Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2020

Σπύρος Πετρουλάκης, ΑΜΑΛΙΑ

                                         Aμαλία, Σπύρος Πετρουλάκης
                                  Είδος:Κοινωνικό Θρίλερ(Αυστηρά για ενήλικες)
                                  Βαθμολογία: 10/10


Σημερα θα μιλησω για ενα απο τα πιο σκοτεινα θριλερ που διαβασα ποτε μου...Ενα βιβλιο συγκλονιστικο, που αξιζει να αναγνωστει "σωστα" απο την ελληνικη κοινωνία, γιατι εχει να δωσει πολλα- περα από την καθεαυτη ισχυρή συγκινηση ενος δυνατου αστυνομικου...
          Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα μιας συγγραφικής πένας είναι να έχει ταυτότητα και στιλ που την καθιστά αναγνωρίσιμη ανάμεσα στις δεκάδες άλλες!
Μια τέτοια πένα- διακριτή ανάμεσα σε άλλες- είναι αυτή του Σπύρου Πετρουλάκη, που την χαρακτηρίζουν σταθερά έντονος κοινωνικός προβληματισμός, βαθιά παραφορά, ακραία δραματικότητα και μια πλοκή πολυκύμαντη, με ανατροπές μέχρι την τελευταία στιγμή.(Το Παράθυρο της Νεφέλης, Η Εξομολόγηση, Η Παναγια της φωτιάς, Το Τελευταίο Δαχτυλίδι)
          Κάθε βιβλίο του κύριου Πετρουλάκη επιφυλάσσει στον αναγνώστη έντονες συγκινήσεις, αγωνία και δέσιμο με τους χαρακτήρες του.
Το έργο του ωστόσο που με σόκαρε περισσότερο από όλα είναι η "Αμαλία", ένα από εκείνα τα θρίλερ που όχι μόνο σε κρατούν ξάγρυπνο, αλλά αναμετρώνται τολμηρά με κοινωνικά ταμπού, αφυπνίζοντας μας με ηχηρό τρόπο.
Η Αμαλία του Σπύρου Πετρουλάκη στάθηκε για μένα ένα βιβλίο έκπληξη, καθώς σηματοδοτεί μια δυναμική διαφοροποίηση από την ως τώρα θεματολογία του, παρότι τη διακρίνουν γνώριμα στοιχεία της γραφής του, με εμφανές το κοινωνικό πρόσημο των αναφορών του.
         Φρίκη, αγωνία και γνώση για "τόπους" πρωτόγνωρους και ζοφερούς με κατέκλυσαν αφηνοντάς μου μια έντονη γεύση όταν ολοκήρωσα την ανάγνωση.
Τολμώ να πω ότι βρισκω την Αμαλία  ένα από τα κορυφαία αστυνομικά θρίλερ που γράφτηκαν στη χώρα μας αγγίζοντας σκοτάδια που δεν τολμούν εύκολα να διασχίσουν Έλληνες δημιουργοί.Ένα διαμαντάκι στο είδος του.Ας ανακαλύψουμε μαζί τα μυστήρια της Αμαλίας:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
35 χρόνια πριν...Η νεαρή Αμαλία αναγκάζεται να φύγει από το χωριό της στην ορεινή Κορινθία - κυνηγημένη από ένα κρίμα που σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη θυσία της, αφήνοντας πίσω τα δυο της αδέλφια , τη Σταματία και τον Μιχάλη(σσ αναρωτιέμαι αν αποτελεί σύμπτωση να εορτάζουν κι οι δυο στη χάρη των Ταξιαρχών ).
          Σύγχρονη Αθήνα.Μια σειρά τελετουργικών φόνων σε βάρος ανήλικων κοριτσιών θέτει σε συναγερμό τον αρχηγό του Τμήματος Ανθρωποκτονίών Αριστείδη Καππαρο.
Η κάρτα ταρώ που μένει ως "υπογραφή" πάνω στις κατακρεουρημένες κοριτσίστικες σωρούς αποκαλύπτει πως πρόκειται για  κάτι πολύ πιο φρικιαστικό από τη δολοφονική μανία ενός "δράκου"...Είναι εμφανές ότι ο Πεντάκτινος Ιππότης έχει πολύ πιο βαθιά κίνητρα, που ο Καπαρρός πρέπει να εξιχνιάσει πριν το νέο του αιματηρό χτύπημα.
         Κι όσο τα νεκρά κορίτσια πληθαίνουν,η μυστηριώδης Αμαλία ζει στη σκιά της αρχετυπικής αντιπαράθεσης της με την αδελφή της που διαλεξε διαφορετικό πόλο από τον δικό της, ενώ η δημοσιογράφος Ρενάτα θρηνεί τη μεγάλη απώλεια και αγωνιά για την ατίθαση και πληγωμένη κόρη της ,Μαριέττα.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η "Αμαλία" του Σπύρου Πετρουλάκη αποτελεί ένα κοινωνικό θρίλερ, αστυνομικής υφής, που κόβει την ανάσα μέχρι την τελευταία του σελίδα- κι αυτό δεν είναι λεκτικό σχήμα, αλλά αιματοβαμμένη κυριολεξία που αφήνει άναυδο τον αναγνώστη ως την τελευταία ακαριαία ανατροπή του!
Η Αμαλία είναι ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα, που απορροφά αμέσως τον αναγνώστη σε έναν κόσμο ανοίκειο, τρομακτικό, ακατάληπτο, ερεβώδη.
Είναι αδύνατον να αντισταθείς στη μυστικιστική σαγήνη της "Αμαλίας" του Σπύρου Πετρουλάκη!
Το ανοίγεις με την αδημονία της Πανδώρας, το γεύεσαι με την αποκοτιά της Εύας, καταφάσκονταςτον τρόμο και την αλήθεια του κι ας χαθεί μια για πάντα η αθωότητά σου!
  Το θέμα του μυθιστορήματος αυτού είναι "δύσκολο", άβολο- από κείνα που σιγοψιθυρίζουν χείλη φοβισμένα:
         Πρόκειται για τα κυκλώματα του σατανισμού, τη δαιμονική, παραπλανητική "ομορφιά" του σκότους και τις διεργασίες που μπορεί να οδηγήσουν νέους ή και μεγαλύτερους ανθρώπους σε τέτοια ολέθρια μονοπάτια-  συχνά χωρίς επιστροφή!
Μια καλοστημένη αστυνομική πλοκή που ξετυλίγεται με τη μέθοδο του παζλ με απανωτά πισωγυρίσματα στον χρόνο κ εμβόλιμες αναδρομές που καταλύουν το χωροχρονικό συνεχές αλλά φωτίζουν το παρασκήνιο κάθε δραματικής εξέλιξης, επεξηγώντας κ αποσαφηνίζοντας αντιδράσεις των ηρώων.Αυτό γίνεται μέχρι την τελευταία στιγμή επιτείνοντας τα συναισθήματικές διακυμάνσεις του αναγνώστη.
Η σταδιακή επίλυση των γρίφων -σε παρόν και παρελθόν- σε συνδυασμό με μια προσεγμένη, καλλιεπή γλώσσα συνθέτουν μια υποβλητική ατμόσφαιρα στην οποία ο αναγνώστης παραδίδεται αμαχητί!
      Είναι γεγονός πως με την "Αμαλία" ο Σπύρος Πετρουλάκης κάνει πολλά αποφασιστικά βήματα προς τη συγγραφική αρτιότητα,γιατί πραγματικά τόσο ιδιαίτερο βιβλίο με τη διαχείριση που έκανε ο Πετρουλάκης, συνιστά επίτευγμα!
Παρά το άγριο θέμα του ο συγγραφέας δεν εκβιάζει κανένα συναίσθημα.
Αντιθέτως επιδεικνύει συγγραφική σύνεση και προσεγγίζει αυτο το δύσκολο κεφάλαιο με γόνιμο τρόπο, παρουσίαζοντάς το ολόπλευρα:
Στην "Αμαλία" ενυπάρχουν ψυχολογικές, κοινωνιολογικές και λαογραφικές ακόμη- παράμετροι της πλάνης του σατανισμού, μα χωρίς το αποτέλεσμα να παρεκκλίνει από τον ορθολογισμό που προσδίδει στο βιβλίο σοβαρότητα, αληθοφάνεια, αυθεντική γοητεία και μια διδακτική αξία για την κοινωνία μας. 
Αρωγοί του Σπύρου Πετρουλάκη είναι μια σειρά ξεχωριστώ  προσώπων.
Είναι ο Αστυνόμος Αριστείδης που πασχίζει να εξιλεωθεί για ένα τρομακτικό λάθος και να ισορροπήσει την καριέρα του με τα χρέη της αγάπης...Είναι η ενορατική Αμαλία που γίνεται Αντιγόνη για την αγάπη του αδελφού της.
Είναι μια σατανική γυναίκα που υπηρετεί με κάθε κόστος το Έρεβος.
Είναι ένα φοβισμένο αγόρι που εκκλιπαρεί για ένα αποκούμπι ζεστασιάς.Είναι μια ευαίσθητη έφηβη που αναζητά την ταυτότητά της και την αποδοχή των άλλων.
Είναι μια δημοσιογράφος που αντιμετωπίζει το γνωστό δίλημμα ανάμεσα στην καριέρα και το μητρικό καθήκον.
Είναι ένας άντρας ακαταμάχητα ερωτικός και προκλητικά αινιγματικός που αμφιταλαντεύεται δραματικά ανάμεσα στον πόθο του έρωτα και τη δίψα του τέρατος.
       Μέσα από την πορεία των ηρώων του αυτών, ο Πετρουλάκης κατόρθωσε να αναπλάσει έναν κόσμο τρομακτικό οσο μας σεργιανά στα άδυτα της μαύρης μαγείας και σε τελετουργίες που εμπεριέχουν όλο το ρεπερτόριο της ανθρώπινης παράνοιας. 
Αποδεικνύοντας την επίπονη έρευνα που έχει κάνει, ο συγγραφέας παρουσιάζει την πιο σκοτεινή πλευρά της λαογραφίας μας ξετυλίγοντας μια σειρά από δοξασίες σχετικά με τις αρχαίες παραδόσεις της "σολωμονικής" και τη Λατρεία του Κακού.
Η Μαντική, η προσπαθεια του ανθρώπου να τιθασεύσει τη μοίρα, οι ακραίες εκφράσεις της libido, η αναζήτηση του υπερβατικού και το ένστικτο της καταστροφής, άλλωστε, ειναι αρχέγονα γνωρίσματα της θρησκευτικότητας του ανθρώπου ήδη από τις αρχαίες κοινωνίες (ας θυμηθούμε σε εμάς τα Ελευσίνια Μυστήρια , τα Μαντεία, τις Δελφικές Εορτές, τους Οιωνοσκόπους και τις Ανθρωποθυσίες προς εξευμενισμό της θεότητας...).Ένα κοκτείλ που βρίσκει τρόπους να εκφραστεί και στην εποχή μας. 
          Φιγούρες δαιμονικές αναφύονται, λοιπόν, πίσω από τις σκιές του ανθρώπινου ασυνείδητου και κυοφορούνται μέσα στην ιδια την αντιφατική ύπαρξη του ανθρώπου...
Μέσα σε φλόγες μίσους και τα πυρακτωμένα βέλη του πιο ανεξέλεγκτου πάθους λικνίζεται η Λιλήθ...Τα εβένινα μαλλιά της δίχτυα που αλιεύουν ψυχές ανυπεράσπιστες...
         Μια γνήσια τραγωδία, ένα εφιαλτικό χορικό- με προεξάρχοντες τον Ζερό και την Τζουβάαρτ, που προσκαλούν σε αιματοβαμμένο αισθησιασμό και σε χορό θανάτου- με την ίδια άγρια και συνάμα επικίνδυνη γοητειά που φέρει το μοναδικό αυτό διαμαντάκι από τη Νένα Βενετσάνου καθώς συνομιλεί με ένα ανέλπιδο σκοτάδι:
Κατι που θαύμασα πάντως στην Αμαλία είναι πως- παρά τη  παρά το προνομιακό πεδίο του ακραίου - ο Σπύρος Πετρουλάκης δεν καταφεύγει σε καρικατούρες μεταφυσικών αποχρώσεων αλλά συνδέει επιδέξια όλες αυτές τις δεισιδαιμονίες με την ψυχική διαταραχή, το έγκλημα και την κατακερματισμένη παιδική ηλικία.
Οι χαρακτήρες καλά σκιαγραφημένοι, με αντιδράσεις τεκμηριωμένες από το φορτίο του καθενός.
Οι "δαίμονες" της κακοποίησης κι η έλλειψη αγάπης είναι τελικά που στοιχειώνουν, φιλοτεχνώντας σκηνικά από τον εβδομο κύκλο της κόλασης κι αυτό αποδεικνύει πίσω από όλα ο συγγραφέας...
Η Αμαλία του Σπύρου Πετρουλάκη  συνηγορεί σε αυτό που ελεγε ο Ντοστογιέφσκι όταν όριζε ως "κόλαση τη μη βίωση της αγάπης"!
       Διαχρονικά, κυρίαρχος προβληματισμός στα βιβλία του Πετρουλάκη είναι το παιδικό τραύμα, μες σε άστοργες οικογένειες:
Αυτό κυριάρχησε και στο "Παράθυρο της Νεφέλης" του ίδιου και αναδεικνύεται ιδανικά και στην "Αμαλία" του- ενόσω εξακτινώνεται σε προβληματισμούς σχετικά με την αντιδραστικότητα της εφηβείας, την επίδραση ενός χωρισμού στα παιδιά και τους κινδύνους του διαδικτύου.
Ο συγγραφέας κατορθώνει να ιχνηλατήσει με οξυδέρκεια την επίδραση της ψηφιακής επικοινωνίας, των ρευμάτων Μουσικής πόσο έκθετη είναι μια εφηβική ψυχή όταν λαβωθεί από την απουσία κι αναζητήσει να τη γεμίσει με υποκατάστατα.
 Προσωπικά τόσο αποτροπιασμό και ιερή φρικίαση σαν αυτή που δοκίμασα με την "Αμαλία" έχω αισθανθεί μονάχα σε έργα της Mo Hayder η οποία με έμπνευση της έναν αμείλικτο ρεαλισμό με τα έργα της δίνει υπόσταση στους χειρότερους εφιάλτες μας.
Το ίδιο κατορθώνει κι ο κύριος Πετρουλάκης με το θρίλερ του αυτό, χωρίς να μένει στην ευκαιριακή φρίκη, αφού προσφέρει εν τέλει ανεκτίμητα κοινωνικά μηνύματα, για όποιον αναγνώστη αναζητήσει κάτι παραπάνω από αδρεναλίνη και στιγμές έντασης.
Θεωρω πως σε μια κοινωνία τοσο βαθιά κι ανεπούλωτα τραυματισμένη από το όνειδος των Σατανιστών της Παλλήνης, με τα δυο αδικοχαμένα "κρίναθυσία στο Έρεβος- η "Αμαλία" του Σπύρου Πετρουλάκη μας αφορά όλους:
          Αφενός αποτελεί ένα δυνατό αστυνομικό μυθιστόρημα που συναρπάζει κάθε απαιτητικό αναγνώστη και λάτρη του είδους.
Αφετέρου καταφέρνει κατι πολύ σπουδαίο: Αφου περιπλανηθεί -με ζωηρή εικονοπλασία και παραστατικότητα στην επίπλαστη σαγήνη του Κινδύνου, του Σκότους, και του Απόλυτου Κακού κατορθώνει να τα απομυθοποίησει όλα διαμέσου των- ψυχικά διαταραγμένων -ηρώων του:Ο Περουλάκης μέσα από τη γοητευτική ιστορία του ξεγυμνώνει την αλήθεια πίσω από κάτι που προβάλλει ως δήθεν "συναρπαστική απόδραση" και δεν είναι παρά μια έκφανση της ανθρώπινης διαστροφής, αποβαίνοντας σε μια ολέθρια φενάκη σαν αυτή του βιβλικού όφεως, που θα "κάνει κομμάτια" όποιον ενδώσει σε αυτήν.
Είναι τρομερό,λοιπόν, να βλέπεις ανθρώπους που έχουν πουλήσει την ψυχή τους σε συναλλαγή φαουστική για εφήμερο κέρδος ,να καταλήγουν κελύφη κούφια, ματαιωμενη υπόσχεση "θέωσης"- πεσκέσι στον Χάρο.
        Είναι όμως η κατάληξη που έχει πάντα αυτός ο σκοτεινός δρόμος για όποιον καταφεύγει στο μίσος και υποδουλώνεται στη σκοτεινή πτυχή της ύπαρξης μας, για να υφαρπάξει τον έρωτα που τον αρνήθηκε, να εκδικηθεί, να αποκτήσει χρήμα ή να ανελιχθεί πρόσκαιρα, ώσπου να κατακρυμνιστεί έπειτα οριστικά.Γιατί σε κάθε περίπτωση αυτό θα συμβεί όπως έξοχα αποδεικνύει η έκβαση της πλοκής.
Στο κάτω κάτω δεν μπορεί να επικαλείσαι το Κακό για να γευθείς ή δήθεν να "δώσεις" καλό...
Η συντριβή είναι πάντα η πληρωμή για όσους υπηρετούν το έρεβος και ετεροκαθορίζονται από το σκοτάδι- αντίθετα από τη θεία, την πρώτιστη εντολή: "Γενηθείτο Φως"!
Είναι αυτο το κοινωνικό μήνυμα-αποτρεπτικό ρος τέτοιες επικίνδυνες ατραπούς που απογειώνει το βιβλίο και παρά τις όποιες μικρές τεχνικές αστοχίες σε επίπεδο λεπτομέρειας το καθιστά πλήρες και άκρως ικανοποιητικό στα αναγνωστικά μου μάτια.
Τέτοιου είδους βιβλία με τόσο ευαίσθητα θέματα δεν ρεπει απλώς αν εκβιάζουν την αδρεναλίνη μας κ τον αποτροπιασμό μας , αλλά πρέπει οπωσδήποτε να αφήνουν ένα δίδαγμα ώστε να μην παρανοείται η πρόθεσή τους και να προστατεύουν το κοινό από οποιαδήποτε αρνητική επιρροή.
         Θεωρώ την Αμαλία του Σπύρου Πετρουλάκηmust για όσους αγαπούν τα θρίλερ, και για όσους αναζητούν κάτι διαφορετικό να τους συγκλονίσει!
Δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από θρίλερς ξένων συγγραφέων! Καθε άλλο!
Καλο, όμως, θα ήταν η "Αμαλία" να διαβαστεί κι από οσους είναι  γονείς- αφού η επίγνωση του κινδύνου μπορεί να αφυπνίσει κ να βοηθήσει στην πρόληψη δυσάρεστων καταστάσεων.
Θέλω να εξάρω τον Σπύρο Πετρουλάκη για την τόλμη του να αναμετρηθεί με ένα τετοιο κρίσιμο και δαιδαλώδες θέμα και να τον συγχαρώ γιατί το έφερε με επιτυχία και υπευθυνότητα εις πέρας.
Είναι σίγουρο ότι ο ίδιος ανεβάζει τον πήχυ των προσδοκιών για εξίσου δυνατά και γόνιμα έργα στο μέλλον..

Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2020

ΚΛΗΡΩΣΗ:ΝΕΟ βιβλίο για τον ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟ, [που σιγουρα θα το...ερωτευτείτε!!!

Επιλέξτε και κερδίστε το ΝΕΟ βιβλίο του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ!!!!!!!
Προς μεγάλη χαρά του αναγνωστικού κοινού η επίσημη ιστοσελίδα του ΨΥΧΟΓΙΟΥ ανακοίνωσε πως"
Ο Γιάννης Καλπούζος, ο κορυφαίος λογοτέχνης της γενιάς του, επιστρέφει με ένα συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα, που διαδραματίζεται σε μια εποχή άγνωστη, μυθώδη, άγρια, θρησκόληπτη, σαγηνευτική, αμαρτωλή."

            Το νέο βιβλίο του κύριου Καλπούζου θα έχει τον αινιγματικό τίτλο "Εράν, βυζαντινά αμαρτήματα" και θα μας ταξιδέψει στη σκοτεινή εποχή του Βυζαντίου την κατάσπαρτη ίντριγκες, συνομωσίες, μάχες και πολυτέλεια- συστατικά που η πένα του σπουδαίου μας συγγραφέρα αναμένεται να απογειώσει!
Ερᾶν θα πει "να ερωτεύεσαι" ,κι είναι βέβαιο πως το νέο μυθιστόρημα του Καλπούζου θα γίνει ο νέος αναγνωστικός μας έρωτας!!!!!!!!!
     Ο οίκος του Ψυχογιού, όμως, δίνει στους αναγνώστες του την ευκαιρία να ΕΠΙΛΕΞΟΥΝ ΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ για το νέο αυτό μυθιστόρημα του Γιάννη Καλπούζου, σε μια πρωτότυπη κλήρωση, η οποία λήγει στις 3 Φεβρουαρίου 2020.
Οι νικητές θα είναι τρεις και θα διαβάσουν το βιβλίο ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΟΥ!!!!!!!!!!!!!!
Παρόμοια κίνηση- θυμίζουμε- είχε γίνει από τη σελίδα του οίκου Ψυχογιός και στο "Γράμμα Από Χρυσό" της κυρίας Λένας Μαντά με τη διαφορά ότι αυτό κυκλοφόρησε και στις δύο εκδοχές που είχαν δοθεί(χρυσό και μαύρο)
Εσείς ποια εκδοχή προτιμάτε για το "Ερᾶν";
       Δηλώστε το στη σελίδα του οίκου ΨΥΧΟΓΙΟΣ και στο λινκ της κλήρωσης που δίδεται εδώ
Το ΛΙΝΚ της Κλήρωσης για τον νέο μυθιστόρημα του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΠΟΥΖΟΥ  από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ που ισχύει ως τις 3 Φεβρουαρίου 2020!
Οσοι πιστοί, προλάβετε!!!!!!!!!!!!

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η Λυγινή και ο Υάκινθος σύρονται το 766 μ. Χ. μαζί με πλειάδα μοναχών στον Ιππόδρομο, διαπομπεύονται και τους παντρεύουν με τη βία. 
Κρύβουν και οι δύο επτασφράγιστα μυστικά, τα οποία θα σημαδέψουν τις ζωές τους κι εν πολλοίς θα τις καθορίσουν κατά την οδύσσειά τους.
Ο Ροδανός, αγγελοπρόσωπος, ριψοκίνδυνος, θηρευτής των ηδονών, μα και με φοβερά μυστικά να τον σφιχτοδένουν, είναι συνάμα προσηλωμένος σε ό,τι θεωρεί χρέος.
Γύρω από αυτούς τους τρεις ήρωες και το μυστήριο του Ιερού Στιχαρίου, το οποίο θα μπορούσε ν’ ανατρέψει αυτοκράτορες και πολιτικές δεκαετιών, κινείται η μυθοπλασία κατά το δεύτερο μισό του 8ου αιώνα με φόντο την Εικονομαχία και την καθημερινή ζωή στην Κωνσταντινούπολη, στην Αθήνα και στη Θράκη. 
         Σε μια μοναδική εποχή, άγνωστη και μυθώδη. 
Τους πλαισιώνουν αρκετοί δευτεραγωνιστές, όπως ο μοχθηρός Ερμάς, ο καλλιεργημένος δούλος Κιτίν, ο Αρκάδιος που τον μεγάλωσε στο δάσος μια αρκούδα, η θεατρίνα Γοργονία, ο πατρίκιος Φωκάς με την ομάδα των Λεόντων του, ο μαύρος ευνούχος Αράν και άλλοι.
Οι πρωταγωνιστές φτάνουν στα άκρα, ερωτεύονται παράφορα, ζουν ανέμελα, δίνονται στη ζωή και τους δίνεται, ταπεινώνονται, συνθλίβονται, ανακάμπτουν, ξαναπέφτουν στον βούρκο, καταρρέουν, αφιερώνονται στον Θεό ή τον απαρνούνται, γίνονται θύματα της εικόνας τους ή οδηγούνται στο εράν διά του οράν της ψυχής. Έχουν να αντιμετωπίσουν συκοφαντίες, πολέμους, ραδιουργίες, θανάσιμους εχθρούς, έναν έρωτα-σφαγή, εφιάλτη και όνειρο και, πάνω απ’ όλα, τον ίδιο τους τον εαυτό.

Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2020

ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ(Το πληρέστερο ΑΦΙΕΡΩΜΑ)

                                    ΔΙΕΘΝΕΣ ΒΡΑΒΕΙΟ για το ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ" του Ιάκωβου Καμπανέλλη


75 χρόνια από την απελευθέρωση του μαρτυρικού Άουσβιτς και στην 75η επέτειο Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος, η Eλλάδα μας απέσπασε μια σπουδαία λογοτεχνική διάκριση που τη φέρνει προεξάρχουσα της Κραυγής για Ειρήνη και του "Ποτέ Ξανά":
         Το αριστουργηματικό βιβλίο Μαουτχάουζεν (Εκδ. Κέδρος)- το μοναδικό πεζογράφημα του θεατρικού συγγραφέα Ιακωβου Καμπανέλλη-μεταφράστηκε , φέτος, πρώτη φορά στα γαλλικά κι απέσπασε  το φετινό Γαλλικό Βραβείο Μετάφρασης, εντυπωσιάζοντας στην πρωτη του έκδοση από τον οίκο Albin Michel:
Η μετάφραση της  Σολάνζ Φεστάλ-Λιβάνις (Solange Festal-Livanis) σύστησε ιδανικά στο γαλλικό κοινό τη μαρτυρία του Ιάκωβου  Καμπανέλλη από την ομηρία του στο στρατόπεδο της Αυστρίας Mauthausen, αποσπώντας, στις 24/01/2020, το Βραβείο Μεταφρασμένης Λογοτεχνίας "Prix du Livre Etranger 2020 France Inter-Le Journal du Dimanche".
      Η ουμανιστικών διαθέσεων φωνή του Καμπανέλλη κατέκτησε- και- τους Γάλλους, με  σύσσωμο τον γαλλικό Τύπο να υποκλίνεται στο ηθικό μεγαλείο του λόγου του, και τον μοναδικό αυτόν συνδυασμό αλήθειας με έναν σπαρακτικό λυρισμό- σε σημείο να το συγκρίνουν με τον Levi!

Ενδεικτικά σχόλια:
Η Le Figaro (Εφημερίδα) δίνει στο βιβλίο του Καμπανέλλη εξέχουσα θέρση ανάμεσα στις κοινές μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος και τη φετινή εκδοτική παραγωγή λέγοντας πως το Μαουτχάουζεν «συνθλίβει όλα τα μυθιστορηματάκια του Ιανουαρίου»


LE FIGARO MAGAZINE:
"Λιγότερο φιλοσοφικό από του Πρίμο Λέβι 
και λιγότερο πομπώδες από του Χόρχε Σεμπρούν», 
αλλά «απλό και σεμνό, που παρά τις προσπάθειές του 
να μην κυλήσει στη φρίκη, περιγράφει σκηνές τις οποίες απλά η φαντασία μας δεν καταφέρνει να οπτικοποιήσει»... 
Άγνωστος στη Γαλλία, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης υπήρξε θρύλος στην Ελλάδα, όπου θεωρούνταν από τους σπουδαιότερους δραματουργούς της εποχής του. 
Γεννημένος στη Νάξο, και αφού πέρασε την εφηβεία του στην Αθήνα, θα μπορούσε να είχε ζήσει μια κανονική ζωή. Όμως αυτό δεν συνέβη: όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος κι οι Γερμανοί συνέθλιψαν την Ελλάδα, ο Καμπανέλλης βρέθηκε εκτοπισμένος στο στρατόπεδο του Μαουτχάουζεν, στην Αυστρία. Παρέμεινε εκεί από τον Οκτώβριο του 1943 ως τον Μάιο του 1945. Η εμπειρία αυτή είναι το θέμα αυτού του βιβλίου, που μεταφράζεται για πρώτη φορά στη Γαλλία. 
Η αφήγηση του Καμπανέλλη διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα γνωστά κείμενα σχετικά με την εμπειρία των στρατοπέδων: λιγότερο φιλοσοφική από του Πρίμο Λέβι, λιγότερο πομπώδης από του Χόρχε Σεμπρούν. Ο Έλληνας καταγράφει απλά τις μέρες αυτές που περνούν, σχεδόν σαν μυθιστοριογράφος. 
Η πρωτοτυπία του βιβλίου οφείλεται επίσης στο γεγονός πως η μισή ιστορία εκτυλίσσεται μετά την απελευθέρωση του στρατοπέδου, μερικούς μήνες κατά τους οποίους οι πρώην κρατούμενοι έπρεπε να μάθουν ξανά να ζουν. Ρώσοι, Σέρβοι, Γάλλοι, Έλληνες, Γερμανοεβραίοι που ευελπιστούν να πάνε στην Παλαιστίνη, πανηγυρίζουν όπως μπορούν το τέλος του γολγοθά τους. Ειδύλλια πλέκονται, ποτήρια υψώνονται, άντρες και γυναίκες κάθε εθνικότητας αγκαλιάζονται. Είναι ένα κείμενο απλό και σεμνό, όμως παρά τις προσπάθειές του να μην κυλήσει στη φρίκη, ο Καμπανέλλης περιγράφει, σχεδόν εν παρόδω, σκηνές τις οποίες η φαντασία μας απλά δεν καταφέρνει να οπτικοποιήσει. 
Το 1995, έγραφε: «Χωρίς να μας διαπεράσουν τα όσα μας κληροδότησε το 1945 πέρασαν πενήντα χρόνια από ΤΟΤΕ».

LE MONDE:
«Το σκηνικό της αναγέννησης, σ’ αυτή την μακρόχρονη αναμονή, παραμένει σκηνικό φρίκης. Πώς να πειστεί κανείς πως το δάσος, ο ποταμός κι οι όχθες του, δεν είναι τόποι βασανιστηρίων και εκτελέσεων
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης στέκεται μονίμως στο όριο ανάμεσα στην εφόρμηση προς τη ζωή, που μια ιστορία αγάπης με μια νεαρή Λιθουανή οδηγεί σε πυράκτωση, και το ίχνος της καταστροφής.          Υπάρχει πνοή και οργή στην αφήγησή του, που αποτελεί επίσης μια αξέχαστη μνημόνευση των νεκρών του Μαουτχάουζεν».


La Croix- 22.01.2020
Πάντα και ολοένα πιο επίκαιρη, η μαρτυρία αυτή μας οδηγεί ξανά στο ερώτημα που έθεσε ο Τζορτζ Στάινερ σχετικά με τη φρίκη των στρατοπέδων, και στο οποίο ο ίδιος λέει πως δεν βρήκε απάντηση: Γιατί;

Télérama- 25-31.01.2020
ΤΟ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ έχει στο επίκεντρο την αναμονή της Απελευθέρωσης.Μια αναμονή διαπνεόμενη από συναισθήματα ενίοτε αντικρουόμενα, που ορίζουν τον ανεπιτήδευτο Άνθρωπο. Και που τρέφουν αυτή τη δυνατή σαν ριπή ανέμου αφήγηση, που εκδόθηκε στην Ελλάδα το 1963 κι επιτέλους μεταφράζεται στα γαλλικά.

-www.franceinter.fr
Ως μαρτυρία τόσο της προσωπικής εμπειρίας του συγγραφέα όσο και των συγκρατουμένων του, αναμειγνύοντας 
τη δυστυχία με την τρέλα, 
το γκροτέσκο με το παράλογο, 
τον Έρωτα με τον Θάνατο, 
το Μαουτχάουζεν αφήνει στον αναγνώστη μια έντονη αίσθηση ανθρωπιάς, καθώς εκφράζει μια εμπειρία στα όρια του ανείπωτου, μεταμορφωμένη σε εξαίρετο άσμα αντίστασης και ζωής.


Ο "πατριάρχης" του Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρου, ο σπουδαίος Ιάκωβος Καμπανέλλης, που τόσο αγαπήθηκε από έργα σαν το "Μεγάλο Μας Τσίρκο" και την "Αυλή των Θαυμάτων" ή ταινίες σαν τη "Στέλλα" και την "Οδό Ονείρων"κατέθεσε ένα και μοναδικό πεζογράφημα, που στάθηκε αρκετό για να αναδείξει την ευαισθησία και τον βαθύ του ανθρωπισμό, συγκλονίζοντας το κοινό.
           Πρόκειται για το "Μαουτχάουζεν", που συνιστά προσωπική μαρτυρία του Ιάκωβου Καμπανέλλη, από την εφιαλτική διετία 1943- 1945, που ο ίδιος- 24χρονος νεαρός- βρέθηκε όμηρος των Γερμανών στο ομώνυμο στρατόπεδο συγκέντρωσης κοντά στο Λιντς.
Η μαρτυρία Μαουτχάουζεν συνιστά ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία του Β Παγκόσμιου Πολέμου και ένα από τα ηχηρότερα αντιπολεμικά έργα της Ελληνικής, αλλά και της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Βρισκόμαστε στις 5 Μαΐου του 1945.
Τα συμμαχικά στρατεύματα έχουν ήδη εισέλθει στην Αυστρία και απελευθερώνουν το στρατόπεδο του Μαουτχάουζεν...
          Τους Αμερικάνους στρατιώτες της 31ης Τεθωρακισμένης Στρατιάς τους υποδέχονται περίπου 140.000 αποστεωμένοι όμηροι, περιχαρείς για την ανέλπιστη σωτηρία τους από τα νύχια της ναζιστικής θηριωδίας!Είναι ένα ποσοστό 1/9 που είχε γλυτώσει...
Ανάμεσά τους κι ο νεαρός τότε  Ιάκωβος Καμπανέλλης!(κάτω σε φωτο του από τις μέρες τις Απελευθέρωσης)
Εβραίοι, Ισπανοί, Σοβιετικοί, Ισπανοί, Τσέχοι, Έλληνες γίνονται μια αγκαλιά, πανηγυρίζοντας την επιβίωσή τους, καθώς οι Αμερικάνοι στρατιωτικοί επιχειρούν να περιθάλψουν τους αρρώστους και να οργανώσουν τους επιζήσαντες σε ομάδες ,ώστε να δρομολογηθεί η επιστροφή κάθε εθνικότητας στην πατρίδα της!
'Ωσπου να οργανωθούν οι αποστολές για κάθε χώρα, οι όμηροι αναγκάζονται να συνυπάρξουν στο απελευθερωμένο πλέον στρατόπεδο, "επανασυναρμολογώντας" τα κομμάτια της ψυχής τους και ανακτώντας την ιδιότητα του ελεύθερου πολίτη.
Έτσι ενώνονται πλήθος ετερόκλητων ανθρώπων, που, πληγωμένοι όλοι τους, μοιράζονται αναμνήσεις και περιστατικά από τη φριχτή τριετία τους στο Μαουτχάουζεν και τα χέρια των Ες Ες.
        Ο Αντώνης του Λατομείου, οι δραπέτες της Παράγκας 20, oi Ισπανοί Δημοκράτες όμηροι -"δωράκι" του Δικτάτορα Φράνκο στο Μαουτχάουζεν του "συμμάχου" Χίτλερ-, η κρυφή εβραϊκή σύναξη, η αλληλεγγύη των Ρώσων και πληθώρα προσώπων παρελαύνουν σε ένα σκηνικό φρίκης 3 περίπου χρόνων!
             Τώρα, οι επιζήσαντες (απελευθερωμένοι) όμηροι καλούνται να συνυπάρξουν με τις μνήμες και με την μικροκοινωνία των "αθώων" Αυστριακών αγροτών γύρω από το στρατόπεδο, οι οποίοι θα τους επιφυλάξουν δυσάρεστες εκπλήξεις και μια γνώση οδυνηρή.
            Στα μάτια του αναγνώστη λοιπόν παρελαύνουν στιγμιότυπα ασύλληπτης βαρβαρότητας, χωρίς την παρηγορητική ψευδαίσθηση ότι ανήκουν στη μυθοπλασία. Είναι όλα αλήθεια.
          Το εκπληκτικό αυτό τρίμηνο, μέχρι την επιστροφή του στην Ελλάδα, ο νεαρός Ιάκωβος θα αποκτήσει έναν φίλο- στοχαστή, θα αισθανθεί το σφιχταγκάλιασμα των εθνών κάτω από τον πόθο της ειρήνης, ενώ θα αισθανθεί το σκίρτημα του έρωτα να επιστρέφει σαρωτικό, στα μάτια μιας παράξενης Εβραιολιθουανής, της νεαρής Γιαννίνα Ρίμκουτι.
             Θα αντέξουν οι επιζήσαντες κάτω από την απόλυτη γνώση της ανθρώπινης σκληρότητας;
            Θα καταφέρουν άραγε να χτίσουν ξανά  μέσα από τα ερείπια μια νέα εποχή ευτυχίας και συναδέλφωσης; Πότε η Ανθρωπότητα θα πετύχει επιτέλους το "Ποτέ Ξανά;"

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 
Το Μαουτχάουζεν του Ιάκωβου Καμπανέλλη συνιστά ένα αυτοβιογραφικό κείμενο, δοσμένο σαν ένα μυθιστόρημα με συγκινησιακή ισχύ μεγατόνων! Ένα βιβλίο που σοκάρει, προβληματίζει και χαράσσεται σαν καυτό τατουάζ στην ψυχή του αναγνώστη...
Όπως μαρτυρά και ο τίτλος, το "Μαουτχάουζεν" του Ιάκωβου Καμπανέλλη συνιστά έναν  φόρο τιμής σε όσα υπέφερε ο ίδιος και αμέτρητοι άλλοι αθώοι στο αυστριακό αυτό στρατόπεδο συγκέντρωσης- από τα χέρια των απάνθρωπων Ες Ες, (αλλά και της γερμανικής κοινωνίας όπως θα αποδειχθεί...)
               Το Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη ανήκει στη Λογοτεχνία του Ολοκαυτώματος, αποτελώντας μάλιστα ένα από τα κορυφαία της δείγματα!
                  Συνιστά ένα παζλ αναμνήσεων του Καμπανέλλη από το στρατόπεδο και τους συγκρατούμενούς του, που πρωτοδημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ". Το 1963, όμως η αφήγηση αυτή απέκτησε τη συμπαγή μορφή ενός καλοστημένου βιβλίου που πρωτοεκδόθηκε από τις εκδόσεις "Θεμέλιο".
Ακολούθησαν πολλές επανεκδόσεις από τον οίκο του Κέδρου και το έργο αποδείχθηκε σημαντικότατος λογοτεχνικός σταθμός, όχι μόνο για την Ελλάδα:
           Το Ολοκαύτωμα είναι θέμα που έχει συζητηθεί όσο ίσως κανενα άλλο ιστορικό ζήτημα!
Η παγκόσμια βιβλιογραφία καταμετρά πλήθος προσωπικών μαρτυριών και βιογραφιών, διασωθέντων Εβραίων.
Στην ελληνική βιβλιογραφία, ξεχώρισε η μαρτυρία του Χρήστου Σαμουηλίδη από το Μπούχενβαλντ, του Σλόμο Βενέτσια "Sonderkommando"(από τα Κρεματόρια του Άουσβιτς!) και το "Warum?" της Βάσως Σταματίου και αρκετά άλλα.
Από ξένα έργα έχουν διαδοθεί βιβλία σαν τη "Νύχτα" του Ελί Βιζέλ, το "Μυθιστόρημα Ενός Ανθρώπου Χωρίς Πεπρωμένου" του Κερτές ,"Το... Άουσβιτς όπως το Εξήγησα Στην Κόρη Μου" κι "Η Λίστα του Σίντλερ".Σε όλα αυτά αξίζει να συνυπολογιστεί το εμβληματικό έργο του φιλειρηνιστή Γερμανού Έριχ- Μαρία Ρέμαρκ "Σκελετός 509", που- αν και προϊόν μυθοπλασίας- αποτυπώνει με αφοπλιστική πιστότητα την ανθρωπογεωγραφία ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης και την ψυχολογία των τροφίμων του.
Την πρωτοκαθεδρία στα έργα του Ολοκαυτώματος, στην παγκόσμια συνείδηση, την κατέχει η κατάθεση του Ιταλοεβραίου χημικού Πρίμο Λέβι ,το "Εάν Αυτό Είναι Ο Άνθρωπος", από το Άουσβιτς
Αποτέλεσμα εικόνας για εαν αυτο ειναι ο ανθρωπος           Το "Εάν Αυτό Είναι ο Άνθρωπος" πέραν της προσωπικής μαρτυρίας, συνιστά μια ανατομία της κόλασης που ονομάζεται ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ο Πρίμο Λέβι με το νυστέρι του οξυδερκούς ψυχογραφήματος συνθέτει μια κοινωνιολογική πραγματεία, αποτιμώντας ψύχραιμα το ακραίο αυτό βίωμα, διατηρώντας την απαραίτητη απόσταση που κάποιες στιγμές, όμως, αγγίζει την ψυχρότητα. Ο Πρίμο Λέβι πασχίζει να επουλώσει το ατομικό του βίωμα μέσα από την επιστήμη κ τη συλλογική αποτίμησή του.
            To Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, στον αντίποδα, δε "συμφιλιώνεται" με τη φρίκη είναι διαποτισμένο από τη μεσογειακό συναισθηματισμό κι έναν λυρισμό σπαρακτικό που το ανυψώνει ως το επίπεδο Ποίησης! Μεταδίδει αυτούσιο το βίωμα, έτσι που κανείς μας να μην... ξανακοιμηθεί πια ανυποψίαστος κι αμέτοχος!
          Επιπλέον η δομή του Μαουχάουζεν με τους πολυθάριθμους χαρακτήρες, δίνει το πλεονέκτημα μιας πολύπλευρης οπτικής που περιλαμβάνει εικόνες από διαφορετικά πρόσωπα του δράματος -κι όχι μονάχα τη μονόπλευρη οπτική "του ενός" όπως γίνεται στον Λέβι.
             Το κείμενο, σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση του νεαρού Ιάκωβου, είναι χτισμένο σε ένα διττό χρονικό επίπεδοΑφετηρία είναι η μέρα της απελευθέρωσης του Μαουτχάουζεν -και η οργάνωση των επιζησάντων σε αποστολές επιστροφής στις χώρες τους.
Αυτή η συνύπαρξη των απελευθερωμένων πλέον -ανδρών και γυναικών- γίνεται αφορμή διαδοχικών flash back από διάφορα περιστατικά.
Το έργο, μέσα από την πολυπρόσωπη φύση του, ανάγεται σε ένα μωσαϊκό συγκλονιστικών διηγήσεων, που συνθέτει ένα αποτρόπαιο πανόραμα της πιο παράλογης δυστυχίας που εμπνεύστηκε ο άνθρωπος για άνθρωπο!
Ο άκρατος σαδισμός των Ες Ες στρατιωτών- από τον ανώτατη αρχή, τον Χίμμλερ και τον Τσιράις, μέχρι τον ανώνυμο φρουρό"του πολυβολείου- διαγράφεται ανάγλυφος και αποδεικνύει το εφιαλτικό αποτέλεσμα μιας αγωγής και μιας προπαγάνδας που έχει εξοβελίσει από την ψυχή του ατόμου τη Συμπόνια.
        Τα Στρατόπεδα Εξόντωσης σαν το Μαουτχάουζεν αποτελούν το τελικό στάδιο της ρήσης
"Όπου καίνε βιβλία, θα κάψουν και ανθρώπους!"
        Η "μαρτυρία" του Καμπανέλλη, λοιπόν, δίνει βήμα, όχι μόνο στην ατομική εμπειρία, όχι μόνο στις μνήμες των ζωντανών- αλλά και στους απαγχονισμένους της Πλατείας, στους αποστραγγισμένους από τη δουλειά, "στους φαγωμένους από τα σκυλιά", στους διάτρητους από σφαίρες σε παιχνίδια σκοποβολής των Ες Ες και των παιδιών τους ακόμη!
      Επιπλέον, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με τη συναισθηματική του ματιά αναδεικνύει το μέγεθος της θηριωδίας και του υποβιβασμού της ανθρώπινης ύπαρξης στο "κτήνος".
Μας κάνει θεατές στη σκανδαλώδη διχοτόμηση του Ανθρωπίνου Όλου και τον χωρισμό του Αιώνιου Ζεύγους, πίσω από τα συρματοπλέγματα του Μαουτχάουζεν, πίσω από τον εξευτελισμό του ανθρώπινου κορμιού...
           "Οι Κυριακές" του Μαουτχάουζεν" αποτελούν ένα μοναδικό διαμάντι ερωτικής ποίησης που θα το ζήλευε ο κάθε Ρίλκε, ο και ο κάθε Σίλλερ κι όλοι οι ρομαντικοί του 19ου αιώνα...Ένα μεταμοντέρνο "Άσμα Ασμάτων"- όχι στα λιβάδια του Ισραήλ τώρα, αλλά στον "Κάμπο του Θανάτου...Ο έρωτας όμως είναι παρών και τις μέρες της απελευθέρωσης με τον Έλληνα Ιάκωβο να χάνεται στη μελαγχολική γοητεία της Γιαννίνα με τα μελαγχολικά μάτια-("μεγάλα για να χωράει ο φόβος").
Μια απροσδόκητη παρουσία θα σχηματίσει ένα ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο με απρόβλεπτη έκβαση!
              Συνοδοιπόρος, στο ταξίδι της επιβίωσης και της αυτογνωσίας του Ιάκωβου, καθώς και "συνωμότης του στον πρόσφατο έρωτά του με τη "Γιαννίνα", ο Βίλχελμ Σνάιντερ, ένας Γερμανός κομμουνιστής που με την αιχμηρή του διάυγεια στοχάζεται, ενώ θα ομολογήσει την πλήρη συνενοχή της γερμανικής κοινωνίας στο Έγκλημα :"Βλάκα! Oλα τα ξέρανε! Όλα τα βλέπανε...
Βλέπανε τους αποστεωμένους ομήρους να δουλεύουν στα έργα οδοποιίας,στα χωράφια,στα εργοστάσια". Μην τους πιστέυεις!Αν ισχυριστούν ότι δεν ξέρανε, πάει να πει ότι δε θέλουν να διορθωθούν."(Προς επίρρωσιν των λόγων του γλυκύτατου φιλέλληνα Σνάιντερ, ήρθε δυστυχώς η στάση των Αυστριακών αγροτών, απέναντι στους απελευθερωμένους ομήρους που θα τη δείτε στο βιβλίο...)
           Xωρία γνήσιας πολιτικής σκέψης και ζητήματα βαθιά ηθικά, λοιπόν, προσδίδουν φιλοσοφική διάσταση στην αριστουργηματική κι αιματηρή μαρτυρία του Ιάκωβου Καμπανέλλη.
Γι αυτόν τον λόγο μπορεί το Μαουτχάουζεν να συγκριθεί και με τη συγκλονιστική "Σπίθα Της Ζωής"του ανθρωπιστή συγγραφέα Ρέμαρκ που ο κεντρικός ήρωας είναι επίσης Γερμανός αντιφρονούς προ το ναζιστικό καθεστώς, που στοχάζεται στο κολαστήριο ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης.Έ χουμε κι εκεί δυνατούς χαρακτήρες και πολύ δυνατές στιγμές, όμως απουσιάζει ο λυρισμός με τον ίδιο τρόπο που λείπει από το "Ουδέν Νεότερον Από Το Δυτικό Μέτωπο"(για τα χαρακώματα του Α' ΠΠ) αν το συγκρίνουμε με τη "Ζωή Εν Τάφω" του Έλληνα Μυριβήλη.
Είναι ίσως ο "αιγαιοπελαγίτικος" λυρισμός μας, που απουσιάζει συνήθως από τον λόγο των Βορειοευρωπαίων.
       Το Μαουτχάουζεν κλείνει την περιήγηση στα τοπία της ανθρώπινης κτηνωδίας -λυπηρά, αφοπλιστικά, με μια σκοτεινή απειλή να αιωρείται ως το χειρότερο αμάρτημα του ανθρώπου, δηλαδή ως "Αμετανοησία"!
Για όλα αυτά, εγώ θεωρώ το "Μαουτχάουζεν" το ανώτερο έργο από όσα μας έχουν παραδοθεί σχετικά με το Ολοκαύτωμα. Προσωπικά, τολμώ να το βάλω πάνω κι από τα εξαίσια κοινωνιολογικά κείμενα του Ιταλοεβραίου Πρίμο Λέβι, πράγμα που ίσως κάποιοι κριτικοί κύκλοι ανά τον κόσμο δε θα συμμερίζονταν.
          Το βιβλίο του Καμπανέλλη, όμως, είναι "εξίσου παγκόσμιας εμβέλειας" ,αλλά συνάμα είναι λιγότερο "επιστημονικό, παραμένοντας πολύ πιο "ανθρώπινο", γι αυτό σπαρακτικό. Αγγίζει πρώτα την καρδιά και έπειτα τη λογική. Διαπερνά σαν κομπρεσέρ κάθε ρανίδα της ψυχής με τον πόνο, με την αποστροφή, αλλά και τη λαχτάρα για ζωή ,εγείροντας μιαν γλυκιά ενσυναίσθηση, που εξευγενίζει τον αναγνώστη! Δε σου επιτρέπει να μείνεις "αλώβητος", την ίδια ώρα που ο Λέβι αισθάνομαι πως ορθώνει ένα τείχος αξιοπρέπειας και α-πάθειας, που κάποιες στιγμές αποστεγνώνει τον τρόμο σου. Δεν ξέρω πόσο η "λαική ψυχή" μπορεί να εισπράξει τα διδάγματά του.
Το Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, όμως αγκάλιασε με τρόπο προσιτό τον αγωνία του Ανθρώπου και τόσα πάσχοντα έθνη! Είναι ένα έργο διεθνές, δοσμένο με ελληνική σπιρτάδα και ποιητικότητα λόγου, που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο κάποιον, ανεξαρτήτως γνωστικής ετοιμότητας.
Η αξία του, όμως, στο παγκόσμιο στερέωμα αναδείχθηκε κυρίως μέσα από τη Μουσική, όταν ο Καμπανέλλης μετέγραψε τα μαρτυρία και τα πρόσωπα του βιβλίου, σε έναν κύκλο τραγουδιών, που ταυτίζονται με το κείμενο.
Μόλις  η μουσική ιδιοφυΐα του Μίκη Θεοδωράκη το 1966. ανέλαβε τα πολύτιμα λόγια του Καμπανέλλη, γεννήθηκε το μουσικό έπος "Μπαλάντα Του Μαουτχάουζεν", που το ερμήνευσε η 16χρονη τότε χαρισματική Μαρία Φαραντούρη ,με τρόπο ανεπανάληπτο.

Το κεντρικό κομμάτι του δίσκου , με τίτλο,"Άσμα Ασμάτων" είναι ο ωραιότερος ερωτικός θρήνος που γράφτηκε ποτέ και παραπέμπει στα θρηνητικό κάλεσμα του Βασιλιά Σολομώντα προς τη "Νύφη" στο βιβλικό "Άσμα Ασμάτων", που χρονολογείται 7 αιώνες πριν τον Χριστό.(μτφ Σεφέρης/Μεταγραφή Λ.Παπαδόπουλος)
Το τραγούδι συνιστά μια μεταφορά των μαρτυριών που πέρασαν οι Εβραίοι, όχι πλέον στην Αίγυπτο των Φαραώ, αλλά στις νέες "πυραμίδες των ναζιστικών κρεματορίων"... Από την εύφορη Χανάαν του "Ερωτευμένου Βασιλιά", στις "αφιλόξενες" βελανιδιές της Αυστρίας -κι αντί για χρυσούς "κέδρους", τώρα, ενώπιον του Νυμφίου ορθώνονται  οι καμινάδες... Είναι ο Άνθρωπος που μάταια αναζητά την Αγάπη του ξανά σε ένα Κάλεσμα Δημιουργίας".
              Στα υπόλοιπα κομμάτια συναντούμε τον Αντώνη από τους Αμπελόκηπους με την εκπληκτική ιστορία από το Λατομεία Βίντερ Γκράαμπεν, τους "δραπέτες της Παράγκας 10"(Γιάννος Μπερ) και το "τετ α τετ του Ιάκωβου με τη Γιαννίνα και τις αναμνήσεις τους στο απελευθερωμένο στρατόπεδο".
Το "Άσμα Ασμάτων" έγινε το τραγούδι μνήμης του Μαουτχάουζεν και στους εορτασμούς της Απελευθέρωσης του Μαουτχάουζεν είναι αυτό που ηχεί από τα μεγάφωνα σαν Ύμνος για χιλιάδες επιζώντες αλλά και διαδηλωτές της ειρήνης - σε κάθε επέτειο: Ναι. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με το Μαουτχάουζεν και την "κραυγή" του έρωτα κόντρα στα πολυβόλα έγινε μια παγκόσμια προσωπικότητα!
Προσωπικά πρώτα γνώρισα τον δίσκο αυτόν -γύρω στα 11μου χρόνια και ως φοιτήτρια διάβασα το εξαίσιο βιβλίο που έδωσε σάρκα και οστά στα πρόσωπα των τραγουδιών αυτών .(Βάζω τον συνδεσμο και σας προτείνω να τα ανακαλύψετε παράλληλα.)


Με αυτές τις μελωδίες συντροφιά,  το βιβλίο γίνεται ένα αλησμόνητο βίωμα απανθρωπιάς και συνάμα ανθρωπιάςΕμπειρία σπαραγμού και έρωτα. Βιβλίο επίγνωσης κι ευθύνης αναπόδραστης.
         Το "Μαουτχάουζεν" του Καμπανέλλη ενχαράσσεται στην ψυχή του αναγνώστη κι από φόρος τιμής μετουσιώνεται κάλεσμα ευθύνης  όλων μας προς "τους υπόλοιπους 8 άτυχους".Προς το 
"Κατ 'Εικόνα και κατ Ομοίωσιν", για το οποίο είμαστε πλασμένοι:
"Γιατί,... (όπως "μας κλείνει το μάτι" ο φιλέλληνας στοχαστής),...
"Αν πούμε ότι δεν ξέραμε, θα πει ότι δε θέλουμε να διορθωθούμε..."
                          
                                                               Δέδε Ελισσάβετ


                                                         ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Το βιβλίο αυτό έφερε (το 2012-2013) στο προσκήνιο ο σκηνοθέτης Θέμης Μουμουλίδης ανεβάζοντας μια σπουδαία παράσταση στο θέατρο Badminton.
Ο Στέλιος Μάινας υπήρξε ένας συγκλονιστικός "αφηγητής- γραφιάς"
Η Μαριάννα Πολυχρονίδου μια σεμνή, βασανισμένη "Γιαννίνα",
Ο Γιώργος Πυρπασόπουλος ένας γεμάτος μεράκι για τη ζωή Ιάκωβος,
ενώ ο Άρης Λεμπεσόπουλος απέδωσε την πικρή στοχαστικότητα του Σνάιντερ.
Αυτή η παράσταση ήταν ο ιδανική μνεία στον υπέροχο Δημοκράτη και γνήσια πνευματικό άνθρωπο Ιάκωβο Καμπανέλλη και στο Μαουτχάουζεν που διαμόρφωσε ολόκληρο το καλλιτεχνικό του ύφος και την επίλογη του τα έργα του να πραγματεύονται πάντα φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα κ την πολυτάραχη Ιστορία μας,  παλεύοντας για την αναβάθμιση του Ανθρώπου...
Η γαλλική έκδοση του “ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ” του Ιάκωβου Καμπανέλλη τιμήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020 με το σημαντικό βραβείο μεταφρασμένης λογοτεχνίας Prix du Livre Etranger 2020 France Inter – Le Journal du Dimanche (εκδόσεις Albin Michel, 2020 – σε μετάφραση της Solange Festal-Livanis).

ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΥ "ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ" και Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ (Οι όμηροι, χωρισμενοι σε άνδρες κ γυναίκες από τα συρματοπλέγματα ατενίζουν τη λαβωμένη εικόνα του αντίθετου φύλου,αναζητώντας χαμένους συντρόφους όπως ο Σολομών τη Νύφη στο βιβλικό Ποίημα σ. 219-231-"Ερωτικο") 


Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου
με το καθημερνό της φόρεμα
κι ένα χτενάκι στα μαλλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.

Κοπέλες του Άουσβιτς,
του Νταχάου κοπέλες,
μην είδατε την αγάπη μου;

Την είδαμε σε μακρινό ταξίδι,
δεν είχε πια το φόρεμά της
ούτε χτενάκι στα μαλλιά.

Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου,
η χαϊδεμένη από τη μάνα της
και τ’ αδελφού της τα φιλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.

Κοπέλες του Μαουτχάουζεν,
κοπέλες του Μπέλσεν,
μην είδατε την αγάπη μου;

Την είδαμε στην παγερή πλατεία
μ’ ένα αριθμό στο άσπρο της το χέρι,
με κίτρινο άστρο στην καρδιά.

Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου,
η χαϊδεμένη από τη μάνα της
και τ’ αδελφού της τα φιλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.



ΑΝΤΩΝΗΣ (ο συγκατούμενος από τρους Αμπελοκήπους κι η ιστορία του Λατομείου  σ 129-138"ο Ηρωας Πουλουσε Φρουτα")

Εκεί στη σκάλα την πλατιά
στη σκάλα των δακρύων
στο Βίνερ Γκράμπεν το βαθύ
το λατομείο των θρήνων

Εβραίοι κι αντάρτες περπατούν
Εβραίοι κι αντάρτες πέφτουν,
βράχο στη ράχη κουβαλούν
βράχο σταυρό θανάτου.

Εκεί ο Αντώνης τη φωνή
φωνή, φωνή ακούει
ω καμαράντ, ω καμαράντ
βόηθα ν’ ανέβω τη σκάλα.

Μα κει στη σκάλα την πλατιά
και των δακρύων τη σκάλα
τέτοια βοήθεια είναι βρισιά
τέτοια σπλαχνιά είν’ κατάρα.

Ο Εβραίος πέφτει στο σκαλί
και κοκκινίζει η σκάλα
κι εσύ λεβέντη μου έλα εδω
βράχο διπλό κουβάλα.

Παίρνω διπλό, παίρνω τριπλό
μένα με λένε Αντώνη
κι αν είσαι άντρας, έλα εδώ
στο μαρμαρένιο αλώνι. 


Ο ΔΡΑΠΕΤΗΣ (η αντιμετώπιση που είχαν οι όμηροι κι οι δραπέτες από τους Αυστριακούς πολίτες των γύρω αγροικιών σ. 65-77)


Ο Γιάννος Μπερ απ’ το βοριά
το σύρμα δεν αντέχει.
Κάνει καρδιά, κάνει φτερά,
μες στα χωριά του κάμπου τρέχει.

"Δώσε, κυρά, λίγο ψωμί
και ρούχα για ν’ αλλάξω.
Δρόμο να κάνω έχω μακρύ,
πάν’ από λίμνες να πετάξω."

Όπου διαβεί κι όπου σταθεί
φόβος και τρόμος πέφτει.
Και μια φωνή, φριχτή φωνή
"κρυφτείτε απ’ τον δραπέτη".

"Φονιάς δεν είμαι, χριστιανοί,
θεριό για να σας φάω.
Έφυγα από τη φυλακή
στο σπίτι μου να πάω."

Α, τι θανάσιμη ερημιά
στου Μπέρτολτ Μπρεχτ τη χώρα.
Δίνουν το Γιάννο στους Ες Ες,
για σκότωμα τον πάνε τώρα.


ΑΜΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ (Ο Ιάκωβος κι η Γιαννίνα επισκέπτονται τους τόπους των βασανιστηριών και κάνουν έρωτα εκεί για να ξορκίσουν τις μνήμες του θανάτου)

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Χαρά του κόσμου, έλα στην πύλη
να φιληθούμε μες στο δρόμο
ν’ αγκαλιαστούμε στην πλατεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Στο λατομείο ν’ αγαπηθούμε
στις κάμαρες των αερίων
στη σκάλα, στα πολυβολεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Έρωτα μες στο μεσημέρι
σ’ όλα τα μέρη του θανάτου
ώσπου ν’ αφανιστεί η σκιά του.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.




Τον δίσκο συμπληρώνουν 6 ακόμη καταπληκτικά κομμάτια του Νίκου Γκάτσου k άλλων (όπως ο Λειβαδίτης,η ο Χριστοδούλου)- "άσχετα" ίσως προς το Μαουτχάουζεν -"σχετικά" όμως με την ελπίδα και τα όμορφα ιδανικά της ζωής, που όλοι μας πρέπει να υπηρετούμε για να μην ξαναυπάρξουν ποτέ Μαουτχάουζεν και Άουσβιτς.


Πηγές των φωτο: 
1)Εταιρεία παραγωγών 5η Εποχή(Πρόγραμμα Παράστασης "Mauthausen"
2)Διαδίκτυο
3) Η Επίσημη Ιστοσελίδα Του Ιάκωβου Καμπανέλλη!!! 

                               

ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΙΔΗΣΗΣ

Κυριακή, 19 Ιανουαρίου 2020

Ισίδωρος Ζουργός, Οι Ρετσίνες Του Βασιλιά

                                                                                                       Οι Ρετσίνες Του Βασιλιά, Ισίδωρος Ζουργός
                                         Είδος: Κοινωνικό
                                          Βαθμολογία: 9/10                                 
                               

Ύστερα από αναμονή δυο χρόνων για τους λάτρεις της καλής λογοτεχνίας, το 9ο βιβλίο του Ισιδωρου Ζουργού είναι επιτέλους γεγονός!
Οι Ρετσίνες του Βασιλιά είναι ένα μυθιστόρημα που διαφοροποιείται αισθητά από τα προηγούμενα δείγματα γραφής του.
Αφήνοντας μακρυά την άσβεστη αγάπη του για τη γενέτειρα και "Μούσα" του, τη Θεσσαλονίκη, ο Ισίδωρος Ζουργός αυτή τη φορά ακολουθεί τις διαδρομές της ανθρώπινης ψυχής, σε ένα διαφορετικό βιβλίο με τόπο δράσης απροσδόκητο!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Λεόντιος Έξαρχος είναι ένας συνταξιούχος μεγαλοεργολάβος με τρεις κόρες, τη Γαβριέλα, τη Ρεγγίνα και την Κορίνα
Ύστερα από την οδυνηρή απώλεια της αγαπημένης του συζύγου, της Ουρανίας, φεύγει από την Αθήνα για να εγκατασταθεί στο εγκαταλελειμμένο αρχοντικό του πεθερού του.
Στο χωριό αναλογίζεται την περασμένη του ζωή ως μεγαλοαστού εργασιομανή οικογενειάρχη, ενώ αναζητεί τα αίτια της ρήξης ανάμεσα σε αυτόν και τις τρεις του κόρες, που ζουν σε διαφορετικά σημεία της γης.
Εν τωμεταξύ, στο χωριό τού ξεδιπλώνεται ένας άλλος κόσμος, ανατρεπτικά ακατέργαστος, χθόνιος και οργιαστικός.
Εκεί, στο βασίλειο του γέλωτα και της ρετσίνας, κάτω από τη σκιά του παράξενου κωδωνοκρούστη ο Λεόντιος θα αφουγκραστεί τη βαθιά φωνή της ψυχής ξανά, και θα πασχίσει να συμφιλιωθεί με τον χρόνο που περνά και με τον εαυτό του, για αν μπορεσει να συγχωρέσει...  

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
"Οι Ρετσίνες του Βασιλιά" είναι το πιο εσωτερικό βιβλίο του Ισίδωρου Ζουργού.Ένα μυθιστόρημα που, αν και ρέει άνετα, απροσδόκητα πολλαπλασιάζει το συναισθηματικό του φορτίο, "πίσω από τις γραμμές".
Πρόκειται για ένα κοινωνικό δράμα, μια οικογενειακή ιστορία, που τελικά ανάγεται σε έναν εσωτερικό μονόλογο αυτογνωσίας και συμφιλίωσης, πράγμα που φανερώνεται κι από την ίδια τη δομή του βιβλίου, καθώς εναλλάσει τριτοπρόσωπη αφήγηση με ημερολογιακές σημειώσεις του ιδιου του πρωταγωνιστή.
Ένα μυθιστόρημα που χωρίς να είναι page turner κυλά σαν ποταμός προσφέροντας εξάρσεις και υφέσεις ως την δική του ιδιότυπη κορύφωση. 
       Οι Ρετσίνες του Βασιλιά είναι το έργο του Ζουργού που περισσότερο από κάθε άλλο κινείται σε επίπεδο σχεδόν συμβολικό.
Σε αυτό συμβάλλει, πρωτίστως  η απροσχημάτιστη διακειμενικότητα του (Shakespear, Rambelais, με ανάλογο τρόπο που τα Ανεμώλια βρίσκονταν σε συνομιλία με τον ομηρικό κόσμο. 
Από την άλλη συμβολικότητα προσδίδει στο βιβλίο το γεγονός πως ούτε εδώ δεν προσδιορίζεται επακριβώς ο τόπος -όπως σε άλλα μεγάλα έργα (οπως λόγου χάρη ο Κατάδικος του Θεοτόκη.)
Το χωριό -σκηνικό της δράσης -θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε οικισμός της επαρχιακής Ελλάδας
Χωρίς στενούς τοπογραφικούς περιορισμούς το δράμα εκτείνεται στον χώρο και διαστέλλεται για να χωρέσει την ψυχή κάθε αναγνώστη.
   Εντούτοις, υπάρχουν στο έργο στοιχεία ηθογραφικά, αναγνωρίσιμα στις μικροκοινωνίες της ελληνικής Επαρχίας, καθώς στο βιβλίο αυτό παρακολουθούμε μια αντιστροφή της υστερικής αστυφιλίας που διέκρινε τις εποχές της επιπλαστης ευμαρειας.Έδώ έχουμε μια αποκέντρωση και μια άρνηση του ασφυκτικού άστεως.Μια παλιννόστηση στις ρίζες.Στην αρμονική συνύπαρξη με τη φύση.
           Ο συνδυασμός πέτρας, δέντρων και θάλασσας τόσο τυπικός στο μεσογειακό τοπίο, που στις "Ρετσίνες Του Βασιλιά" ξαναβρίσκει τον εαυτό του!
Πέτρα.Κύμα.Άνθρωπος.Η μυσταγωγία του Αμπελιού.Το ποτό που ενώνει ετερόκλητους ανθρώπους στην ακολουθία του Οίνου.
  Οι συνάξεις στο καφενείο- εικόνα τόσο χαρακτηριστική στις κλειστές κοινωνιές- προσλαμβάνουν τη μορφή ιεροτελεστίας που έλκει τις τις ρίζες της από την αρχαιοελληνική παράδοση όπου περίοπτη θέση έχει η τελετουργικό της "βρώσης" κι οι προεκτάσεις του.
Δομικά στοιχεία άλλωστε της κοινωνικής ζωής των Αρχαίων Ελλήνων κατέχουν η Φιλοξενία και τα Συμπόσια
ως εκκολαπτήρια ήθους και φιλοσοφικής σκέψης.Και οι δυο αυτές εκφάνσεις της κοινωνικότητας, που μάλιστα ανάγονταν ως τους θεούς, έχουν ως συνδετικό κρίκο το Φαγητό και την πρωταρχική ανάγκη της τροφής, που προσδιορίζει τον Πρώτο, Ανυπέρβλητο Δεσμό του ανθρώπου- αυτόν με την Μητέρα- Τροφό.

        Εδώ υπεισέρχεται η συνομιλία με τον Γαργαντούα του Ραμπελαί, όπου ουσιαστικά ανιχνεύεται αυτό που η φρουδική θεωρία ονομάζει στοματικό στάδιο του ανθρώπινου ψυχισμού δηλαδη αφομοίωση του βρέφους με τον μητρικό μαστό ως αντίβαρο στον φοβο του αφανισμού και του θανάτου.
Συνδαιτημόνες λοιπόν μιας υπεκφυγής και μιας χαράς που δεν κρατά αλλά γλυστρά και χάνεται όπως η άμμος στην κλεψύδρα, όπως το κρασί στον ουρανίσκο...
         Σε αυτήν τη συνάθροιση ξεχωρίζει ο εμβληματικός Λεόντιος Έξαρχος- με το όνομά του κιόλας να υποδηλώνει την επιβλητικότητα και την υψηλή του θέση.Υψηλή για να είναι ηχηρότερη η πτώση του, αφού ο  "Βασιλιας" αυτός βλέπει τους Καιρούς να ροκανίζουν τον θρόνο του, μα προτάσσει μια όρθια περηφάνεια μπρος στον αναπόδραστο τέλος, με τα μαλλιά του να αβνεμίζουν στις θύελλες.
         Ο Λεόντιος Εξαρχος του Ζουργού είναι το ομόλογο του σαιξπηρικού Βασιλιά Ληρ.Εκφράζει τη νοσταλγία του μεγαλείου, μα και την παρελθούσα πατριαρχία που εξουσιάζει το θήλυ αλλά και που άγεται ερήμην από αυτό.
Ο Λεόντιος Έξαρχος ως Βασιλιάς Ληρ βλέπει τον παλιό κόσμο να καταρρέει κάτω από την θύελλα της προόδου, της αμφισβήτησης και της ανατροπής που εισηγείται στο σαρωτικό πέρασμά της η Νέα Γενιά.
         Ο Έξαρχος είναι ο King Lear, που απέναντι στις Κόρες του βιώνει την τρομερή απειλή όπως τη διαγράφει ο Καρλ Γιουνγκ, όταν ανιχνεύει το Τραύμα της Απερχόμενης Γενιάς έναντι των Επιγόνων της που "θα γκρεμίσουν τα έργα της".
Είναι η γονιμότητα που κυοφορεί και την πτώση του Λεόντιου.
Είναι η αδυναμία της παρακμής του που θα τροφοδοτήσει την εξουσία των επόμενων και αυτόν τον αναπόφευκτο εκθρονισμό του βιώνει ο Λεόντιος του Ζουργού, βλέποντας ως γονέας τα παιδιά του να πετούν με δικά τους φτερά αρνούμενα να ετεροκαθορίζονται ως ιδιοκτησία του Πατριάρχη.
Γύρω από τον πρωταγωνιστή Λεόντιο ένας χορός προσώπων απτών κι αθέατων.
Είναι, καταρχάς, οι σύντροφοι στην οινοποσία, τυπικές φιγούρες του ελληνικού χωριού:
Ο παπάς, ο καφετζής, η παντοπώλισσα, η ωραία, ο ψαράς, ο προύχοντας...
Αγαθοί και δόλιοι, ηθικοί και διεφθαρμένοι.
        Έπειτα είναι και τα φαντάσματα της μνήμης...
Η μακρινή αγαπημένη , η Ουρανία με το όνομά της να υποδηλώνει την απουσία της στο Επέκεινα.Η αγάπη που ξεπλένει τα κρίματα.Η Σύζυγος.Η Μάνα.
        Οι απούσες κόρες η Γαβριέλα η Ρεγγίνα και η Κορίνα σε αντιστοιχία προς της σαιξπηρικές ηρωίδες την Γονερίλη (Goneril) ,τη Ρεγάνη (Regan) και την Κορδέλια (Cordelia)-διασκορπισμένες κι εκείνες στα "βασίλεια" του σύγχρονου κόσμου- τη Γερμανία, τις Βρυξέλλες και την φτωχή Αθηνα.
       Το παράξενο κάστρο, παντεπόπτης στην άκρη του χωριού διατηρεί τον δικό του αυτόνομο ρόλο- σαν παρουσία ζώσα στην πλοκή- εκκολάπτοντας κι εκείνο τα δικά του φοβερά μυστικά, και πληρώνοντας το δικό του τίμημα στην Αλήθεια και στη μοίρα.
Ένας χαρακτήρας που σίγουρα αποτελεί μια ανατρεπτική πινελιά είναι ο πεθερός του Έξαρχου, ο Ζαμάνης.Μια προσωπικότητα ιδιαίτερη με μια άκρως ενδιαφέρουσα ιστορία -πολυτάραχη και ζοφερή- που συντίθεται κομμάτι κομμάτι σαν παζλ, που μαντεύεις από το όλον το μερικό που σου λείπει.ίσως ήθελα να μάθω ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες του βίου του.
       Ο Ζαμάνης σίγουρα αποτελεί το πιο συναρπαστικό κομμάτι του μυθιστορήματος και το κλειδί στη διαδρομή του Λεόντιου προς τη Συμφιλίωση.
Προεξάρχων όμως στον χορό τούτον των παράξενων προσώπων γύρω από τον...Ξεπεσμένο Βασιλέα-"Θέσπις" που θέτει σε κίνηση αυτό το δράμα- είναι ο γλυκύς και μοναχικός κωδωνοκρούστης του χωριού, ο Ζαχαρίας. 
Ο Μασούρης, με τη διονυσιακή του ανεμελιά  είναι αυτό που απλοικά ορίζουμε ως "τρελό του χωριού".Με τη βακχική του άγνοια, αισθάνεται όσα δε σκέφτεται και νιώθει όσα δεν κατανοούν αυτοί που σκέπτονται.
Ένας σαλός με την αγιοσύνη που ο όρος προσέλαβε στην χριστιανική παράδοση, έτσι όπως φέρνει τον Λεόντιο σε επαφή με την ανεπεξέργαστη αλήθεια....
Συνδέοντάς τον Ζαχαρία με την σαιξπηρική εποχή μπορούμε να τον παραλληλίσουμε με μια αναγεννησιακή φιγούρα από την Commedia del 'Arte.
Ένας χαριτωμένος αρλεκίνος, είναι ο Ζαχαρίας ενόσω διασχίζει με παιχνιδιάρικους ελιγμούς τις συνειδησιακές διαδρομές του γερο Λεόντιου- αποδομώντας ψευδαισθήσεις μεγαλείου με την αποκοτιά του σκακιστικού Fou!
           Μια γκροτέσκα βενετσιάνικη μάσκα, που ξεπροβάλλει αιφνιδιαστικά και πίσω από το τρομακτικό της γέλιο κρύβει τη σκοτεινή γνώση.
Μια φιγούρα που παραμερίζει τα φτιασίδια και επαναπατρίζει την ύπαρξη του στα απενοχοποιημένα ένστικτα της anima.
Εντούτοις, ο Ζαχαρίας διατηρεί μια ιδιότυπη συμπόνια και μια ευαισθησία που του εμφυσά μια πνοή από τον -πολύ μεταγενέστερο του Σαίξπηρ- Ρομαντισμό,  
προσδίδοντας του τα στοιχεία ενός άλλου εμβληματικού κωδωνοκρούστη, του τραγικού Quasimodo.
Η συνάφειά τους προκύπτει με τρόπο βαθιά συγκινητικό που μόνον ο Ζουργός ξέρει να υποβάλλει, αποδεικνύοντας πως η αγωνία της γλώσσας σε έναν συγγραφέα δεν αναιρεί ποτέ το χειμαρρώδες συναίσθημα.
"Οι Ρετσίνες Του Βασιλιά" δεν είναι όμως ένα μυθιστόρημα που αποζητά την τέρψη ή τον άκοπο εντυπωσιασμό.
Είναι ένα θεατρικά σκηνοθετημένο δράμα που συνδιαλεγεται με την αρχαία και τη σαιξπηρική τραγωδία, σε σκηνές και ιντερμέτζα- για να κλείσει σε μια σοφόκλεια επίκληση στους Νεκρούς που "τους πήρε ο Άδης και- μέγα πλήθος- η Περσεφόνη εφίλεψε".
      Μέσα στο πανηγύρι της ζωής, διάχυτη είναι η σκιά του θανάτου ως απειλή και μνήμη, όπως ακριβως οι αναγεννησιακές Αποκριες μασκάρευαν τον τρόμο του θανάτου!
Γιατί απώτατο διακύβευμα είναι η αγωνία του εκθρονισμού και του αναπόφευκτου τέλους.
Κι αν ο τρόπος να μη χάσεις κάτι είναι να το δώσεις ο ίδιος, κι αν - όπως ορίζει η ευαγγελική περικοπή-"όποιος θέλει να βρει την ψυχή του πρέπει πρώτα να τη "χάσει", είναι σίγουρα μακρύς κι επώδυνος ο δρόμος για την άρση του Εγωισμού, είναι όμως μονόδρομος σε τούτο το μονοπατι του Θανάτου....
Αυτή είναι η διαδρομή που ο Λεόντιος καλείται να διανύσει με σύντροφο τον Ζαχαρία, την αλέγκρα σκιά της καρδιάς του, για να φτάσει σε ένα φινάλε ακαριαίο και σκοτεινά ποιητικό όπου ανεξήγητα επέρχεται η συμφιλίωση των δύο γενεών.
         Με όλα αυτά οι "Ρετσίνες του Βασιλιά" αποδομούν σαθρά οικογενειακά οικοδομήματα που πίσω απο την κοινωνική επιφάνεια και την ψευδεπίγραφη εικόνα μιας επίπλαστης ευημερίας κρύβουν ανομολόγητα απωθημένα, ένοχα μυστικά και πενία συναισθημάτων.  
Πέραν των ψυχογραφικών τους προεκτάσεων, όμως, "Οι Ρετσίνες" καταλήγουν να είναι κι ένα σύγχρονο βιβλίο που- μέσα από μεσαιωνικά σχήματα και αναγωγές σε προγενέστερες λογοτεχνικές φάσεις της Ευρώπης- αφουγκράζεται το αδιεξοδα του Νεοελληνα της Κρίσης, που είδε οράματα, προσχήματα και ψευδαισθήσεις να καταρρέουν.
"Οι Ρετσίνες" ξεμπροστιάζουν την υποκρισία του σύγχρονου Αστού της Κατανάλωσης, της Κοινωνικής Ανέλιξης και της Άδειας Ψυχής, κι αυτό αποτελεί  ένα ράπισμα στον νεοπλουτισμό της εποχής μας.
Μέσα από τις σελίδες του το μυθιστόρημα αυτό αφουγκράζεται τον παλμό της ρίζας που ξεχνάμε και σηματοδοτεί το νόστιμον ήμαρ στην χωρίς προσχήματα, επιτεύγματα και τίτλους αλήθεια του εαυτού μας.Στην αληθινή μας πατρίδα.Χώμα. Θάλασσα.Κρασί.Απλά όλα- κι αληθινά, σαν τα συστατικά της Ελλάδας του Ελύτη... 
          Το βέβαιο είναι πως "Οι Ρετσίνες του Βασιλιά" αποτελούν ένα πρωτότυπο έργο που αποδεικνύει πως ο Ισίδωρος Ζουργός δεν επαναπαυεται στις δάφνες του αλλά αναζητά νέους δρόμους και διαφορετικούς κάθε φορά προβληματισμούς-γύρω από την Ιστορία, τον έρωτα και την κοινωνία- για να εμπλουτίσει όμορφα τη Σύγχρονη Πεζογραφία μας.
         "Οι Ρετσίνες του Βασιλιά" είναι λοιπόν ένα ακόμη εξαίσιο δείγμα μιας άοκνης πέννας που βρίσκει τρόπους να προσφέρει έμπνευση, συναίσθημα και γόνιμη γνώση στο Λογοτεχνικό μας Γίγνεσθαι.

                                                                Δέδε Ελισσάβετ

Διαβάστε ακόμη για τον ΙΣΙΔΩΡΟ ΖΟΥΡΓΟ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΖΟΥΡΓΟΥ "ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ 

ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ





ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΝΑΦΕΡΘΕΙΣΑ  ΡΗΣΗ ΤΟΥ KARL YOUNG
"Η γονιμότητα οδηγεί στην πτώση μας·
κατά την άνοδο της επόμενης γενιάς
η προηγούμενη έχει υπερβεί το ζενίθ της.
Οι απόγονοί μας γίνονται οι πιο επικίνδυνοι εχθροί μας,
απέναντι στους οποίους είμαστε απροετοίμαστοι.
Θα επιζήσουν και θα πάρουν την ισχύ
από τα αποδυναμωμένα μας χέρια"..