Πασχαλία ΤΡΑΥΛΟΥ, Η Γιατρίνα

                                                            Η Γιατρίνα, Πασχαλία Τραυλού
                                                             Είδος: Εποχής
                                                             Βαθμολογία: 10/10
                                                               

Ύστερα από το ευφυές φινάλε της Τριλογίας της για το Ολοκαύτωμα, φέτος η Πασχαλία Τραυλού ταξιδεύει στις αρχές του 20ου αιώνα παρέα με μια ξεχωριστή ηρωίδα.

Μη σας ξεγελάσει ο τίτλος όμως, διότι αυτή η Γιατρίνα είναι διαφορετική από τις άλλες κι αποζητά την ίαση μιας εσωτερικής ,ανομολόγητης πληγής.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σε ένα συντηρητικό  χωριό του Αυστρουγγαρίας, το Ναγκιρέβ, καταφθάνει μια άγνωστη νέα γυναίκα.

Με τις γνώσεις στην πρακτική ιατρική και στα βότανα της φύσης,

 και με τη διάθεσή της να βοηθά, 

κερδίζει μια θέση στην μικροκοινωνία του χωριού και τον τίτλο της "Γιατρίνας"
Με τις μυστικές της δεξιότητες προσπαθεί να απαλύνει σώματα και ψυχές.
Οι πληγές όμως είναι πολλές για μια πατριαρχική κοινωνία, που έχει χρίσει τη γυναίκα υποζύγιο του ανδρός κι έρμαιο αρτηριοσκληρυντικών θεσμών .
Όταν όμως η νεοφερμένη αποφασίζει να κινήσει τα νήματα της μοίρας αποδίδοντας τη δική της ιδιότυπη δικαιοσύνη τα πάντα θα ανατραπούν.

Η ζωή κι ο θάνατος συμπλέκονται αξεδιάλυτα ενώ το δίκαιο και το άδικο συγχέονται, στην καθημερινότητα του Ναγκιρέβ, όταν το πέρασμα του Α Παγκοσμίου Πολέμου σαρώνει την καθημερινή ζωή του χωριού φέρνοντας ανακατάξεις και θαμμένα μυστικά στο φως.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η "Γιατρίνα" αποτελεί ένα από τα πιο ξεχωριστά μυθιστορήματα όχι μόνο της Πασχαλίας Τραυλού , αλλά και των  τελευταίων χρόνων.
Το πρώτο θεαματικό στοιχείο είναι πως η "Γιατρίνα" ξεφεύγει από τον ελληνοκεντρικό πυρήνα που χαρακτηρίζει τη συντριπτική μερίδα της λογοτεχνικής μας παραγωγής, καθώς μας ταξιδεύει στην κεντρική Ευρώπη και μάλιστα σε μια μεταβατική της περίοδο.
Ένα βιβλίο που σε πρωτογενές επίπεδο διαβάζεται απνευστί κυοφορώντας πίσω από το κοινωνικό του προκάλυμμα μια δραματική ρομαντική ιστορία που τη σαρώνει η θύελλα της Ιστορίας, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται  κι ένα δράμα εσωτερικό.

Μια δυνατή ιστορία αγάπης, πολέμου κι επιβίωσης.

Ένα γοητευτικό μυστήριο κι ένα πλέγμα ανθρώπινων σχέσεων που συγκινούν.
Γύρω από την πρωταγωνίστρια Φαζέκας ένας χορός ετερόκλητων προσώπων , που κινούνται στο αποπνικτικό πλαίσιο μιας συντηρητικής κοινωνίας, όπου τον πρώτο λόγο έχουν οι προκαταλήψεις και η εκκλησιαστική εξουσία.

        Φορέας της, ο πατήρ Αμπρούς που με τη βιβλική ακαμψία ενσπείρει τον φόβο στην κοινωνία του χωριού και κηρύττει τον πόλεμο σε οποιοδήποτε απόπειρα προόδου...

Στον αντίποδα η αιρετική Άγκνες που διατηρεί το πορνείο της περιοχής , με τη μελαγχολική ανιψιά της, την ευαίσθητη  Μπιάνκα να αποτελεί τη βασική εκπρόσωπο του ερωτικού σπαραγμού.

Ανάμεσα σε όλους, το ρομαντικό αγόρι με τα τριαντάφυλλα που κυνηγά μεγαλεπήβολα οράματα με ανυπολόγιστο κόστος, 

κι ο μορφωμένος Γκόρκι, που παραμένει εγκλωβισμένος στις απαρχαιωμένες αντιλήψεις και συμβολίζει την κοινωνική ομοιόσταση όσων επιλέγουν να μένουν αμέτοχοι, φοβούμενοι την ευθύνη.Η περίπτωσή του κι άρνησή του να στηρίξει το δίκαιο και την εξέλιξη, ενώ έχει επίγνωση πως αποτελούν τον σωστό δρόμο- θυμίζει λίγο τη ρήση του Dante Aligueri πως 

"Τα σκοτεινότερα διαμερίσματα της κόλασης είναι φυλαγμένα γι αυτούς που σε καιρούς μεγάλης ηθικής κρίσης έμεινα  ουδέτεροι..." 
          Η "Γιατρίνα" της Πασχαλίας Τραυλού έχει όμως να δώσει περισσότερα από αυτό το [ρωτογενές επίπεδο της  μυθιστορίας που συνεπαίρνει αφεαυτής:

Όπως και το "Φιλί Στα Μάτια" της ίδιας, η Γιατρίνα αποτελεί ένα βαθιά κοινωνικό-αν όχι και... καταγγελτικό βιβλίο.

Από τις σελίδες της ξεπηδά μια αγωνία για τη γυναικεία μοίρα και τη θέση της γυναίκας στο κοινωνικό γίγνεσθαι διαχρονικά.

Έκδηλη και στη "Γιατρίνα"  είναι η απερίφραστη καταδίκη της πατριαρχίας, που αλυσοδένει το συλλογικό ασυνείδητο ακόμη και σήμερα με τα σκοινιά της προκατάληψης που οδηγεί σε παντός είδους βία-ηθική, σωματική, ψυχική-διαβρώνοντας σχέσεις , οικογένειες και κατ επέκταση τους αρμούς της κοινωνικής ζωής...

            Η πρωταγωνίστρια, Σουζάννα Φαζέκας, είναι από τις πιο αμφιλεγόμενες πρωταγωνίστριες βιβλίου που έχω συναντήσει.
Καταρχήν, η ηρωίδα αποποιείται τη στερεοτυπική γυναικεία γλυκύτητα και συγκατάβαση, μη διστάζοντας να πάρει τη ζωή της στα χέρια της και να δραστηριοποιηθεί σε πιο ανδροκρατούμενα χωράφια.
Δυναμική, άκαμπτη , κυριαρχική, η Σουζάννα Φαζέκας "αρνείται" να αναλωθεί σε... ρομαντικές προσδοκίες, ρισκάροντας -συγγραφικά- να γίνει και αντιπαθής " όπως ακριβώς κι η σκανδαλωδώς κυνική "Δεσποινίδα" του Ίβο Άντριτς.
Η Φαζέκας, όμως, υπηρετεί μια δική της εσωτερική ηθική και επιθυμία για απόδοση δικαιοσύνης όπως τη στερήθηκε η δική της ύπαρξη.

Είναι περισσότερο από πρόδηλη η τραγική συνάφεια της Φαζέκας προς τη Φραγκογιαννού του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που με την τόλμη του Ευρυπίδη-αλλά δίχως την αισιοδοξία εκείνου- συνθέτει κι αυτός ένα ιδιότυπα φεμινιστικό αλλά και υπαρξιακό δράμα :

        Εν αντιθέσει, όμως, με τον Σκιαθίτη πεζογράφο,

στο δράμα που στήνει η Παχαλία Τραυλού βλέπουμε μια ιδιότυπη" εξωστρέφεια":

Εδώ η γυναίκα αρνείται τη "θυματοποίηση", την "αυτοκαταστροφή" και την "αναδίπλωση", που εισηγείται έμμεσα στη Φόνισσα ο Παπαδιαμάντης, εσωτερικοποιώντας την καταπίεση και τον θυμό στα πλαίσια του ιδιου του φύλου...

Εδώ η γυναίκα αντεπιτίθεται-με απόληξη όμωςε το ίδιο εν τέλει ηθικό δίλημμα και την ταλάντευση ανάμεσα στη θεία και την ανθρώπινη δικαιοσύνη.... 
Τούτη η ηθική αμφιταλάντευση ανάμεσα στο καλό και στο κακό σχετικοποιεί τις έννοιες τους πέρα από τη μανιχαϊστική ακαμψία προσδίδοντας ένα βάθος ψυχογραφικό.
Η ψευδαίσθηση της κυριαρχίας ενός Ανθρώπου πάνω στο πεπρωμένο άλλων ανθρώπων υποβάλλει ένα έμμεσο σχόλιο γύρω από την -επικίνδυνα ενίοτε- κοντόφθαλμη ανάγνωση του κόσμου και του δικαίου μέσα από το ασφυκτικό πρίσμα της περιορισμένης οπτικής γωνίας ενός ατόμου:

Άπό αυτήν την άποψη , η Γιατρίνα συνομιλεί μυστικά με τον "Μυστηριώδη Ξένο" του Μαρκ Τουέιν, μια νουβέλα που εξελίσσεται σε ένα χωριό της Αυστρίας σαν το Ναγκιρέβ (πολλούς αιώνες πρίν) κι αναδεικνύει τη σχετικότητα που διέπει τον φθαρτό κόσμο και την ανθρώπινη ηθική.

Και στη Γιατρίνα ενυπάρχει ένας στοχασμός γύρω από τον Χρόνο και τον Θάνατο, που συχνά δαμάζουν ή μεταμορφώνουν τα ανθρώπινα έργα και τις χθόνιες προσδοκίες.

Η Πασχαλία Τραυλού κατορθώνει να στήσει μιαν ομιχλώδη και μυστηριακή σκηνογραφία, όπου μια λασπώδης  φύση προεικονίζει τις σκιές στις ψυχές των ανθρώπων και συμπράττει μαγικά στα πάθη τους.

Το Ναγκιρέβ της Τραυλού κι οι άνθρωποί του  βρισκονται σε ομολογία προς το πολωνικό χωριό ΑΡΧΕΓΟΝΟ της Νομπελίστριας, Olga Tokarguk, όπου επίσης το διατρέχουν οι μπόρες των καιρών και τα ηθικά διλήμματα των κοινωνικών ανατροπών-με τη μυστηριακή φύση να παρακολουθεί βουβός, αλλά φιλοπερίεργος θεατής.

Υπάρχει κι εκεί ένα αθώο πλάσμα όπως ο Βίτορ, μια κοπέλα περιθωριακή η Σταχούλα, και πλήθος άλλοι αντιπροσωπευτικοί ανθρωπότυποι που συνθέτουν από κοινού το κοινωνιολογικό μωσαϊκό της υπαίθρου στις απαρχές του 20ουαιώνα...

Η συγγραφέας κατορθώνει να αποδώσει με ψυχογραφική αρτιότητα όλες τις διακυμάνσεις της ηρωίδας της σκιαγραφώντας τα κίνητρα και την απώτερη αλήθεια της.

          Η Φαζέκας και τα διλήμματα της υπήρξαν στα αλήθεια όπως ακριβώς συνέβη και με μια ανάλογη πρωταγωνίστρια ενός άλλου βιβλίου, την Αγκνές της Hanna Kent στα "Έθιμα Ταφής".Μια αντιστοίχως τραγική φιγούρα επέλεξε κι η Πασχαλία Τραυλού και με παρεμφερή τρόπο καθιστά τον αναγνώστη κοινωνό της αγωνιώδους εσωτερικής διαδρομής που διέσχισε η Φαζέκας μέχρι τη δική της Νέμεση, αφού μας σύστησε τη μικροκοινωνία όπου έζησε και μας "έχρισε νοερά ντόπιους", όπως συνέβη σε κείνο το οξυδερκές μυθιστόρημα της Ιρλανδής Κεντ.

           Από τους συσχετισμούς με τόσα άλλα ξένα μυθιστορήματα, εύλογα προκύπτει πως η "Γιατρίνα" της Πασχαλίας Τραυλού  είναι μια εμπνευση καινοφανής για τα ελληνικά δεδομένα που παρουσιάζει συνάφεια με μεγάλα έργα [περισσότερο] του εξωτερικού- 

όχι μονο λόγω της τοπογραφικής της "μετατόπισης" προς την Κεντρική Ευρώπη,

αλλά και λόγω ενός ζόφου σχεδόν γοτθικού, που ξεφεύγει από τα ελληνοκεντρικά μοτίβα της πεζογραφίας μας.

          Είναι ενθαρρυντικό να συναντάς πέννες διαπρεπείς, που δεν επαναπαύονται στις δάφνες της αναγνωρισιμότητας τους, αλλά αναζητούν να διαβούν νέα μονοπάτια.

Η "Γιατρίνα" της Τραυλού συνιστά ένα ακόμη δείγμα πρωτοτυπης αλλά και φλογερής γραφής που ο  αναγνώστης το κλείνει πλούσιος σε συναισθήματα αλλά κυρίως σε ηθικούς στοχασμούς. 

Με αγωνία αναμένουμε την επόμενη έμπνευση της αγαπημένης συγγραφέως που ανεβάζει τον πήχυ κάθε φορά και ψηλότερα..

Κώστας Κρομμύδας, ΕΒΟΡΑ

                                                                  Εβόρα, Κώστας Κρομμύδας
                                       Είδος: Κοινωνικό
                                  Βαθμολόγια: 8/10

Σελίδες: 364
Εκδόσεις Διόπτρα

Σε μια εποχή που το περιβάλλον πάσχει, δάαη αποψιλώνονται ή γίνονται βορά στη λαίλαπα ανελέητων πυρκαγιών, οικοσυστήματα καταστρέφονται,  είδη ζώων θηρεύονται ασύστολα, κι αφανίζονται από προσώπου γης, ο Κώστας Κρομμύδας συνθέτει μια χαμηλόφωνη μικρή ωδή στη φύση και στη συμφιλίωση του Ανθρώπου μαζί της.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εβόρα είναι η ποθητή Χαναάν όπου η ψυχή αδημονεί να επιστρέψει.
Η Αριάδνη έχει βρει την Ιθάκη της ψυχής της στο ορεινό χωριό καταγωγής της.
Η ζωή της θα αλλξει όταν μια μέρα με χιονοθύελλα ο Αντώνης της σώζει τη ζωή.
Μαζι θα καταδυθούν στα μυστήρια της φύσης και θα σπεύσουν στην κραυγή αγωνίας της με κάθε κόστος...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Κλείνοντας τος σελίδες της "Εβόρα" αισθάνεσαι ότι επιστρέφεις από έναν μικρόκοσμο σαγηνευτικό.
Μια Εδέμ των βουνών που διδάσκει αγάπη με τη μοναδική σοφία της Φύσης.
Η "Εβόρα" αποτελεί ένα περιεκτικό κοινωνικό μυθιστόρημα , που παρά το αισθηματικό του περίγραμμα υποβάλλει ουσιαστικές σκέψεις γύρω από το κρίσιμο ζήτημα της περιβαλλοντικής συνείδησης και της ρήξης του ανθρώπου με τη φύση.
Και η "Εβόρα" του Κώστα Κρομμύδα ακολουθεί τον ίδιο επίπονο δρόμο στοχασμού γύρω από τον σύγχρονο άνθρωπο όπως και το "Μια Νύχτα Ακόμη", θέτοντας ηθικούς προβληματισμούς γύρω από τον υλιστικό τρόπο ζωής.
Σε κείνο ζητούμενο είναι να κυνηγάε τα όνειρα και να μην αναβάλλουμε να ζούμε αληθινά.
Στην "Εβόρα" ο Κώστας Κρομμύδας εξυμνεί τον " επαναπατρισμό" του ανθρώπου στη Φύση, αντιδιαστέλλοντάς τον προς τη φρενήρη αστυφιλία που αποπροσανατόλισε τον άνθρωποναπό τις ρίζες του και αλλοτρίωσε την ψυχή του.
Η πλοκή ,λόιπόν, εξελίσσεται με έναν τρόπο πιο περιγραφικό ενταγμένο σε μια φαντασμαγορική σκηνογραφία που φιλοτεχνεί η πλάση στοργικά για τους δρώντες ήρωες.
Μαζί τους ο αναγνώστης ακολουθεί πολύχρωμα σύννεφα ατους ευφάνταατους σχηματισμούς τους, και περιδιαβάζει πετρώδη μονοπάτια, κάτω από σκιερές φυλλωσιές, ευθυτενή έλατα, περήφανες οξιές, γενναιόδωρες καστανιές...
Το τραγούδι της βροχής, το θρόισμα της χλόης ,η συμφωνία του καταρρακτη που ενώνεται με τον ποταμό χα'ι'δεύουν τα αυτιά μας μέσα από την εικονοπλαστική δεινότητα του Κώστα Κρομμύδα.
Στον απρόσμενο έρωτά τους, ο Αντώνης και η Αριάδνη, λοιπόν, έχουν συνοδοιπόρους  τη φύση και τα πλάσματά της...
Οι δεσμοί των ανθρώπων με τα ζώα αποκαθίστανται με τον σκύλο να κατέχει τα σκήπτρα ως πιστός σύντροφος του ανθρώπου. 
          Οι εξελίξεις της "Εβόρα" σε επίπεδο χαρακτήρων και σχέσεων είναι ανατρεπτικές, αλλά όλες κηρύττουν την αγάπη προς τον άνθρωπο , το περιβάλλον, το φως, την ίδια τη ζωή.
Κι αν ακόμη, τη σκιάζουν απώλειες, μένει επιστέγασμα η αγάπη κι η ευγνωμοσύνη που την αξιωθήκαμε , αφού κι η οδύνη ως μέρος της ζωής σφυρηλατεί -και αυτήν την ψυχή 
Μέσα στη δραματικότητα των καταστσσεων θα ήθελα να δω λίγο περισσότερο έναν από τους χαρακτήρες.
Η κορύφωση πάντως του θεαματικού φινάλε κομίζει την ιδιότυπη νέμεση της Φύσης, με έναν τρόπο αφοπλιστικό και σοκαριστικό, που τον εισηγήθηκε χρόνια πριν στο ΣΑΟΣ του ο Γιάννης Καλπούζος.
                 Η "Εβόρα" στις σελίδες της σηματοδοτεί τη συμφιλίωση του ατόμου με την ίδια του την ύπαρξη κι αποδεικνύει -για μια ακόμη φορά- την ικανότητα του Κώστα Κρομμύδα να αφουγκράζεται με ευαισθησία τις σύγχρονες αγωνίες της ανθρώπινης ψυχής και να προσφέρει πολύτιμα μηνύματα ζωής.

ARLIDGE, Λύκε Λύκε, Είσαι Εδώ;

                                                      Λύκε, Λύκε, Είσαι Εδώ;Μ. J. Arlidge (#8)
                                                    Είδος: Αστυνομικό Θρίλερ
                                                    Βαθμολογία : 10/10

Σημείωση.Καλό είναι τα άρθρα αυτά και τα βιβλία του ARLIDGE να διαβαστούν με τη σειρά, καθώς σε επόμενα βιβλία υπάρχουν αποκαλύψεις κ αναφορές από τα προηγούμενα της σειράς

"Λύκε, Λύκε , Είσαι Εδώ;" διερωτάται η Ελέν Γκρέις καθώς διασχίζει τα απειλητικά σκοτάδια του αιματοβαμμένου δάσους χωρίς να ξέρει ότι είναι η ίδια στο στόχαστρο...
       Η όγδοη περιπέτεια της Έλεν Γκρέις είναι εδ'ω- εξίσου ακραία με τις υπόλοιπες, που προηγήθηκαν, αφήνοντας τον αναγνώστη με την ευχή να διαψευστεί το εξώφυλλο και να μην είναι η τελευταία της...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η ζωή των κατασκηνωτών στα περίχωρα του Σάουθαμπτον συνταράσσεται από μια σειρά τελέτουργικών φόνων που αμαυρώνων την ειδυλλιακή ομορφιά του δάσους.

Κι όσο ο θάνατος αγκαλιάζει ζώα και ανθρώπους, η Έλεν Γκρέις πασχίζει να λύσει τον γρίφο που θα οδηγήσει ατην ανακάλυψη του ενόχου και την αποτροπή αυτής της αιματηρής ακολουθίας.

Παράλληλα, η μοναχική επιθεωρήτρια δέχεται μια πρωτόγνωρη πρόκληση να σπάσει για πρώτη φορά το απροσπέλαστο τείχος της που τη χώριζε από τους ανθρώπους και δη από τους άντρες και τις φυσιολογικές σχέσεις.

Από την άλλη, η Τσάρλι Μπρουκς πασχίζει να συνδυάσει την απαιτητική της δουλειά με τις ανάγκες της οικογένειάς της και να κατανοήσει τα παράξενα ξεσπάσματα της κόρης της Τζέσικα-ενώ ο νεοφερμένος Αστυνόμος Χάτσον πασχίζει να εδραιωθεί ανάμεσα στους νέους συναδέλφους κ να κερδίσει την εκτίμηση της απρόσιτης προϊσταμένης του.
Εν τω μεταξύ, η δημοσιογραφος, Εμίλια Γκαρανίτα, επιδίδεται κι αυτή στο κυνήγι της μεγάλης είδησης και την άτυπη αντιπαλότητά της με την Έλεν Γκρέις και φαίνεται να φτάνει πρώτη στην άκρη στου νήματος.
Είναι όμως έτσι;...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ό Άρλιτζ στο "Λύκε Λύκε Είσαι Εδώ"("Down To The Woods")
 μας χάρισε άλλη μια καταιγιστική περιπέτεια, με όλα τα γνώριμα στοιχεία της γραφής του, που τόσο αγαπήθηκε.
Το παιδικό παιχνίδι που μετουσιώνεται στον αποτρόπαιο συμβολισμό μιας ακόμη διαστροφής.
Μια αλληλουχία φόνων με ανεξήγητα εν πρώτοις, κίνητρα kι απρόβλεπτη έκβαση.
Μια "τράπεζα" υποψηφίων ενόχων, όπου καθένας έχει το δικό του δράμα και σαφώς δικά του κίνητρα, αποπροσανατολίζοντας τον αναγνώστη ανάμεσα σε πολλές εναλλακτικές ώστε ναδιατηρηθεί το μυστήριο.
Την απροσπέλαστη επιθεωρήτρια Έλεν και τους ανθρώπινους δεσμούς της στο γραφείο της Αστυνομίας. 
Την ευαίσθητη Τσάρλι Μπρουκς με τις οικογενειακές της ισορροπίες.
Έναν δολοφόνο με καλά κρυμμένα μυστικά και άρτιο ψυχογράφημα, που ερμηνέυει επαρκώς τις πράξεις του.
Την αδηφαγία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και τις 'ίντριγκες στον χώρο του αστυνομικού ρεπορτάζ όπως τα εκπροσωπεί ιδανικά η παμπόνηρη Εμίλια Γκαρανίτα.
           Αυτά είναι τα συστατικά που για μια ακόμη φορά αναμείχθηκαν σε ένα ευφάνταστο σενάριο, συνθέτοντας ένα σύνολο που ισορροπέι ανάμεσα στην ένταση και στην έκπληξη, στην αγωνία και την τρυφερότητα...
Μια ιστορία που εξελίσσεται σε γρήγορο ρυθμό , με διαδοχικά σύντομα κεφάλαια που καθένα , καθώς προσθέτει αθροιστικά εξέλιξη στην πλοκή, εστιάζει σε διαφορετικό πρόσωπο , παραθέτοντας τελικά την οπτική καθενός ξεχωριστά
         Σκηνικό του δράματος αυτή τη φορά το επιβλητικό δάσος- το γαλήνιο, μαζί και μυστηριώδες, όπως ακολουθεί τον δικό του βιορρυθμό που τον διασαλεύει βάναυσα η βέβηλη παρουσία του ανθρώπου...
Τώρα όμως, οι πράσινες φυλλωσιές κι οι κλώνοι- από αγκαλιά ανάπαυσης και περισυλλογής- γίνονται άρπαγες απειλητικοί, ολοπόρφυροι από το αίμα που χύνεται άφθονο στα σπλάχνα του δάσους, ενόσω αυτό θάβει μυστικά και ζωές στις σιωπές του.
Αυτή τη φορά, πίσω από τα μυστικοπαθή φυλλώματα κρύβονται πτώματα , δολοφονημένα τελετουργικά, με όπλα αρχέγονα, και τα ερωτήματα ορθώνονται αμείλικτα κι επιτακτικά
Πρόκειται για μια μυστικιστική παράνοια θυσιών στο ίδιο το Δάσος;
Ανταγωνισμοί με τον ιδιοκτήτη του κάμπινγκ;
Ακραία οικολογική ιδεοληψία;
Ή είναι κάτι άλλο που οπλίζει το χέρι του δολοφόνου με την πριμιτιβίστικη αφοσίωση σε έναν απώτερο σκοπό;
Η Έλεν Γκρέις για αλλη μια φορά εχει να διαχειριστεί μια αθέατη απειλή, με τον χρόνο να την πιέζει.
          Αυτή τη φορά ο Άρλιτζ μας παρουσιάζει μια Έλεν να αποτινάσσει σταδιακά τους δαίμονες που την αλυσόδεναν στο παρελθόν- οδηγώντας την σε μονοπάτια παρεκκλίσεων που τα πλήρωσε πολύ ακριβά("Στο Στόμα Του Λύκου", "Φτου & Βγαίνω")
Στο "Λύκε Λύκε" συναντάμε μια Έλεν Γκρέις πιο ανθρώπινη -με τη θηλυκή της φύση να ανδύεται δειλά- κόντρα στις άμυνες της για να διεκδικήσει μια μερίδα κανονικότητας και ευτυχίας, με αφορμή το φλερτ ενός γοητευτικού συναδέλφου.
          Από την άλλη, υπάρχει το στοιχείο της μόνιμης αντιπαλότητας στο πρόσωπο της φιλόδοξης δημοσιογράφου Εμίλιας Γκαρανίτα, που ωστόσο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ελαφρά τη καρδία "κακιά":
Πρόκειται για έναν χαρακτήρα σκληρό και με απωθημένα αλλά όχι μονοδιάστατο, καθώς κουβαλά κι αυτή το δικό της φορτίο κακοποίησης, μια παραμόρφωση και μιαν αγωνία καθιερωσης που δημιουργεί στον αναγνώστη επιθυμία να συμπάσχει μαζί της ακόμη κι αν διαφωνεί με τις πρακτικές της.Η Γκαρανίτα παλεύει μόνη για μια επιβίωση που δεν τις χαρίζεται.
Σε μια εποχή κυριαρχίας της εικόνας και της άμεσης πληροφορίας, η Εμιλια Γκαρανίτα αναδεικνύει ιδανικά τις παθογένειες και την τρομακτική ισχύ του Τύπου που μπορεί να καταστέψει με δυο αράδες σε μια ημερήσια είδηση, καριέρες και ζωές...
Φυσικά κι εδώ κυρίαρχο ρόλο παίζει η φιγούρα του δολοφόνου που από την αρχή διατρέχει τις σελίδες με την αναεξήγητη ιδεοληψία, και τον μυστηριακό του σαδισμό για να μας εκπλήξει όταν τελικά η ιστορία ξεδιπλώνει την προσωπική του τραγωδία.Ο Άρλιτζ σκιαγραφεί μια ακόμη αινιογματική προσωπικότητα συστήνοντάς μας άλλη μια πρτυχή της ανθρώπινης διαστροφής- πλήρως τεκμηριωμένα
Αυτό που αγαπώ στο Άρλιτζ πέραν τον επιδέξια σκηνοθετημένων του υποθέσεων που ως το τέλος διατηρούν τα μυστικά τους -είναι η πολυσημία των χαρακτήρων του.
Δεν ένιωσα απόστροφή ή μίσος για όλους τους εγκληματίες καυθώς παρά την ανακούφισή μου όταν οι υποθέσεις τους λύνονταν, δεν μπορούσα παρά να συμμεριστώ κάτι από τον πόνο και τα βάσανα που τους οδήγησαν στη νοσηρότητα.
Από την άλλη, ο συγγραφέας δείχνει να αγαπά πραγματικά τους σταθερούς ήρωές του καθώς παράλληλα με την αδρεναλίνη των βασικών εγκλημάτων, δουλεύει καλά πάνω στη δική τους προσωπικότητα (Λχ Τσάρλι, Έλεν, Τζόαν, Εμίλια).Κανένας δεν υπάρχει διεκπεραιωτικά.Καθένας κερδίζει τον δικό του αυθύπαρκτο ρόλο γεγονός , με αποτέλεσμα να δένεται ο αναγνώστης
Μετά από όλα αυτά δεν έχω παρά να ανυπομονώ για την επόμενη περιπέτεια της Έλεν Γκρέις και των επίλεκτων του Σάουθάμπτον!

M. J. Arlidge Α Μπε Μπα Μπλομ!(1)

M.J. Arlidge, Γύρω- Γύρω Όλοι (2)

M. J. Arlidge Tο Σπίτι με Τις Κούκλες (3)

M. J. Arlidge Aν Σε Πιάσω Καίγεσαι (4)

M. J. Arlidge, Στο Στόμα Του Λύκου (5)

M. J. Arlidge, Φτου Και Βγαίνω (6)

M J Arlidge, Μ' Αγαπά Δε Μ'Αγαπά (7)

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΟΜΜΥΔΑΣ, Μια Νύχτα Ακόμη, ΔΙΟΠΤΡΑ

                                      Μια Νύχτα Ακόμη, Κώστας Κρομμύδας
                                            Είδος: Κοινωνικό
                                                                                     Βαθμολογία: 10/10
                                                                 

Ο Κώστας Κρομμύδας μεταπήδησε από την ηθοποίια στον χώρο της συγγραφής αποδεικνύοντας ότι  το ταλέντο μπορεί να έχει πολλές πλευρές...Ποτέ -προς τιμήν του- δεν επαναπάυτηκε στη σιγουριά της αναγνωρισιμότητας του.
Όπως κάθε αληθινος εραστής της συγγραφής έγινε ο ίδιος κριτής του εαυτού του, γι αυτό κάθε του βιβλίο ήταν ένα βήμα παραπάνω, ένα σκαλοπάτι πιο κοντά στην αρτιότητα, ενώ κανένα από τα βιβλία του δε μοιάζει με τα προηγούμενα.
Η πρωτοτυπία, η φαντασία του κι η παραφορά του κύριου Κρομμύδα μας επιφυλάσσουν κάθε φορά μια νέα αναγνωστική έκπληξη.
Το φετινό του έργο όμως δεν είναι απλά ένα ακόμη -έστω όμορφο- μυθιστόρημα.
Το "Μια Νυχτα Ακόμη" είναι ένα από εκείνα τα βιβλία, που αποσπούν βίαια τον αναγνώστη από τη βολική του αδράνεια και τον εφησυχασμό της ρουτίνας του, τον ταρακουνούν και αναστρέφουν την αποπροσανατολισμένη πορεία του επαναφέροντας τον στις ραγιες του Ουσιαστικού, του Αληθινού και της λησμονημένης Ομορφιάς.
Ένα βιβλίο ύμνος στη Ζωή και στον Άνθρωπο.
Μετά από αυτο το βιβλίο δεν μπορείς να βγεις ο ίδιος ανθρωπος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ.
Η Ισμήνη είναι μια δικηγόρος με μια τακτοποιημένη ζωή.Ένα ονομαστό δικηγορικό γραφείο, ασφυκτικές επαγγελματικές υποχρεώσεις, και έναν πετυχημένο αρραβώνα που τη φέρνει στα σκαλιά της εκκλησίας.Σε αυτήν την απόλυτα συγκροτημένη και ελεγχόμενη ζωή δεν υπάρχει χώρος για παρεκτροπές, υπερβάσεις, ονειροπολήσεις...
Την πιο γλυκιά της ώρα όμως, η Ισμήνη θα βρεθεί απέναντι σε μια τρομακτική ανατροπή που της αφήνει λίγους μόνο μήνες ζωής.Και τότε εκείνη θα αφυπνιστεί και θα διεκδικήσει "Μια Νύχτα Ακόμη" από το όνειρο...Θα ξεκινήσει ένα ταξίδι να γνωρίσει τους τόπους της χαράς και της αυτογνωσίας.
Θα προλάβει όμως η Ισμήνη να επανασυστηθεί με τον εαυτό της και εν τέλει -επιτελους-να ζήσει;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Μια Νύχτα Ακόμη" δεν είναι ένα ανάλαφρο μυθιστόρημα για να χαλαρώσεις,να διασκεδάσεις ,να ξεχαστείς:Δεν είναι ένα παραμύθι για να κοιμηθείς.Όχι.Είναι μια αλήθεια για να αφυπνιστείς και μάλιστα βίαια!Είναι πρόκληση να εξανθρωπιστείς!
Είναι βιβλίο που καίει:Kανείς δε βγαίνει αλώβητος από το βιβλίο αυτό:
Το "Μια Νύχτα Ακόμη" του Κώστα Κρομμύδα ήταν μια από τις σκληρότερες αναγνωστικές εμπειρίες που γεύθηκα ποτέ μου, κι όχι γιατί υπήρξε σε αυτό η παραμικρή υπόνοια ωμότητας, αλλά γιατί η συντριπτική του φιλαλήθεια αναμετράται με όσα φοβόμαστε και γίνεται ένας αμείλικτος καθρέφτης της βέβηλης σπατάλης όπου παραδίδουμε την ίδια τη ζωή μας στο όνομα της μωροφιλοδοξης ματαιότητάς μας.Το βιβλίο αυτό επανατοποθετεί τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις- αυτές της ψυχικής δύναμης, της θέλησης για ζωή.
Σε μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση που ανατέμενει ιδανικά τη γυναικεία ψυχή, ο Κώστας Κρομμύδας αφηγείται δια στόματος της ηρωίδας του ένα ταξίδι "ενηλικίωσης".Ενηλικίωσης ηθικής.
Η Ισμήνη είναι μια απόλυτα χειροπιαστή παρουσία που αντιπροσωπεύει τη μέση 35αρα της εποχής μας- με αγωνίες  γνώριμες, με το τόσο οικείο άγχος της επαγγελματικής ανέλιξης και όνειρα τυπικά για μια κοπελα της γενιάς αυτής.όλα τοποθετημένη σε τακτοποιημένα κουτάκια ώσπου σα στρόβιλος τα πάντα ανατρέπονται σε ένα χαος..Χάος από το οποίο ξεπηδά μια ανακαινισμ'ένη ζωή: 
   Η μοίρα της Ισμήνης,λοιπόν, παίζει ένα πρόστυχο παιχνίδι μαζί της την πιο όμορφη στιγμή για μια νέα κοπέλα εξυφαίνοντας για κείνη την πιο τρομακτική κόλαση που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος.
Η τρομερή αρρωστια της χτυπά την πόρτα -επιθετική κι αδιαπραγμάτευτη. Η "κλεψύδρα" έχει αναποδογυρίσει και οι κόκκοι του χρόνου κυλούν αμείλικτα σε μια διορία αμετακίνητη κι ασφυκτική:.
Ο Κώστας Κρομμύδας δε διστάζει να ιχνηλατήσει τις διαδρομές του επιθετικού καρκίνου, χωρίς αποσιωπήσεις κι ωραιοποιήσεις, μεταδίδοντας όλη την αγωνία του ασθενούς από την πρώτη κρούση των ύποπτων συμπτωμάτων μέχρι τη διάγνωση, που μοίαζει με ετυμηγορία αμετάκλητη.
           Κι εκεί που ηρωίδα και αναγνώστης καταβυθίζονται στα ερέβη του πιο μεγάλου τρόμου και της πιο βαθιάς απελπισίας αρχίζει να τρεμοφέγγει η ακτίδα της αποφασιστικότητας...
Δειλά -δειλα, στην αρχή, απέναντι στο "Θεριό" ορθώνεται -"φοβερότερη" από κείνο- η λαχτάρα για τη ζωή και το ηθικό ανάστημα του Ανθρώπου που αναμετρά το Μπόι του με την αναπόδραστη θνητότητά του.
Από το σημείο αυτό η Ισμήνη σπάει τις αλυσίδες της και κυνηγά το ανεκπλήρωτο όνειρο της...

Κάτω από την απειλητική σκιά του καρκίνου, η Ισμήνη οδηγείται στη συνειδητοποίηση ότι "πήρε τη ζωή της λάθος" και κατορθώνει μέσα σε έναν μήνα να βιώσει όσα δε βρήκε το θάρρος να διεκδικήσει σε 35 χρόνια ζωής...

       Κάπως έτσι, κατορθώνει να αποδράσει από μια θλιβερή, συμβατική σχέση κι από μια ασφυκτική εργασία και να δει μέρη που ονειρεύόταν μια ζωή, και να γνωρίσει τον πραγματικό έρωτα.Η απειλή του θανάτου γίνεται ελευθερωτής κι επαναστατικό σάλπισμα με την Ισμήνη να κάνει την υπέρβαση , αποτινάσσοντας τα περιττά βαρίδια μιας ζωής συνθηκολογημένης...
Κι έτσι αντίκρυ σε δυο μάτια η Ισμήνη βλέπει να περνούν "Μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα" όπως στον στίχο του Ελύτη με την αρρενωπή κι εμβληματική φωνή του Μάνου Κατράκη...
 Ο χρόνος διαστέλλεται κβαντικά μπροστά στον παντοδύναμο έρωτα. Έρωτα για τη ζωή κι έρωτα ως διαθεση συνάντησης με τον Άλλον.
Μαζί με την ηρωίδα, ο αναγνώστης ακολουθεί σε ένα ταξίδι εικόνων, γεύσεων και γοητευτικών σκοπών όπου η Ψυχή γίνεται τροβαδούρος της ίδιας της ζωής.Κάπου εκεί, η φωνή της Jasmin Levi ενορχηστρώνει τον πλαμό δυο ανθρώπων που αντέταξαν στον θάνατο το σκίρτημα της αγάπης και την ιερή τους ένωση... 

Από τη Ρώμη ως τη Φλωρεντία, και από το Μολντεπουλτσιάνο ως την Τοσκάνη και το Λουγκάνο- τοπία ονειρικά και γραφικά απλώνονται σαν πλουμιστά χαλιά μπροστά στα έκθαμβα μάτια μας!Μας μεθάει το γλυκόπιοτο κρασί του έρωτα! Μας ζεσταίνουν αγκαλιές ανθρωπιάς πηγαίας!Δακρύζουμε με το μελαγχολικό μουρμούρισμα μιας κιθάρας.
Η Ισμήνη ,με συμμάχους μια αγάπη αληθινή μα βαθιά, θριαμβεύει με τον τρόπο που έλεγε ο Ματσανιώτης  όταν επεσημαινε πως "το γεγονός ότι ο άνθρωπος ονειρεύεται και δημιουργεί παρά την επίγνωση της θνητότητας του σηματοδοτεί τον βιολογικό του θρίαμβο".
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι απουσιάζουν οι στιγμές οδύνης και ματαίωσης...Αντιθέτως: Η ασθένεια είναι παρούσα, και πυροδοτεί βασανιστικές εσωτερικές συγκρούσεις.Αλώνει μέρα τη μέρα το κορμί της ηρωίδας, αλλά όχι την ψυχή της!
             Η συνθήκη της τρομερής ασθένειας στο έργο του Κώστα Κρομμύδα δεν υπάρχει για να σοκάρει και να εκβιάσει τη συγκίνηση του αναγνώστη:Έχει ρόλο διδακτικό.Παιδαγωγικό, όπως σε κεινο το παλιό τραγουδάκι του μεγάλου Ρασούλη...

Τούτη η επιτακτική ασθενεια έρχεται να καταδείξει την αλγεινή αλήθεια της ζωής που έχουμε επιλέξει οι περισσότεροι, αφαιρώντας μια πολυτέλεια ψευδεπίγραφη: Αυτήν του Χρόνου που τον παραφορτώνουμε με κούφιες φιλοδοξίες, ανόητη τελειοθηρία, ανταγωνισμούς , μικρότητες και ψυχαναγκαστικά πρέπει, γιατί παραπλανητικά πιστεύουμε ότι έχουμε άνεξάντλητο περιθώριο να αναλισκόμαστε στην ευτέλεια.
Πιστευουμε "οτι μπορούμε άνετα να αναβάλλουμε να ζήσουμε".Σαν τον σκορπιό που κυνηγάει την ουρά του αυτοκαταστροφικά περιστρεφόμαστε γύρω από ματαιότητες που μας αποχυμώνουν κι αρνούμαστε να ζήσουμε.
Στο όνομα του ευτελούς αναβάλλουμε την πραγματική ζωή δηλαδη εκείνη, που απαρτίζεται από τις μύχιες επιθυμίες μας, από τις ειλικρινείς σχέσεις και όσα μας προάγουν ως υπάρξεις.
Ο Υλισμός κι η Φιλαυτία μας μάς έχουν περιχαρακώσει σε μια ψευδαίσθηση αθανασίας, που δυστυχως μας διαφθείρει και μας εξαχρειώνει, γιατί μας απομακρύνει από την ανθρωπιά, από την αρχέγονη ευλογία της φύσης, από τις μικρές παιδιάτικες χαρές που φέρουν κάτι από παράδεισο.
Όλα αυτά ήρθε με τη συγγραφική του ευφυία να μας υπενθυμίσει ο Κώστας Κρομμύδας, προσφέροντας στο αναγνωστικό κοινό ένα βιβλίο πολύτιμο.
Ένας λόγος με πατρική σοφία και δίχως άσκοπους βερμπαλισμούς που αναδεικνύει την ομορφιά της ζωής και προσεγγίζει τη Συγχώρεση -όχι με τη θεολογική της διάσταση αλλά με την ψυχαναλυτική-ως συμφιλίωση του προσώπου με την πραγματικότητα ,ως πράξη αυτοεκτίμησης και οδό για την κατάκτηση της ατομικής γαλήνης.
Ένα βιβλίο που δεν κρύβει τα ανεκτίμητα μηνύματά του πίσω από κώδικες φιλοσοφικούς και περίτεχνες φλυαρές αλλα φιλοσοφεί τον θάνατο, τη ζωή τη συγχώρεση και το σωτήριο φως του έρωτα με μια απλότητα αφοπλιστική και ειλικρινή, που διαπερνα την ψυχή και ξεσηκώνει τη σκέψη,αναγκάζοντάς τη να στραφεί σε μονοπάτια αυτοκριτικής κι επαναπροσδιορισμών.Όχι μετά.Όχι αύριο.Τώρα...
            Σε ένα βιβλίο όπου ο θάνατος ακόμη μπορεί να γίνει ένα μάθημα ανθρωπιάς, ο Κώστας Κρομμύδας έρχεται να παιανίσει το μήνυμα της ζωής και της ελπίδας.
Κι αυτό που μένει είναι μια Ισμήνη που "δεν παραδέχτηκε την ήττα", σε μια ποίηση έρωτα και προσφορας στο Απόλυτο.
Γιατί η αγάπη βρίσκει πάντα τρόπους και σαν τις μελωδίες του Ορφέα μπορεί να καταλύει τον Άδη.
Μέσα από τα δάκρυα του συγκλονιστικού φινάλε τελικά προβάλλει το μεγαλείου του Ανθρώπου όταν αναβαπτίζεται στη ζωοδόχο πηγή της αγάπης...
Και ως τελικός απόηχος μένει μια χαρμολύπη που δεν εκπίπτει ποτέ στην παγίδα του μελοδραματισμού.Είναι μια αξιοπρέπεια που δεν επιτρέπει οίκτο.Δεν έρπει στον εγωκεντρισμό της μιζεριας...Ορθώνεται κι αρπάζει τη μέρα, σαν την προτροπή του "Καθηγητή Κίτινγκ" στη θρυλική ταινία "Dead Poets Society" και συμπυκνώνει μέσα της το αιώνιο. 
           Έτσι, ο Κώστας Κρομμύδας κατορθώνει μεσα από ενα δυνατό και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα να σαλπίσει την παρακελευσματική αποστροφή του Νίκου Καζαντζάκη:
«Mια αστραπή η ζωή -μα προλαβαίνουμε!!!»
           Νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω τον συγγραφέα για το αναμορφωτικό μυθιστόρημα που πήρε το ρίσκο να παρουσιάσει ,καθώς είμαι σίγουρη πως θα συμβάλλει στη βελτίωση πολλών ζωών -αναμεσά τους και η δική μου...Τι ανώτερο να πετύχει ένας συγγραφέας από το να διαπλάθει συνειδήσεις και να οδηγεί τους αναγνώστες του στη γνήσια ομορφιά της ζωής;;

Πάνος Αμυράς Τα Λύτρα (#2)

                                                                            Πάνος Αμυράς , Τα Λύτρα (Αγραφιώτης #2)
                                      Είδος: Αστυνομικό νουάρ
                                      Βαθμολογία: 10/10

Αξιζει να διαβαστει πρώτα Ο Λιμός, του Πάνου Αμυρά 

Προς μεγάλη μου έκπληξη, οι προβλέψεις μου διαψεύστηκαν, και -παράτη φυγή του στη Μέση Ανατολή- ο γοητευτικός ντέτεκτιβ Νίκος Αγραφιώτης επέστρεψε στην Ελλάδα με μια νέα πολεμική περιπέτεια μυστήριου, που ανιχνεύει άλλη μια πλευρά από το πολιτικό παρασκήνιοτης Κατοχής, αναδεικνύοντας συνάμα, το δράμα των προσώπων.
          Με τον τρομερό Λιμό να έχει λίγο υποχωρήσει η Κατοχή φανερώνει κι άλλες μορφές φρίκης στον ελληνικό λαό που έχει επεκτείνει τον αγώνα του ενάντιον του κατακτητή, στα βουνά ,στη θάλσσα ,στην ερημο-κι ο Νίκος Αγραφιώτης αντιμετωπίζει μια πρόκληση που εμπλέκει τους πιο αθώους:Τα Παιδιά...Παιδιά που αποτελουν τα πιο τραγικά θύματα του παραλογισμού και της αλληλοσφαγής, όπου κι αν ανήκουν.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Νίκος Αγραφιώτης - ύστερα από μια απρόσμενη τροπή και με την καρδιά του "κομμάτια" αναγκάζεται να επιστρέψει χωρίς την Έλλη του.
Αυτην τη φορά είναι υποχρεωμένος να κυκλοφορεί με ψεύτικη ταυτότητα, καθώς καταζητείται ύστερα από τη γενναία του συμβολή στην ανακούφιση του αστικού πληθυσμού από τη θανασιμη απειλή του Λιμού.
Τώρα την κατεχόμενη Αθηνα συγκλονίζει μεταξύ αλλων η απαγωγή της 9χρονης κόρης ενός Γερμανού ακόλουθου ,της Μαργκαρέτε που θα χαθεί ένα πρωινό μαζί με τον αγαπημένο της φίλο,τον γιο του κηπουρού της οικογένειας.
Mια υπόθεση που πέρα από την απειλή των σκληρών αντιποίνων στον άμαχο πληθυσμό υποκρύπτει σημαντικότερο διακύβευμα όσο ενα σκοτεινό δίχτυ κατασκοπειας συμπλέκει τις έννοιες του πατριώτη κ του προδότη...
Εκεί οπου κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται ο Νίκος Αγραφιώτης καλείται να χειριστεί μια θανάσιμη ακροβασία ανάμεσα στον εχθρό και το χρέος, ισορροπώντας σε ένα παιχνίδι επιβίωσης κι εμφυλιοπολεμικών παθών.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η δεύτερη περιπέτεια του Νίκου Αγραφιώτη , "Τα Λύτρα" αποδεικνύει πως αυτός ο αστυνομικός
ήρθε για να μείνει.
Μετά τον συγκλονιστικό "Λιμό", που έδειξε τη βαρβαρότητα της πολιτικής κι ένα διπλωματικό παρασκήνιο του τρόμου, γύρω από την επιβίωση του έθνους μας, η δευτερη αυτή περιπέτεια του Νίκου Αγραφιώτη κάτω από τη σκιά των Γερμανών προδιαγράφει μια περιπέτεια ακόμη πιο πολύπλοκη, με ενα  μυστήριο, εξίσου απροβλεπτο
Ο Αμυράς με τον ήρωα αυτό κάνει κάτι σπουδαίο, πραγματώνοντας έναν μύχιο πόθο πολλών Ελληνων αναγνωστών, που αγάπησαν τον Σκωτσέζο Φίλιπ Κερρ με τα ιστορικά νουάρ του:
"Συνομιλώντας",λοιπόν, με τον Φίλιπ Κερρ, παίρνει νοερά τη σκυτάλη από τον Γερμανό Μπέρνι Γκούντερ και την προσφέρει στον Έλληνα ομολογό του, τον Αγραφιώτη, μεταφέροντας επιδέξια το πνεύμα, τη γοητευτική ευσυνειδησία ,τη μοναχικότητά του ,τον ερωτισμό και την ευφυία εκείνου στα ελληνικά δεδομένα, φωτίζοντας πολλές πλευρές από τη Γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα.
Κάθε του βιβλίο αποδεικνύει πως πέρα από τη στερεοτυπική γνώση γι' αυτήν υπάρχουν αθέατες πλευρές ενός συνταρακτικού παρασκηνίου, που δεν το πληροφορούμαστε σε συμβατικά βιβλια Ιστορίας.
Στα "Λύτρα"αρχίζουν δυστυχώς να αναδύονται από τον πυθμένα της πολιτικής πραγματικότητας στην Ελλάδα οι ιδεολογικές αντιθέσεις, που ήδη είχαν αρχίζει να διχάζουν τον λαό κατά τη μεταξική δικτατορία και που ο πόλεμος όξυνε αμετάκλητα χαράσσοντας το κορμί της πατρίδας με αιματηρό χάσμα ανάμεσδα στους δυο πόλους.
Δύο βασικοί πόλοι αντιστασης - ο φιλοβασιλικός ΕΔΕΣ του Ζέρβα κι ο ΕΛΑΣ ήδη ερίζουν για την κυριαρχία στις απελευθερωμένες επικράτειες των απρόσιτων βουνών.
          Ωστόσο, ο Αμυράς εστιάζει το βιβλίο του και πάλι στο αστικό τοπίο και συγκεκριμένα στην πολύπαθη πρωτεύουσα των Αθηνών, όπου οι Γερμανοί- κραταιοί κι απάνθρωποι- έχουν στήσει το αρχηγείο τους κι ενορχηστρώνουν το δολοφονικό τους όραμα.
          Στα "Λύτρα" ο Πάνος Αμυράς αναδεικνύει δυο κυρίως ζητήματα:Aφενός, το δίκτυο κατασκοπείας όπου αλέστηκαν ανθρωποι που διασύρθηκαν ως προδότες, αφού ήρθαν κοντά στην ναζιστική ελίτ- για να μαρτυρήσουν τελικά, ως μυστικοί πληροφιοροδότες κ δολιοφθορείς, ανομολόγητα για την Ελευθερία.
Από την άλλη πλευρά, ένα ζήτημα που είναι λιγότερο γνωστό είναι η διάσωση των Εβραίων της Αθήνας.
Όλα τα βιβλία συνήθως εστιάζουν στη σάρωση του εβραικού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης κυρίως και των Ιωαννίνων.
Είναι γεγονός όμως ότι παίχτηκε ενα δράμα εναγώνιο και στην Αθήνα, με τον εκεί αρχιραβινο της εποχής να συνεργάζεται με το ΕΑΜ και να ακολουθει τους αντάρτες στο βουνό για να γλυτώσει από την γερμανική μποτα.

Φευγοντας αυτός εκαψε όλους τους καταλόγους της εβραϊκής κοινότητας, σε αντίθεση με αυτόν της Θεσσαλονίκης που τους παρέδωσε στην Γκεστάπο.Είναι πολύ λιγοστές οι αναφορές σε αυτό το θέμα, με χαρακτηριστικότερη τον "Εγγονό της Άννας" του Κώστα Μπουγελέκα.

         Ο Αμυράς προσεγγίζει από μια αστυνομική σκοπία αυτό το ζήτημα προσδίδοντας αγωνία στο βιβλίο του...

Σα γνήσιος δημοσιογραφος ο συγγραφέας διατηρεί την ιστορική εγκυρότητα τηρώντας την απαραίτητη ιδεολογική απόσταση από τα γεγονότα, στάση που εμφυσεί στον δημοκράτη ήρωά του Νίκο Αγραφιώτη, που απέχει από τα πολιτικά πάθη ακόμη κι όταν χώνεται πού βαθιά 

Ένα άλλο στοιχείο που αποτελεί κοινό τόπο των περισσότερων αστυνομικών έργων είναι πως η γυναικεία παρουσία προσθέτει ένα στοιχείο ερωτισμού όμως η ταυτοτητα των παρτενέρ του ήρωα σε κάθε περιπέτεια εναλλάσσεται .

Εδώ έχουμε τον Νίκο Αγραφιώτη να θρηνεί για την απώλεια της Έλλης που γνωρίσαμε στον "Λιμό", ενόσο αγωνίζεται να μάθει για την τύχη της, αλλά στο προσκήνιο εμφανίζεται μια άλλη ηρωίδα , η Αποστολίδου, που η έκβαση της περιπέτειας τη συνδέει μοιραία μαζί του.Φορέας δηλαδή της ερωτικής αλληλεπίδρασης γίνεται αυτή η καινούρια ηρωίδα.Το ηθικό ανάστημα της Αποστολίδου συγκλονίζει τον αναγνώστη, που συμπάσχει μαζί της, όσο η δυναμική της αυτονομείται από την συμπόρευση της με τον αστυνόμο Αγραφιώτη. 

Ένα άλλο στοιχείο που ο Αμυράς χειρίζεται αρκετά καλά είναι η ενσωμάτωση των αληθινών προσώπων στη μυθοπλασία, διατηρώντας τα βασικά χαρακτηριστικά, τις ιδιοτροπίες και τις συνήθειες που μας παραδίδει γι αυτά η ιστοριογραφία- όπως ο Βάλτερ Σιμάνα η ο Γιούργκεν Στρόοπ (αυτός που συνέτριψε την αντισταση στο γκέτο της Βαρσοβίας και που τόσο καλά μας συστήνει το μοναδικό ντοκουμέντο του Κάζμιερ Μοτσάρσκι "Συνομιλίες με έναν Δήμιο").

Ειλικρινά, διασκέδασα ολόψυχα με το κομμάτι του Γιούργκεν Στρόοπ, στα "Λύτρα" παρότι αυτός αποτελεί έναν από τους πιο αντιπροσωπευτικούς εκφραστές της ναζιστικής νοοτροπίας ,με τη βλοσυρότητα, τη μισανθρωπία και την άτεγκτη αλαζονεία. Αισθάνθηκα μια άγρια δικαίωση με τη γλυκιά και αρκετά αληθοφανή παρέκβαση που έκανε ιδανικά γύρω από το πρόσωπο αυτό ο συγγραφέας.

               Η ιστορία των "Λύτρων"  ολοκλήρωσε τον κύκλο της στρωτά, με έναν τρόπο που υπόσχεται δυναμική συνέχεια με ακόμη περισσότερες περιπέτειες για τον Νίκο Αγραφιώτη, που όλοι οι λατρεις του νουάρ και της Ιστορίας τις περιμένουμε ανυπόμονα.

Διαβάστε οπωσδήποτε το πρώτο βιβλίο της σειράς με τον Νίκο Αγραφιώτη 
Ο ΛΙΜΟΣ του Πανου Αμυρά

Lucy Adlington, Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα (Αξιοποίηση στο Σχολείο!) ΔΙΟΠΤΡΑ

                                                      Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα, Lucy Adlington, εκδ ΔΙΟΠΤΡΑ
                                      Είδος: Εφηβικό/Ιστορικό

 Ηλικιακό Κοινό: Από 12 ετών- κι... ενήλικες                                      Βαθμολογία: 9/10        

Τιμή 13,30ευρω

ΘΕΤΙΚΑ: Συναρπαστική πλοκή, συμπαθείς πρωταγωνιστές, αγωνιώδεις στιγμές, ανάδειξη της φιλίας, έντονες στιγμές,αντιρατσισμός, αντιπολεμικά μηνύματα.

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Σκληρό για παιδιά μικρής ηλικίας, πρόσχημα φαντασίας αντί για υπαρκτό στρατόπεδο

Ο Τζον Μπόυν στο "Αγόρι Με τη Ριγέ Πιτζάμα" παρουσίασε το Ολόκαύτωμα μέσα από τη συγκινητική φιλία δυο αγοριών ενός γερμανόπουλου κι ενός εβραιόπουλου, που προσέλαβε συμβολικές διαστάσεις.
Η Λούσυ Άντλιγκτον προσεγγίζει το ίδιο θέμα σε ένα επίσης νεανικό βιβλίο με μια σκοπιά πιο γυναικεία, καθώς στο επίκεντρο φέρνει μια κοριτσίστικη φιλία κάτω από το μαστίγιο των Ες Ες.
Στην "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα" έχουμε μια μικρό διαμάντι που φέρνει εφηβους κι έφηβες σε επαφή με τη φρίκη του Ολοκαυτώματος, ισορροπώντας ανάμεσα στην οδυνηρή πραγματικότητα και την απαραίτητη ευαισθησία, συνθέτοντας ένα από τα καλύτερα νεανικά αναγνώσματα του Πολέμου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Έλλα και η Ρόουζ είναι δυο κοπελίτσες με αλληλοσυμπληρούμενους χαρακτήρες:
Η μια μεγάλωσε με τη μοδίστρα γιαγιά της ενώ η άλλη ξεκίνησε από ένα σπίτι αριστοκρατικό, περιτριγυρισμένη από βιβλία, μουσική και πολυτέλεια.
Η μια πρακτική ρεαλίστρια κι αλληλέγγυα, η άλλη ονειροπόλα και συμπονετική.
Η μία ικανή κι εργατική- η άλλη γεμάτη φαντασία και φινέτσα.
Η μια από την Πολωνία κι η άλλη από τη Γαλλία.
Παρά τις διαφορές τους  όμως τις ένωσε η αγάπη τους για τη ραπτική και η λαχτάρα τους για τη ζωή.
Θα μπορούσαν να μην έχουν συναντηθεί ποτέ.
Θα μπορούσαν να είναι δυο ευτυχισμένες μοδιστρούλες ακροβολισμένες σε διαφορετικά σημεία της Ευρώπης, αν δεν τις προλάβαινε ο πόλεμος:
Σαν ικανή υφάντρα η μοίρα της έδεσε με ένα αιματοβαμμένο νήμα που τις έριξε στο ραφείο ενός ναζιστικού στρατόπεδου συγκένρωσης.
Εκεί, υπόδουλες κοπελες- Εβραίες, Σοβιετικές Αντιστασιακές και άλλες όμηροι- σχεδιάζουν και ράβουν στολές και ρούχα για τους Γερμανούς και τις Γερμανίδες αξιωματούχους που εργάζονται στο στρατόπεδο.
Η Έλλα και η Ροουζ γνωρίζονται αναπτύσσουν μια μοναδική αλληλεγγύη μεταξύ τους κόντρα στη σκληρή πραγματικότητα του στρατοπέδου.
Γύρω  από τη Ρόουζ και την Έλλα ,πλήθος προσώπων , αποστεωμένων και  πετρωμένων όπως η παράξενη επόπτρια Μάρθα και η ανασφαλής φρουρός Κλάρα.
Μέσα στην απόγνωση θα σπινθίσει η φλόγα της δημιουργίας.
Μέσα στη βαρβαρότητα η απροσδόκητη , κοριτσίστικη φιλία θα γίνει ασπίδα και κίνητρο επιβίωσης για τα δυο κορίτσια.
Και στο τέλος θα μείνει μια κόκκινη κορδέλα σα στερνή υπόσχεση και προσκύνημα της μνήμης... 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ήδη το ευρηματικό εξώφυλλο του μυθιστορήματος "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα" που θυμίζει κουτί ραπτικών ειδών προδιαγράφει το περιεχόμενό του.
Οι χαρακτηριστικές μπλε ρίγες παραπέμπουν στη στολή των άτυχων ομήρων , που οι Γερμανοί στίβαζαν στα απάνθρωπα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ ο αέρινος τίτλος υπογραμμίζει δραματικά την αντίθεση ανάμεσα στο "μετάξι" των κοριτσίστικων ονείρων που συμβολίζει η "Κορδέλα" με το αδυσώπητο συρματόπλεγμα.
 Η Λούσυ Αντιγκτον, λοιπόν, πλέκει με όλα αυτά ένα σκληρό και συνάμα τρυφερό μυθιστόρημα από την πιο σκοτεινή σελίδα του Β Παγκοσμίου Πολέμου - τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Με όχημα το ευγενέστερο ίσως συναίσθημα, ,την αγνή κοριτσίστικη φιλία, η Lucy Adlington καταδεικνύει τη θηριωδία του ρατσιστικού μίσους, και καταγγέλλει τον παραλογισμό του πολέμου, διατρανώνοντας την επιθυμία για την ειρήνη και τη συναδέλφωση των λαών.
Πάντοτε το μήνυμα αυτό προβάλλει πιο ηχηρό όταν ακούγεται από το πρίσμα των πιο αθώων.
Αυτό ακριβώς ανέδειξε σε σύμβολο την 13χρονη Άννα Φρανκ με την απλή και συνάμα σπαρακτική αλήθεια του Ημερολογίου της.
Με παρεμφερή τρόπο λειτουργεί εδώ η φιλία της Έλλα και της Ρόουζ, των δυο κοριτσιών που συναντήθηκαν στο στρατόπεδο του Μπελγουντ.
Άλλωστε κι εδώ έχουμε ένα κορίτσι που μας μιλά, καθώς η ιστορία ξετυλίγεται μεσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Έλλα, που μας παρασέρνει στο δικό της βίωμα.
      Συνδετικός ιστός ανάμεσά στις δυο φίλες η κοινή αγάπη για την Ραπτική που η πέννα της Άντιγκτον αναδεικνύει σε μεγίστη τέχνη:
Το χαρτί στα χέρια του αναγνώστη μετουσιώνεται σε σμαραγδί βελούδο, σε χρυσαφένιο ταφτά και σε δαντελωτό ανάγλυφο μέσα από το μεράκι της Έλλα και την παραστατική της αφήγηση!
Πρώτη φορά μετά την "Μοδίστρα" της Ρόζαλι Χαμ, η δημιουργία ενός ρούχου παρουσιάζεται ως ιεροτελεστία που συχνά κατορθώνει να υπερβαίνει τα σύνορα του πολέμου και του μίσους και να ενώσει -ειδικότερα τις γυναίκες- σε μια κοινή μοίρα που τις τάσσει στην εκλπετυσμένη αναζήτηση της ομορφιάς και των απλών χαρών της ζωής.

Αξιοσημείωτο είναι πως το στρατόπεδο Μπέλγουντ είναι αποκύημα της φαντασίας της Αντλιγκτον καθώς δεν υπάρχει.
Το ίδιο ίσχυε και για το ..." στρατόπεδο Μέλλερν", όπου ο Ρέμαρκ έστησε το δράμα του "Σκελετός 509", καθώς και το επίσης συμβολικό Ούστβιτςτου Μπόυν.Και στα 3 όμως έργα είναι σαφής η υπαινικτική αναφορά στα πραγματικά στρατόπεδα Νταχάου κι Άουσβιτς.
Θεωρώ ότι οι τρεις συγγραφείς απέφυγαν εντέχνως αναφορά σε πραγματικούς τόπους μαρτυρίου,  ώστε να αναπτύξουν την ποιητική τους και τους προβληματισμούς τους αδέσμευτοι, χωρίς τους περιορισμούς της ιστορικής ακρίβειας.
Έτσι κι η Αντλιγκτον μέσα από το "Μπέλγουντ" της χαρτογραφεί πειστικα τον εφιαλτικό μικρόκοσμο ενός τυπικού στρατοπέδου εξόντωσης ο οποίος συχνά συνιστά μια αυτόνομη πολιτεία οδύνης αλλά και δημιουργίας.
Μέσα σε αυτό συγκεντρώνονταν, ασφαλώς με τη ναζιστική βία, μυριάδες ετερόκλητοι άνθρωποι σπάνιων δεξιοτήτων κ αυτός ο θανάσιμος πλουραλισμός έδινε ευκαιρία στα Ες Ες να αναπτύξουν παράλληλα με τα σαδιστικά τους γούστα και τις εκτελέσεις, βιομηχανία, ψυχαγωγία και πλήθος άλλες απρόσμενες δραστηριότητες.
Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, αναπτύσσονταν  και τα ραφεία των Ναζί, όπου συναντήσαμε τις δυο φίλες, παρακολουθώντας τες να παλεύουν να κερδίσουν μιαν ακόμη μέρα ζωής...
Χωρίς κουραστικές λεπτομέρειες η Αντλιγκτον κατορθώνει να σκιαγραφήσει τος απάνθρωπες συνθήκες που δοκιμαζαν οι όμηροι ενος τυπικού στρατοπέδου, με στιγμιότυπα, που σίγουρα θα συγκλονίσει ειδικότερα νεαρούς αναγνώστες.Οχι όμως οτι ένας ενήλικας θα μείνει αλώβητος!Ποιος μπορεί να μη λυγίσει όταν βλέπει δυο αθώα κορίτσια να μαρτυρούν;
Μοναδικό αντίβαρο στην παράλιγη κτηνωδία μικρά καθημερινά θαύματα που μονάχα η συμπαρασταση κι η αυτοθυσία μεταξύ των ανθρώπων μπορούν να γεννήσουν.
Μοναδικό όπλο μπροστά στα πολυβόλα; 
Μια κόκκινη κορδέλα ως πανίσχυρο όπλο αντίστασης και ως ύστερος προμαχώνας αντίστασης...
Γιατί πάνω από όλα η "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα" αναδεικνύει το μεγαλείο της φιλίας αυτής της αγνής και ισόβιας που καθορίζει θετικά τον ανθρωπο ως άνεμος που δίνει φτερά ("Wind beneath my wings") που τραγούδησε κ ν Bettie Middler σε μια ταινία των 80s για τη γυναικεία φιλία.
Για τέτοιου είδους φιλία, που έδωσε θέληση ζωής σε καιρό ομηρίας ανάμεσα στα καπνίζοντα κρεματόρια, μίλησε κι η αντιστασιακή κ επιζήσασα του Άουσβιτς, Bάσω Σταματίου στη μαρτυρία της "Warum?"
          Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχώρισε στην "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα" είναι το βάθος των χαρακτήρων που απέριτοι ξεδιπλώνουν τη μοναδικότητά τους και ενίοτε τις αντιφάσεις τους διατηρώντας αληθοφάνειά, που μερικές φορές μάς πονά.
Μέχρι την ύστατη σελίδα η αγωνία απορροφά τον αναγνώστη, με τις ανατροπές να διαδέχονται η μια την άλλη και να επιτείνουν τη συγκίνηση.
Προτείνω αυτή τη δυνατή ιστορία φιλίας για  ευαίσθητους ενήλικες και σίγουρα για εφήβους.

ΜΙΚΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ
Η "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα" είναι αξιοποιήσιμη κι ως πρόταση Φιλαναγνωσίας για τελευταίες τάξεις Γυμνασίου και ασφαλώς για το Λύκειο - ειδικότερα στην εποχή μας, που έχει θεσπιστεί η 27η Ιανουαρίου ως Ημέρα Μνήμης για το Ολοκαύτωμα και στο ελληνικό σχολείο.
Καθώς το βιβλίο "Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα"  θίγει πληθώρα ζητημάτων όπως η ιστορική μνήμη, η ειρήνη, η φιλία μπορεί να γίνει αφορμή για διακειμενική προσέγγιση, προεκείνοντας την καθεαυτή πλοκή της:
Επί παραδείγματι, η φιλία της Ελλα και της Ρόουζ ,που αποτελει κινητηριο δυναμη επιβίωσης για τις νεαρές ομήρους, μπορεί να αντιπαραβληθεί με το "Ε.Π." της Ζωρζ Σαρρή, όπου δυο φίλες βιώνουν τη μεταξική δικτατορία
 ή το "Λουιζα κ Λότη" του Κέστνερ όπου δυο φίλες, ανακαλύπτοντας πως ειναι κορες διαζευγμένων γονιών, παλεύουν να επανενώσουν την οικογένεια τους.
Με άλλα λόγια, στην παγκόσμια λογοτεχνία, η κοριτσιστική φιλία γίνεται χαρά , παρηγοριά κι εν τέλει πραξη αντίστασης στον παραλογο κι απειλητικό κόσμο των ενηλίκων, αναζητώντας υτην αποκατασταση της ηθικής τάξης ή κατ επέκτασιν τον επαναπατρισμό των πρωταγωνιστών στον παράδεισο της αθωότητας...
Η Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα αποτελεί κι ένα ταξίδι αυτογνωσίας από την άποψη πως ένα τάλαντο και πάθος( η Ραπτική) γίνεται μέσο δημιουργίας κι επιβίωσης και σημαδεύει το πεπρωμένο των ηρωίδων.
Έτσι, η Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα μπορεί να σταθεί αφορμή για μια συζήτηση επαγγελματικού προσανατολισμού για τους ίδιους τους μαθητές και για εξωτερίκευση των προσωπικών τους επιθυμιών.
Πολλά ακόμη μπορούν να ειπωθούν.
Το βέβαιο είναι πως η Κόκκινη Μεταξωτή Κορδέλα αποτελεί μια ιδανική αναγνωστική πρόταση για μικρούς και μεγάλους που θα συγκινήσει και θα αφυπνίσει γύρω από ζητήματα του ρατσισμού, του πολέμου και της φιλίας.



                           ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ

H Lucy Adlington είναι συγγραφέας, ενδυματολόγος και ηθοποιός. Τα νεανικά μυθιστορήματα “The Diary of Pelly-D” και “Burning Mountain” ήταν στη βραχεία λίστα των βραβείων Carnegie Medal, Manchester Book Prize, Leeds Book Prize, Rotherham Book Award. Επίσης έχει συγγράψει δύο ιστορικά βιβλία για την ενδυματολογία “Great War Fashion” και “Stitches in Time: The Story of the Clothes we Wear”.