Γιώργος Πολυράκης , Προσμένοντας την ανατολή

                                                   Προσμένοντας την ανατολή, Γιώργος Πολυράκης

                                                                                               Είδος: Ιστορικό

                                                                                               Βαθμολογία 7.5/10

Ο πολυγραφότατος και τόσο αγαπημένος Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται φέτος στα αγαπημένα του λημέρια, την Ιστορία και τη μαρτυρική Κρήτη από όπιυ έλκει την καταγωγή του και μας συστήνει 2 νέους πρωταγωνιστές που αγωνίζονται " Προσμένοντας την Ανατολή".

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Κατεχόμενη Κρήτη.Η Ναταλία Παπαδερού από τα Ανώγεια καταφέρνει να βρει θέση γραμματέως πλάι στον Γερμανό Στρατηγό Μπρόιερ χάρη στις γνώσεις της στα γερμανικά.Ο Γερμανός διοικητής την περιβάλλει με ξεχωριστή εκτίμηση συμπάθεια και προστατευτικότητα εντυπωσιασμένος από την αφοσίωσή της.

Δεν υποψιάζεται όμως ότι η Ναταλία στην πραγματικότητα παίζει διπλό ρόλο καθώς είναι οργανωμένη στην Αντίσταση και υποκλέπτει από το ευνοικό αυτό πόστο πληροφορίες.

Μαζί της στον αγώνα αυτόν και αρραβωνιαστικός της , ο Κωνσταντίνος Παρασχάκης.

Κι ενώ ο κρητικός λαός διατηρεί αδούλωτο το φρόνημο και άσβεστο τον πόθο της Λευτεριάς, οι Γερμανοί δολοφονούν αθώους κι εκριζώνουν χωριά ολόκληρα. 

Η διπλή ζωή της Ναταλίας θα αποκαλυφθεί κι αυτή θα καταφύγει στα βουνά μαζί με τον αρραβωνιαστικό της ενόσω ο στρατηγός Μπρόιερ μετατρέπεται από φίλος σε απηνή διώκτη της.

Όταν η αντιστασιακή ομάδα της Ναταλίας και του Κωνσταντίνου υπό τους Βρετανούς Λη Φέρμορ και Στάνλει Μος  αποφασίζει την απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε, το σκηνικό γίνεται ρευστό και οι εξελίξεις ραγδαίες...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Το "Προσμένοντας την ανατολή" είναι το εικοστό βιβλίο του Γιώργου Πολυράκη και περιλαμβάνει δυο από τις μεγάλες του αγάπες που σηματοδοτούν γνώριμα μοτίβα της γραφής του: Την Ιστορία του τόπου μας και την Κρήτη, τον τόπο καταγωγής του.

Σαν έμπνευση διασταυρώνεται σε κάποια σημεία θεματολογικά με το παλαιότερο κι εμβληματικό έργο του συγγραφέα Πολυράκη " Οι Αετοί Πεθαίνουν Ελεύθεροι".

Το "Προσμένοντας την ανατολή" όμως, είναι μικρότερο σε έκταση και παραμένει γεωγραφικά εστιασμένο στις τραγικές όσο και ηρωικές στιγμές που ακολούθησαν τη Μάχη της Κρήτης (το στερνό προπύργιο της ελευθερίας μες στο σκοτάδι της Κατοχής)

Μέσα από ενδεικτικά στιγμιότυπα και γλαφυρές περιγραφές παρακολουθούμε την επική αντίσταση του ηρωικού κρητικού λαού στις πόλεις ,στα χωριά, στα βουνά και με αποτροπιασμό μαθαίνουμε τα εξωφρενικά αντίποινα των γερμανικών δυνάμεων, τα οποια εξευτέλισαν τη στρατιωτική στολή και κουρέλιασαν κάθε κώδικα ηθικής...

Μικρά ολοκαυτώματα στέλνουν στον θάνατο αμάχους-γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους αναδεικνύοντας το βαρύτατο τίμημα της αξιοπρέπειας ενός λαού που ποτέ δε συνθηκολόγησε με τον φασισμό παρόλους τους προδότες του...

Ένα ρεπερτόριο γενναιότητας  και βαρβαρότητας ξετυλίγεται, με τους πρωταγωνιστές μας ενταγμένους αρκετά καλά στο κάδρο...

Είναι εμφανές ότι οι ήρωες του βιβλίου  δρουν στη σκιά ενός σημαντικού γεγονότος, πρωτοφανούς για ολόκληρο τον Πόλεμο: Πρόκειται για την απαγωγή του στρατηγού Kreipe που ενορχήστρωσε το Συμμαχικό Στρατηγείο κάτω από την ηγεσία του Patrick Leigh Fermor και του Stanley Moss, και την πραγματοποίησε με την ανεκτίμητη αρωγή κρητικών αντιστασιακών ομάδων καθώς και αρκετών ντόπιων.

Ο συγγραφέας αποδίδει κατατοπιστικά όλες τις φάσεις του φιλόδοξου σχεδίου μέχρι την ευόδωσή του, όντας έντονα περιγραφικός. Μέσα στις σελίδες του δίνει πνοή στα υπαρκτά πρόσωπα αυτής της εκπληκτικής καταδρομικής επιχείρησης φωτίζοντας διασκεδαστικά ακόμη στιγμιότυπα

           Οι βασικοί πρωταγωνιστές του βιβλίου-Ναταλία και Κωνσταντίνος- κινήθηκαν στις παρυφές αυτών των εξελίξεων και δεν ήρθαν σε  επαφή με το κεντρικό γεγονός. Το δικό τους δράμα εκτυλίσσεται παράλληλα. Είναι μια επιλογή του Γιώργου Πολυράκη καποιες φορές να παρουσιάζει τα ιστορικά γεγονότα παράλληλα με τρόπο πληροφοριακό κι όχι με πλήρη συμπερίληψη των ηρώων του μεσα σε αυτά.

Κατορθώνει όμως κάποιες στιγμές, μια υποδειγματική συνύπαρξη των προσώπων της μυθοπλασίας με κάποια υπαρκτά πρόσωπα:

Το δυνατότερο, λοιπόν, σημείο της ιστορίας μας, αυτό που αιφνιδιάζει, είναι η παράξενη σχέση σεβασμού ανάμεσα στον παρασημοφορημένο Γερμανό διοικητή Μπρούνο Μπρόιερ (πρόσωπο υπαρκτό κι ένοχο για εγκληματα πολέμου που εκτελέστηκε το 1947) και τη Ναταλία Παπαδερού.

          Μια σχέση αντιφατική, χωρίς κοινοτυπίες, με έναν ιδιότυπο κώδικα τιμής που η πορεία της εντείνει τη δραματικότητα των στιγμών και τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα της καταδίωξης του ζεύγους των δυο Κρητικών από τον Γερμανό διοικητή.

Ο Γιώργος Πολυράκης δε διστάζει να δώσει οδυνηρές εικόνες από τα μαρτύρια των αγωνιστών απέναντι στη ναζιστική θηριωδία...

Το φινάλε αφήνει μια επίγευση ελπίδας μέσα στον χαλασμό , ενώ εκτεταμένο είναι και το επίμετρο όπου πληροφορούμαστε για την κατάληξη των υπαρκτών προσώπων μετά τον πολεμο.

         Το "Προσμένοντας την ανατολή" αποτελεί ένα περιεκτικό μυθιστόρημα ιδανικό για τους λάτρεις της Ιστορίας, και, μάλιστα, του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Εντούτοις, παρά το συναισθηματικό υπόβαθρο, δεν είναι το μυθιστόρημα που "θα συμπαρασύρει" τον ρομαντικό αναγνώστη με τη δύναμη της ερωτικής του ιστορίας.

Είναι σίγουρο ότι τα ιστορικά γεγονότα και ο Πόλεμος κυριαρχούν ξεκάθαρα έναντι της καθαρής μυθοπλασίας και σε αυτά έγκειται η δυναμική του.

Παρόλαυτα , η Ναταλία και ο Κωνσταντίνος γίνονται ιδανικοί εκπρόσωποι της κρητικής λεβεντιάς που ορθώνεται κόντρα στα πολυβόλα, τον σωματικό πόνο και τον θάνατο για χάρη των ανώτερων ιδανικών.

Το" Προσμένοντας την ανατολή" αποτελεί εν τέλει, μια κατάδυση στην ψυχή της Κρήτης, ενός τόπου αταλάντευτα ταμένου στη  Ιδέα της ελευθερίας.

Η Κρήτη μέσα από την οπτική του Γιώργου Πολυράκη γίνεται "βίωμα" στον αναγνώστη μέσα από την άριστη απόδοση στοιχείων της διαλέκτου και της γοητευτικής τραχύτητας του τοπίου και των ανθρώπων. 

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί από κάθε Έλληνα.  

                    

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΛΥΡΑΚΗΣ, Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω

                                            Υπόσχομαι να Μην Ξεχάσω, Γιώργος Πολυράκης

                                                                                              Είδος: Iστορικό

                                          Βαθμολογία: 9/10

                                                        
Φέτος ο αγαπημένος Γιώργος Πολυράκης, διατηρώντας τον ιστορικό προσανατολισμό αυτής της φάσης στο έργο του, στρέφει τη ματιά του σε μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της Παγκόσμιας Ιστορίας:

Πρόκειται για τη Γενοκτονία των Αρμενίων που στα 1915 σημάδεψε με το ματωμένο χνάρι της τον Αιώνα μας.

Το βιβλίο του Πολυράκη έρχεται σαν χρέος και υπόσχεση ιερή: "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω"!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Κεβόρκ και η Νεβάρτ είναι δυο νέα παιδιά που πλάθουν όνειρα στο γραφικό Ερτζιζαν όπου η αρμενική κοινότητα ανθεί.

Τα γεγονότα του Α Παγκόσμιου πολέμου όμως αναζωπυρώνουν τα μίση και στρέφουν τις τούρκικες ορδές εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών με την επίζηλη οικονομική αίγλη.

Το βάρος τις επίθεσης σήκωσε ο αρμενικός λαός, σε μια ανευ προηγουμένου επιχείρηση ολικής εξόντωσής του, ενορχηστρωμένη από μεθοδεύσεις γερμανικής έμπνευσης και υλοποιημένη από

το μίσος των Νεότουρκων.
Η Γενοκτονία είναι γεγονός: Κάτω από αυτό,
ο Κεβόρκ και η Νεβάρτ θα χωριστούν...
Τα βήματα εκείνης την οδηγούν στη Θεσσαλονίκη.
Ο Κεβόρκ θα γνωρίσει την κόλαση του εκτοπισμού στην έρημο της Συρίας, αλλά θα επιβιώσει για να φτάσει μετά από πλήθος δοκιμασιών στον Πειραιά.

Γύρω τους θα προστεθούν κι άλλα πρόσωπα με το ατομικό τους δράμα στην ψυχή...
36χρόνια μετά ένα ακριβό κόσμημα σε σχήμα μιας κατακόκκινης καρδιάς θα ενώσει το κομμένο νήμα της μοίρας

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

!!!!!Βιβλίο αδυσώπητο!Βιβλίο που καίει Άλλο ένα μυθιστόρημα  έρχεται να προστεθεί στη βιβλιοθήκη μας από τον αγαπημένο συγγραφέα που 20χρόνια μεσουρανεί στα λογοτεχνικά μας πράγματα με μια μεστή παρουσία. Έργο που σε σημαδεύει ανεξίτηλα.

              Παρότι το δραματικό στοιχείο κυριαρχεί σε όλα τα μυθιστορήματα του Πολυράκη, όπου ζωή, θάνατος κι έρωτας περιστρέφονται σε ένα αιματηρό γαϊτανάκι, το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" συνιστά το πιο τραγικό από όλα του τα έργα.

Προφανώς ευθύνεται και το καθεαυτό θέμα του βιβλίου..

Το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" του Γιώργου Πολυράκη συνιστά ένα παραστατικό χρονικό της Γενοκτονίας των Αρμενίων (1915) όπως δεν έχει παραδοθεί ποτέ ξανά στην ελληνική μυθιστοριογραφία!
           Πώς θα μπορούσες να βγεις αλώβητος από τέτοια γνώση όταν σ'τη μεταφέρει η γλαφυρή και φιλαλήθης  πένα του Γιώργου Πολυράκη- αυτού του ένθερμου ιχνηλάτη της ανθρώπινης καρδιάς και της Ιστορίας ;
Όσα διαβάσετε στο "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" δύσκολα θα τα ξεπεράσετε.
Κι ίσως δεν πρέπει...
          Το θέμα το είχε αγγίξει επιτυχημένα ο Γάλλος Ζιλμπέρ Ζινουέ με το εξαιρετικό "Ερεβάν", το οδοιπορικό δυο αδελφών από την αντιστασιακή δράση του Ντασνάκ ως τον εκτοπισμό και τη σωτηρία.(Άλλωστε η Γαλλία υπήρξε ευαισθητοποιημένη στο ζήτημα της Γενοκτονίας από τις πρώτες που την αναγνώρισαν επισήμως)
         Ο Γιώργος Πολυράκης όμως εμπλουτίζει αυτή τη ματιά του με το μεσογειακό συναισθηματισμό και μια αφοβιά, σκιαγράφοντας απροσχημάτιστα τη φρίκη μέσα από πίνακες άμετρης βαρβαρότητας, αλλά απόλυτης "γνησιότητας".
Οι Αρμένιοι σε αυτό το βιβλιο υψώνουν τη Φωνή της Μνήμης
και του αδικαίωτου Αίματος.
           Ο Γιώργος Πολυράκης τώρα, γίνεται 
η φωνή των πνιγμένων του Ευφράτη,
η κραυγή των εξευτελισμένων γυναικών στην Κιλικία, 
η "ιερά αποκαθήλωση" των παλουκωμένων κοριτσιών,
το δάκρυ των εξωρυγμένων οφθαλμών από τα κομματιασμένα κορμιά, στο Ερζερούμ,
το κατηγορώ των βιασμένων παιδιών
η αναπόφευκτα κόκκινη στάμπα στην τούρκικη χαντζάρα.

                   Μια παρέλαση ματωμένων φαντασμάτων.
Μια αποτρόπαιη εκταφή νεκρών ονείρων, νεκρών ελπίδων μιας ολάκερης γενιάς.
Αυτή είναι, λοιπόν, η Γενοκτονία των Αρμενίων από τους Νεότουρκους:
Το πρώτο μαζικό-συστηματοποιημένο- έγκλημα του -υποτίθεται- "πολιτσμενου κόσμου",( αν φυσικά εξαιρέσουμε το Ονειδος της Δουλείας και τα φρικιαστικά εγκλήματα που ο ειδεχθής βασιλιάς Λεοπόλδος κυνικά διέταξε εναντίον των Μαυρων στις βέλγικες κτήσεις του Κογκό τέλη του 19ου αιώνα!)
Η μανία με την οποία οι Τούρκοι εξόντωναν τους Αρμένιους είναι παροιμιώδης κ στέκεται απευθείας πρόδρομος του Εβρσικού Ολοκαυτώματος , χψοντας ανοίξει τν δρόμο της Βαρβαρότητας.
Η Γενοκτονία των Αρμενίων από ένα συντεταγμένο, ισχυρό κρατος στις παρυφές της Ευρώπης- κάτω από τα μάτια της Δύσης- κατέδειξε πως καμιά διεθνής συνθήκη δεν είναι ικανή να θέσει φραγμούς στο μίσος και το ρατσιστικό μένος που ενας τακτικός στρατός κ επίσημες κρατικές αρχές μπορούν να εξαπολύσουν ενάντια στους πιο Αδύναμους, αρκεί αυτό να μη θίγει οικονομικά συμφεροντα.

       Κι ήταν καιρός να δούμε κατάματα αλήθειες που μας ενοχλούν, ίσως όχι για τη φυσική ασχήμια τους τόσο, αλλά γιατι ξεμπροστιάζουν τον βαθμό της κτηνωδίας στην οποία ενδίδουμε πρόθυμα, προδίδοντας
την ουράνια καταγωγή της ύπαρξης μας.Είναι καιρός να δούμε πόσο αδίστακτοι ειναι όσοι εμπορεύονται τον Πόλεμο.
           Μέρα τη μέρα ,στιγμή τη στιγμή, λοιπόν, ξετυλίγεται το αποτρόπαιο σκηνικό του μαζικού αυτού εγκλήματος μέσα από περιγραφές, προσωπογραφίες των εμπνευστών του και επίσημα εγγραφα...
O συγγραφέας μάς συστήνει τους προδρόμους του κεμαλισμού Ταλάατ- Εμβέρ- Τζεμάλ και τους συν αυτοίς, που με κυνισμό σχεδίασαν κι εξετέλεσαν τη Γενοκτονία.
           Παράλληλα μας μεταφέρει το δραματικό παρασκήνιο και την απεγνωσμένη προσπάθεια διεθνών παρατηρητών- βασικά Αμερικάνων (και Γερμανών ακόμη ιεραποστόλων σε αντίθεση με τους Πρώσους επιτελικούς)- να αποτρέψουν τη Σφαγή.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι πως ο συγγραφέας ενδιαφέρεται και για όσα ακολούθησαν της Γενοκτονίας.
 Η αλληλεγγύη των απανταχού Αρμενιων υπήρξε συνδετικός κρίκος, που εξασφαλίσε τη διατήρηση της εθνικής τους συνείδηση ενόσο προόδευαν στους τόπιους εγκατάστασης του σε Ευρώπη και Αμερική ακόμα.
Με εθνικό αυτοσεβασμό όμως οι Αρμένιοι απαίτησαν αποκατάσταση της δικαιοσύνης και ο Πολυράκης μεταφέρει ένα εκπληκτικό κι εναγώνιο παρασκήνιο από το αρμενικό δίκτυο που μεθόδευσε την τιμωρία κι εκτέλεση των Ενόχων- με έμφαση στον δολοφόνο Ταλάατ Πασά...
           Η όλη επιχείρηση- με έναν ήρωα άρτια σκιαγραφημένο, θυμίζει την περίπτωση του μεταγενέστερου Εβραίου, Σιμόν Βίζενταλ που με τους καταπληκτικούς του "τιμωρούς" ξετρύπωσαν, στα 1962, τον φυγόδικο ναζί Άντολφ Άιχμαν, τιμωρώντας τον, ενώπιον της Ανθρωπότητας, όπως του άξιζε για τα φριχτά του εγκλήματα κατά το Ολοκαύτωμα! 
            Όπως στους "Μακρινούς Ορίζοντες", ο συγγραφέας προετοιμάζει αρχικά το σκηνικό με καθαρά ιστοριογραφικές αναφορές κι επειτα ενσωματώνει τους ήρωές του σε αυτό- τεχνική κάπως αμφισβητούμενη από φιλολογικής σκοπιάς.
Ίσως όμως η επιλογή του αυτή συμβαδίζει με το γεγονός ότι το παρασκήνιο της Αρμενικής Γενοκτονίας δεν είναι τόσο γνωστό στο ελληνικό κοινό (αν και παρουσιάζει ομοιότητες προς την τραγωδία του Ποντιακού Ελληνισμού κ επειτα τους Μικρασιάτες).
Στο "Υποσχομαι Να Μην Ξεχάσω" υπάρχει μια ανακολουθη εναλλαγή στον χρόνο, που όμως αποσαφηνίζεται όταν ολοκληρώνεται το εργο. 
         Η ιστοριογραφική αυτή διάθεση αμβλύνεται και το έργο κορυφώνεται με το ατομικό δράμα των ηρώων και μια σπαρακτική αγάπη, που αφοπλίζει ως το τέλος.
          Η εξιδανίκευση του έρωτα που ανθεί σχεδόν άκοπα, (με "αφύσικο" ρομαντισμό άλλων εποχών) δεν πρέπει να "ξενίσει", καθώς είναι απλά "όχημα" ώστε να τονιστούν οι αντιθέσεις Ειρήνης και Πολέμου και να αναδειχθεί  η ολέθρια επίδραση της Ιστορίας στις χαρές των καθημερινών ανθρώπων..
          Δηλαδή ζητούμενο του συγγραφέα δεν είναι "οι διακυμάνσεις της αγάπης κι η προσπάθεια κατάκτησής της", αλλά οι ανατροπές που φερνει ο Πόλεμος.
       Γι' αυτό και διαγράφει απόλυτα  επιτυχημένα το αίσθημα απωλειας στις ψυχές των πρωταγωνιστών, εμφυσώντας και στον αναγνώστη βαθιά Νοσταλγία.
       Κι εδώ ο Πολυράκης εκμεταλλεύεται τη δύναμη της σύμπτωσης και το ομηρικό μοτίβο της "Αναγνώρισης" που είδαμε την "Κρυμμένη Αλήθεια" και το όσο "Υπάρχουν Ανθρωποι".
Το φινάλε επιφυλάσσει ανατροπη που επιτείνει το καρδιοχτύπι για να εκτονωθεί γλυκόπικρο και βαθιά ανθρώπινο.
              Το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" του Γιώργου Πολυράκη είναι λοιπόν σημαντικό βιβλίο- πολύπλευρο και συνταρακτικό, πιστό στον "ιερό όρκο" του τίτλου του:
                           Βιβλία σαν αυτό, δεν επιτρέπουν στη Λήθη να συλήσει στιγμές "ακριβές",
που η Ανθρωπότητα οφείλει να θυμάται για να μην τις επαναλάβει...

                                                

Πηγη Φωτογραφιών

Πηγη Φωτογραφιας Ταλαατ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΛΥΡΑΚΗΣ, Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω

                                     Υπόσχομαι να Μην Ξεχάσω, Γιώργος Πολυράκης

                                                                                              Είδος: Iστορικό
                                          Βαθμολογία: 9/10

Ετικέτες

Φέτος ο αγαπημένος Γιώργος Πολυράκης, διατηρώντας τον ιστορικό προσανατολισμό αυτής της φάσης στο έργο του, στρέφει τη ματιά του σε μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της Παγκόσμιας Ιστορίας:

Πρόκειται για τη Γενοκτονία των Αρμενίων που στα 1915 σημάδεψε με το ματωμένο χνάρι της τον Αιώνα μας.

Το βιβλίο του Πολυράκη έρχεται σαν χρέος και υπόσχεση ιερή: "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω"!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Κεβόρκ και η Νεβάρτ είναι δυο νέα παιδιά που πλάθουν όνειρα στο γραφικό Ερτζιζαν όπου η αρμενική κοινότητα ανθεί.

Τα γεγονότα του Α Παγκόσμιου πολέμου όμως αναζωπυρώνουν τα μίση και στρέφουν τις τούρκικες ορδές εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών με την επίζηλη οικονομική αίγλη.

Το βάρος τις επίθεσης σήκωσε ο αρμενικός λαός, σε μια ανευ προηγουμένου επιχείρηση ολικής εξόντωσής του, ενορχηστρωμένη από μεθοδεύσεις γερμανικής έμπνευσης και υλοποιημένη από

το μίσος των Νεότουρκων.
Η Γενοκτονία είναι γεγονός: Κάτω από αυτό,
ο Κεβόρκ και η Νεβάρτ θα χωριστούν...
Τα βήματα εκείνης την οδηγούν στη Θεσσαλονίκη.
Ο Κεβόρκ θα γνωρίσει την κόλαση του εκτοπισμού στην έρημο της Συρίας, αλλά θα επιβιώσει για να φτάσει μετά από πλήθος δοκιμασιών στον Πειραιά.

Γύρω τους θα προστεθούν κι άλλα πρόσωπα με το ατομικό τους δράμα στην ψυχή...
36χρόνια μετά ένα ακριβό κόσμημα σε σχήμα μιας κατακόκκινης καρδιάς θα ενώσει το κομμένο νήμα της μοίρας

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

!!!!!Βιβλίο αδυσώπητο!Βιβλίο που καίει Άλλο ένα μυθιστόρημα  έρχεται να προστεθεί στη βιβλιοθήκη μας από τον αγαπημένο συγγραφέα που 20χρόνια μεσουρανεί στα λογοτεχνικά μας πράγματα με μια μεστή παρουσία. Έργο που σε σημαδεύει ανεξίτηλα.

              Παρότι το δραματικό στοιχείο κυριαρχεί σε όλα τα μυθιστορήματα του Πολυράκη, όπου ζωή, θάνατος κι έρωτας περιστρέφονται σε ένα αιματηρό γαϊτανάκι, το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" συνιστά το πιο τραγικό από όλα του τα έργα.

Προφανώς ευθύνεται και το καθεαυτό θέμα του βιβλίου..

Το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" του Γιώργου Πολυράκη συνιστά ένα παραστατικό χρονικό της Γενοκτονίας των Αρμενίων (1915) όπως δεν έχει παραδοθεί ποτέ ξανά στην ελληνική μυθιστοριογραφία!
           Πώς θα μπορούσες να βγεις αλώβητος από τέτοια γνώση όταν σ'τη μεταφέρει η γλαφυρή και φιλαλήθης  πένα του Γιώργου Πολυράκη- αυτού του ένθερμου ιχνηλάτη της ανθρώπινης καρδιάς και της Ιστορίας ;
Όσα διαβάσετε στο "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" δύσκολα θα τα ξεπεράσετε.
Κι ίσως δεν πρέπει...
          Το θέμα το είχε αγγίξει επιτυχημένα ο Γάλλος Ζιλμπέρ Ζινουέ με το εξαιρετικό "Ερεβάν", το οδοιπορικό δυο αδελφών από την αντιστασιακή δράση του Ντασνάκ ως τον εκτοπισμό και τη σωτηρία.(Άλλωστε η Γαλλία υπήρξε ευαισθητοποιημένη στο ζήτημα της Γενοκτονίας από τις πρώτες που την αναγνώρισαν επισήμως)
         Ο Γιώργος Πολυράκης όμως εμπλουτίζει αυτή τη ματιά του με το μεσογειακό συναισθηματισμό και μια αφοβιά, σκιαγράφοντας απροσχημάτιστα τη φρίκη μέσα από πίνακες άμετρης βαρβαρότητας, αλλά απόλυτης "γνησιότητας".
Οι Αρμένιοι σε αυτό το βιβλιο υψώνουν τη Φωνή της Μνήμης
και του αδικαίωτου Αίματος.
           Ο Γιώργος Πολυράκης τώρα, γίνεται 
η φωνή των πνιγμένων του Ευφράτη,
η κραυγή των εξευτελισμένων γυναικών στην Κιλικία, 
η "ιερά αποκαθήλωση" των παλουκωμένων κοριτσιών,
το δάκρυ των εξωρυγμένων οφθαλμών από τα κομματιασμένα κορμιά, στο Ερζερούμ,
το κατηγορώ των βιασμένων παιδιών
η αναπόφευκτα κόκκινη στάμπα στην τούρκικη χαντζάρα.

                   Μια παρέλαση ματωμένων φαντασμάτων.
Μια αποτρόπαιη εκταφή νεκρών ονείρων, νεκρών ελπίδων μιας ολάκερης γενιάς.
Το πρώτο μαζικό-συστηματοποιημένο- έγκλημα του -υποτίθεται- "πολιτσμενου κόσμου", αν φυσικά εξαιρέσουμε το Ονειδος της Δουλείας και τα φρικιαστικά εγκλήματα που ο ειδεχθής βασιλιάς Λεοπόλδος κυνικά διέταξε εναντίον των Μαυρων στις βέλγικες κτήσεις του Κογκό τέλη του 19ου αιώνα!

       Κι ήταν καιρός να δούμε κατάματα αλήθειες που μας ενοχλούν, ίσως όχι για τη φυσική ασχήμια τους τόσο, αλλά γιατι ξεμπροστιάζουν τον βαθμό της κτηνωδίας στην οποία ενδίδουμε πρόθυμα, προδίδοντας
την ουράνια καταγωγή της ύπαρξης μας.
           Μέρα τη μέρα ,στιγμή τη στιγμή, λοιπόν, ξετυλίγεται το αποτρόπαιο σκηνικό του μαζικού αυτού εγκλήματος μέσα από περιγραφές, προσωπογραφίες των εμπνευστών του και επίσημα εγγραφα...
O συγγραφέας μάς συστήνει τους προδρόμους του κεμαλισμού Ταλάατ- Εμβέρ- Τζεμάλ και τους συν αυτοίς, που με κυνισμό σχεδίασαν κι εξετέλεσαν τη Γενοκτονία.
           Παράλληλα μας μεταφέρει το δραματικό παρασκήνιο και την απεγνωσμένη προσπάθεια διεθνών παρατηρητών- βασικά Αμερικάνων (και Γερμανών ακόμη ιεραποστόλων σε αντίθεση με τους Πρώσους επιτελικούς)- να αποτρέψουν τη Σφαγή.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι πως ο συγγραφέας ενδιαφέρεται και για όσα ακολούθησαν της Γενοκτονίας.
 Η αλληλεγγύη των απανταχού Αρμενιων υπήρξε συνδετικός κρίκος, που εξασφαλίσε τη διατήρηση της εθνικής τους συνείδηση ενόσο προόδευαν στους τόπιους εγκατάστασης του σε Ευρώπη και Αμερική ακόμα.
Με εθνικό αυτοσεβασμό όμως οι Αρμένιοι απαίτησαν αποκατάσταση της δικαιοσύνης και ο Πολυράκης μεταφέρει ένα εκπληκτικό κι εναγώνιο παρασκήνιο από το αρμενικό δίκτυο που μεθόδευσε την τιμωρία κι εκτέλεση των Ενόχων- με έμφαση στον δολοφόνο Ταλάατ Πασά...
           Η όλη επιχείρηση- με έναν ήρωα άρτια σκιαγραφημένο, θυμίζει την περίπτωση του μεταγενέστερου Εβραίου, Σιμόν Βίζενταλ που με τους καταπληκτικούς του "τιμωρούς" ξετρύπωσαν, στα 1962, τον φυγόδικο ναζί Άντολφ Άιχμαν, τιμωρώντας τον, ενώπιον της Ανθρωπότητας, όπως του άξιζε για τα φριχτά του εγκλήματα κατά το Ολοκαύτωμα! 
            Όπως στους "Μακρινούς Ορίζοντες", ο συγγραφέας προετοιμάζει αρχικά το σκηνικό με καθαρά ιστοριογραφικές αναφορές κι επειτα ενσωματώνει τους ήρωές του σε αυτό- τεχνική κάπως αμφισβητούμενη από φιλολογικής σκοπιάς.
Ίσως όμως η επιλογή του αυτή συμβαδίζει με το γεγονός ότι το παρασκήνιο της Αρμενικής Γενοκτονίας δεν είναι τόσο γνωστό στο ελληνικό κοινό (αν και παρουσιάζει ομοιότητες προς την τραγωδία του Ποντιακού Ελληνισμού κ επειτα τους Μικρασιάτες).
Στο "Υποσχομαι Να Μην Ξεχάσω" υπάρχει μια ανακολουθη εναλλαγή στον χρόνο, που όμως αποσαφηνίζεται όταν ολοκληρώνεται το εργο. 
         Η ιστοριογραφική αυτή διάθεση αμβλύνεται και το έργο κορυφώνεται με το ατομικό δράμα των ηρώων και μια σπαρακτική αγάπη, που αφοπλίζει ως το τέλος.
          Η εξιδανίκευση του έρωτα που ανθεί σχεδόν άκοπα, (με "αφύσικο" ρομαντισμό άλλων εποχών) δεν πρέπει να "ξενίσει", καθώς είναι απλά "όχημα" ώστε να τονιστούν οι αντιθέσεις Ειρήνης και Πολέμου και να αναδειχθεί  η ολέθρια επίδραση της Ιστορίας στις χαρές των καθημερινών ανθρώπων..
          Δηλαδή ζητούμενο του συγγραφέα δεν είναι "οι διακυμάνσεις της αγάπης κι η προσπάθεια κατάκτησής της", αλλά οι ανατροπές που φερνει ο Πόλεμος.
       Γι' αυτό και διαγράφει απόλυτα  επιτυχημένα το αίσθημα απωλειας στις ψυχές των πρωταγωνιστών, εμφυσώντας και στον αναγνώστη βαθιά Νοσταλγία.
       Κι εδώ ο Πολυράκης εκμεταλλεύεται τη δύναμη της σύμπτωσης και το ομηρικό μοτίβο της "Αναγνώρισης" που είδαμε την "Κρυμμένη Αλήθεια" και το όσο "Υπάρχουν Ανθρωποι".
Το φινάλε επιφυλάσσει ανατροπη που επιτείνει το καρδιοχτύπι για να εκτονωθεί γλυκόπικρο και βαθιά ανθρώπινο.
              Το "Υπόσχομαι Να Μην Ξεχάσω" του Γιώργου Πολυράκη είναι λοιπόν σημαντικό βιβλίο- πολύπλευρο και συνταρακτικό, πιστό στον "ιερό όρκο" του τίτλου του:
                           Βιβλία σαν αυτό, δεν επιτρέπουν στη Λήθη να συλήσει στιγμές "ακριβές",
που η Ανθρωπότητα οφείλει να θυμάται για να μην τις επαναλάβει...

                                                

Πηγη Φωτογραφιών

Πηγη Φωτογραφιας Ταλαατ

Γιώργος Πολυράκης , Κρυμμένη Αλήθεια

                                                                             Κρυμμένη Αλήθεια, Γιώργος Πολυράκης
                                                                                                 Είδος Κοινωνικό 
                                                                                              Βαθμολογία :8,5/10

                                           

Ο Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται με μια ιδιαίτερη κοινωνική ιστορία που φέρνει στο προσκήνιο την τριτη του μεγάλη αγάπη,διαποτισμένη με ηθογραφικά στοιχεία και συνταρακτικές στιγμές της νεότερης Ιστορίας μας.

Ας ανακαλύψουμε λοιπον την Κρυμμένη Αλήθεια, πίσω από τιςε σελιδες του αγαπημένου συγγραφέα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Δάφνη γεννιέται σε ένα απομονωμένο χωριό των Σφακιών που την τύχη της γυναίκας ορίζει απαρέγκλιτα η βούληση του ανδρός και ένα ασφυκτικό κοινωνικό πλαίσιο.

Η αφοπλιστική ομορφιά της και η ατιθαση φύση της, σύντομα θα την εμπλέξουν στη δίνη ενός έρωτα που θα γίνει η απαρχή των βασάνων της...
Στον δρόμο της Δάφνης απροσδόκητοι σύμμαχοι θα δώσουν αντιστάθμισμα ανθρωπιάς εκεί που η σκληρότητα φέρνει ερήμωση ψυχής.
Η απόγνωσή της θα βρει καταφύγιο στη φιλόξενη αγκαλιά ενός γυναικείου μοναστηριού που θα προφυλάξει καλά το μυστικό της.

Τα επομενα βήματά της θα την οδηγήσουν στην Αθήνα.
Στη σκιά μιας ανεπούλωτης πληγής η Δάφνη θα προσπαθήσει να ξαναφτιάξει τη ζωή της ,ενώ θα ξεσπασει ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος που φέρνει τους ανθρώπους αντιμέτωπους με τα όρια της συνείδησής και αναδεικνύει το μεγαλείο των μικρών.

           Τα χρόνια θα περάσουν ώσπου μια συνταρακτική αποκάλυψη θα αποκαταστήσει την αλήθεια που χρόνια περίμενε κρυμμένη στα βάθη του χρόνου και μιας ψυχής που ποτέ δεν έπαψε να πονά,για το ακούσιο χρέος της.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Ο Γιώργος Πολυράκης αποτελεί σταθερά στον χώρο του καλού μυθιστορήματος και φέτος προσφέρει άλλη μια μεστή ιστορία σε μια πολύ καλαίσθητη έκδοση, που μέσα από τα παιχνιδίσματα της εικόνας αναδεικνύει την κρυσταλλινη ομορφιά της ηρωίδας του.

Μια ηρωίδα γοητευτική , που κυριαρχεί με τον δυναμισμό μα και τα πάθη της, σε ένα μυθιστόρημα που αποδεικνύει πως ο Γιώργος Πολυτάκης έχει αφήσει πίσω του τα πιο ογκώδη ,χορταστικά του ιστορικά μυθιστορήματα.

              Η "Κρυμμένη Αλήθεια" αυτή τη φορά μας παίρνει μακρυά από την αιώνια ερωμένη των εργων του Πολυράκη , Θεσσαλονικη και μας ταξιδεύει στη  τραχιά γη των Σφακιών της Κρήτης.

Μας τα είχε συστήσει στο έργο του "ΟΙ Αετοί Πεθαίνουν Ελευθεροι" (εστιάζοντας στη Μάχη της Κρήτης και στην Κατοχή.)

Εδώ ο Πολυράκης προσεγγίζει τα Σφακιά από μια ηθογραφική διάσταση,ξετυλίγοντας όλες τις παραδόσεις που διέτρεχαν τη ζωή των ξεχασμλένων ίσως χωριών τους.

Πετρώδες τοπίο σαν την πέτρινη περηφάνεια κι ακαμψία των κατοίκων του.
Εύφορο και καρποφόρο σαν τα όμορφα κορίτσια του.

Αδυσώπητο το ριζικό των γυναικών του που υποχρεούνταν να ζουν στη σκιά μιας απαρασάλευτης πατριαρχίας.

Συχνά,στις σελίδες του βιβλίου, συναντάμε τη φιγούρα του πατέρα που σαν τον Κρόνο "τρώει τα παιδιά του και καταστρέφει χωρίς έλεος τα ονειρα κ το μέλλον τους, προτάσσοντας μια κανιβαλική ενίοτε ιδεοληπτική αντίληψη της "τιμής'.

Αρκετοί ήρωες του Πολυράκη αναδεικνύονται σε αθώα θύματα ή θύτες αυτού του φαύλου κύκλου ,με κορυφαία τη Δάφνη,φυσικά.

           Μια ιστορία που ρέει και διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη , εναλλάσσοντας πρόσωπα,ευέλικτους διαλόγους και καταστάσεις.

Ίσως να μην είναι όλες οι εξελίξεις απρόβλεπτες ,εντούτοις κάθετι εναρμονίζεται απόλυτα στο κάδρο μιας πολύ γοητευτικής αφήγησης γεμάτης συναίσθημα, ενώ κάποιοι δευτερεύοντες χαρακτήρες μας εκπλήσσουν ακτινοβολώντας ένα αυτόνομο, απροσμενο φως που συγκινεί.
Το εύρημα του Μοναστηριού το θυμάμαι να διαδραματίζει νευραλγικό ρόλο στο πολύ τρυφερό μυθιστορημα της Ελένης Φωτίου "Και το Όνομα Αυτής ,Μυρτώ"
Συνήθως, πάντως ο Γιώργος Πολυράκης  ο συγγραφέας δεν αφήνει ηθικές εκκρεμότητες ανέμσα στους ήρωες του.Δηλαδή η σχέση τους είναι αδιαπραγμαάτευτη και δεν γίνεται πηγή εντάσεων. 

Το διακύβευμα του,δηλαδή, είναι η αντίδραση των πρωταγωνιστών του(συνήθως ζεύγους) σε συνάρτηση πάντα με τις κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες που άλλοι όρισαν γι' αυτούς και τους χωρίζουν παρα τη θέλησή τους η οποία είναι παντα στραμμένη στην αγάπη τους...

            Ίσως Η Κρυμμένη Αλήθεια ειναι η πιο "προσωποκεντρική από τα πρόσφατα μυθιστορήματα του Πολυράκη που επιμένουν να φέρνουν στο προσκήνιο θραυσματα Ιστορίας με συγκινησιακό τρόπο, που ματωνει την καρδιά του αναγνώστη υπογραμμίζοντας την ανθρωπιά.
Εδώ η οικογενειακή ιστορία προήγειται της ιστορικής συγκυρίας.

         Η κεντρική ιδέα στην "Κρυμμένη Αλήθεια" έρχεται να συναντήσει μια "έμπνευση" που συναντήσαμε και στο βαθιά συγκινητικό έργο του συγγραφέα "όσο Υπάρχουν Άνθρωποι"(για τη γερμανική κατασκοπία στην κατεχόμενη Αθήνα).

Εκεί θεωρώ αποδόθηκε με περισσότερη τραγικότητα κομίζοντας το άρωμα παλιού, αγαπημένου κινηματογράφου...

            Εδώ η "ιδέα αυτή" εξελίσσεται και διακλαδίζεται σε πιο πολύπλευρη εκδόχή, εμπεριέχοντας μια πιο ώριμη ψυχολογική διείσδυση στα πρόσωπα του "δράματος".

Ίσως το έδαφος προετοιμάζεται όμως με λίγο πιο μακρόσυρτο τρόπο -ετεροβαρή αν λάβουμε υπόψη τη σφώς πιο γοργή ροή στα πρώτα 3/4 του βιβλίου.

Το βέβαιο είναι πως ,για άλλη μια φορά, αποδεικνύεται η μεγάλη ευαισθησία του Γιώργου Πολυράκη προς τη Γυναίκα, αλλά -κυρίως- η μοναδική του ικανότητα να την αφουγκράζεται τη γυναικεία καρδιά,αναδεικνύοντας το Κάλλος, σώματος και ψυχής

Οι ηρωίδες σε αυτήν τη συγγραφική φάση του Πολυράκη ενσαρκώνουν τη θηλυκότητα στην ευγενέστερη εκδοχή της.

Ο αισθησιασμός της Ερωμένης συνυπάρχει με την ευσυνειδησία της Συζύγου και τη θυσία της Μητέρας,συνθέτοντας μικρές"χάρτινες Μαντόνες κι αντικείμενα "λατρείας".

Τους αποδίδεται η ομορφιά και η αθωότητα, με τον άντρα-πρωταγωνιστή (και πίσω από αυτούς τον συγγραφέα) να μένει εκστατικός προσκυνητής του γυναικείου "μυστηρίου. 

 Χωρίς να ξεπερνά σε δύναμη το όταν "Υπάρχουν Άνθρωποι" με το οποίο παρουσιάζει κάποια σχετική συνάφεια, η "Κρυμμένη Αλήθεια" παραμένει ένα ενδιαφέρον μυθιστόρημα.          Μια ξεχωριστή ηθογραφία που αναδεικνύει λοιπόν μια από τις πιο τραγικές ηρωιδες του Γιώργου Πολυράκη που πάντα βρίσκει τον τρόπο να αναδείξει ανώτερες αξίες της Αγάπης και της ζωής.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΛΥΡΑΚΗΣ, Δικαίωμα Στο Αύριο-Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

                                                                  Δικαίωμα Στο Αύριο, Γιώργος Πολυράκης
                                           Είδος : Ιστορικό
                                          Βαθμολογία 9/10
                                                                                                    

                                            
Το 1916,ο Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται με ένα ακόμη περιεκτικό και συγκινητικό μυθιστόρημα
ιστορικών και κοινωνικών αποχρώσεων.
        Το Δικαίωμα Στο Αύριο έρχεται να μας ταξιδέψει στην πολυτάραχη Θεσσαλία αρχές του 20ου αιώνα με αναφορά στον πιο αγνό σοσιαλιστή που γνωρισε η Ελλαδα, τον ΜΑΡΙΝΟ ΑΝΤΥΠΑ!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Χάρης Καραμάνος,τρίτος γιος μιας ελεύθερης-μα φτωχής- αγροτικής οικογένειας, επιστρέφει στη Θεσσαλία μετά την Κρητική Επανάσταση όπου συνυπηρέτησε με τον φλογερό φοιτητή Μαρίνο Αντύπα.
          Έχει πλέον αποφασίσει να εγκαταλείψει τις σπουδές του στην Ιατρική και να αφουγκραστεί
το σκίρτημα της Τέχνης.
Δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι ιατρικές του γνώσεις θα γίνουν αφορμή να εμπλακεί σε μια θανάσιμη έχθρα με τον μεγαλοτσιφλικα της περιοχής του, τον απάνθρωπο Καραδήμο.
           Το μίσος του μεγαλοτσιφλικά θα απλώσει τη σκιά του πάνω από τον έρωτά του με την αέρινη Αγνή...
       Εν τω μεταξύ, ο παλιός του φίλος, Μαρίνος Αντύπας "πυρπολεί" με το κοινωνικό του κήρυγμα τους υπόδουλους του Κάμπου , καλώντας τους στον αγώνα για την ελευθερία ...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Μετά τα Ηράνθεμα (σχετικά με την Ιερά Εξέταση)
και το Όσο Υπάρχουν 'Άνθρωποι (σχετικά με την Κατοχή των Αθηνών και τα δίκτυα κατασκοπίας) ,
ο Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται με άλλο ένα μεστό ιστορικό μυθιστόρημα μικρής ίσως έκτασης, αλλά μεγάλης εσωτερικής δύναμης!
Το Δικαίωμα Στο Αύριο είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για το ξεχωριστό θέμα και τον βαθια συναισθηματικό τρόπο που το παρουσίασε.
Όπως και τα δυο πραναφερθέντα έργα του Πολυράκη,
έτσι και το Δικαίωμα Στο Αύριο ακολουθεί την νέα τάση του συγγραφέα να αφήσει πίσω τα εμβληματικά ,πολυσέλιδα έργα που αγκάλιαζαν την εποχή τους, όπως οι Μακρυνοί Ορίζοντες,
Οι Αετοι Πετούν Ελεύθεροι, Δωροθέα ντε Ροπ ,Σιωπηλές Κραυγές.
Τώρα, τα περάσματά του Γιώργου Πολυράκη από την Ιστορία είναι μεν ουσιαστικά, αλλά προσλαμβάνουν
έναν σαφώς πιο βραχυλογικό χαρακτήρα, και παραμένουν πιο εστιασμένα στις ατομικότητες.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν τα συναισθήματα και οι ηθικές αξίες.
           Αυτή η ανισομέρεια μεταξύ ιστορικών αναφορών και προσωπικού δράματος των ηρώων,  
είναι "δίκοπο μαχαίρι" :
Kερδίζει μεν τους αναγνώστες εκείνους που κουράζονται από ιστορικές αναφορές- από την άλλλη πλευρά όμως, αφαιρεί από το έργο το κύρος της πιο κλασσικότροπης γραφής και τη διαχρονικότητα του καθαρόαιμου ιστορικού μυθιστορήματος.
           Προσωπικά μου λείπει λίγο ο Πολυράκης των παλαιότερων εποχών και η έμπνευση αυτή προσέφερε πλούσιο υλικό όπιυ μπορούσε να έχει εξακτινωθεί ( κρητικό μέτωπο, εναλλαγή κυβερνήσεων, έλευση Βενιζέλου κλπ) .
          Παρόλαυτα, η ανθρωπιά του Γιώργου Πολυράκη -κι η δεδομένη του συγγραφική δεινότητα μάς εξασφαλίζουν ένα σίγουρα αξιοπρόσεκτο μυθιστόρημα που κατορθώνει να αγγίξει την ψυχή μας και να την ταξιδέψει!
Πεδίο δράσης αυτή τη φορά ο Θεσσαλικός Κάμπος με το αγροτικό ζήτημα να εχει προσλάβει τις διαστάσεις μιας βαθιά ανθρωπιστικής κρίσης.
         Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί η οικογένεια Καραμάνου ,
που έχει αποκτήσει με αιματηρές οικονομίες την ελευθερία της, μα πολύ σύντομα θα δοκιμάσει τον απάνθρωπο ζυγό του μεγαλοτσιφλικά, σύμβολο διαχρονικό της Τυραννίας.

Μέσα από άρτια δομημένους χαρακτήρες και δυνατές σκηνές, ο Γιώργος Πολυράκης, κατορθώνει να αναπαραστήσει τις σκληρές και παράλογες συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι κολίγοι.
          Ο σαρδόνιος, αλαζονικός τσιφλικάς, ο αιώνιος ραγιάς  - πατέρας, η ρομαντική υπομονετική μητέρα, ο λεβέντης Χάρης και η εύθραυστη , παθιασμένη Αγνή επιτείνουν με τη δυναμική τους
την τραγικότητα των καταστάσεων και το αίσθημα της αδικίας που γίνεται ωρες - ώρες πνιγηρό:
Ένα γαιτανάκι συναισθημάτων, αλλά και στιγμές που γεννούν αγανάκτηση σε κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, μα που ακολουθούν πιστά την ιστορική αλήθεια χωρίς ίχνος υπερβολής.
        Από χρονογραφήματα της εποχής έχουμε πληροφορηθεί ότι η ζωή των κολίγων ήταν κυριολεκτικά μια αναπόδραστη κόλαση δεσποτισμού, γεμάτη εξευτελισμό και θάνατο, με στοιχεία δουλοκτητικών καθεστώτων της Αμερικής, που θυμίζουν τη ζωή των πρώτων νέγρων:
 Η ασταμάτητη εργασία, οι αρρώστιες, το μαστίγιο του επιστάτη, οι ταπεινώσεις, το δικαίωμα του τσιφλικά στην πρώτη νύχτα των πιο ωραίων κοριτσιών της επικράτειάς τους, είναι ελάχιστα μόνο από τα στοιχεία της νέας δουλοπαροικίας.
Ήταν μεγάλη απογοήτευση για τους Θεσσαλούς αγρότες να βλέπουν τον νέο ζυγό των Ελλήνων κεφαλαιούχων πολύ πιο αδυσώπητο από την άλλοτε τούρκικη παρουσία- με το νεοελληνικό κράτος να στηρίζει την ανομία.
                Αυτες ακριβώς τις αναφορές ζωντανεύει μέσα από τους ήρωές του σπαρακτικά ο Πολυράκης και αποτελούν την κορύφωση του δράματος, χωρίς να επεκταθούν σε ηθογραφικού χαρακτήρα λεπτομέρειες και δίχως να εμπλακούν περισσότεροι χαρακτήρες που θα απέδιδαν πληρέστερα το κοινωνιόγραμμα ενός τόσο ιδιόμορφου πλέγματος κοινωνικοοικονομικών σχέσεων όπως τα τσιφλίκια του Θεσσαλικού Κάμπου.

Ανάμεσα στα όλα ο εξαίσιος, ο ευγενής οραματιστής Μαρίνος Αντύπας βρίσκει τη θέση του στο βιβλίο του Πολυράκη.
Ο νεαρός φοιτητής της Νομικής που ονειρεύτηκε έναν κόσμο δικαιότερο και τον διεκδίκησε με πάθος για λογαριασμό των αδικημένων χωρίς να φοβηθεί το κατεστημένο.
Ο γλυκύτατος Μαρίνος Αντύπας που διεκδίκησε τη θέση επιστάτη στα κτήματα του εκ Ρουμανίας θείου του Σκιαδαρέση , όχι για να καταπιέσει αλλά για να ξεσηκώσει τους υπόδουλους κολίγους.
Ο Προμηθέας της Αγροτιάς που ήξερε ότι θα πληρώσει με τη ζωή του το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης μα το διετράνωσε ως τα πέρατα του πολύπαθου Κάμπου και θυσιάστηκε πρόθυμα ως άλλος ηθικός Τιτάνας- για τους εξαθλιωμένους αγρότες, "ζητώντας μονάχα να θαφτεί ανάμεσά τους ,να μείνει για πάντα δικός τους"...
               Ο συγγραφέας εντάσσει τον σπουδαίο φιλάνθρωπο Μαρίνο Αντύπα στο βιβλίο ως φίλο του Χάρη Καραμάνου, αξιοποιώντας απλώς τις στοιχειώδεις εγκυκλοπαιδικές γνωσεις που είναι προσβάσιμες γι αυτόν κι από το Ιντερνετ ακόμη, χωρίς να προεκτείνει καθολου  την έρευνα του για να δώσει κάτι καινούριο
Έτσι, ο συγγραφέας δεν αναδεικνύει επαρκώς τη φιλία του ήρωα του με τον Μαρίνο Αντύπα, δεν δίνει στον Αντύπα πνοή ζώσα , ούτε αποδίδει τη φλόγα της ψυχής του με τη δύναμη που έχει η μυθοπλαστική ματιά ενός μυθιστορήματος,(δεν εκμεταλλεύτηκε πχ τη σαγήνη που ο Αντύπας ασκούσε στους αγρότες αλλά και με το κάλλος του, οπως μας πληροφορεί η Μηχανή Του Χρόνου).
        Σίγουρα όμως, ο Πολυράκης μάς  συστήνει τον φλογερό πυρπόλητη του Καμπου  με πολύ πιο ακριβή τρόπο από ο,τι η  αναιμική φιγούρα που υποδύθηκε  ατυχώς ο υποτονικός Νότης Περγιάληγς στο "Χώμα Βάφτηκε Κόκκινο"(λόγω Χούντας -1968- μάλλον αποσιωπήθηκε η επαναστατική και γοητευτική φύση του Μαρίνου) 

Οι κεντρικοί μυθοπλαστικοί ήρωες από την άλλη μάς κερδίζουν όλοι, ενώ το βασικό ζευγάρι κομίζει έναν χειμαρρώδη ερωτισμό και βαθιά αγάπη, που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο.
Ο Χάρης αντιπροσωπεύει την πιο ωραία εκδοχή της αρρενωπότητας με τον αισθησιασμό, τη μαχητικότητα αλλά και την ιπποσύνη που τη χαρακτηρίζει.
Θεωρώ μικρή αδυναμία ότι τα αδελφια του Χάρη προβάλλουν σε ρόλο σχεδόν βωβού κομπάρσου, ενώ θα μπορούσαν να έχουν πιο ενεργό ρόλο -εν αντιθέσει με έναν άλλον χαρακτήρα  
Ανάμεσα στα άλλα και αντιστάθμισμα της φόρτισής μας είναι ένα αναπάντεχο πρόσωπο, που υπηρετεί επιτυχημένα την τεχνική του από μηχανής θεού.
Ο πόλος του κακού αποδίδεται από τον Καραδήμο που συνιστά τον πιο ολοκληρωμένο από ολους τους χαρακτήρες του έργου και ολοκληρώνει άρτια το σχήμα της Ύβρεως και της Νέμεσεως.
         Για άλλη μια φορά ο συγγραφέας αξιοποιεί τις γνώσεις του στην Ιατρική ως κινητήριο μοχλό της ιστορίας του- σήμα κατατεθέν του Γιώργου Πολυράκη.
Ο απόηχος του βιβλίου είναι μια πληθώρα πολύ δυνατών συναισθημάτων- από την έκπληξη και τον αποτροπιασμό , μέχρι την  τρυφερότητα , που μας κάνει να ξεχνάμε τις όποιες μικρές αδυναμίες
Το "Δικαίωμα Στο Αύριο" είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί καθώς πάνω από όλα, αναδεικνύει άγνωστες πτυχές της νεότερης Ιστορίας μας και ξεμπροστιάζει το ειδεχθές πρόσωπο της κοινωνικής αδικίας που δυστυχώς εναλλάσσει μορφές, χωρίς ποτέ να εκλίπει ...
            Το Δικαίωμα στο Αύριο δικαιούται μια θέση ανάμεσα στα καλά μυθιστορήματα της χρονιάς και στη βιβλιοθήκη μας!


 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΙΝΟΥ ΑΝΤΥΠΑ

Λιγα λογια για τον φλογερο οραμτιστη γιατι η Μνημη ειναι το απροσβλητο Οστεοφυλακιο των τιμιων ηρωων μας και η κιβωτος των ιδανικων μας 

6 ΜΑΡΤΙΟΥ: Ημερα μνήμης του ξεσηκωμου των Αγροτων στο ΚΙΛΕΛΕΡ κ αναμεσα τους δεποζει η ευγενική φιγουρα του ΜΑΡΙΝΟΥ ΑΝΤΥΠΑ...
ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ- ο Προμηθεας της Αγροτιας,
οπως μ αρεσει να τον λεω...
Απαρνηθηκε την προοπτικη μιας αστικης ζωης ως νομικος και εγινε μαρτυρας για χαρη οσων υποφερουν!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Γεννηθηκε το 1872 στa Φεραντινάτα της Κεφαλονιας

Γιος του Σπυρίδωνα Αντύπα και της Αγγελίνας Κλαδά, με δυο νεότερα αδέλφια -τον Μπάμπη και την Αδελαϊδα .

Ο ΜΑρίνος σπουδασε νομικη στην Αθηνα οπου ηρθε σε επαφη με τις σοσιαλιστικες ιδεες.

Τις προσαρμοσε σε μια φιλανθρωπη κοσμοθεωρια ,την οποία συνταιριαξε ιδανικα το χριστιανικο κηρυγμα με το αιτημα Κοινωνικης Δικαιοσυνης!!!!!
               Μπηκε στο στοχαστρο των Αρχών  γιατι εξυβρισε τους βασιλεις κ την πλουτοκρατια, ενω κυνηγηθηκε για την προοδευτικη του εφημεριδα ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ που οραματιζοταν μια κοινωνια αδελφοσυνης και σαν επαναστατικη δάδα ζητούσε να πυροδοτήσει μια κοινωνική αλλαγή.

Tέτοια ηταν η ορμη του που λέγεται ότι ενα κοριτσάκι το βα΄τισε ..."Αναρχία" και το φώναζαν σε όλη του τη ζωή "Αννα".

Δεν πρέπει όμως να δημιουργηθει σύγχυση καθώς η οπτικη του Αντύπα δεν εχει σχέση με τις εισηγησεις Κροποτκιν Μπακουνιν κλπ... Αφορα σε μια ηθικη και θεσμικη αναμορφωση της κοινωνιας:

Αφορα στην ανατροπή των  απληστων βασιλεων και  σε ενα ουτοπικο οραμα για μια αρμονικη συνυπαρξη των ανθρωπων κάτω απο τις αρχες της κοινωνικης διακιοσυνης ,της ισοκατανομης των αγαθων αναλογα με τις αναγκες καθενος, και στην επικράτηση της χριστιανικής αγαπης!

Το 1906, ο Μαρινος έλαβε μέρος στις εκλογές και- για λίγες μόλις ψήφους- δεν κατάφερε να εκλεγεί -γεγονός που συνιστά επιτυχία αφού ειχε συσπειρωθεί όλο το κατεστημένο εναντίον του!
Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ταξιδεψε στη Ρουμανια πειθοντας τον θειο του Γεωργιο Σκιαδαρεση να τον διορισει επιστατη στις εκτασεις του στη Θεσσαλια και να του επιτρεψει να εφαρμοσει εκει τις ανθρωπιστικες αρχές του...
Καταφθανοντας ο νεαρος Μαρινος στη Θεσσαλια ειδε τους αγροτες να ζουν στην απόλυτη εξαθλίωση κυριολεκτικά ως δουλοπάροικοι.
Από χρονογραφήματα της εποχής έχουμε πληροφορηθεί ότι η ζωή των κολίγων ήταν κυριολεκτικά μια αναπόδραστη κόλαση δεσποτισμού, γεμάτη εξευτελισμό και θάνατο, με στοιχεία δουλοκτητικών καθεστώτων της Αμερικής, που θυμίζουν τη ζωή των πρώτων νέγρων:
Ενδεικτικα στοιχεια της ζωης των αγροτων ηταν η ασταμάτητη εργασία, ο αναλφαβητισμός, 

η έλλειψη φαρμάκων, 

τα ελεεινά οικήματα δίπλα σε βάλτους όπου θέριζε η ελονοσία, το μαστίγιο του επιστάτη, 

οι ταπεινώσεις, (φιλουσαν τα ποδια του τσιφλικα οποτε τον συναντούσαν), 

ως και το δικαίωμα του μεγαλοτσιφλικά στην "πρώτη νύχτα" των πιο ωραίων παρθενων της επικράτειάς του!!!!!!
Ήταν μεγάλη απογοήτευση για τους Θεσσαλούς αγρότες να βλέπουν τον νέο ζυγό των Ελλήνων κεφαλαιούχων πολύ πιο αδυσώπητο από την άλλοτε τούρκικη παρουσία- με το νεοελληνικό κράτος να στηρίζει την ανομία.

Ο ΑΝΤΥΠΑΣ απο τη θεση του Επιστατη θελησε να τα αντρεψει ολα αυτα.

Θεσπισε δικαιωματα για τους αγροτες της επικρατειας του

όπως η Κυριακή αργία και το Ωράριο.

Επίσης μείωσε  το ποσοστο της σοδειάς που απεδιδαν στον τσιφλικά οι κολίγοι. 

Οι καλλιεργήτες της επικράτειας που ήλεγχε ο Αντυπας κρατουσαν πια το 75% της παραγωγής τους κι όχι το 25% που ίσχυε μεχρι τότε...

  Τους παραχώρησε εκτάσεις του τσιφλικιού για να χτίσουν σπίτια , τους έχτισε σχολεία ( κ τους ξεσηκωνε να διεκδικήσουν γη, γνωριζοντας πολυ καλα πως συντομα θα τα πληρωνε με τη ζωη του, αφου οι απειλες απο τους υπολοιπους γαιοκτημονες ηταν συνεχεις...

Οι αγροτες τον λατρεψαν ενω λέγεται οτι η γοητεια του συγκινουσε πολυ τις γυναικες με τον ιδιο ομως να παραμενει σεμνος κ αταλαντευτος στο όραμα του.

Το μίσος των μεγαλογαιοκτημόνων για τον ανατρεπτικο Μαρίνο κορυφωθηκε δε, οταν ελαβε χωρα ενα εντονο επισοδιο με τον επηρμενο βουλευτή-  γαιοκτημονα της Λαρισας τον ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ ΣΛΗΜΑΝ, γιο του γνωστού αρχαιολογου (που προφανως δεν του εμφυσησε τις αρχες του πολιτισμού που έφερε στο φως με τις ανασκαφές του). 

Ο γιος Σλήμαν γυρνούσε κι εξυβριζε δημοσίως τον Αντυπα .

Οταν ο Μαρίνος ευλόγως τού ζητησε τον λόγο γι αυτό, ο Σλήμαν τον χλευασε...

Τότε ο Μαρίνος τον χαστούκισε  δημόσια κι ο Σλήμαν τον μηνυσε.

Η απολογία του Αντύπα στο δικαστήριο, υπήρξε  ενα μανιφεστο ανθρωπιας,ενα πυρηνο κηρυγμα Κοινωνικης Δικαιοσυνης!!!

Δε ζητησε επιεικεια για τον εαυτό του ,αλλά κατήγγειλε την εξαθλίωση των αγροτών.

Παρόλαυτα φυλακίστηκε για 20 μέρες!!
Ο ΜΑΡΙΝΟΣ  ΑΝΤΥΠΑΣ, συνέχισε απτόητος τους αγώνες του.
Συγκινωντας τις βασανισμενες ψυχες των αγροτων με τον λόγο κ το καλλος του, δε σιωπησε ποτε του -κι επειδη ήξερε πως θα δολοφονηθει ,απλα ζητουσε απο τους φτωχους αγροτες "αν σκοτωνοταν να τον θαψουν αναμεσα τους για να μεινει για παντα μαζι τους"...
              Πραγματι μεγαλοτσιφλικαδες φοβουνται για τα συμφεροντα τους , τρεμουν τον ξεσηκωμο των κολλιγων που εκεινοι εξαθλιωναν με την απανθρωπια τους,για αυτο πηραν την α[ποφαση: ."Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΣΗ"- οπως το περιεγραφε στο εκπληκτικο τραγουδι του Μαρκοπουλου ο Βιρβος:

Το βραδυ της 8ης Μαρτίου 1908, για 12 χιλιαδες δραχμές, και μια ψυχή πουλημένη

ενας "νέος Ιούδας", ο απάνθρωπος επιστάτης Ιωάννης Κυριακού 

πυροβόλεί με δικαννό τον Μαρίνο, πισώπλατα , θρασύδειλα, σατανικά , οπως έκαναν πάντα οι προδότες αυτής της χώρας. 

Ο Μαρίνος πέφτει στην αγκαλιά του ξαδελφου του του Παναγιωτης Σκιαδαρεση και ξεψυχα έχοντας στα χείλη  το φωτενό σύνθημα: "Αδελφότις Ισότις - Ελευθερία".

Η προσκειμενη στο αιμοδιψες Παλάτι εφημεριδα ΕΣΤΙΑ επιχαίρει  για τον θανατο του Μαρινου Αντυπα γραφοντας χυδαία "πως ο θανατος του αποδεικνυει πως ο σοσιαλισμος θα μείνει μονάχα στο επίπεδο των ιδεων..."για να διαψευστεί αφού ο θανατος του Μαρίνου συσπείρωσε τους αγρότεςς και τα γεγονοτα στο ΚΙΛΕΛΕΡ (6 ΜΑΡΤΙΟΥ 1910 σηματοδοτησαν την αρχη του τελους για τους δυναστες)!

 Δεν καταλαβαν οτι ενα αστρο σαν αυτό ειναι πλοηγός ιδανικών για καθε ελευθερα σκεπτομενο πολιτη σε όλες τις εποχές...

 Κι αν η ζωη του εδυσε αδοξα ο Μαρίνος Αντυπας προλαβε να γινει ηλιος της Νεας Μερας για την Αγροτιά και σημειο αναφοράς ωραίων αγώνω [που στολίζουν την Ιστορια της Ελλάδας και την πορεία του Ανθρωπου!!!!

           Αυτος ειναι ενας σπανιος πινακας φιλοτεχνημενος απο καποιον Κινεζο (τον βρηκα σε ενα αφιερωμα που του ειχε γινει στα Φερεντινατα Κεφαλονιας- τοπο καταγωγης του).