέας έπρεπε να το αξιοποιήσει ακόμη περισσότερο και να σταθεί πιο αναλυτική.-ειδικότερα ως προς τη σφυρηλάτηση του δεσμού με τη μικρή Αλιάννα.
           Ωστόσο, αυτό το κομμάτι παρέμεινε γοητευτική εξέλιξη, όπως και ο τρόπος που ο Περικλής θέλησε να "αποδράσει" από τον επικίνδυνο κλοιό του εμφύλιου σπαραγμού -αίτιο για τη μετανάστευση πολλών άλλωστε.
           
Και πάμε στο δεύτερο μέρος που εκτείνεται με μεγαλύτερη ανάλυση ίσως και ανισομερώς προς το πρώτο.
           Η ζωή στην Αμερική κι η αγωνία του μετανάστη αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό, ωστόσο εκτονώνονται από τη φιλόξενη παρουσία οικείων προσώπων που σύντομα αμβλύνουν το αίσθημα της αποξένωσης.
Η άγνοια της γλώσσας, των κωδικων και των νόμων αναδεικνύονται σε εμπόδια, που ορθώνονται στην ψυχή κάθε μετανάστη, παράλληλα με την καχυποψία και τον εγγενή πόθο του νόστου.

Ο Περικλής μας όμως θα δοκιμαστεί από ένα Το οικογενειακό δράμα που παρουσιάστηκε με πειστικό τρόπο ,
Σε αυτό το σημείο προκύπτει η  μεγάλη συνάντηση, που πυροδοτεί διλήμματα  και γεγονότα τραγικά, επιφυλάσσοντας  εκπλήξεις και σκληρές στιγμές. 

             Έχω την αίσθηση πως το δίλημμα λύθηκε  ίσως "κι ερήμην" του ήρωά μας χωρίς να αναδείξει τη δική του ηθική ευθύνη, αλλά αυτό θα το ανακαλύψει ο αναγνώστης.
                    
Ικανοποιητική στάθηκε, σε κάθε περίπτωση, η ηθογραφική αναπαράσταση του νέου τοπίου που περίμενε τους μετανάστες:
Η εικόνα της ανέμελης Αμερικής του ΄50, όπου ματαιόδοξα κτίρια, φαντασμαγορικές γέφυρες και λαμπερά φώτα συνυπάρχουν με τις σκιές του ανήλιαγου υπόκοσμου και του μακάρθισμου.
              Η συγγραφέας μας έδωσε αντιπροσωπευτικές καρτ ποστάλ από τη ζωή και μας έκανε να λικνιστούμε στα ακούσματα της χωρας αυτής.
Κυρίως όμως χαρτογράφησε πολύ διεισδυτικά το "Αμερικάνικο Όνειρο" και τον τρόπο που διαβρώνει τις συνείδησεις, ένα όραμα σχεδόν καλβινιστικού τύπου, που μέσα από μια ευμάρεια και την τεχνολογική εξέλιξη, υποκαθιστά τις ανθρώπινες σχέσεις.
Μια βιτρίνα ψυχαναγκαστική σε βάρος της ουσίας με τον διογκούμενο υλισμό και την αγάπη συχνά απούσα  

H πλάνη αυτή έρχεται σε αντιδιαστολή προς την κεντρική εν τέλει ιδέα του βιβλίου που είναι η έννοια της ρίζας ως πυξίδας της υπαρξης μας κι εδώ με το δίπολο αποξένωσης και νοσταλγίας να διχάζει την ψυχή του πρωταγωνιστή. :
Ή έννοια της ρίζας δεν είναι μόνο τα πατρια εδάφη.
Είναι εκεί που αγάπησε η καρδιά μας κι οι αξίες με τις οποίες γαλουχηθήκαμε.
Τον σταθερό αυτόν αξιακό κώδικα δείχνει να συμβολίζει ο στιβαρός Ταύγετος,(νοερά ή και οπτικά παρών στο έργο ολόκληρο) που δίνει κάθε φορά δύναμη στον πρωταγωνιστή, όπως το άγγιγμα της γης στον μυθικό γίγαντα Ανταίο.


 Αυτό το μήνυμα καθιστά το βιβλίο ξεχωριστά ανάμεσα σε άλλα μυθιστορήματα σχετικά με την ομογένεια, όπως π.χ. το περσινό "Έτσι Ξαφνικά" της Ιουλίας Ιωάννου.

Ένα μυθιστόρημα,λοιπόν, που σίγουρα θα συγκινήσει με πολλούς τρόπους τον αναγνώστη αγγίζοντας το συναίσθημα αλλά και τη συλλογική μνήμη.
Να καλωσορίσουμε τη Μαρία Ρουσάκη στη Λογοτεχνία Ενηλίκων με την ευχή να προσφέρει αρκετά ακόμη βιβλία ουσίας σε αυτήν!

ΟΙ ΘΕΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ,Αλεξανδρος Μπούφεσης

                                                                         Οι Θεοί Του Πολέμου, Αλέξανδρος Μπούφεσης
                                             Είδος :Ιστορικό
                                             Βαθμολογία 9,5/10
                                       

To 2007 κυκλοφόρησε σε επανέκδοση, ένα πραγματικά σημαντικό ιστορικό μυθιστόρημα- με σαφή αποστασιοποίηση από την πεπατημένη οδό που ακολουθεί η ιστορική μυθιστοριογραφία στην Ελλάδα...
Οι Θεοί Του Πολέμου, λοιπόν, είναι ένα έργο το οποίο κάνει τη διαφορά, συστήνοντάς μας δυο κορυφαίες προσωπικότητες του Β Παγκοσμίου Πολέμου- άγνωστες στυο ευρύ κοινό.
Είναι θετικό που μετά τις εκδ Λογείον, ένας μεγάλος οίκος σαν του Λιβάνη άνοιξε τις πόρτες σε έναν νέο λογοτέχνη που προβάλλει κιόλας ώριμος, έχοντας πολλά να δώσει!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Βρισκόμαστε στα πρόθυρα του Β Παγκοσμίου Πολέμου. 
Ενώ ο οξυδερκής Ρώσος στρατηγός Γκεόργκι Ζούκωφ προσπαθεί να επιβιώσει από τις μηχανορραφίες της "σταλινικής αυλής" και τις στέπες της Μογγολίας, ο καινοτόμος Γερμανός Χάιντζ Βίλχελμ  Γκουντέριαν συστήνει στον κόσμο την τρομερή ισχύ των τεθωρακισμένων, που σύντομα θα κληθεί να αναπτύξει στην Πολωνία.
Σύντομα η Ιστορία θα τους θέσει αντιμέτωπους και ένας θα είναι ο νικητής.
Πορείες παράλληλες στο αιματοβαμμένο χιόνι της αχανούς ρωσικής στέπας και -ταυτόχρονα το δράμα του ανώνυμου στρατιώτη.
       Είναι το δράμα του Ανατόλι, που ο πόλεμος γκρεμίζει σε ερείπια όσα είχε αγαπήσει.
      Είναι η εφιαλτική σκιά των Ες Ες πάνω από  την οικογενειακή ζωή του Σεμπάστιαν και της Ανελί.
Η τελική αναμέτρηση θα κρίνει πολλά περισσότερα από ένα πεδίο μάχης!
Διακύβευμα η ίδια η Τιμή κι αξιοπρέπεια του Ανθρώπου...  


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Οι "Θεοί του Πολέμου" είναι ένα εξαίσιο δείγμα ιστορικού μυθιστορήματος και δυναμική είσοδος του φέρελπι Αλέξανδρου Μπούφεση στα... "βαθιά νερά" της Λογοτεχνίας.
Ένα βιβλίο γεμάτο φωτιά, αληθινή φιλία και αντρειοσύνη!
        
Πρόκειται για ένα πραγματικό έπος, που απεγκλωβίζεται από τα ελληνοκεντρικά πλαίσια που οριοθετούν την πλειονότητα των ιστορικών μυθιστορημάτων στην Ελλάδα.
Ένα ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα μακρυά από την Κατοχή, τον Εμφύλιο κι άλλα γνώριμά μας ζητήματα!
         Πεδίο δράσης στους "Θεούς του Πολέμου" είναι η ταλανισμένη Ρωσία της εξαετίας 1939-1945.
          Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με ένα οδοιπορικό στην κόλαση του Ανατολικού Μετώπου.
       Μια μυθοπλαστική αναπαράσταση της Μητέρας των Μαχών όχι μόνο από στρατιωτικής αλλά και ιδεολογικής πλευράς:
Γερμανοί εναντίον Ρώσων. Ναζισμός εναντίον Κομμουνισμού, σε έναν αγώνα μέχρις εσχάτων. 
Μια ανηλεής αρένα θανάτου, που κράτησε τον κόσμο με κομμένη την ανάσα κι έκρινε ολόκληρο τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
          Ο συγγραφέας  χαρτογραφεί βήμα- βήμα  αυτήν την Τιτανομαχία αναδεικνύοντας στο επίκεντρο τους δύο κορυφαίους στρατηγούς: 
Από τη μια έχουμε τον γοητευτικό Γερμανό Χάιντζ Βίλχελμ Γκουντέριαν, τον θεωρητικό Πολέμου και πατέρα των Pantzer. 
Από την άλλη τη στρατιωτική διάνοια του πεισματάρη εκρηκτικού Ρώσου, Γκεόργκι Κωνσταντίνοβιτς Ζούκωφ.
           Έτσι μας ξετυλίγονται στρατηγικοί σταθμοί του πολέμου μέσα από την οπτική των δύο στρατηγών , σε μια παραλληλία αγωνιώδη και αμφίρροπη.
"Μάχη γιγάντων", που εύκολα θα μπορούσε να "συνθλίψει" τον συγγραφέα, ο οποίος όμως κατάφερε έντεχνα να "τιθασεύσει" τις  εμβληματικές τους προσωπικότητες και να τις εντάξει στη φόρμα που ο ίδιος επέλεξε, αποδίδοντας τη διαδρομή τους και τις ψυχολογικές τους διακυμάνσεις με όχημα την ιστορική εγκυρότητα...
           Αυτή η μέχρι θανάτου αντιπαλότητα αποδίδεται σε σμίκρυνση και μέσα από τους μυθοπλαστικούς χαρακτήρες του Ανατόλι και του Σεμπάστιαν, οι οποίοι γίνονται φορείς μιας πιο συναισθηματικής πτυχής και αφορμή για απροσδόκητες στιγμές ενός ωραίου λυρισμού.
Εδώ αναφύεται ένας δυνατός ερωτισμός και προβάλλει η ανθρώπινη τραγωδία, πίσω από το τραγούδι των πολυβόλων.
    
Βίοι παράλληλοι,λοιπόν, που έχουν παρουσιαστεί με μικρά ,διακριτά κεφάλαια- διαχωρισμένα σαν τετραγωνάκια της σκακιέρας -με σαφή εναλλαγή άσπρου - μαύρου (δώστε σε όποιον θέλετε τα χρώματα .Ο συγγραφέας πάντως διατηρεί την αντικειμενική, έντιμη ματιά.)
         Αυτός ο χωρισμός του υλικού σε ενότητες καθιστά την ανάγνωση ξεκούραστη και επιτείνει το ρυθμό των εξελίξεων- από την άλλη ανακόπτει μερικές φορές τη φόρτιση κάποιων δυνατών στιγμών.
         
Έτσι εισχωρούμε στα άδυτα των δύο Στρατηγείων αλλά και στην ίδια την ψυχή των πρωταγωνιστών.
    Βιώνουμε την εγωμανή παράνοια του Χίτλερ και την παροιμιώδη κόντρα του με τους ακέραιους στρατηγούς της Wehrmacht.
Από την άλλη γευόμαστε τον σταλινικό τρόμο που ζητούσε να ευνουχίσει τα πιο λαμπρά μυαλά εκείνων που δεν ενδύθηκαν τον ρόλο του ρυπαρού αυλοκόλακα.
        Συμμεριζόμαστε τη δίκαιη αγανάκτηση του Γκουντέριαν και την αγωνία του Ζούκωφ απέναντι στον αυτοκαταστροφικό παραλογισμό που χαρακτηρίζει τους ανωτέρούς.  τους
Ο συγγραφέας παρουσιάζει στιγμή-στιγμή τις διεργασίες των μεγάλων αποφάσεων, με ζωηρούς απολαυστικούς διαλόγους, και διεισδυτική ματιά.
           Συναντάμε επίσης κι άλλα σπουδαία πρόσωπα όπως ο Στρατάρχης Φέντορ φον Μποκ, ο δολοπλόκος φον Κλούγκε, ο ύπουλους Ιβάν Κόνιεφ ή ο ακέραιος και απάνθρωπα κακοποιημένος από την NKVD, Κόνσταντιν Ροκκοσόφσκι. 
        Αυτά τα πρόσωπα αναδεικνύονται μέσα από στοχευμένα περιστατικά και λεπτομέρειες της ζωής τους και του μετώπου.
        
Μέσα σε όλα αυτά, ο Αλέξανδρος Μπούφεσης χρησιμοποιεί τους επινοημένους ήρωές του για να επιστρέψει την ανθρώπινη υπόσταση σε κείνους τους "ανώνυμους" ,που 
το σφαγείο του Πολέμου χυδαία βλέπει σαν άψυχους, αναλώσιμους αριθμούς.
Επίσης αποκρυπτογραφούνται με συγκινητικό τρόπο οι κώδικες της αντρικής φιλίας, όπως σφυρηλατείται στη φωτιά και τον θάνατο. Οι πιο δυνατές μυθοπλαστικές στιγμές περιστρέφονται γύρω απο τη φιλία.
Πρόκειται σίγουρα για "υπόθεση ανδρών" με τη γυναίκα σε ρόλο εμπνευσης για τη ζωή,  αλλά σίγουρα όχι πρωταγωνιστικό.
Υπάρχουν στιγμές που ο αναγνώστης αισθάνεται την αδρεναλίνη να κορυφώνεται και ατόφια συγκίνηση να τον κυριεύει- είτε συμπάσχοντας με τα πραγματικά πρόσωπα , είτε ταυτιζόμενος με τους μυθοπλαστικούς χαρακτήρες. Προσωπικά, έκλαψα σε αρκετά σημεία , βιώνοντας την κρισιμότητα των στιγμών με τους πρωταγωνιστές.


Μεγάλο ατού του βιβλίου είναι πως πρόκειται για πρωτόλεια έμπνευση.
    Ο συγγραφέας εδώ αναμετράται με δυο εμβληματικές προσωπικότητες της Παγκόσμιας Ιστορίας, που  η ελληνόφωνη βιβλιογραφία δεν τις έχει προσεγγίσει επαρκώς- με τον έναν, μάλιστα, κατάφωρα αδικημένο...
Για τον Χάιντζ Γκουντέριαν υπάρχει η Αυτοβιογραφία του κ μια ακόμη  παρουσίαση του από τη Eurobooks, ενώ περιστασιακά εκδίδονται Μονογραφίες του από διάφορα περιοδικά.
          Στην περίπτωση του Ρώσου στρατάρχη Γκεόργκι Κωνσταντίνοβιτς Ζούκωφ, τα πράγματα είναι "χειρότερα", καθώς η μοναδική "σοβαρή" αναφορά σε αυτόν ήταν στα 1980 μια- ήδη εξαντλημένη- έκδοση των "Απομνημονευμάτων" του από τη σαφώς προσανατολισμένη "Σύγχρονη Εποχή". 
          Ωστόσο ο Γκεόργκι Ζούκωφ είναι ίσως (μαζί με τον Μοντγκόμερυ στην Αφρική και το Δυτικό Μέτωπο) - η πιο σπουδαία προσωπικότητα του Πολέμου και σίγουρα παραγνωρισμένος στην Ελλάδα, παρ'ότι όλα τα έθνη του χρωστούν τη Μεγάλη Νίκη ενάντια στον Ναζισμό.
        Προφανώς, ευθύνεται το γεγονός ότι κατά τον Ψυχρό Πόλεμο η Ελλάδα είχε τεθεί στη "δυτική σφαίρα επιρροής" και οι απηνείς διώξεις εναντίον των κομμουνιστών και αγνών δημοκρατών σπίλωναν  την πολιτική ζωή της Ελλάδας μέχρι το 1975 τουλάχιστον.
Τρομοκρατία ,λογοκρισία, χαφιεδισμός δε θα επέτρεπαν εκτενείς αναφορές σε έναν σοβιετικό ήρωα τέτοιου βεληνεκούς,ενόσο ήταν στην επικαιρότητα, γι αυτό οι γνώσεις του μέσου Ελληνα εστίαζαν κυρίως σε Δυτικούς αξιωματικούς (Ντε Γκολ, Μοντγκόμερι, Πεταίν κ.λπ).
Κι αργότερα όμως δεν τον συναντάμε τον Ζούκωφ ούτε σε αφιερώματα, ούτε στη βιβλιογραφία.

Χωρίς να συνιστά πλήρη βιογραφία το βιβλίο, λοιπόν, γεμίζει το κενό συστήνοντας τους δυο στρατηγούς και τους πέριξ αυτών στο ελληνικό κοινό.
Ο Αλέξανδρος Μπούφεσης αξιοποίησε το διαθέσιμο πληροφοριακό υλικό, μετουσιώνοντας το εγκυκλοπαιδικό του ύφος σε μυθιστορία και κατορθώνοντας να ιχνηλατήσει με πιστότητα κ ιστορική ενημερότητα το ήθος του Ζούκωφ και του Γκουντέριαν ισομερώς...

Είναι προφανής η έμφαση στη  στρατιωτική ιστορία, (όπως δεν την έχω ξαναδεί σε ελληνικό μυθιστόρημα εγώ) και η περιεκτική παρουσίαση των μαχών και των επιτελικών σχεδιασμών- στο όνομα της οποίας δε γίνεται δυστυχώς, επαρκής αναφορά ούτε στην τραγωδία των λιμοκτονούντων αμάχων ,ούτε και στις απερίγραπτες θηριωδίες που διέπραξαν πίσω από τις γραμμές τα εφιαλτικά SS Einsatzgruppen(A, B, C,D).
Σε αυτό το πλαίσιο και παρά τις διάσπαρτες ημερομηνίες μαχών , μερικές φορές δε γίνεται απόλυτα αντιληπτή η παράμετρος του χρόνου (μιλάμε για μια ολόκληρη 4ετια) και των αβάσταχτων απωλειών για τον σοβιετικό λαό- πέραν του στρατιωτικού πεδίου.

Από τη βιογραφική σκοπιά,  θα ήθελα να δω περισσότερα περιστατικά από τη Νίκη -για παράδειγμα τη φιλια Ζούκωφ -Αιζενχάουερ ή το παρασκήνιο που έθεσε τον Ζούκωφ κι όχι τον Στάλιν έφιππο επικεφαλής της θριαμβευτικής εισόδου στο Βερολίνο.

(O Antony Beevor στο "Βερολίνο 1945" μας πληροφορεί πως ,το λευκό άλογο του Στάλιν πέταξε κάτω τον χαλύβδινο αφεντικό του και τελικώς το χρησιμοποίησε ο Ζούκωφ που κατόρθωσε να το δαμάσει, όπως έκανε στην αρχαιότητα ο Μέγας Αλέξανδρος με τον Βουκεφάλα.)
          Ένα άλλο περιστατικό που άξιζε ανάλυσης  ο συγγραφέας είχε την κατάρτιση να κάνει, είναι η εκτέλεση του σαδιστή δημίου Λαυρέντι Μπέρια, στην οποία ενεπλάκη ο Ζούκωφ, ενώ κι η προσωπική του ζωή παρέμενε πολυτάραχη (απέκτησε τρίτη κόρη στα 64 του από τον δεύτερο γάμο του με μια στρατιωτική γιατρό).

Από την μεριά της μυθοπλασίας, που γενικά με άγγιξε βαθιά, ίσως θα μπορούσαν να έχουν αναλυθεί λιγάκι περισσότερο οι στιγμές των αμάχων (Νάντια στα μετόπισθεν) αλλά και των ανώνυμων στρατιωτών -ειδικά από την πλευρά του Φάλκε.
Τα ήδη υπάρχοντα περιστατικά πάντως ήταν συγκλονιστικά και άρτια ψυχογραφημένα.

Η συνολική γοητεία και η βαρύτητα του έργου ωστόσο με έκαναν να παρακάμψω ευθύς τις μικρές μου επισημάνσεις ,όπως και κάποιες μικροαστοχίες στην επιμέλεια (χωρισμός ενοτήτων και ορθογραφικά)


Παρ' όλες τις λεπτομέρειες, που ο άχαρος ρόλος του κριτικού οφείλει να επισημάνει, "ΟΙ ΘΕΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ" παραμένουν σίγουρα ένα δυνατό μυθιστόρημα με ιστορικό και ποιοτικό βάθος".
Το βιβλίο του νεαρού συγγραφέα Αλέξανδρου Μπούφεση σηματοδοτεί ένα σημαντικό επίτευγμα- άκρως πρωτότυπο για τα ελληνικά δεδομένα, μιλώντας μας για "άγνωστους ήρωες", που εξέλιξαν τα δεδομένα της πολεμικής θεωρίας κι έλαμψαν σε ζοφερούς καιρούς με την ιδιοφυία και το ηθικό τους διαμέτρημα!

Ένα βιβλιο που έχει ήδη μεταφραστεί και στην Αμερική.

Σίγουρα , οι Θεοί Του Πολέμου συνιστούν ένα αλησμόνητο μυθιστόρημα, που σίγουρα "μάς έλειπε"  κι αποτελούν απαραίτητη προσθήκη στη βιβλιοθήκη κάθε λάτρη της Ιστορίας και της Λογοτεχνίας, που ζητά να ξεφύγει από τα τετριμμένα και να καταδυθεί σε συναρπαστικές στιγμές του άμεσου ιστορικού παρελθόντος!


                                                                                                              ΕΛΙΣΣΑΒΕΤ Π. ΔΕΔΕ



                                                                
                                                                   
                                                              ΕΠΙΜΕΤΡΟ


                                                                    Константи́н Константи́нович (Ксаве́рьевич) Рокоссо́вский

Ο μαρτυρικός και γλυκύς Κόνσταντιν Ροκκοσόφσκι, (σε μια απολυτα πιστη απεικονιση με ολα του τα παρασημα) που στο βιβλίο θα πληροφορηθείτε πολλά στιγμιότυπα της περιπετειώδους πορείας του και την πολυτάραχη σχέση του με τον Γκεόργκι Ζούκωφ

                                                                         Гео́ргий Константи́нович Жу́ков

Ο Γκέοργκι Κωνσταντίνοβιτς Ζούκωφ - ζωγραφισμένος σαν τον "Αη -Γιώργη" των Σοβιετικών" συντρίβει τον "Δράκο" του ναζισμού-θριαμβευτής στο Βερολίνο!
                                      

             ...Και το Σύμβολο της Αντιφασιστικής νίκης
                         ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ                              

Η ΚΟΡΔΕΛΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ. 
Το Μαυρο συμβολιζει τη Σταχτη 
και το Πορτοκαλί τη Φωτιά της μαχης.
Την κορδέλα ελαβαν ολα τα μελη του νικηφορου Κοκκινου Στρατου που απεκρουσαν τη γερμανικη εισβολη και εισηλθαν νικητες στο Βερολινο (παρατηρηστε την και στην εγχρωμη αναπαρασταση του Αντιστράτηγου Ροκκοσοφσκι).
           Οι Ρώσοι, κάθε 9 Μαη, μοιράζουν σε εορτασμούς την "κορδέλα του Αγίου Γεωργιου" σε ανάμνηση της μεγάλης αντιφασιστικής νίκης (9 Μαίου του 1945)

                   Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΟΥΦΕΣΗΣ ΤΙΜΑ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ 
                                         

                          ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ.
                                    
                                          

ΜΠΟΥΦΕΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Ο Aλέξανδρoς Μπούφεσης γεννήθηκε το 1981.
Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές του σπουδές στο Εδιμβούργο της Σκωτίας και στη συνέχεια μετακινήθηκε στο Portsmouth, όπου και ολοκλήρωσε επιτυχώς τις μεταπτυχιακές του σπουδές πάνω στη βιοϊατρική επιστήμη. 

Λόγω του επικοινωνιακού χαρακτήρα του, ο ίδιος προτίμησε τον τομέα της εκπαίδευσης, ο οποίος και τελικά τον κέρδισε. 

Έχει εργαστεί σε φροντιστήρια εντός και εκτός Αθηνών, καθώς επίσης και με μαθητές, οι οποίοι εξετάζονταν σε εισαγωγικές Βρετανικών, Ουγγρικών και Σλοβακικών πανεπιστημίων. Το2009 εργάστηκε στην Κύπρο, όπου είχε και την ευκαιρία να διευρύνει την εμπειρία του πάνω στην εκπαίδευση, εφόσον οι μαθητές του προέρχονταν από ένα πολυ-πολιτισμικό υπόβαθρο. 

Από τον Σεπτέμβριο του 2009 ανέλαβε τη Διεύθυνση του Φροντιστηρίoυ "Σύνολο" στον Αγ.Ιωάννη Pέντη.
Παράλληλα με τη δραστηριότητα στον τομέα της εκπαίδευσης, ασχολείται με την αρθρογραφία, όντας συνεργάτης του περιοδικού Στρατηγική, καθώς επίσης και με την ευρύτερη συγγραφή λογοτεχνικών συγγραμμάτων. 

Από τον Σεπτέμβριο του 2010 ο Αλέξανδρος Μπούφεσης είναι συνεργάτης του Ρωσικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών και εργάζεται πάνω σε θέματα που αφορούν το παγκόσμιο Γεωπολιτικό στερέωμα καθώς επίσης και με τις γεω-στρατηγικές και γεω-οικονομικές συνιστώσες του.