Κυριακή, 29 Δεκεμβρίου 2019

Άρης Σφακιανάκης, H Σκιά του Κυβερνήτη

                                                                         H  Σκιά του Κυβερνήτη, Άρης Σφακιανάκης
                                             Είδος:Ιστορικό Ανάγνωσμα
                                             Βαθμολογία 10/10


O πολυγραφότατος συγγραφέας Αρης Σφακιανάκης αποτίει με τα πρόσφατα έργα του φόρο τιμής σε ένδοξες και συνάμα οδυνηρές στιγμές της Νεότερης Ιστορίας μας.
         Στην ξεχωριστή του "Έξοδό" του χρησιμοποίησε ως πρόσχημα ένα πανέξυπνο εύρημα φαντασίας που εξασφάλισε στον πρωταγωνιστή του ένα ταξίδι στον χρόνο και το ρεκβιέμ μιας "πόλης που έπεσε αλλά δεν υποτάχθηκε", το πολυθρύλητο και χιλιοτραγουδισμένο δια μέσου του εθνικού μας ποιητή, Μεσολόγγι.
         Φέτος, με έναν τρόπο λιγότερο αντισυμβατικό αλλά εξίσου δυναμικό και συγκινησιακά φορτισμένο, ο Αρης Σφακιανάκης αποδίδει- σαν σε τάμα- ένα προσκύνημα στη μνήμη ενός Εθνομάρτυρα, που δε διακρίθηκε στα πεδία των μαχών αλλά έδωσε την ύστατη και πιο μοναχική μάχη για την Ελλάδα μας:
Πρόκειται για τον Ιωάννη Καποδίστρια, που το βιβλίο του"Η σκιά του Κυβερνήτη" μάς συστήνει ξανά, αποτελώντας ένα από τα πιο όμορφα ιστορικά μυθιστορήματα, που έπεσαν στα χέρια μου.
Ένα μυθιστόρημα σωστό κομψοτέχνημα φιλόπονης έρευνας, ευρηματικότητας και δυνατών συναισθημάτων που δεν εκβιάζονται αλλά ρέουν αβίαστα από την πένα του κύριου Σφακιανάκη και μεταγγίζονται στην ψυχή κάθε Έλληνα αναγνώστη, συνεπαίρνοντας παραλληλα με την έξυπνη πλοκή. 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ενώ αναμένει το πλοίο για να τον μεταφέρει στην Ελλάδα, ο εκλεγείς από την Εθνοσυνέλευση μέλλων Κυβερνήτης της, Ιωάννης Καποδίστριας, συναντά εναν παράξενο άντρα που του σώζει τη ζωή.
       Ο Καποδίστριας τον προσλαμβάνει ως μέλος μιας φτωχής σωματοφυλακής που μετα βίας αποτελείται από 2 άτομα- μεταξύ άλλων έναν μονόχειρα Κρητικό!
          Όντας άγρυπνος φρουρός του Κυβερνήτη ο Πέτρος Σκοτεινός θα βιώσει εκ των έσω τον τιτάνιο αγώνα του Καποδίστρια να στήσει στα πόδια του το νεοσύστατο υβριδικό κρατίδιο.
Θα ζήσει τις ιδιαίτερες συνήθειες του και θα παραβιάσει την ιδιωτικότητά του προκειμένου να μάθουμε και μια αθέατη πλευρά, αυτήν του ισόβια κι αποκλειστικά ερωτευμένου άντρα, ενόσω ένας γάτος τριγυρίζει στα πόδια.
           Τίποτα από αυτά όμως δε θα αποσπάσει τον μεγάλο πολιτικό από την προσπάθεια ανοικοδόμησης της ερειπωμένης χώρας που ακόμη παρέπαιε ανάμεσα στη σκλαβιά και τον δειλο βηματισμό προς την ελευθερία...
        Όσο αναφύονται οι πρώτες αντιπαλότητες από θιγόμενα συμφέροντα καραβοκύρηδων και προυχόντων, ο Καποδίστριας προβλέπει ότι η ζωή του είναι σε κίνδυνο μα παράμεινε στις επάλξεις του Χρεόυς που πρόσταζε η ελληνική καρδιά του, ώσπου αυτή να δεχθεί μια σφαίρα που διχοτόμησε την Ιστορία στα δυο κ θρυμμάτισε για παντα το όνειρο για ένα ελεύθερο, ανεξάρτητο κι αξιοπρεπές κράτος...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Όπως μοιραία συμπεραίνει κανείς πρόκειται για ένα αναγνωστικό must.
         Ένα βιβλίο απολαυστικό που συνδυάζει ιδανικα ιστορική γνώση, με δυνατή μυθοπλασία και διατηρεί το ενδιαφέρον αμείωτο ως την τελευταία του σελίδα!
         Μπορεί στη συνείδηση των περισσότερων ο Καποδίστριας να συνδέεται με τη χαριτωμένη αφήγηση για την καλλιεργεια της πατάτας πρωτη φορά στην Ελλάδα, όμως ο Άρης Σφακιανάκης αποφάσισε να μας συστήσει τον Πρώτο Κυβερνήτη του νεοσύστατου κράτους, ανασυνθέτοντας ένα πειστικό "πορτρέτο" για τον μοναδικό ίσως πολιτικό που αγάπησε ανυστερόβουλα τη χώρα μας, στην τελευταία 3ετία της ζωής του.(1828- 1831)
        "Η Σκιά του Κυβερνήτη" αποτελεί ύστερη προσωπογραφία μιας ζωής που κόπηκε απότομα, πρόωρα και χυδαία αφού κατέθεσε στη γη αυτή 55 χρόνια προσφοράς στη μεγάλη υπόθεση της Πατρίδας και εν τέλει του Ανθρώπου.
Ένας "μεγάλος άνδρας" που απολάμβανε διεθνή αναγνώριση ως διπλωμάτης και πρώην Υπ. Εξωτερικών του τσάρου, αξιώματα και τη δυνατότητα μιας άνετης απόσυρσης στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κέρκυρα (ίσως μαζί με την αγάπη της ζωής του) αλλά τα απαρνήθηκε όλα για να υπηρετήσει τους εξαθλιωμένους και ρακένδυτους συμπατριώτες του.
Ο άλλοτε Κερκυραίος γιατρός που πονετικά περιεθαλπτε απόρους στο νησί του, έγινε πια "ανάργυρος γιατρός" για τη λαβωμένη Ελλάδα.
    Ένας κόμης που ενδύθηκε την πενία του λαού του για να υποφέρει μαζί του και να τον βγάλει από τη δυστυχία.
          Γι αυτήν τη γενναία επιλογή ο Καποδίστριας εισέπραξε μέσα σε μια σφαίρα την... ευγνωμοσύνη μιας χώρας που τρώει τα παιδιά της, όντας προεξάρχων σε έναν μακάβριο χορό από αδικοχαμένους που... "τιμωρήθηκαν" από χέρια δολοφονικά, γιατί τα έδωσαν όλα στην Πατρίδα, κι οραματίστηκαν ένα φωτεινότερο μέλλον γι'αυτήν.
              Το εύρημα που αξιοποιεί ο συγγραφέας ως αφορμή για την εξιστόρηση αυτή, αυτή τη φορά είναι λιγότερο πρωτότυπο από της "Εξόδου".
Προκειμένου να αναδείξει την προσωπικότητα του Καποδίστρια, ο Άρης Σφακιανάκης χρησιμοποιεί το πρόσχημα ενός ενδιαφέροντος χαρακτήρα που ζει κοντά στον Καποδίστρια και γνωρίζει εκ των έσω πολλές από τις αγωνίες του και την προσπαθειά του να δώσει πνοή και ελπιδα στην ερειπωμένη χώρα των ασφυκτικών συνόρων- που χάρη σε αυτόν επεκτάθηκαν, από τη γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού, διαπερνούσαν Αττικοβοιωτία, Εύβοια κι έφτασαν ως την Πελοπόννησο και κάποια νησιά του Αιγαίου.
        Ο μυθοπλαστικός "σωματοφύλακας Σκοτεινός" διαδραματίζει ακριβώς τον ρόλο που παίζει ο δούλος Σιλυκος όταν, υπηρετώντας μεγάλες προσωπικότητες του Χρυσού Αιώνος μας σεργιάνησε στην Κλασσική Αθήνα και στη σκοτειν.η ψυχή του πανώριου μα και αμφιλεγόμενου Αλκιβιάδη στο βιβλίο του Άγγελου Βλάχου "Ο κύριός μου ο Αλκιβιάδης"!
Τεχνική που τη συνατάμε και στην Κλασσική λογοτεχνία("Φάντασμα της Όπερας" με τον υπηρέτη Πέρση και Ανεμοδαρμένα Ύψη- με τον ενοικιαστή -αφηγητή).
Παρόλη τη συνάφεια ανάμεσα στον "Κυριο μου", του Άγγελου Βλάχου και στη "Σκιά" του Άρη Σφακιανάκη, έχουμε μια αντιστροφή, καθώς, στο βιβλίο του κ. Σφακιανάκη, είναι ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, κι όχι το ιστορικό πρόσωπο που πρωταγωνιστεί(ο αγνός Καποδίστριας), εν αντιθέσει με το έργο του Βλάχου για τον Αλκιβιάδη του σπανιου κάλλους και των ανεξιχνίαστων προθέσεων. 
Ένώ ο Καποδίστριας οραματίζεται μόνο την ανόρθωση της παραπαίουσας χώρας, ο σωματοφύλακάς του παίζει επικίνδυνα παιχνίδια με τον έρωτα και τις πολιτικές μηχανορραφίες της εποχής, κάτω από το βλέμμα ενός χαριτωμένου...γάτου που κρύβει κι αυτός τη δική του σημασία για την ιστορία μας. 
          Ο Σκοτεινός- όπως προδιαγράφει το όνομά του- είναι ένα πρόσωπο το οποίο  κυοφορεί ένοχα μυστικά επικίνδυνα όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για την πολιτική κατάσταση στη χώρα.
      Αυτή είναι μια πινελιά που προσδίδει στο βιβλίο ένα άρωμα πολιτικού θρίλερ κι έναν αισθησιασμό παντελώς αντίθετο προς τη σχεδόν μοναστική αφοσίωση του Καποδίστρια στο καθήκον του και σε μια αγάπη που για χάρη της πατρίδας έμεινε μακρινή μα αξεπέραστη.
      Αφοσίωση που έχρισε τον Καποδίστρια εραστή της Ελλάδας κι όχι δεν άφηνε περιθώρια για ευκαιριακές χαρές, συναναστροφή με γυναίκες και φιλαυτία.
      Έτσι ο Σκοτεινός γίνεται το ηθικό αντίβαρο του Καποδίστρια στο βιβλίο, που παρακολουθεί στιγμές του Κυβερνήτη και σημαντικά στιγμιότυπα από το έργο του, χωρίς πολλές λεπτομέρειες.
     Δε θα μπορούσε άλλωστε να γίνει λεπτομερής καταγραφή , καθώς εδώ δεν έχουμε αφηγητή τον "πανταχού παρόντα συγγραφέα", αλλά τον σωματοφύλακα Σκοτεινό σε α πρόσωπο.
      Ο Άρης Σφακιανάκης χειρίζεται ιδανικά αυτόν τον μοιραίο περιορισμό της οπτικής γωνίας, γεγονός που καθιστά την αφήγηση πιο βιωματική και προσφέρει πνοή ζώσα στον ήρωα που δε μένει χάρτινος αλλά αποκτά " ενσώματη" υπόσταση.
Η πορεία επιφυλάσσει εκπλήξεις πολύ δυσάρεστες όσον αφορα το ιστορικό κομμάτι.
     Βήμα βήμα, πάντα μέσα από την εγγύτητα στον Κυβερνήτη κι όχι από σφαιρική θέαση των γεγονότων, διαγράφονται οι πολιτικές σκοπιμότητες , τα συγκρουόμενα συμφέροντα, η απληστία των κοτζαμπάσηδων, η αλαζονεία κι αρπακτική νοοτροπία των καραβοκύρηδων που δε δίστασαν να υπονομέυσουν το κράτος πυρπολώντας !!!
Δυστυχώς απομυθοποιούνται με εύληπτο τρόπο προσωπα όπως ο Μιαούλης και λοιποί ναυτικοί των νησιών-ακόμη κι ο μέγας Κολοκοτρώνης.
     Δεν είναι όμως μόνο εσωτερικοί οι  αντίπλαλοι του Καποδίστρια καθώς, στο βιβλίο απλώνει με έναν ευφάνταστο τρόπο τη σκιά του ο αιώνιος εχθρός του Καποδίστρια, ο σατανικός Κλέμενς-Λόταρ φον Μέττερνιχ.(Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Prince of Metternich-Winneburg zu Beilstein 1773-1856)
          Ο Αυστριακός εμπνευστής της Ιεράς Συμμαχίας (1815) προς καταστολή των επαναστατικών και αντιμοναρχικών κινημάτων στην Ευρώπη, ο εχθρός της φτωχολογιάς αποτελεί τον ιστορικό ομόλογο του Καποδίστρια, συνθέτοντας μαζί του ένα απόλυτο δίπολο.
      Ικανότατος κι εκείνος, λαμπερός, ραδιούργος, ισχυρός και φιλήδονος ο Κλέμενς Μέττερνιχ εκφράζει τη σκοτεινή πλευρά που απαρνήθηκε ο γλυκύτατος Καποδίστριας.
Ο Μέττερνιχ συνιστά το πρώτο από τα μιάσματα της Ιστορίας με τα οποία προικοδότητσε την ανθρωπότητα η Αυστρία ( με δεύτερο τον γεννημένο στο Λιντς Αδόλφο Χίτλερ).
Πολέμιος της Επανάστασης των Ελλήνων κι εχθικός προς το νεοσύστατο κρατίδιο και του Καποδίστρια ο Μέττερνιχ- συνώνυμο της κακίας και του μίσους- θα έχει εν τη απουσία του μια παράξενη εμπλοκή στο βιβλίο...
         Ένα άλλο κεφάλαιο της ζωής του Καποδίστρια που θίγεται με πολύ όμορφο τρόπο στη "Σκιά του Κυβερνήτη" είναι το πιο οδυνηρός συνάμα και γλυκός καημός για τον ίδιο τον Καποδίστρια και ακούει στο όνομα Ρωξάνδρα Στούρτζα:
Η Ρωξάνδρα Στούρτζα ήταν κόρη ηγεμώνα της Μολδοβλαχίας Σκαρλατου Στούρτζα και γεννήθηκε 22 Οκτωβρίου του 1776.
        Η Ρωξάνδρα -χωρίς να είναι καλλονή - έλαμπε παντού με την ευρύτητα του πνεύματός της και τη γλυκύτητά της.
Σύντομα ανελίχθηκε τόσο ώστε να λάβει τον τίτλο της Κυρίας των Τιμών της τσαρίνας.
Όλα αυτά όμως δεν αλλοτρίωσαν την αγνή και πονετική καρδιά της.
Ανάμεσα στη Ρωξάνδρα Στούρτζα και τον Ιωάννη Καποδίστρια εξλίχθηκε ένας έρωτας δυνατός, απόλυτος που ατένιζε το πλατωνικό ιδεώδες και παραμεριστηκε για χάρη της πατρίδας.
Γιατί, καμιά φορά, ο μεγαλύτερος ηρωισμός και οι πιο σκληρές θυσίες δε λαμβάνουν χώρα στα πεδία των μαχών , ούτε λαμβάνουν εύφημον μνεία...
Γι αυτόν τον συγκλονιστικό έρωτά της Στούρτζα και του Καποδίστρια, που κατατέθηκε στον βωμό μιας αχάριστης πατρίδας για να ολοκληρωθεί με τν θρήνο ενός κύκνειου άσματος, μάς μίλησε το εξαιρετικό κι ανεπανάληπτο σύγγραμμα της καθηγήτριας Ελένης Κούκκου "Μια ανεκπλήρωτη Αγάπη",(που ενώ πέρασε από δύο μεγάλους οίκους-Εστία και Πατάκη- σήμερα δυστυχώς δεν κυκλοφορεί πια.)
Ο κύριος Σφακιανάκης προσέγγισε την αγάπη αυτήν με το προσήκον σέβας.Κατόρθωσε να αξιοποιήσει τις βιβλιογραφικές πηγές του και να εντάξει αρμονικά τη φιγούρα της Στούρτζα στο κάδρο της αφήγησης.
Δε δίστασε να σκιαγραφήσει την καρδιά της Ρωξάνδρας με επιδεξιότητα, φωτίζοντας ενδεικτικές πτυχές της-κυρίως μέσα από την άκρως συγκινητική αλληλογραφία των δύο, αλλά και με μια λυρικής διάθεσης υπέρβαση που δε θίγει τόσο την ιστορική αλήθεια κι επιτείνει τον σπαραγμό, κι αναδεικνύει το μέγεθος αυτής της θυσίας, που και ο σχεδόν κυνικός Πέτρος Σκοτεινός διαφύλαξε και πλαισίωσε με αγάπη...
Δυστυχώς όμως ούτε ο δαιμόνιας ήρωας του Άρη Σφακιανάκη "μπόρεσε"να αποτρέψει την μοιραία στιγμή της ντροπής και του αίματος.
Κι όμως ο Καποδίστριας το είχε προβλέψει καβαφικά πως 
"Ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος 
και οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε",
Παρέμεινε, όμως να θυσιαστεί στις δικές του αθόρυβες Θερμοπύλες εκείνη την αποφράδα Κυριακή στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831.
Ήταν πρωί κι ο ευσεβής Ιωάννης πήγαινε να εκκλησιαστεί στον Ι. Ναό του Άγιου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο όταν ξεπρόβαλαν σα στοιχειά ο Γιώργης κι ο Κωνσταντής Μαυρομιχάλης-ιστορικής οικογένειας με θιγόμενα συμφέροντα...
Χωρίς να σεβαστούν τα ιερά και τα όσια της Φυλής μας οι δύο Μανιάτες δολοφόνοι χτύπησαν άνανδρα την ημέρα του Κυρίου έναν άοπλο άνδρα που πήγαινε να εκκλησιαστεί.
Ο ένας του επεφύλαξε μια μαχαιριά στο στήθος ο άλλος μια σφαίρα στο κεφάλι.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας επεφτέ νεκρός όσο οι εκτελεστές του πάσχισαν να διαφύγουν από ένα μαινόμενο πλήθος.
       Ο Άρης Σφακιανάκης κατάφερε πανέξυπνα να αποδώσει τη δραματικότητα της δολοφονίας με ζωντάνια, εμφυσώντας μια θλίψη ζώσα στον αναγνώστη του...
Καπως έτσι ο Ιωάννης Καποδίστριας πέρασε στην αιωνιότητα με το στέφανο του Εθνομάρτυρος...
        Κι ενώ οι φονιάδες Μαυρομιχαλαίοι θα αποτελούν πάντα κηλίδα στην Εθνική μας Ιστορία και όνειδος της ένδοξης Μάνης ως μέρος μιας ρυπαρής αλυσίδας προδοτών του έθνους(Εφιάλτης, Κουκέας, Γούσης, μετέπειτα δωσίλογοι κ μαυραγορίτες),
ο Καποδίστριας θα λάμπει στη μνήμη των απλών Ελλήνων ως ο μεγαλύτερος Πολιτικός Άνδρας που πέρασε από τον πολύπαθο αυτόν τόπο,
        Ως ο μοναδικός που από θέσεως εξουσίας  υπηρέτησε τον φτωχό λαό του με την ταπεινοφροσύνη που ο "Βασιλεύς των βασιλέων" δίδαξε πλένοντας τα πόδια των μαθητών Του...
           Επειδή όμως "Ανδρών επφανών πάσα γη τάφος"   "τύμβος" έγινε για τον Ωραίο αυτόν Έλληνα η ψυχή κάθε αγνού πατριώτη που θρηνεί τον αδικοχαμένο Κυβερνήτη ως αυτό που σημειώνει ο Άρης Σφακιανάκης:
"Τη Χαμένη Ευκαιρία της Πατρίδας μας..."
         Νιώθω λοιπόν ευγνώμων που διάβασα τη Σκιά του Κυβερνήτη γιατί με τόσο εύληπτο τρόπο συμπεριέλαβε την κοσμοθεωρία και τις αγωνιώδεις προσπάθειες του Καποδίστρια για την Ελλάδα, δεν αποσιώπησε τα δικά του σφάλματα αλλά και μου υπενθύμισε το καθήκον της μνήμης απέναντι στον σπουδαίο αυτό άνδρα.
            Ίσως κάποιος βαθιά κατηρτισμένος στην Ιστορία να μην εκπλαγεί από όσα βρει σε αυτό το βιβλίο.
        "Η Σκιά του Κυβερνήτη", όμως, είναι ιδανικό ανάγνωσμα και για νέα παιδιά(Λυκείου) κι εργαλείο στα χέρια κάθε καλού φιλόγου ώστε οι μαθητές να προσεγγίσουν ευχάριστα την Ιστορία
παράλληλα, θεωρω ότι συνιστά must για τον μέσο αναγνώστη, που αγνοεί δυστυχώς πολλά πίσω από τον Ιωάννη Καποδίστρια και θα έχει ευκαιρία να τα μάθει όμορφα και άκοπα, από την απολαυστική πέννα του Άρη Σφακιανάκη.



Άρθρο για τη σκληρή διπλωματία πίσω απο την οριοθέτηση των ΣΥΝΟΡΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ επί Καποδίστρια

Ένα εξαίσιο λινκ για τη ζωή του Καποδίστρια


Ο Άρης Σφακιανάκης γεννήθηκε το 1958 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Το πρώτο του βιβλίο με διηγήματα, Όταν βρέχει και φοράς παπούτσια κόλετζ, κυκλοφόρησε το 1981 από τις εκδόσεις Κέδρος. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του 
Οι παράξενες συνήθειες της οικογένειας Μόρφη (1984), 
Ο τρόμος του κενού (1990), 
Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων (1993), 
Δεν ήξερες... δεν ρώταγες! (1998). 
Το 2002 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα με τίτλο Μπέιμπι Σίτινγκ. 
Ακολούθησαν τα βιβλία 
Το περσικό φιλί (2004), 
Μητροπόλεις, ιστορίες, παράδεισοι (Ελληνικά Γράμματα, 2006) 
Η μοναξιά δεν μου ταιριάζει (2008), 
Ου μπλέξεις (2011),
 Παντρεμένες (2013), 
Έξοδος (2016) και
 Η σκιά του Κυβερνήτη (2019).
 Έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση και το σενάριο.

Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2019

Αφροδίτη Βακάλη, Χαρακιές Πάνω από τον Χρόνο

                                                                             Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο, Αφροδίτη Βακάλη 
                                        Είδος:Κοινωνικό/ Εποχής
                                        Βαθμολογία: 10/10


Μετά τις "2019 Μέρες Βροχής", η Αφροδίτη Βακάλη επιστρέφει με ένα βιβλίο που, χωρίς να εμπεριέχει αστυνομικού τύπου μυστήριο, διατηρεί όλη τη γοητεία των ως τώρα εμπνεύσεων της.
Πασπαλισμένο με τη σκοτεινή ποίηση των ανεκπλήρωτων ερώτων, το μυθιστόρημα της κυρίας Βακάλη "Χαρακιές πάνω στον Χρόνο" σε απορροφά σε έναν κόσμο ονειρικό,παράφορο και σκοτεινό,από τον οποίο δεν θέλεις να βγεις!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ένας ξένος βρίσκει καταφύγιο και φροντίδα το σπίτι μιας γυναίκας που έχει γεννηθεί για να απαλύνει πληγές με την καλοσύνη της.
       Κάπου κοντά, ένα κορίτσι με ευγενική ψυχή και τρομακτική όψη πρέπει να αναμετρηθεί με τα σημάδια της μοίρας, ζώντας στο περιθώριο της κοινωνίας, με μοναδική ανακούφιση τις ονειροπολήσεις και το φιλόξενο δάσος.
    Ένας νεαρός τσιγγάνος με ακατέργαστη ψυχή κουβαλά το στίγμα του "παρία" και την περιφρόνηση του κόσμου, αναζητώντας θέση ανάμεσα στους ανθρώπους και διεκδικώντας το δικαίωμα να αγαπηθεί.

       Μια γυναίκα ανταγωνίζεται την εκθαμβωτική της κόρη...
Ένας θλιμμένος άντρας πυρπολείται από το κολασμένο πάθος της χαμένης του αγάπης και μόνο το σπίτι των θρήνων γνωρίζει το μυστικό του...
          Πώς συνδέεται το πεπρωμένο τόσο διαφορετικών μεταξύ τους ανθρώπων;Τι βλέπει η γρια- Ελισσώ στους ρουνους της και ποια είναι η αλήθεια που ξεφεύγει από τη σοφία τους;


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Αφροδίτη Βακάλη- με δυο αξιόλογα μυθιστορήματα- ήδη έχει εδραιωθεί στη συνείδηση του αναγνωστικού κοινού ως μια πένα ευφάνταστη, με ξεχωριστές εμπνεύσεις και βαθύ συναίσθημα στη γραφή της.
Οι «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» δικαιώνουν-ξανά- αυτήν την αγάπη, επιβεβαιώνοντας όλες αυτές τις συγγραφικές αρετές, προσθέτωντας στο βιογραφικό της μια ακόμη εξαλισια μυθιστορηματική δημιουργία..
Οι «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» αποτελούν ενα δυνατό μυθιστόρημα που εγχαράσσεται βαθιά στην ψυχή του αναγνώστη.
Πρόκειται για μια μια ιστορία άγριας ομορφιάς, ένα έργο πολυπρόσωπο, με ετερόκλητα δράματα να συμπλέκονται γύρω από τον άξονα της αιματοβαμμένης αγάπης σε ένα γαιτανάκι παραφοράς και ανομίας!
Με μια φράση θα χαρακτήριζα τις «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» ως μια ιδιότυπη ελεγεία του χαμένου Έρωτα και του Πόνου που αφήνει η έλλειψη της μεγάλης αγάπης.
Συνάμα οι Χαρακιές συνιστούν μια "ηθογραφία" της Διαφορετικότητας, που μέσα από ποικίλες εκφάνσεις της εγείρει πάντα την ίδια κοινωνική κατακραυγή, πληγώνοντας την Ταυτότητα του ατόμου, όσο η  διαφοροποίηση από τον μέσο όρο δίνει πρόσχημα στην κοινωνία για να βρει εξιλαστήρια θύματα, προβάλλοντας εκεί φόβους που δεν ξόρκισε, άλλοθι για τη δική της ανεπάρκεια.
Μια πραγματεία για την παντοδυναμία του Πεπρωμένου, που καθορίζει των ανθρώπων, ζητώντας πάντα αποκατάσταση της δικαιοσύνης και της συμπαντικής ισορροπίας...

Μια οδύσσεια προς την Αυτογνωσία όσο οι ήρωες αναζητούν την αλήθεια του εαυτού τους...
           Όλα αυτά καταφέρνει να θίξει η Αφροδίτη Βακάλη σε έναν αρμονικό χορό λέξεων, προσώπων και συναισθημάτων.
        Η αφήγηση ρέει άνετα, παρότι έχουμε μικρά πισωγυρισματα που διασαφηνίζουν το ιστορικό του κάθε ήρωα, ολοκληρώνοντας σταδιακά το παζλ της τραγωδίας και κλιμακώνοντας σωστά τις αποκαλύψεις.
       Το δυνατό σημείο του βιβλίου είναι οι χαρακτήρες του και το γεγονός ότι δεν υπάρχει κεντρικός πρωταγωνιστής.Κάθε πρόσωπο προκαλεί ιδιαίτερη συγκινησιακή φόρτιση,
      Η πανώρια κόρη με μιαν ομορφιά μυθοποιημένη όπως στους θρύλους και τα τραγούδια των αναγεννησιακών τροβαδούρων.
Μια μάνα με την αγωνία που εκφράζει ο Γιουνγκ, όταν λέει πως 

"Η γονιμότητα οδηγεί στην πτώση μας· 
κατά την άνοδο της επόμενης γενιάς 
η προηγούμενη έχει υπερβεί το ζενίθ της.
Οι απόγονοί μας γίνονται οι πιο επικίνδυνοι εχθροί μας, 
απέναντι στους οποίους είμαστε απροετοίμαστοι.
Θα επιζήσουν και θα πάρουν την ισχύ 
από τα αποδυναμωμένα μας χέρια"...
Ο ευάλωτος Βάκης που την ώρα της πιο βαθιάς του απελπισίας του βρίσκει ένα απροσδόκητο φίλο και σωτήρα.
Ένας άντρας που σέρνει τις αλυσίδες ενός άρρωστου πάθους...
Η Στασινή με την ψυχή γεμάτη συμπόνια,
κι η Δάφνη που η παραμόρφωσή του δεν κατάφερε να αγγίξει το κάλλος της ψυχής του.
Ανάμεσα σε όλους, κρατά  το κλειδί ο μυστηριώδης Σίμος -με τη θλιμμένη αγνότητα του αγριμιού και την αμηχανία του Μόγλη όταν από τη ζούγκλα του Κίπλινγκ επέστρεψε στην κοινωνία των ανθρώπων.Έτσι κι αυτός καλείται να ξορκίσει τη δική του μνήμη και να νικήσει την εφησυχασμό της μοναξιάς του...
          Κάτι που προξενεί εντύπωση είναι πως σε αυτό το μυθιστόρημα η Αφροδίτη Βακάλη δεν προσδιορίζει τον τόπο και την εποχή όπου διαδραματίζεται η ιστορία της: Θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε χωριό αρχές του 20ου αιώνα.
         Αυτή η απουσία χωροχρονικών συντεταγμένων σημειώνεται και στον «Κατάδικο» του Θεοτόκη, όπου ο σοσιαλιστής ρομαντικός έκανε μια ανατομία του Πάθους με φόντο μια επίσης απροσδιόριστη αγροτική κοινωνία, αναδεικνύοντας το μεγαλείο της καλοσύνης μέσα από το αγαθότερο πλάσμα των Νεοελληνικών  Γραμμάτων, τον Τουρκόγιαννο.
Νιώθω ότι ενυπάρχει μια υπόγεια "συνομιλία" και μια ακαθόριστη συνάφεια ανάμεσα στον «Κατάδικο»του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και τις «Χαρακιές» της Αφροδίτης Βακάλη, ως προς το ηθικό βάρος των ηρώων και την υπέρβαση του χωροχρόνου.
Και τα δυο έργα μίλησαν για την αγάπη, αν κι ο αξεπέραστος Θεροτόκης ακολουθεί την οδό μιας κοινωνικής θεολογίας ενώ η κυρία Βακάλη χάνεται στη δίνη μιας παράξενης,μελαγχολικής "ποίησης".Απρόσμενα ξεπηδά το παραμυθιακό στοιχείο με έναν ιδιότυπο ανιμισμό που παραπέμπει στον μαγικό ρεαλισμό της λατινοαμερικάνικης σχολής και το γνωστότερο εν Ελλάδι έργο της Νομπελίστριας Τόκαρτζουκ("Το Αρχέγονο και οι άλλοι Καιροί"):
       Μια μαγεία υποβόσκουσα, πανταχού παρούσα. έρχεται να συνθέσει την αλληγορία του έρωτα, το στίγμα του ηττημένου πάθους και το άτομο όταν πελαγοδρομεί αναζητώντας τον εαυτό του μέσα από τις αντανακλάσεις των Άλλων....
Η απομάγευση έρχεται όταν ολοκλήρωθει ο κύκλος της αλήθειας κι όταν τα πρόσωπα οδηγηθούν στη συμφιλίωση με τον εαυτό τους άρα και τους γύρω τους...
Με όλα αυτά, οι «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» συμπαρασέρνουν τον αναγνώστη σε μιαν ατμόσφαιρα σκοτεινή, και θανατερή.Το μυθιστόρημα της κυρίας Βακάλη είναι διαποτισμένο με μια γοτθική αχλύ, συμπλέκοντας τον έρωτα με τον θάνατο μέσα σε έναν ζόφο "μποντλερικό"!

Μια υπαρξιακή αγωνία με φόντο τα "τοπία" του Πόε καθώς το "κοράκι" του φτερουγίζει γύρω από τις τραγικές φιγούρες του έργου, φιλοσοφώντας το μυστήριο του θανάτου...
      Παρόλη αυτήν την γοτθική μελαγχολία, «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» δεν είναι ένα απαισιοδοξο ή σκοτεινό βιβλίο.
       Αντιθέτως οι σελίδες του κουβαλούν ελπίδα και πίστη στο δώρο της ζωής που θριαμβεύει μέσα από την αγάπη, γι αυτό και φέρουν ...σοφία.

Η Αφροδίτη Βακάλη μετουσιώνει τις «Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο» σε έναν ύμνο προς την αναμορφωτική δύναμη της αγάπης που σκορπίζει τα σκοτάδια και λάμπει σαν ήλιος!
       Όταν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο αισθάνεται κι ο ίδιος αναβαπτισμένος, με την ψυχή του γεμάτη πλούτο συναισθήματων, προβληματισμούς και αλησμόνητα πρόσωπα.
Ένα βιβλίο που αφήνει μια χαρακιά ανεξίτηλη στην καρδιά...
      Χάρηκα πολύ που ανακάλυψα αυτήν την τόσο ταλαντούχα πέννα σε ένα τόσο ξεχωριστό βιβλίο, που ξεσηκώνει την ψυχή!
Προτείνω ολόθερμα τις "Χαρακιές Πάνω στον Χρόνο" ως ένα δυνατό, πρωτότυπο βιβλίο και περιμένω με ενδιαφέρον την επόμενη έμπνευση της Αφροδίτης Βακάλη.

Σάββατο, 30 Νοεμβρίου 2019

Κλαίρη Θεοδώρου, Οι Κόρες Της Βασίλισσας

                                                       Οι Κόρες Της Βασίλισσας, Κλαίρη Θεοδώρου
                                               Είδος :Κοινωνικό
                                               Βαθμολογία: 10/10


Προτείνεται να διαβαστούν πρώτα οι εξαιρετικές ΑΛΙΚΕΣ ΣΙΩΠΕΣ (Παρουσιαση στο λινκ εδω) 

Έναν χρόνο πριν, οι "Άλικες Σιωπές" της Κλαίρης Θεοδώρου μάς ταξίδεψαν στα χρόνια της Δικτατορίας του Μεταξά και του Β Παγκοσμίου Πολέμου και μας συγκίνησαν με τον αιματοβαμμένο ρομαντισμό τους.
Μέσα από μιαν αταίριαστη αγάπη που άνθισε στη Θεσσαλονίκη των κοινωνικών ζυμώσεων και των γοητευτικών αντιφάσεων, οδηγηθήκαμε 
στα άδυτα των τρομερών φυλακών του καθεστώτος,
στις παρελάσεις της φασιστικής νεολαίας, 
στα ανήλιαγα υπόγεια της φτώχειας 
και στα αντάρτικα λημέρια της Αντίστασης και του διχασμού για να δούμε την πατρίδα μας κ τους ήρωες μας να κομματιάζονται από το μίσος.
Φέτος, η Κλαίρη Θεοδώρου παραλαβάνει το νήμα  της αφήγησης από εκείνο το σημείο και πλέκει ένα  ακόμη δυνατό έργο, φωτίζοντας τη μοιρα των πιο αθώων ηρώων στις Αλικες Σιωπές: Των διδυμων μωρών της Ηλέκτρας και του Δημήτρη.
Οι "Κόρες Της Βασίλισσας", δηλαδή, ως άτυπη συνέχεια των "Άλικων Σιωπών", έρχονται να κλείσουν κύκλους και να επιλύσουν τις "εκκρεμότητες" που άφησε στον αναγνώστη το δυνατό δράμα του Δημήτρη και της Ηλέκτρας στο περσινό βιβλίο.
Φαντασία και ρεαλισμός, αγωνία και δράμα κυριαρχούν στις "Κόρες Της Βασίλισσας" συνθέτοντας μια παραβολική προσέγγιση του Ψυχρού Πολέμου σε ένα από τα πιο ξεχωριστά ελληνικά μυθιστορήματα των τελευταίων ετών.
Παρότι τα δύο αυτά μυθιστορήματα- οι "Σιωπές" και οι "Κόρες[...]"- μπορούν να διαβαστούν με σχετική αυτονομία, θεωρώ ότι στο καθένα συμπληρώνονται μικρά κομμάτια που μένουν ακάλυπτα στο άλλο...Είναι βέβαιο ότι οποιος διαβάσει τις "Κόρες της Βασίλισσας" θα αναζητήσει την αρχή της ιστορίας στος "Άλικες Σιωπές" , ενώ όποιος έχει διαβάσει τις Άλικες Σιωπές είναι αδύνατον να μη λαχταρά για τη συνέχεια.Ωστόσο, εγώ θα πρότεινα στον αναγνώστη να ακολουθήσει τη σωστή χρονική σειρά  και να τα αντιμετωπίσει ως ενιαίο έργο: Νιώθω, άλλωστε, πως οι "Άλικες Σιωπές" μαζί με τις "Κόρες της Βασίλισσας" συνθέτουν μιαν εξαίσια διλογία για χρόνια δίσεκτα και παράλογα, που στιγμάτισαν όχι μόνο την Ελλάδα μας, αλλά και την Ευρώπη του 20ου αιώνα,
κι αποτελούν ένα συγγραφικό επίτευγμα - αληθινό καύχημα για τη δημιουργό του, αλλά και την πεζογραφία των ημερών μας...


ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Με τις μάχες του Εμφυλίου να μαίνονται στα βουνά της Βόρειας Ελλάδας, ο Δημήτρης κι η Ηλέκτρα αναγκάζονται να τραβήξουν χωριστούς δρόμους. Βίαιος θα σταθεί κι ο χωρισμός για τις δίδυμες κορούλες τους.
Η Ρόζα, ύστερα από έναν άστοργο σπίτι, θα καταλήξει στην Παιδόπολη της Αγίας Ειρήνης στη Θεσσαλονίκη που η Φρειδερίκη με 52 άλλες ίδρυσε για να στεγάσει ορφανά παιδιά των βόρειων επαρχιών.
Η Μαργαρίτα, θα χάσει το μοναδικό της στήριγμα και, με πλήθος άλλα ορφανά παιδιά ανταρτών ή εκτοπισμένων κομμουνιστών, θα μεταφερθεί στις Λαικές Δημοκρατίες και την Παιδόπολη της Σινάιας, στη Ρουμανία.
Η μία θα γαλουχηθεί, με μια εξαναγκαστική εθνικοφροσύνη, έχοντας μοναδική παρηγοριά τον παιδικό της φίλο.
Η άλλη θα αποκτήσει μια μυστηριώδη φίλη και θα μεγαλώσει κάτω από τη σκιά των θρύλων, την κομματική πειθαρχία και τις μελωδίες του μπαλέτου.
Από την πολύβουη Νέα Υόρκη, τις αναταράξεις από τον πόλεμο του Βιετνάμ, και τους σκοτεινούς κύκλους της μαφίας, μέχρι την ονειρική Coppelia και το καθεστώς του Νικολάε Τσαουσέσκου, ξεδιπλώνονται οι πολυτάραχες ζωές της Ρόζας και της Μαργαρίτας όσο τα γυρίσματα των καιρών οδηγουν τα βήματα των ηρώων στις άλλες άκρες του πλανήτη. Καμιά απόσταση όμως δε θα σταθεί αρκετή να εξαλείψει τον σχεδόν μεταφυσικό δεσμό του αίματος που θα μιλήσει την κατάλληλη στιγμή.
Θα σταθεί αρκετός για να φέρει την πολυπόθητη ένωση; Θα εκπληρωθεί η μεγάλη αγάπη; Θα καταφέρει η διαλυμένη οικογένεια του Δημήτρη και της Ηλέκτρας να ξανασμίξει;


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Οι "Άλικες Σιωπές" σημαδεύουν την ψυχή του αναγνώστη με τη δραματικότητά τους κι αφοπλίζουν με τη δύναμη τους, όμως είναι γεγονός πως αφήνουν αγωνιώδη ερωτήματα να εκκρεμούν: "Οι Κόρες της Βασίλισσας" έρχονται με έναν τρόπο βαθιοά συναισθηματικό περιπετειώδη και συμβολικό, να απαντήσουν σε αυτά, φωτίζοντας το πιο σκοτεινό και συνάμα τραγικό κομμάτι αυτού του πολύπαθου έρωτα, που δοκιμάστηκε τόσο από την Ιστορία και τις προκαταλήψεις.
Στις "Κόρες Της Βασίλισσας" επιτέλους μαθαίνουμε τι απέγιναν τα δυο μωρά που γεννήθηκαν μες στα φλεγόμενα λημέρια των Ανταρτών από τον ερωτα του Δημήτρη και της Ηλέκτρας.
Βίοι παράλληλοι, λοιπόν, και τόσο συναρπαστικοί, που ο αναγνώστης νιώθει γεμάτος, λες και διαβάζει όχι ένα αλλά δυο μεστά βιβλία -αμφότερα αγωνιώδη και πλούσια σε συναισθήματα και εικόνες.
Οι δρόμοι των δυο κοριτσιών αντίθετοι όπως ακριβώς οι ιδεολογίες που δίχασαν την Ελλάδα.
Και οι δυο θα στερηθούν βίαια τον μητρικό κόρφο και θα γνωρίσουν την πραγματικότητα των ιδρυμάτων σε μια τρομακτική παραλληλία που θα αποτυπωθεί στα εναλλασσόμενα κεφάλαια.
Η μικρή Ρόζα θα καταλήξει στην Παιδοπολη της Αγίας Ειρήνης, λίγα μέτρα πιο πέρα από την οικία της φυσικής μητέρας της, της Ηλέκτρας:
Οι 53 Παιδουπόλεις της Ελλάδας ήταν ιδρύματα που θέσπισε η ίδια η Βασίλισσα Φρειδερίκη τα χρόνια του Εμφυλίου με το πρόσχημα ότι "ήθελε να σώσει τα παιδιά των βόρειων επαρχιών της Ελλάδας από τα πυρά του Εμφυλίου, την πείνα και τον κίνδυνο των "κομμουνιστών"".
Πολλές φτωχές μητέρες παρέδωσαν οικειοθελώς τα παιδιά τους στις Παιδουπόλεις αυτές, για να τους εξασφαλίσουν καλύτερο φαγητό και να τα σώσουν από την εξαθλίωση.
Εκεί κατέληξαν όμως και παιδιά φυλακισμένων ή εκτελεσθέντων κομμουνιστών, που ορφάνεψαν!
Όπως εύλογα κατανοεί κανείς, παρά το κοινωνικό έργο που συντελέστηκε εκεί, επρόκειτο για ιδεολογικά φυτώρια που μάθαιναν παιδιά της νέας γενιάς να εχθρεύονται την κομμουνιστική ιδεολογία και να μένουν αφοσιωμένα στη βασιλική οικογένεια και κάποιες άτεγκτες παραδόσεις.
.Η Κλαίρη Θεοδώρου αποδίδει παραστατικά την καθημερινότητα των μικρών κοριτσιών στους κόλπους της Παιδόπολης. Σύμμαχοί της, η ενδελεχής έρευνά της, οι μαρτυρίες που η ίδια απέσπασε μέσω συνεντεύξεων από ανθρώπους που έζησαν στις Παιδουπόλεις, αλλά και η ψυχογραφική της δεινότητα, που ανιχνευσε τους παιδικούς φόβους και αποτύπωσε την μοναξιά, την ορφάνια και την έλλειψη στοργής σε σελίδες νοτισμένες από κοριτσίστικα δάκρυα...
           Η Μαργαρίτα από την άλλη, ανήκει στα παιδιά που αντάρτες φυγάδευσαν μέσω των βουνών στις Λαικές Δημοκρατίες, προκειμένου να τα γλυτώσουν από τα πυρά της εμφύλιας σύρραξης, τη φτώχεια αλλά και από ένα καθεστώς που ζητούσε να αποκόψει τα παιδιά των Αριστερών ιδίως από τις ρίζες ους και τους κομμουνιστές γονείς τους.
Η Μαργαρίτα θα καταλήξει στη Σινάια της Ρουμανίας, όπου υπήρξε και ελληνική παροικία.
Και τα ιδρύματα των κομμουνιστικών κρατών- παρότι κι αυτές υπήρξαν κατάλυμμα και καταφύγιο για πολλά ορφανά παιδιά ή παιδιά διωκώμενων και φυλακισμένων κομμουνιστών- προφανώς στάθηκαν κι αυτά κομματικά εκκολαπτήρια, που γαλουχούσαν πολίτες πιστούς στα καθεστώτα των χωρών υποδοχής.
Κοινός παρονομαστής, δηλαδή,  είναι πως και στα δυο είδη ιδρυμάτων προετοιμάζονταν ιδεολογικοί στρατοί, με θύμα την παιδική ανεμελιά και την ίδια την ανθρωπιά ενίοτε...
Η ιστορία της Μαργαρίτας είναι πιο πολυπρόσωπη.
Μας σαγηνεύουν φιγούρες σαν τη νεραιδογέννητη Μελισσάνθη την Αριάννα ή τον Άντρέι.
Εδώ,η Κλαίρη Θεοδώρου εισάγει και μια λαογραφική πτυχη, εντάσσοντας επιδέξια στην πλοκή τον θρύλο των φοβερών στριγκόι όπως ξεπηδούν από τα σπλάχνα της ρουμανικής λαικής παράδοσης και απ' το  δέος που ενέπνεε στον άνθρωπο το άγριο, θανατερό τοπίο των Καρπαθίων.
Τούτα τα τερατόμορφα πλάσματα που, πρωτογενώς, ενέπνευσαν τον εμβληματικό Δράκουλα του Μπραμ Στόκερ, στην πέννα της Κλαίρης προσλαμβάνουν αλληγορικές διαστάσεις όπως ο ακριβώς Πάνας στον Λαβύρινθο του Guillemo del Toro: Με παραβολικό τρόπο τα stringoi στις Κόρες ανάγονται σε αντιπολεμική κραυγή.Η αιμοδιψής φύση τους υπογραμμίζει έμμεσα τη φρίκη των αδηφάγων Καιρών, που παραμορφώνουν τις ζωές των ανθρώπων, συντρίβοντάς τους σε χορό μίσους και θανάτου.
Εδώ το παραμύθι γίνεται τρόμος όπως ακριβώς στη σκοτεινή ατμόσφαιρα του Άντερσεν."Παραμύθι εφιαλτικό", όπως επισημαίνει ο ποιητής στη "Ρόζα".
Αυτή η υπόνοια παραμυθιακού στοιχείου, δηλαδή, έρχεται αλληγορικά να σκιαγραφήσει τον πόλεμο και την καννιβαλική φύση: Εκεί όπου τη νεραiδόσκονη καλύπτουν το αιμα κι οι στάχτες του χειρότερου Πολέμου της Ιστορίας, που σαν τατουάζ επικάθησε στις νεανικές ψυχές και στο συλλογικό ασυνείδητο μιας ολόκληρης γενιάς.
         Από την άλλη η Κλαίρη Θεοδώρου μας μυεί και στη γοητεία του μπαλέτου- με την ουράνια ομορφιά του να έρχεται κ αυτή σε αντιδιαστολή με μια σκληρή εποχή.
Η έξαψη του χορευτή, η μέθεξη με τους ονειρικούς κόσμους του μπαλέτου, οι τούλινες tutu, το τρίξιμο του πατώματος κάτω από τις πουέντς, η ηττημένη βαρύτητα...ο έρωτας...
Δεν είναι πρώτη φορά που συγγραφέας εστιάζει σε μπαλαρίνα του ανατολικού μπλοκ.Χαρακτηριστικό είναι το έργο της Daphne Kalotay "Η Πεταλούδα των Μπολσόι"
Είναι γνωστό, άλλωστε πως οι χώρες του κομμουνιστικού μπλοκ διέπρεψαν στη Λογοτεχνία και στις Τέχνες ιδιαίτερα τη Μουσική και τον Χορό με χορευτές όπως ο Nureyiev, o Barisnikov, κλπ σε αντιδιαστολή με την ελαφρότητα που εισηγήθηκε η αμερικάνικη κουλτούρα.
Κουλτούρα που η εκπληκτική πλοκή της Κλαίρης μας συστήνει εξίσου διεισδυτικά, κάνοντας αναφορά στο σκοτεινό κεφάλαιο των υιοθέσιων που διαμέσου των Παιδουπόλεων οδήγησαν πολλά ορφανα του Εμφυλίου στην Αμερική...
Θα περιπλανηθούμε στη ζωή των Ελλήνων μεταναστών , και θα ανακαλύψουμε την Αμερική της ποτοαπαγόρευσης, του σινεμά, του πολέμου στο Βιετνάμ, ενώ θα καταδυθούμε στα άδυτα της μαφίας- με τις φατρίες του οργανωμένου εγκλήματος σε ένα αιματηρό γαιτανάκι που επηρεάζει δραματικά τη ζωή κάποιων ηρώων.
Μέσα σε όλα ο δεσμός των διδύμων που πάντα συγκινεί με το γοητευτικό του μυστήριο.
Πόσες εικόνες και πόσες εντυπώσεις!Κι όμως παραμένει αγωνιώδες το ερώτημα αν μετά από αυτήν την περιπλάνηση θα κλείσει ο κύκλος για την κομματιασμένη οικογένεια δυο ανθρώπων που τους ένωσε ο Έρωτας αλλά τους χώρισε η Ιστορία.
Ένα πόνημα δύσκολο που 
Δεν είναι η πρώτη φορά που θίγεται το κρίσιμο ζήτημα των παιδιών του Εμφυλίου που είδαν την παιδικότητά τους να συντρίβεται ανάμεσα στις συμπληγάδες του... "Παιδομαζώματος "και του ..."Παιδοφυλάγματος"..
Το έπραξε ο Θοδωρής Παπαθεοδωρου στην πολυσυζητημένη Τετραλογία του, η οποία,  μέσα από σπαρακτικό συναισθηματισμό κ ιστορική ενημερότητα παίρνει θέση.
Ωστόσο εκείνο που καθιστά ξεχωριστή την εμπνευση της Κλαίρης ειναι πως- ενώ οι Κόρες της Βασίλισσας , εν πρώτοις, αποτελούν μια πολυκύμαντη και πολυπρόσωπη κοινωνική ιστορία- σε δευτερο επίπεδο εμπεριέχουν  βαθύ πολιτικό προβληματισμό.
Μια διττή συμβολική διάθεση διατρέχει όλοκληρό το βιβλίο της Κλαίρης Θεοδώρου:
Η βίαιη αποκοπή του δίδυμου δεσμού Ρόζας κι η Μαργαρίτας, λόγω του Εμφυλίου, γίνεται όχημα καταγγελίας του παραλογισμού των ενηλίκων, όπως συνέβη με τις δίδυμες "Λουίζα και Λότη" του Κέστνερ, oπου ο Γερμανός εκμεταλλεύεται τη γοητεία των διδύμων για να δείξει πώς το Διαζύγιο τραυματίζει την παιδική ψυχή.
Η Κλαιρη, αντιστοίχως, μέσω των δίδυμων κοριτσιών και της διάρρηξης του δεσμού τους, μας μιλάει συμβολικά για τον Πολεμο.
Ηδη από τις "Άλικες Σιωπές", η συγγραφική ευφυία της 
κυρίας Θεοδώρου κατόρθωσε να συνοψίσει μέσα από τις δίδυμες αδελφούλες που χωρίζονται πρόωρα, όλον τον ιδεολογικό και ηθικό Διχασμό της ελληνικής κοινωνίας που οδήγησε στον αιματηρό Εμφύλιο.
Ο βίαιος αυτός αποχωρισμός επί της ουσίας υπαινισσόταν το παράλογο ιδεολογικό ρήγμα που αποσυνέθεσε και αιματοκύλησε την ελληνική κοινωνία.
Στις "Κόρες της Βασίλισσας" ο συμβολισμός εκκινεί από τον Εμφύλιο, αλλά διεθνοποιείται καθώς η παράλληλη πορεία των Ρόζας και Μαργαρίτας αποτυπώνει εν τέλει τον ιδεολογικό χωρισμό του κόσμου ολόκληρου μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο- με τον καπιταλισμό των ΗΠΑ από τη μια και τον κομμουνισμό της ηγέτιδας ΕΣΣΔ από την άλλη να διαμορφώνουν το ψυχροπολεμικό δίπολο που σηματοδότησε μια ισορροπία του τρόμου με επιμέρους συρράξεις και κί δυνο ανάφλεξης ανά πάσα στιγμή.
Η διαδρομή της Ρόζας και της Μαργαρίτας συνιστά μια μικρογραφία ολόκληρου του δυτικού κόσμου και των διλημματικών προκλήσεων που σημάδεψαν τη μεταπολεμική περίοδο.
Η Κλαίρη διατηρεί μιαν αξιέπαινη αμεροληψία και με τη δέουσα ιδεολογική απόσταση, οραματίζεται τον νόστο στους κόλπους της αρχικής οικογένειας και μιας πατρίδας- μητριάς που ποτε δεν αγκαλιασε τα παιδιά της παρά έστεκε αδιάφορη στον αλληλοσπαραγμό τους σαν το πορτρετο της Βασίλισσας στις Παιδουπόλεις, που τα παιδιά υποχρεώνονταν να καληνυχτούν.
Μια Ελλάδα πληγή και πόθος στις ψυχές των διασκορπισμένων Ελλήνων που είναι πανταχού παρούσα μεσα στο δράμα των ηρώων.
Η Ρόζα κι η Μαργαρίτα ζουν με αυτό το τραύμα, αποζητώντας τις ρίζες τους.Εθνικές και βιολογικές.
Γιατί Βασίλισσα στην καρδιά κάθε παιδιού είναι η μάνα του ειδικά για τα δίδυμα κορίτσια που άδικα τη στερήθηκαν.
Το ερώτημα είναι αν θα έρθει η στιγμή να εκπληρωθεί η επιθυμία και πώς θα βρει τους καθημαγμένους ανθρώπους, 
Οι απαντήσεις μέσα στις αγωνιώδεις σελίδες αυτού του βιβλίου, που σε κρατά με κομμένη την ανάσα ως το τέλος, κλείνοντας ιδανικά τις έντονα συγκινησιακές Άλικες Σιωπές"
"Οι Κόρες Της Βασίλισσας" μαζί με τις "Άλικες Σιωπές" είναι από τα πιο ξεχωριστά ιστορικά μυθιστορήματα που θα διαβάσετε ποτέ κι αποδεικνύουν τη μεγάλη κλάση της Κλαίρης Θεοδώρου, που αθόρυβα και μεθοδικά εδραιώνει μια υψηλή θέση ανάμεσα στους συγγραφείς της γενιάς της.
Μια συγγραφέας ποιοτική που δεν επαναπαύεται σε τετριμμένη θεματολογία, αλλά επιζητά τη γνώση, την ουσία και την πρωτοτυπία, διαποτίζοντας με άφθονο συναίσθημα και αξέχαστους χαρακήρες κρίσιμα κοινωνικά θέματα ή κομβικές ιστορικές στιγμές.
Είναι δεδομένο ότι η ως εδώ συγγραφική παρακαταθήκη της Κλαίρης Θεοδώρου ήδη σηματοδοτεί σημαντικές υποσχέσεις για το λογοτεχνικό της μέλλον και το αναγνωστικό κοινό θα περιμένει εναγωνίως την εξέλιξή του και τις νέες εκπλήξεις που η πένα της κ Θεοδώρου θα προσφέρει...

Άλλα έργα της Κλαίρης Θεοδώρου ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η ΑΠΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ 

Η ΑΓΑΠΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΚΟΥΣΕΣ


ΑΛΙΚΕΣ ΣΙΩΠΕΣ

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2019

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΟΜΜΥΔΑΣ, Μια Νύχτα Ακόμη

                                      Μια Νύχτα Ακόμη, Κώστας Κρομμύδας
                                            Είδος: Κοινωνικό
                                                                                     Βαθμολογία: 10/10
                                                                 

Ο Κώστας Κρομμύδας μεταπήδησε από την ηθοποίια στον χώρο της συγγραφής αποδεικνύοντας ότι  το ταλέντο μπορεί να έχει πολλές πλευρές...Ποτέ -προς τιμήν του- δεν επαναπάυτηκε στη σιγουριά της αναγνωρισιμότητας του.
Όπως κάθε αληθινος εραστής της συγγραφής έγινε ο ίδιος κριτής του εαυτού του, γι αυτό κάθε του βιβλίο ήταν ένα βήμα παραπάνω, ένα σκαλοπάτι πιο κοντά στην αρτιότητα, ενώ κανένα από τα βιβλία του δε μοιάζει με τα προηγούμενα.
Η πρωτοτυπία, η φαντασία του κι η παραφορά του κύριου Κρομμύδα μας επιφυλάσσουν κάθε φορά μια νέα αναγνωστική έκπληξη.
Το φετινό του έργο όμως δεν είναι απλά ένα ακόμη -έστω όμορφο- μυθιστόρημα.
Το "Μια Νυχτα Ακόμη" είναι ένα από εκείνα τα βιβλία, που αποσπούν βίαια τον αναγνώστη από τη βολική του αδράνεια και τον εφησυχασμό της ρουτίνας του, τον ταρακουνούν και αναστρέφουν την αποπροσανατολισμένη πορεία του επαναφέροντας τον στις ραγιες του Ουσιαστικού, του Αληθινού και της λησμονημένης Ομορφιάς.
Ένα βιβλίο ύμνος στη Ζωή και στον Άνθρωπο.
Μετά από αυτο το βιβλίο δεν μπορείς να βγεις ο ίδιος ανθρωπος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ.
Η Ισμήνη είναι μια δικηγόρος με μια τακτοποιημένη ζωή.Ένα ονομαστό δικηγορικό γραφείο, ασφυκτικές επαγγελματικές υποχρεώσεις, και έναν πετυχημένο αρραβώνα που τη φέρνει στα σκαλιά της εκκλησίας.Σε αυτήν την απόλυτα συγκροτημένη και ελεγχόμενη ζωή δεν υπάρχει χώρος για παρεκτροπές, υπερβάσεις, ονειροπολήσεις...
Την πιο γλυκιά της ώρα όμως, η Ισμήνη θα βρεθεί απέναντι σε μια τρομακτική ανατροπή που της αφήνει λίγους μόνο μήνες ζωής.Και τότε εκείνη θα αφυπνιστεί και θα διεκδικήσει "Μια Νύχτα Ακόμη" από το όνειρο...Θα ξεκινήσει ένα ταξίδι να γνωρίσει τους τόπους της χαράς και της αυτογνωσίας.
Θα προλάβει όμως η Ισμήνη να επανασυστηθεί με τον εαυτό της και εν τέλει -επιτελους-να ζήσει;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Μια Νύχτα Ακόμη" δεν είναι ένα ανάλαφρο μυθιστόρημα για να χαλαρώσεις,να διασκεδάσεις ,να ξεχαστείς:Δεν είναι ένα παραμύθι για να κοιμηθείς.Όχι.Είναι μια αλήθεια για να αφυπνιστείς και μάλιστα βίαια!Είναι πρόκληση να εξανθρωπιστείς!
Είναι βιβλίο που καίει:Kανείς δε βγαίνει αλώβητος από το βιβλίο αυτό:
Το "Μια Νύχτα Ακόμη" του Κώστα Κρομμύδα ήταν μια από τις σκληρότερες αναγνωστικές εμπειρίες που γεύθηκα ποτέ μου, κι όχι γιατί υπήρξε σε αυτό η παραμικρή υπόνοια ωμότητας, αλλά γιατί η συντριπτική του φιλαλήθεια αναμετράται με όσα φοβόμαστε και γίνεται ένας αμείλικτος καθρέφτης της βέβηλης σπατάλης όπου παραδίδουμε την ίδια τη ζωή μας στο όνομα της μωροφιλοδοξης ματαιότητάς μας.Το βιβλίο αυτό επανατοποθετεί τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις- αυτές της ψυχικής δύναμης, της θέλησης για ζωή.
Σε μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση που ανατέμενει ιδανικά τη γυναικεία ψυχή, ο Κώστας Κρομμύδας αφηγείται δια στόματος της ηρωίδας του ένα ταξίδι "ενηλικίωσης".Ενηλικίωσης ηθικής.
Η Ισμήνη είναι μια απόλυτα χειροπιαστή παρουσία που αντιπροσωπεύει τη μέση 35αρα της εποχής μας- με αγωνίες  γνώριμες, με το τόσο οικείο άγχος της επαγγελματικής ανέλιξης και όνειρα τυπικά για μια κοπελα της γενιάς αυτής.όλα τοποθετημένη σε τακτοποιημένα κουτάκια ώσπου σα στρόβιλος τα πάντα ανατρέπονται σε ένα χαος..Χάος από το οποίο ξεπηδά μια ανακαινισμ'ένη ζωή: 
   Η μοίρα της Ισμήνης,λοιπόν, παίζει ένα πρόστυχο παιχνίδι μαζί της την πιο όμορφη στιγμή για μια νέα κοπέλα εξυφαίνοντας για κείνη την πιο τρομακτική κόλαση που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος.
Η τρομερή αρρωστια της χτυπά την πόρτα -επιθετική κι αδιαπραγμάτευτη. Η "κλεψύδρα" έχει αναποδογυρίσει και οι κόκκοι του χρόνου κυλούν αμείλικτα σε μια διορία αμετακίνητη κι ασφυκτική:.
Ο Κώστας Κρομμύδας δε διστάζει να ιχνηλατήσει τις διαδρομές του επιθετικού καρκίνου, χωρίς αποσιωπήσεις κι ωραιοποιήσεις, μεταδίδοντας όλη την αγωνία του ασθενούς από την πρώτη κρούση των ύποπτων συμπτωμάτων μέχρι τη διάγνωση, που μοίαζει με ετυμηγορία αμετάκλητη.
           Κι εκεί που ηρωίδα και αναγνώστης καταβυθίζονται στα ερέβη του πιο μεγάλου τρόμου και της πιο βαθιάς απελπισίας αρχίζει να τρεμοφέγγει η ακτίδα της αποφασιστικότητας...
Δειλά -δειλα, στην αρχή, απέναντι στο "Θεριό" ορθώνεται -"φοβερότερη" από κείνο- η λαχτάρα για τη ζωή και το ηθικό ανάστημα του Ανθρώπου που αναμετρά το Μπόι του με την αναπόδραστη θνητότητά του.
Από το σημείο αυτό η Ισμήνη σπάει τις αλυσίδες της και κυνηγά το ανεκπλήρωτο όνειρο της...

Κάτω από την απειλητική σκιά του καρκίνου, η Ισμήνη οδηγείται στη συνειδητοποίηση ότι "πήρε τη ζωή της λάθος" και κατορθώνει μέσα σε έναν μήνα να βιώσει όσα δε βρήκε το θάρρος να διεκδικήσει σε 35 χρόνια ζωής...
       Κάπως έτσι, κατορθώνει να αποδράσει από μια θλιβερή, συμβατική σχέση κι από μια ασφυκτική εργασία και να δει μέρη που ονειρεύόταν μια ζωή, και να γνωρίσει τον πραγματικό έρωτα.Η απειλή του θανάτου γίνεται ελευθερωτής κι επαναστατικό σάλπισμα με την Ισμήνη να κάνει την υπέρβαση , αποτινάσσοντας τα περιττά βαρίδια μιας ζωής συνθηκολογημένης...
Κι έτσι αντίκρυ σε δυο μάτια η Ισμήνη βλέπει να περνούν "Μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα" όπως στον στίχο του Ελύτη με την αρρενωπή κι εμβληματική φωνή του Μάνου Κατράκη...
 Ο χρόνος διαστέλλεται κβαντικά μπροστά στον παντοδύναμο έρωτα. Έρωτα για τη ζωή κι έρωτα ως διαθεση συνάντησης με τον Άλλον.
Μαζί με την ηρωίδα, ο αναγνώστης ακολουθεί σε ένα ταξίδι εικόνων, γεύσεων και γοητευτικών σκοπών όπου η Ψυχή γίνεται τροβαδούρος της ίδιας της ζωής.Κάπου εκεί, η φωνή της Jasmin Levi ενορχηστρώνει τον πλαμό δυο ανθρώπων που αντέταξαν στον θάνατο το σκίρτημα της αγάπης και την ιερή τους ένωση... 
Από τη Ρώμη ως τη Φλωρεντία, και από το Μολντεπουλτσιάνο ως την Τοσκάνη και το Λουγκάνο- τοπία ονειρικά και γραφικά απλώνονται σαν πλουμιστά χαλιά μπροστά στα έκθαμβα μάτια μας!Μας μεθάει το γλυκόπιοτο κρασί του έρωτα! Μας ζεσταίνουν αγκαλιές ανθρωπιάς πηγαίας!Δακρύζουμε με το μελαγχολικό μουρμούρισμα μιας κιθάρας.
Η Ισμήνη ,με συμμάχους μια αγάπη αληθινή μα βαθιά, θριαμβεύει με τον τρόπο που έλεγε ο Ματσανιώτης  όταν επεσημαινε πως "το γεγονός ότι ο άνθρωπος ονειρεύεται και δημιουργεί παρά την επίγνωση της θνητότητας του σηματοδοτεί τον βιολογικό του θρίαμβο".
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι απουσιάζουν οι στιγμές οδύνης και ματαίωσης...Αντιθέτως: Η ασθένεια είναι παρούσα, και πυροδοτεί βασανιστικές εσωτερικές συγκρούσεις.Αλώνει μέρα τη μέρα το κορμί της ηρωίδας, αλλά όχι την ψυχή της!
             Η συνθήκη της τρομερής ασθένειας στο έργο του Κώστα Κρομμύδα δεν υπάρχει για να σοκάρει και να εκβιάσει τη συγκίνηση του αναγνώστη:Έχει ρόλο διδακτικό.Παιδαγωγικό, όπως σε κεινο το παλιό τραγουδάκι του μεγάλου Ρασούλη...
Τούτη η επιτακτική ασθενεια έρχεται να καταδείξει την αλγεινή αλήθεια της ζωής που έχουμε επιλέξει οι περισσότεροι, αφαιρώντας μια πολυτέλεια ψευδεπίγραφη: Αυτήν του Χρόνου που τον παραφορτώνουμε με κούφιες φιλοδοξίες, ανόητη τελειοθηρία, ανταγωνισμούς , μικρότητες και ψυχαναγκαστικά πρέπει, γιατί παραπλανητικά πιστεύουμε ότι έχουμε άνεξάντλητο περιθώριο να αναλισκόμαστε στην ευτέλεια.
Πιστευουμε "οτι μπορούμε άνετα να αναβάλλουμε να ζήσουμε".Σαν τον σκορπιό που κυνηγάει την ουρά του αυτοκαταστροφικά περιστρεφόμαστε γύρω από ματαιότητες που μας αποχυμώνουν κι αρνούμαστε να ζήσουμε.
Στο όνομα του ευτελούς αναβάλλουμε την πραγματική ζωή δηλαδη εκείνη, που απαρτίζεται από τις μύχιες επιθυμίες μας, από τις ειλικρινείς σχέσεις και όσα μας προάγουν ως υπάρξεις.
Ο Υλισμός κι η Φιλαυτία μας μάς έχουν περιχαρακώσει σε μια ψευδαίσθηση αθανασίας, που δυστυχως μας διαφθείρει και μας εξαχρειώνει, γιατί μας απομακρύνει από την ανθρωπιά, από την αρχέγονη ευλογία της φύσης, από τις μικρές παιδιάτικες χαρές που φέρουν κάτι από παράδεισο.
Όλα αυτά ήρθε με τη συγγραφική του ευφυία να μας υπενθυμίσει ο Κώστας Κρομμύδας, προσφέροντας στο αναγνωστικό κοινό ένα βιβλίο πολύτιμο.
Ένας λόγος με πατρική σοφία και δίχως άσκοπους βερμπαλισμούς που αναδεικνύει την ομορφιά της ζωής και προσεγγίζει τη Συγχώρεση -όχι με τη θεολογική της διάσταση αλλά με την ψυχαναλυτική-ως συμφιλίωση του προσώπου με την πραγματικότητα ,ως πράξη αυτοεκτίμησης και οδό για την κατάκτηση της ατομικής γαλήνης.
Ένα βιβλίο που δεν κρύβει τα ανεκτίμητα μηνύματά του πίσω από κώδικες φιλοσοφικούς και περίτεχνες φλυαρές αλλα φιλοσοφεί τον θάνατο, τη ζωή τη συγχώρεση και το σωτήριο φως του έρωτα με μια απλότητα αφοπλιστική και ειλικρινή, που διαπερνα την ψυχή και ξεσηκώνει τη σκέψη,αναγκάζοντάς τη να στραφεί σε μονοπάτια αυτοκριτικής κι επαναπροσδιορισμών.Όχι μετά.Όχι αύριο.Τώρα...
            Σε ένα βιβλίο όπου ο θάνατος ακόμη μπορεί να γίνει ένα μάθημα ανθρωπιάς, ο Κώστας Κρομμύδας έρχεται να παιανίσει το μήνυμα της ζωής και της ελπίδας.
Κι αυτό που μένει είναι μια Ισμήνη που "δεν παραδέχτηκε την ήττα", σε μια ποίηση έρωτα και προσφορας στο Απόλυτο.
Γιατί η αγάπη βρίσκει πάντα τρόπους και σαν τις μελωδίες του Ορφέα μπορεί να καταλύει τον Άδη.
Μέσα από τα δάκρυα του συγκλονιστικού φινάλε τελικά προβάλλει το μεγαλείου του Ανθρώπου όταν αναβαπτίζεται στη ζωοδόχο πηγή της αγάπης...
Και ως τελικός απόηχος μένει μια χαρμολύπη που δεν εκπίπτει ποτέ στην παγίδα του μελοδραματισμού.Είναι μια αξιοπρέπεια που δεν επιτρέπει οίκτο.Δεν έρπει στον εγωκεντρισμό της μιζεριας...Ορθώνεται κι αρπάζει τη μέρα, σαν την προτροπή του "Καθηγητή Κίτινγκ" στη θρυλική ταινία "Dead Poets Society" και συμπυκνώνει μέσα της το αιώνιο. 
           Έτσι, ο Κώστας Κρομμύδας κατορθώνει μεσα από ενα δυνατό και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα να σαλπίσει την παρακελευσματική αποστροφή του Νίκου Καζαντζάκη:
«Mια αστραπή η ζωή -μα προλαβαίνουμε!!!»
           Νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω τον συγγραφέα για το αναμορφωτικό μυθιστόρημα που πήρε το ρίσκο να παρουσιάσει ,καθώς είμαι σίγουρη πως θα συμβάλλει στη βελτίωση πολλών ζωών -αναμεσά τους και η δική μου...Τι ανώτερο να πετύχει ένας συγγραφέας από το να διαπλάθει συνειδήσεις και να οδηγεί τους αναγνώστες του στη γνήσια ομορφιά της ζωής;;


Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2019

Πάνος Αμυράς Τα Λύτρα (#2)

                                                                            Πάνος Αμυράς , Τα Λύτρα (Αγραφιώτης #2)
                                      Είδος: Αστυνομικό νουάρ
                                      Βαθμολογία: 10/10


Αξιζει να διαβαστει πρώτα Ο Λιμός, του Πάνου Αμυρά 

Προς μεγάλη μου έκπληξη, οι προβλέψεις μου διαψεύστηκαν, και -παράτη φυγή του στη Μέση Ανατολή- ο γοητευτικός ντέτεκτιβ Νίκος Αγραφιώτης επέστρεψε στην Ελλάδα με μια νέα πολεμική περιπέτεια μυστήριου, που ανιχνεύει άλλη μια πλευρά από το πολιτικό παρασκήνιοτης Κατοχής, αναδεικνύοντας συνάμα, το δράμα των προσώπων.
          Με τον τρομερό Λιμό να έχει λίγο υποχωρήσει η Κατοχή φανερώνει κι άλλες μορφές φρίκης στον ελληνικό λαό που έχει επεκτείνει τον αγώνα του ενάντιον του κατακτητή, στα βουνά ,στη θάλσσα ,στην ερημο-κι ο Νίκος Αγραφιώτης αντιμετωπίζει μια πρόκληση που εμπλέκει τους πιο αθώους:Τα Παιδιά...Παιδιά που αποτελουν τα πιο τραγικά θύματα του παραλογισμού και της αλληλοσφαγής, όπου κι αν ανήκουν.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Νίκος Αγραφιώτης - ύστερα από μια απρόσμενη τροπή και με την καρδιά του "κομμάτια" αναγκάζεται να επιστρέψει χωρίς την Έλλη του.
Αυτην τη φορά είναι υποχρεωμένος να κυκλοφορεί με ψεύτικη ταυτότητα, καθώς καταζητείται ύστερα από τη γενναία του συμβολή στην ανακούφιση του αστικού πληθυσμού από τη θανασιμη απειλή του Λιμού.
Τώρα την κατεχόμενη Αθηνα συγκλονίζει μεταξύ αλλων η απαγωγή της 9χρονης κόρης ενός Γερμανού ακόλουθου ,της Μαργκαρέτε που θα χαθεί ένα πρωινό μαζί με τον αγαπημένο της φίλο,τον γιο του κηπουρού της οικογένειας.
Mια υπόθεση που πέρα από την απειλή των σκληρών αντιποίνων στον άμαχο πληθυσμό υποκρύπτει σημαντικότερο διακύβευμα όσο ενα σκοτεινό δίχτυ κατασκοπειας συμπλέκει τις έννοιες του πατριώτη κ του προδότη...
Εκεί οπου κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται ο Νίκος Αγραφιώτης καλείται να χειριστεί μια θανάσιμη ακροβασία ανάμεσα στον εχθρό και το χρέος, ισορροπώντας σε ένα παιχνίδι επιβίωσης κι εμφυλιοπολεμικών παθών.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η δεύτερη περιπέτεια του Νίκου Αγραφιώτη , "Τα Λύτρα" αποδεικνύει πως αυτός ο αστυνομικός
ήρθε για να μείνει.
Μετά τον συγκλονιστικό "Λιμό", που έδειξε τη βαρβαρότητα της πολιτικής κι ένα διπλωματικό παρασκήνιο του τρόμου, γύρω από την επιβίωση του έθνους μας, η δευτερη αυτή περιπέτεια του Νίκου Αγραφιώτη κάτω από τη σκιά των Γερμανών προδιαγράφει μια περιπέτεια ακόμη πιο πολύπλοκη, με ενα  μυστήριο, εξίσου απροβλεπτο
Ο Αμυράς με τον ήρωα αυτό κάνει κάτι σπουδαίο, πραγματώνοντας έναν μύχιο πόθο πολλών Ελληνων αναγνωστών, που αγάπησαν τον Σκωτσέζο Φίλιπ Κερρ με τα ιστορικά νουάρ του:
"Συνομιλώντας",λοιπόν, με τον Φίλιπ Κερρ, παίρνει νοερά τη σκυτάλη από τον Γερμανό Μπέρνι Γκούντερ και την προσφέρει στον Έλληνα ομολογό του, τον Αγραφιώτη, μεταφέροντας επιδέξια το πνεύμα, τη γοητευτική ευσυνειδησία ,τη μοναχικότητά του ,τον ερωτισμό και την ευφυία εκείνου στα ελληνικά δεδομένα, φωτίζοντας πολλές πλευρές από τη Γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα.
Κάθε του βιβλίο αποδεικνύει πως πέρα από τη στερεοτυπική γνώση γι' αυτήν υπάρχουν αθέατες πλευρές ενός συνταρακτικού παρασκηνίου, που δεν το πληροφορούμαστε σε συμβατικά βιβλια Ιστορίας.
Στα "Λύτρα"αρχίζουν δυστυχώς να αναδύονται από τον πυθμένα της πολιτικής πραγματικότητας στην Ελλάδα οι ιδεολογικές αντιθέσεις, που ήδη είχαν αρχίζει να διχάζουν τον λαό κατά τη μεταξική δικτατορία και που ο πόλεμος όξυνε αμετάκλητα χαράσσοντας το κορμί της πατρίδας με αιματηρό χάσμα ανάμεσδα στους δυο πόλους.
Δ
ύο βασικοί πόλοι αντιστασης - ο φιλοβασιλικός ΕΔΕΣ του Ζέρβα κι ο ΕΛΑΣ ήδη ερίζουν για την κυριαρχία στις απελευθερωμένες επικράτειες των απρόσιτων βουνών.
          Ωστόσο, ο Αμυράς εστιάζει το βιβλίο του και πάλι στο αστικό τοπίο και συγκεκριμένα στην πολύπαθη πρωτεύουσα των Αθηνών, όπου οι Γερμανοί- κραταιοί κι απάνθρωποι- έχουν στήσει το αρχηγείο τους κι ενορχηστρώνουν το δολοφονικό τους όραμα.

          Στα "Λύτρα" ο Πάνος Αμυράς αναδεικνύει δυο κυρίως ζητήματα:Aφενός, το δίκτυο κατασκοπείας όπου αλέθηκαν ανθρωποι που διασύρθηκαν ως προδότες,αφού ήρθαν κοντά στην ναζιστική ελίτ- για να μαρτυρήσουν τελικά, ως μυστικοί πληροφιοροδότες κ δολιοφθορείς, ανομολόγητα για την Ελευθερία.
Από την άλλη πλευρά, ένα ζήτημα που είναι λιγότερο γνωστό είναι η διάσωση των Εβραίων της Αθήνας.
Όλα τα βιβλία συνήθως εστιάζουν στη σάρωση του εβραικού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης κυρίως και των Ιωαννίνων.
Είναι γεγονός όμως ότι παίχτηκε ενα δράμα εναγώνιο και στην Αθήνα, με τον εκεί αρχιραβινο της εποχής να συνεργάζεται με το ΕΑΜ και να ακολουθει τους αντάρτες στο βουνό για να γλυτώσει από την γερμανική μποτα.
Φευγοντας αυτός εκαψε όλους τους καταλόγους της εβραϊκής κοινότητας, σε αντίθεση με αυτόν της Θεσσαλονίκης που τους παρέδωσε στην Γκεστάπο.Είναι πολύ λιγοστές οι αναφορές σε αυτό το θέμα, με χαρακτηριστικότερη τον "Εγγονό της Άννας" του Κώστα Μπουγελέκα.
         Ο Αμυράς προσεγγίζει από μια αστυνομική σκοπία αυτό το ζήτημα προσδίδοντας αγωνία στο βιβλίο του...
Σα γνήσιος δημοσιογραφος ο συγγραφέας διατηρεί την ιστορική εγκυρότητα τηρώντας την απαραίτητη ιδεολογική απόσταση από τα γεγονότα, στάση που εμφυσεί στον δημοκράτη ήρωά του Νίκο Αγραφιώτη, που απέχει από τα πολιτικά πάθη ακόμη κι όταν χώνεται πού βαθιά 
Ένα άλλο στοιχείο που αποτελεί κοινό τόπο των περισσότερων αστυνομικών έργων είναι πως η γυναικεία παρουσία προσθέτει ένα στοιχείο ερωτισμού όμως η ταυτοτητα των παρτενέρ του ήρωα σε κάθε περιπέτεια εναλλάσσεται .
Εδώ έχουμε τον Νίκο Αγραφιώτη να θρηνεί για την απώλεια της Έλλης που γνωρίσαμε στον "Λιμό", ενόσο αγωνίζεται να μάθει για την τύχη της, αλλά στο προσκήνιο εμφανίζεται μια άλλη ηρωίδα , η Αποστολίδου, που η έκβαση της περιπέτειας τη συνδέει μοιραία μαζί του.Φορέας δηλαδή της ερωτικής αλληλεπίδρασης γίνεται αυτή η καινούρια ηρωίδα.Το ηθικό ανάστημα της Αποστολίδου συγκλονίζει τον αναγνώστη, που συμπάσχει μαζί της, όσο η δυναμική της αυτονομείται από την συμπόρευση της με τον αστυνόμο Αγραφιώτη. 
Ένα άλλο στοιχείο που ο Αμυράς χειρίζεται αρκετά καλά είναι η ενσωμάτωση των αληθινών προσώπων στη μυθοπλασία, διατηρώντας τα βασικά χαρακτηριστικά, τις ιδιοτροπίες και τις συνήθειες που μας παραδίδει γι αυτά η ιστοριογραφία- όπως ο Βάλτερ Σιμάνα η ο Γιούργκεν Στρόοπ (αυτός που συνέτριψε την αντισταση στο γκέτο της Βαρσοβίας και που τόσο καλά μας συστήνει το μοναδικό ντοκουμέντο του Κάζμιερ Μοτσάρσκι "Συνομιλίες με έναν Δήμιο").
Ειλικρινά, διασκέδασα ολόψυχα με το κομμάτι του Γιούργκεν Στρόοπ, στα "Λύτρα" παρότι αυτός αποτελεί έναν από τους πιο αντιπροσωπευτικούς εκφραστές της ναζιστικής νοοτροπίας ,με τη βλοσυρότητα, τη μισανθρωπία και την άτεγκτη αλαζονεία. Αισθάνθηκα μια άγρια δικαίωση με τη γλυκιά και αρκετά αληθοφανή παρέκβαση που έκανε ιδανικά γύρω από το πρόσωπο αυτό ο συγγραφέας.
               Η ιστορία των "Λύτρων"  ολοκλήρωσε τον κύκλο της στρωτά, με έναν τρόπο που υπόσχεται δυναμική συνέχεια με ακόμη περισσότερες περιπέτειες για τον Νίκο Αγραφιώτη, που όλοι οι λατρεις του νουάρ και της Ιστορίας τις περιμένουμε ανυπόμονα.