ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ, Ροδανθός

                                                                                          Ροδανθός, Σόφη Θεοδωρίδου

                                         Ιστορικό Μυθιστόρημα

                                     Βαθμολογία 8,5/10

Η αγαπημένη και πολυγραφότατη  Σόφη Θεοδωρίδου εξακολουθεί και φέτος να μας σεργιανά στην Eλληνικη Ιστορία παρέα με ωραίους ανθρώπους που μοχθούν για τις όμορφες αξίες της ζωής.

Σταθμός της, αυτή τη φορά, τα πολύπαθα Δωδεκάνησα,

 και συντροφιά του αναγνώστη μια ξεχωριστή γυναίκα που στο πέρασμά της σκορπά τα αρώματα του ρόδου...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Παραμονές του 20ου αιώνα, 17χρονη Σμαράγδα καταφθάνει άγουρη κοπέλα στη Σύμη βρίσκοντας έναν απρόσμενο συμμάχο στο πρόσωπο του ισχυρού Μόσκοβου.

Στη Σύμη των Σφουγγαράδων, κάτω από τις φτερούγες του εμβληματικού της Ταξιάρχη, η Σμαράγδα θα βρει την ευτυχία στο πρόσωπο του καραβοκύρη Μιχάλη και μόνο η ατεκνία θα σκιάζει το φωτεινό σπιτικό τους.

Στη ζωή τους όμως μπαίνει ο μικρός Γιουσίφ με το μυστηριώδες παρελθόν που τον καταδικάζει στον ρατσισμό των γύρω του.

Εν τω μεταξύ ο νέος αιώνας επιφυλάσσει πολλές θύελλες. Βαλκανικούς Πολέμους Πρώτο Παγκόσμιο ,Μικρασιατική Καταστροφή ενώ για τα Δωδεκάνησα σηματοδοτεί εναλλαγή κατακτητών.

Μια γυναίκα συνδετικός κρίκος 3 γενεών και ο πόθος της ελευθερίας οδηγός ενός ολόκληρου γένους που χρόνια στεςνάζει κάτω από τη σκλαβιά -κρατά όμως ελεύθερο το πνεύμα και άσβεστη τη φλόγα της δημιουργίας και τη αγάπης.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Σόφη Θοεδωρίδου έχει από χρόνια συστηθεί στο κοινό ως μια συνεπής μυθιστοριογράφος η οποία κατορθώνει να μετουσιώσει αληθινές ιστορίες σε μυθιστορηματικές εμπνεύσεις που υποτάσσονται στην ιστορική συγκυρία διατηρώντας, παράλληλα, τη μυθιστορηματική φλόγα που διατηρεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Αυτή τη φορά πεδίο δράσης είναι τα πολύπαθα Δωδεκάνησα μια από τις περιοχές του ελληνισμού που υπέφεραν περισσότερο από το πέρασμα πολλαπλών εχθρικών δυνάμεων που βεβήλωσαν τα χώματά τους και έθεσαν υπό διωγμόν το ελληνικό στοιχείο.

Εκπροσωποί τους στον "Ροδανθό" είναι η Σύμη και η Ρόδος.

Το δράμα της σαγηνευτικής Ρόδου είχε παρουσιαστεί προ διετίας στην εξαίσια έμπνευση της κυρίας Τιτίτσας Πιπίνου "Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο".

 Θεματολογικά ο "Ροδανθός" έρχεται να ενισχύσει και να συμπληρώσει βιβλιογραφικά εκείνες τις δυο εμπνεύσεις, καθώς το ταξίδι μας πριν τη Ρόδο τώρα ξεκινά απο τη Σύμη- με την προστασία του εμβληματικού Πανορμίτη έμπνευση και καταφύγιο για το δύσβατο αλλά και συναρπαστικό ριζικό των βουτηχτάδων. Το ζοφερό ριζικό των σφουγγαράδων το είχε προσεγγίσει κι η Ιφιγένεια Τέκου στο "Δεξί Κιτρινο Λουστρίνι" από τη γραφική Κάλυμνο...(παρουσιαση ΕΔΩ) 

 Πέρα από τι ιστορικό του πρόσημο, ο "Ροδανθός" ανήκει στα βιβλία της Θεοδωρίδου που φέρουν ένα σαφέστατο γυναικοκεντρικό πρόσημο.

Κεντρική του ηρωίδα η Σμαράγδα, μια σαγηνευτική και δυναμική γυναίκα που κυριαρχεί σε όλο το μυθιστόρημα [και στις ζωές των υπόλοιπων ηρώων, που την πλαισιώνουν] με όρους υφέρπουσας μητριαρχίας...

Η Σμαράγδα γίνεται ο συνεκτικός αρμος της οικογένειας,  και η παρουσια της διατρέχει τις ζωές στο νησί- διαχρονική και γοητευτική όπως ο πόθος της Λευτεριάς.

Αν η γραφή της Θεοδωρίδου δεν ήταν τοσο "γηίνη" θα μπορούσαν να αποδοθούν συμβολικές διαστάσεις στη φιγούρα της Σμαράγδας, που μένει παρούσα πάντα όσο τα Δωδεκανησα αγωνίζονται για την εθνική τους επιβίωση και για το όνειρο της Λευτεριάς και "τελεύει το έργο της επι γης" οταν πια κυματίζει στο Δημαρχείο της Ρόδου η Γαλανόλευκη...

      Ξέρουμε όμως πως πρόθεση της συγγραφέως ειναι να προσφέρει απτές ιστορίες αληθοφανών ηρώων, πασπαλισμένες με ιστορική γνώση και ηθογραφικές πινελιές οπότε είναι ισχνή οποια συμβολική διασταση..

Είναι σαφής, πάντως, η σαγήνη που ασκεί η Σμαράγδα στη συγγραφέα  κάνοντας την να εστιάζει υπέρμετρα σε κείνη.

       Σε αυτό το σημείο ίσως ενυπάρχει μια μικρή ανισομέρεια που παραμερίζει κάποιους χαρακτήρες- μυθοπλαστικά πιο ενδιαφέροντες απο εκείνη, όπως ο τόσο ιδιαίτερος Γιουσίφ, παρόλαυτα η πολυπρόσωπη αυτή ιστορία προσφέρει πολυδιάστατες εικόνες και εμπνέει ποικίλα συναισθηματα στον αναγνώστη..

Πιθανόν το μέγεθος και οι 750 σελίδες του βιβλίου προκαλέσουν δέος στον αναγνώστη- κι όμως η γραφή κυλά άνετα κι ευχάριστα! 

Η Σόφη Θεοδωρίδου κατορθώνει να συνθέσει άλλη μια σφιχτοδεμένη πλοκή με την πένα της να γίνεται διεισδυτική, χωρίς όμως να κουράζει τον αναγνώστη...

Το υλικό της κυρίας Θεοδωρίδου κι ο επιδέξιος χειρισμός του "δικαιολογούν" τη μεγαλη έκταση του μυθιστορήματός της.

            Ο "Ροδανθός", στην ουσία αποτελεί μια σάγκα - μια οικογενειακή , δηλαδή , ιστορία τριών γενεών, που παρακολουθούν την κρισιμότερη πεντηκονταετία των Δωδεκανήσων, μέσα από ένα πρίσμα ανθρωποκεντρικό κι εμπλουτισμένο με πλουσιότατα λαογραφικά στοιχεία, που αποδεικνύουν την εντρυφή μελέτη της συγγραφέως πάνω στο θέμα...

Σίγουρα πρόκειται για λεπτομέρειες που -εν μέρει-επιβραδύνουν τη δράση όχι όμως σε σημείο να πλατειάζει η αφήγηση, αλλα μονο για να καταστήσουν τις καταστασεις περισσότερο "βιωματικές" για τον αναγνώστη..

Χάρη σε αυτες τις λεπτομέρειες αναβιώνει πιστά η εποχή και ο  αναγνώστης καθίσταται κοινωνός των ιδιαιτεροτήτων και της εποχής και της νησιωτικής ζωής κάτω  από την άνομη εξουσία του κατακτητή...

Με περιεκτικές αναφορές η Σόφη Θεοδωρίδου παρουσιάζει την οδυνηρή μετάβαση από την ακατέργαστη νωχέλεια και τη ξεκάθαρη βαρβαρότητα των Οθωμανών, στην πιο συστηματική ύπουλη κτηνωδία των ομόθρησκων Ευρωπαίων -Ιταλών αρχικά αλλά και Γερμανών.

Τα παρασκηνιακά παιχνίδια των Μεγάλων Δυνάμεων, η ιταλική κουλτουρα, η σκληρότητα του ιταλικού φασισμού -προοοίμιο του ολοκληρωτισμού που θα σαρώσει την Ευρώπη και τη χώρα μας ολόκληρη στην Κατοχή...

Οι σκληροκαρδοι ηγέτες των ιταλοκρατυούμενων Δωδεκαήσων που καταρρίπτουν το μύθο του "καλού Ιταλού" , όπως τον διέσωσε κυρίως η συνηθκολόγηση του Μπαντόλιο.

Διάσπαρτα τα ιστορικά στοιχεία ενσταλαγμένα σε σωστές δόσεις μέσα στο κείμενο.

Ένα από τα πιο δυνατα στοιχεία του βιβλίου είναι πως η πορεία των ηρώων του- με προεξάρχουσα τη Σμαράγδα- αναδεικνύει τις ευγενεστερες αξίες της ζωής: Φιλότιμο, Μόχθο, Καλοσύνη, Συγχώρεση.

Η συγγραφέας ανυψώνει την Οικογένεια, την Τιμιότητα, τη Φιλία και τη Συμπόνια στον Πάσχοντα Πλησίον αφήνοντάς τα να πέσουν σα "σπόροι φιλόδοξοι"  στο χώμα της ψυχής μας!

Δεσπόζοντα ρόλο παίζει η μητρική αγάπη στην πιο σπαρακτική της ίσως εκδοχή (κι ίσως άξιζε εδώ η συγγραφέας να έχει επιμείνει ακόμη περισσότερο.) 

Εκείνο που μένει ως απόηχος αυτού του εξαισιου μυθιστορήματος είναι σίγουρα η αγάπη στην πατρίδα και η λαχτάρα της Λευτεριάς, που χωρις να προσλαμβάνει επικό χαρακτήρα στεκεται πάνω απο πλούτο και προσωπική ευημερία.

Πάνω από όλα όμως ο "Ροδανθός" της Σόφης Θεοδωρίδου παραμένει ένας ύμνος στην Οικογένεια που ως θεσμός συνέβαλε αποφασιστικά στην επιβίωση του πολύπαθου Έθνους μεσα στις μπόρες των Καιρών...

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ, Ο Γερμανός Γιατρός

                                                     Ο Γερμανός Γιατρός, Σόφη Θεοδωρίδου 
                                                                     Είδος: Πολεμικό Δράμα
                                                                      Βαθμολογία : 10/10

Σελίδες : 498
Έτος Έκδοσης : 21/4/2019
Τιμή 17,90- 15,93ευρώ

Η αγαπημένη μας συγγραφέας Σόφη Θεοδωρίδου, που παρέα με ανθρώπους του μόχθου και ήρωες χειροπιαστούς ,περιδιαβάίνει τις μπόρες του 20ου αιώνα, φέτος αφήνει τα χρόνια του Εθνικού Διχασμού βενιζελικών- αντιβενιζελικών και τη φλογερή "Αγαπητικιά" και μας μιλά για τα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής...

Εντούτοις, "Ο Γερμανός Γιατρός" της κατορθώνει να κάνει τη διαφορά, και να προσφέρει πολλά περισσότερα από "μια- ακόμη -μελαγχολική- ιστορία" από την τραγικότερη ίσως στιγμή της πατρίδας μας.Από τα βιβλία που γίνεσαι ευτυχέστερος και ηθικά πλουσιότερος όταν τα ανακαλύπτεις...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε ένα άγνωστο νησί του Ανατολικού Αιγαίου, η 27χρονη Λήδα κουβαλά το στίγμα της προδοσίας και με τη νόθα κορούλα της την Αφροδίτη, δοκιμάζει την καθολική περιφρόνηση των συντοπιτών της.

Μοναδική εξαίρεση ο μπαρμπα Λάζαρος, ο επωνομαζόμενος Παππούς, ένας γιγαντόσωμος απόμαχος ναυτικός με τρυφερή καρδιά, που δίνει καταφύγιο στη διωγμένη Λήδα και το απροστάτευτο μωρό της, αψηφώντας τις κοινωνικές επιπτώσεις επάνω στον ίδιο.

Η θύελλα του Πολέμου και της γερμανικής εισβολής ξεσπά και στο μικρό νησί, καταφθάνει η Ρίτα με τον ορφανό γιο της Μάριο, και τα δικά της μυστικά.

Εν τω μεταξύ, στη Γερμανία, ο επίατρος Κρίστιαν Μίλλερ -μεγαλωμένος σε μια πολύτεκνη αγαπημένη οικογενεια με τέσσερις γιους- αποχαιρετά την αρραβωνιαστικιά του, τη γλυκιά και καλόβολη Μάρεν, ακολουθώντας τις διαδοχικές του μεταθέσεις από τα νερά της Νορβηγίας ως τη Μεσόγειο.

Κι ενω πίσω στο Βερολίνο, η Μάρεν αγωνιά για κείνον και την αμφιλεγόμενη συμπεριφορά της αδελφικής της φίλης της Άννε, ο Κρίστιαν καταφθάνει στο νησί της Λήδας.

Εκεί, η γερμανική διοίκηση έχει μετατρέψει τους αυτόχθονες κατοίκους "σε σκλάβους  του Γ' Ράιχ, δίχως δικαιώματα", κι ο Γερμανός επίατρος Κρίστιαν Μίλλερ θα δει να συγκρούονται μέσα του,

η αγάπη του για την πατρίδα του, από τη μια,

και οι ουμανιστικές του αρχές από την άλλη:

Αυτές όπου ο ανθρώπινος πόνος δεν γνωρίζει φυλή, χρώμα και γλώσσα, παρά μόνο ανάγκη για λίγη ανθρωπιά..

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 
"Ο Γερμανός Γιατρός" είναι ένα από τα πιο βαθιά και ανθρώπινα βιβλία της Σόφης Θεοδωρίδου.
Αποτελεί ένα κόσμημα ανθρωπιάς στη βιβλιογραφία της και στον χώρο του Ιστορικού Μυθιστορήματος, εστιάζοντας στα χρόνια της Κατοχής, για να καταλήξει σε εκπληκτικά μηνύματα Ουμανισμού κι Αλληλέγγύης.

Η Σόφη Θεοδωρίδου έχει μιλήσει ξανά για τη ζοφερή περίοδο της Γερμανικής Κατοχής:Κάποια βιβλία της την άγγιξαν ακροθιγώς εκκινώντας από άλλη χρονική στιγμή.
όπως "Η Νύφη Φορούσε Μαύρα", "Η Αγαπητικιά",
"Τα Χνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών"
Κάποια την είχαν στο επίκεντρο όπως "Η Αμαρτία Της Ομορφιάς" και το Στεφάνι Από Ασπαλαθο", που μάλιστα επεξέτεινε τον προβληματισμό του και στις επιπτώσεις του Εμφυλίου πάνω στους αθώους.
Εύλογα κάποιος θα απορήσει τι καινούριο έχει να μας προσφέρει,η συγγραφέας Θεοδωρίδου φέτος, επιστρεφοντας για τρίτη φορά ξεκάθαρα,  στο ίδιο θεματολογικό πεδίο , αυτό του του Β'ΠΠ.
Κι όμως, η Σόφη Θεοδωρίδου, ήρθε να μας χαρίσει 
ένα βιβλίο πραγματικά ξεχωριστό, πολύ βαθύτερο από ένα ακόμη ιστορικό μυθιστόρημα,,αφού το πρόκριμα είναι κάτι διαφορετικό και πιο ουσιαστικό:
Για την ακρίβεια "Ο Γερμανός Γιατρός", παρά το ισχυρό ιστορικό του πρόσημο, δεν αποτελεί ένα απλό "σχόλιο" στα εθνικά μας δρώμενα από τη σκοπιά των καθημερινών ανθρώπων.
"Ο Γερμανός Γιατρός" αποτελεί ένα χαμηλόφωνα αντιπολεμικό βιβλίο,που έρχεται να υπενθυμίσει ευγενή Ιδανικά, σε μια ίσως κυνική εποχή, και να κηρύξει τη συναδέλφωση των λαών μεσούσης της ανθρωποσφαγής , που ακόμη κ σήμερα προσλαμβάνει άλλες μορφές.
Παρά τον κινηματογραφικό του ομόλογο με τον ίδιο τίτλο, ετούτος ο γιατρός αποτελεί την επιτομή της Καλοσύνης κι ας ανήκει στις δυναμεις του Κακού...
Το ευτυχημα είναι πως αφορμή είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο:
Κατά τη συνήθεια της Σόφης Θεοδωρίδου να μεταπλάθει αληθινές αφηγήσεις γεροντότερων, σε μεγάλης δυναμικής κι ευαισθησίας μυθιστορήματα, και ο "Γερμανός Γιατρός" έχει βασιστεί στα πολύτιμα χειρόγραφα ενός ανθρωπιστή γιατρού που αξίζει μνείας και σεβασμού, του Χανς Λεμπέρ
Η Σόφη Θεοδωρίδου, με το συγγραφικό της ταλέντο, τιμά την άγια μνήμη αυτού του- προφανώς σπάνιας συμπόνιας-Γερμανού γιατρού, μετουσιώνοντας το μικρό της "προσκύνημα" και την έμπνευσή της από τις σημειώσεις εκείνου, σε μια ακόμη εξαίσια μυθιστορηματική έμπνευση:
Το βιβλίο έχει ανθρωποκεντρική κι όχι ιστοριογραφική στοχοθεσία κι αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι, τεχνηέντως, ο τόπος δράσης πουθενά δεν κατονομάζεται. 
Τώρα το βίωμα του πιο ολέθριου πολέμου της Ιστορίας δίδεται από δυο διαφορετικές γωνίες:Του κατακτητή και του κατακτημένου.
Έχουμε, αρχικά, το απόλυτα αναγνωρίσιμο στο συλλογικό μας υποσυνειδητο πρίσμα του υπόδουλου που πασχίζει στην απόλυτη δυστυχία  του να επιβιώσει διασώζοντας την αξιοπρέπειά του!
Αυτό εκφράστηκε από τους κατοίκους του καταληφθέντος νησιού με τις τυπικές φιγούρες του επαρχιακού μικρόκοσμου.Οι χαρακτήρες διατηρούν τη δυναμική τους προσδίδοντας ηχηρή την κοινωνιολογική διάσταση που χαρακτηρίζει το έργο της Σόφης Θεοδωρίδου συνολικά.
Έτσι συναντάμε τον ισορροπιστη μικροπολιτικών συμφερόντων γλοιώδη τοπικό άρχοντα τον Δήμαρχο, τους προύχοντες, την πατριαρχίκή ασφυκτική οικογένεια, τους σεβάσμιους απόμαχους, τους επαναστάτες τα εξιλαστήρια θύματα της ηθικοπλαστικής κοινής γνώμης, τους απόβλητους.
Πάνω από όλα, όπως σχεδόν σε όλα τα βιβλία της Θεοδωρίδου, αναδεικνύονται οι Γυναίκες που παλεύουν να ανακτήσουν τον αυτοπροσδιορισμό της και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση:
Η αδηφαγία της κοινωνικής κατακραυγής στοχεύει κυρίως αυτές κι αποτελεί η πιο θλιβερη εκφανση του φαρισαισμού και μιας σαθρής υπεροχής των δήθεν νομοταγών, που σύντομα θα συντριβεί κάτω από τη γερμανική μπότα.
Παρακολουθούμε συνακόλουθα, τη γερμανική σκληρότητα να μεταλλάσσει την ανθρωπογεωγραφία της τοπικής εκείνης κοινωνίας μεταστρέφοντας στάσεις και ηθικές επιλογές.
Η συνύπαρξη των Γερμανών με τους υπόδουλους Έλληνες όμως επεφύλασσε κ φωτεινές εκπλήξεις, όπως ο Γερμανός λοχίας Φίσερ με κάτι από Ελλάδα στην αγαθή ψυχή του.
Ο έρωτας τρυπώνει απρόσκλητος προκαλώντας τριγμούς σε ασφαλείς ισορροπίες κι οι ανατροπές διαδέχονται η μια την άλλη, μοιρασμένες σε σωστούς χρόνους,
Από την άλλη, η ματιά της συγγραφέως, μάς ταξιδεύει μακρυά, στο χιτέρικό Βερολίνο, και στους καθημερινούς ανθρώπους των μετόπισθεν:
Εκείνους που ,ενθουσιώδεις-κι ίσως με έναν φόβο κρυμμένο στις ανυπόμονες καρδιές τους- ξεπροβόδιζαν τα νιάτα της χώρας τους, για να ανανακτήσουν την εθνική υπερηφάνεια, και να εκδικηθούν την ταπείνωση των Βερσαλλιών, που σφράγισε την προηγούμενη γενεά και διέγραψε δυσοίωνο το μέλλον στη δική τους.
Εκείνους τους Γερμανούς που σταδιακά είδαν το αφήγημα του ναζιστικού μεγαλείου να μουντζουρώνεται από τα καπνισμένα ερείπια και το αίμα των νεκρών παιδιών, συζύγων κι αδελφών, όπως αυτό κατέφθανε σε σημειώματα από Ανατολή Δύση , Νότο και Βορρά, όπου έφθασαν ο χιτλερικός επεκτατισμός.. 

Στις σελίδες της Θεοδωρίδου ανανβιώνουν στιγμιότυπα που θυμίζουν το εμβληματικό βιβλόο "Μόνος στο Βερολίνο" του Hans Fallanda, οποίος με θάρρος μλιησε για την τραγωδία των καθημερινών Γερμανών στα μετόπισθεν ...Φιλήσυχoι οικογενειάρχες κάτω από το καχύποτο βλέμμα πανίσχυρων παραγόντων του ναζιστικού κόμματος,και μια πολιτεία που αποσυντίθεται αργά κ βασανιστικά.
Στα πρόσωπα γονέων που θρηνούν τα σκοτωμένα τους παιδιά -προς δόξαν του Τρίτου Ράιχ, όπως τα έδειξε και η Θεοδωρίδου- αχνοφέγγει το δάκρυ του ζεύγους Κβάγκελ, της Άννας και του Όττο από τις σελίδες του Fallanda.Ο μικρόκοσμος της πολυκατοικίας όπου κατοικούν κάποιοι ήρωες κ ηρωίδες στον "Γερμανό Γιατρό" θύμισε κάποιους από τους ήρωες του Φαλλάντα, όπως ο νεαρός Περζίκε, ομαδάρχης στα Ες Ες.
Τη μεταστροφή των Κβάγκελ του Φαλλάντα  και την συμβολική αντίσταση με τις κάρτ ποστάλ αφύπνισης των Γερμανών πολιτων εναντίον του αιμοδιψούς  Φύρερ τους, προσωποποίησε εδώ η Άννε, μια μικρή Sophie Scholl, που διάβηκε ως το τέλος την οδό του μαρτυρίου της, όντας από τους λίγοστους Γερμανούς που αντιστάθηκαν γενναία στο τυραννικό καθεστώς των Ναζί, επωμιζόμενοι το ύστατο τίμημα.
Κορυφαία όμως προσωπικότητα του έργου είναι ο γλυκύτατος στρατιωτικός γιατρός της Wehrmacht, Κρίστιαν Μίλερ, μια ευγενής φιγούρα από κείνες που δικαιώνουν την πολύπαθη παρουσία του Ανθρώπινου Γένους.
Αυτό το πρόσωπο συνοψίζει μιαν υπέροχη αντίφαση: 
Ένας Γερμανός αξιωματικός, που ήρθε να φωτίσει τις ψυχές των απελπισμένων Ελλήνων, διαβρώνοντας τον ναζιστικό ζόφο με το φως της αδιαπραγματευτης συμπόνιας.
Ένας πανίσχυρος κατακτητής που έθεσε εαυτόν στην υπηρεσία των υποτελών του, θυμίζοντας τη μυσταγωγία του Ιερού Νιπτήρος, καθώς καταθέτει την προνομιακή του θέση στην υπηρεσία των ανίσχυρων υπόδουλών του.
Ένας ιδιότυπος ιεραπόστολος,που ενεδυμένος την αιματοβαμμένη στολή της Wehrmacht γιάτρευε αδιακρίτως και άοκνα άρρωστα κορμιά και κουρασμένες ψυχές, δίχως να ζητά διαπιστευτήρια φρονημάτων.
Ένας όμορφος άντρας που ατενισε φωτεινούς ορίζοντες στη ζωή ακολουθώντας τα χνάρια του Αλσατού συμπατριώτη του, του Αλβέρτου Σβάιτσερ, του διακεκριμένου μουσικού - γιατρού, που πήγε στην Αφρική να διακονήσει τη Μαύρη Φυλή σε μια εποχή όπου θέριευαν τα φυλετικά μίση, όπως ο Γερμανός στρατιωτικός γιατρός έπραξε προς τους σκλάβους του Reich.

Από την ενωμένη του, πολύτεκνη και καλοπροαίρετη, οικογένεια "με τη χριστιανική αγωγή"- μέχρι τις υπεύθυνες ιατρικές σπουδές κι έναν τρυφερό έρωτα , ο επίατρος Μίλλερ εξελίσσεται ηθικά, μεταβαίνοντας από την αγάπη στην πατρίδα, στη συνειδητοποίηση ότι σκοτεινά πρόσωπα καπηλεύτηκαν αυτό το όμορφο ιδανικό μετατρέποντάς το σε φονικό όπλο: Μια εφιαλτική ματαίωση κάθε αξιοπρεπούς Γερμανού που οι εθνικές αυταπάτες τον συμπαρέσυραν στο μηχανισμό του Πολέμου- ενίοτε τον μετέλλαξαν σε δήμιο της ειρήνης και κάθε αρχής.

Χωρίς εξιδανικεύσεις, και με μια πειστική ψυχική διαδρομή ο φωτεινός επίατρος Κρίστιαν της Σόφης Θεοδωρίδου σπάει με πρωτόγνωρο τρόπο το δικαίως παγιωμένο στερεότυπο του "άτεγκτου Γερμανού τυράννου, που έμεινε -στην καλύτερη αγκυλωμένος- σε μια απαρασάλευτη πειθαρχία απέναντι στις εντολές του Ράιχ του, απαθής στην άμετρη οδύνη κι εξαθλίωση των αθώων υποτελών του".
Ο στρατιωτικός αυτός γιατρός των ναζιστικών δυνάμεων Κατοχής ζητά "απλώς" να παραμείνει άνθρωπος μέσα από το λειτούργημά του κι όχι ο -κατά τον όρο της Πασχαλίας Τραυλού στο Άγαλμά της-"πολεμάνθρωπος" που αξίωνε η στολή κι ο ναζιστικός αετός στο στήθος του.
Χωρίς την αχλύ καποιου αταίριαστου ρομάντζου από τα τόσο προσφιλή στο κοινό αίσθημα, χωρίς τον έρωτα κάποιας υπόδουλης γυναίκας, ο Μίλλερ αβίαστα επιλέγει στρατόπεδο: Τον Πάσχοντα  Άνθρωπο.
Ένας χαρισματικός "Ασκληπιός", έγινε ο επίατρος Μίλλερ, που ξόρκισε τη δυναστεία της Ασθένειας στη σκιά του "παππού Ιπποκράτη".
Ένας Κατακτητής που η δύναμη της Αγάπης τον έκανε Ελευθερωτή και γέφυρα ανάμεσα στους λαούς.
Ο επίατρος Κριστιαν Μίλλερ αντιπροσωπεύει μεταξύ άλλων και τήν αυτοκριτική που το γερμανικό έθνος χρωστά απέναντι στον εαυτό του και την ανθρωπότητα ολόκληρη για το ανεπούλωτο πλήγμα που κατάφερε στον Ανθρώπινο Πολιτισμό.
Θέτει κι εκείνος εν αμφιβόλλω την πορεία της Γερμανίας του και τον παραλογισμό ενός πολέμου, που σάρωσε κάθε ηθική, ξεμπροστιάζοντας το ανθρώπινο είδος πάνω στην πιο καλή του ώρα, τη στιγμή της απόλυτης τεχνικής ακμής του.
Είναι απόλαυση να παρακολουθείς αυτόν τον ωραίο γιατρό επί το έργον, ενόσο συμφιλιώνει τον ερωτευμένο άντρα με τον ευαισθητοποιημένο κι οξυδερκή επιστήμονα.
Συνάμα ωστόσο συμπάσχεις παράλληλα, με όσους τον πλαισιώνουν, αφού κάθε χαρακτήρας κερδίζει τη θέση του στο βιβλίο, αποτρέποντας τη μονομέρεια που προδιαγράφει ίσως ο τίτλος.
Εδώ τον Έλληνα αναγνώστη κάπου ίσως τον πληγώνει η συνειδητοποίηση της οδυνηρής οπισθοδρόμησης που βίωνε η ταλανισμένη χώρα μας σε σχέση με την προηγμένη Ευρώπη που, παρότι ενορχήστρωνε πολέμους, και μηχανορραφούσε εις βάρος αδύναμων κρατών, έκαμε και σπουδαία άλματα, στο πνεύμα, στην έρευνα, στην τεχνογνωσία κ στην επιστήμη.Το νησί υπογραμμίζει το χάσμα:
Η κακοδαιμονία του άγονου τόπου που θέλησε να καταπολεμήσει ο αγαπημένος μας επίατρος υπογραμμίζει πόσο ισχνή κι έκθετη ήταν η βασανισμένη Ελλάδα, παραδομένη στη φτώχεια, το κοντόφθαλμο ατομικό συμφέρον, τις προκαταλήψεις, τον αναλφαβητισμό.
Ο κύκλος της Κατοχής για το άγνωστο, αιγαιοπελαγίτικο νησί κλείνει με καθυστέρηση κάποιων μηνών όπως συνέβη στα -υπόλοιπα -Δωδεκάνησα όπου αυτό ανήκε.Αυτό θα σταθεί ιδιότυπα καθοριστικό για τις εξελίξεις.
        Το φινάλε της Θεοδωρίδου συγκινεί με τον λυρισμό του αναπαράγοντας γλυκά ενα αντιπολεμικό "εικαστικό μοτίβο" , που αναδεικνύει τη συμβολική γοητεία της Λογοτεχνίας, που ανακαλεί πίσω την λησμονημένη Ανθρωπιά χωρίς ίχνος διδακτισμού.
Για όλα αυτά ο Κρίστιαν Μίλλερ εγγράφεται στην ψυχή μας ως ο...συμπαθέστερος Γερμανός της Κατοχής σε βιβλίο τουλάχιστον. Μια ακτινοβόλα προσωπικότητα που- χωρίς τυμπανοκρουσίες- φλέγεται από έρωτα για τον Άνθρωπο που τη νιώθεις να γιατρεύει την ίδια την ψυχή σου.
Θεωρώ ότι όποιος αναγνώστης ανακαλύψει τούτον τον ωραίο Γερμανό, δε θα τον ξεχάσει ποτέ.
Ένας αθόρυβος ήρωας που η δική του Αντίσταση υπήρξε πιο σεμνή αλλά πολύ πιο ουσιώδης γιατί συμπεριέλαβε πολύ  πιο διαχρονικά διακυβεύματα από μια συγκεκριμένη συγκυρία, χωροχρονικώς προσδιορισμένη..
Το ιατρικό αυτό χέρι, που δε ζητούσε ταυτότητες αλλά μονάχα πληγή να γιατρέψει, συνέτριψε εν τέλει, δομικά το ναζιστικό ιδεώδες -όχι με τα όπλα συγκεκριμένων μαχών- αλλά προτάσσοντας τη Συμπόνια και το χριστιανικό Έλεος έναντι της Σκληρότητας του Ατομικισμού, της Αλαζονείας που ζητα τα εαυτής.
Κι αν ο Ναζισμός του Χίτλερ ηττήθηκε στο Βερολίνο το 1945, μονάχα η αλληλεγγύη των λαών κι αρχές σαν την  ανιδιοτελής προσφορά στον διπλανό μπορούν να εξαλείψουν τον τοξικό του σπόρο.
Αυτή είναι η κληρονομιά του...Κρίστιαν Μίλλερ ή καλύτερα του γλυκύ Χανς Λεμπέρτ που είναι ο άνθρωπος πίσω από τον μυθιστορηματικό ήρωα, και υπήρξε- τω όντι- ένας εκλεκτός επιστήμων ιατρός, ένας εξαιρετός Στρατιώτης -όχι της Wehrmacht, όπου τον έταξε η μοίρα, αλλά των Ιδανικών του Ανθρώπου όπου τον έταξε η δική του βούληση, και το δικό του μεγαλείο που έκανε την υπέρβαση.
Οφείλουμε να μην ξεχάσουμε τον γιατρό Λέπμερ, όχι ως φυσική παρουσία που πέρασε από τη χώρα μας, αλλά ακολουθώντας τον φωτεινό δρόμο της Προσφοράς του ως απάντηση στο Μίσος.
Τού χρωστάμε να διασώσουμε την ακριβή του προίκα όπως εύληπτα διαγράφεται από την πένα της Σόφης Θεοδωρίδου, κι αυτή η αφύπνιση της ψυχής είναι το υψηλότερος κέρδος από αυτό το μυθιστόρημα- πέραν της τέρψης που, αναντίρρητα, προσφέρει η ανάγνωσή του.
"Ο Γερμανός Γιατρός" της Σόφης Θεοδωρίδου αποτελεί, λοιπόν, ένα εντελώς διαφορετικό βιβλίο για την Κατοχή και μια πολύτιμη προσθήκη, όχι για την αναμφισβήτητη γοητεία του μύθου του αλλά για τις αξίες  που έρχεται να κηρύξει...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ, Η Αγαπητικιά

                                 Η Αγαπητικιά ,Θεοδωρίδου Σόφη
                       Είδος:Ιστορικό
                      Βαθμολογία: 9,5/10
                                                                 

Εκδόσεις Ψυχογιός
Έτος Έκδοσης: 17 Μαίου 2018
Σελίδες 544
Τιμή 16,92- 15, 38ευρω

Φέτος η Σόφη Θεοδωρίδου μάς συστήνει μια φλογερή γυναίκα, τη Ρόσα, που αρνείται να υποταχθεί στις συμβάσεις της εποχής της και προσπαθεί να τα βγάλει πέρα τις δύσκολες εποχές του Εθνικού Διχασμού.
        Ένα αξιοσημείωτο βιβλίο, με πολιτικές κι αισθηματικές αποχρώσεις, που συζητήθηκε αρκετά με διιστάμενες απόψεις για το λεπτό ιστορικό ζήτημα που διαπραγματεύτηκε και τον τολμηρό χαρακτήρα της ηρωίδας του Ρόσας...
Ένα βιβλίο που κατηγορήθηκε για την ιστορική θέση που πήρε.
Ας ανακαλύψουμε μαζί την αλήθεια του και την ατίθαση ηρωίδα του:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ρόσα με τη φωτιά σε μαλλιά και καρδιά μεγαλώνει σε ένα αριστοκρατικό σπίτι ενός από τους ισχυρούς παράγοντες της Αθήνας που πρόσκεινται στον Βασιλιά Κωνσταντίνο.
             Μια μέρα, η Ρόσα απρόσμενα συναντά τον Χάρη , ένα παλικάρι από την πρόσφατα απελευθερωμένη Μακεδονία.
Με τη στάμπα του Τουρκομερίτη να τον συνοδεύει ο φτωχός Χάρης πασχίζει να επιβιώσει και να σπουδάσει στην Ιατρική, διεκδικώντας ένα καλύτερο μέλλον σε καιρούς δίσεκτους.
Ο αντιφατικός τους έρωτας Ρόσας Χάρη σύντομα θα έρθει αντιμέτωπος με το κοινωνικό κ ιδεολογικό τους χάσμα.
                Ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος ξεσπά κι η πολύπαθη Ελλάδα βρίσκεται διχασμένη ανάμεσα στον φιλογερμανό Βασιλιά της και έναν φιλόδοξο Βενιζέλο που στη συμμαχία Αγγλογάλλων βλέπει την ευκαιρία για την υλοποίηση της Μεγάλης Ελλάδας, των 5 θαλασσών κ των 3 ηπείρων.
                 Η πρωτεύουσα σπαράσσεται από αιματηρές διαμάχες 2μιση ετών που μοιραία θέτουν σε νέα δοκιμασία και τον έρωτα της Ρόσας και του Χάρη.
       Ο Χάρης, υποκινούμενος από τον φίλο του Χριστόφορο, αναπηρο του προηγούμενου πολέμου, θα προσχωρήσει στο Κίνημα της Εθνικής Άμυνας , ενώ η Ρόσα θα έρθει σε ρήξη με τη συντηρητική της οικογένεια για να υπηρετήσει κι αυτή την πατρίδα της όπως μυριάδες Ελληνίδες.
Ο πόλεμος στο μακεδονικό μέτωπο και την...πολεθνική Θεσσαλονίκη θα της επιφυλάξει εκπλήξεις άλλοτε ευχάριστες, άλλοτε δυσάρεστες θεριεύοντας ωστόσο το πάθος της με τον Χάρη.
Όταν  η Ρόσα, ως "Ιφιγένεια", θα κληθεί να θυσιαστεί για την οικογενειακή ευημερία, θα κλείσει βαθιά στην καρδιά της την αγάπη της ως την ανατροπή της μοίρας.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Σόφη Θεοδωρίδου δε χρειάζεται συστάσεις:

            Το όνομά της  στο εξώφυλλο ενός βιβλίου αποτελεί εγύηση για ένα ποιοτικό και συνάμα βαθιά συναισθηματικό ανάγνωσμα και "Η Αγαπητικιά" δικαιώνει απόλυτα κάθε αναγνωστική προσδοκία, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο του έργου που μια δεκαετία προσφέρει στη Λογοτεχνία μας η αγαπημένη συγγραφέας.
      Η "Αγαπητικιά" είναι ένα βιβλίο με ιστορικό βάρος, που ισορροπεί ιδανικά το πολιτικό στοιχείο με το προσωπικό δράμα των ηρώων, ακολουθώντας πολιτικά κι ερωτικά πάθη με την ίδια ένταση χωρίς κανένα στοιχείο να πνίγεται μέσα από το άλλο.
Αυτή η ισομέρεια δίνει ένα σύνολο που διαφωτίζει ιστορικές αλήθειες,  εκτοξεύοντας όμως την αγωνία για τα πρόσωπα.
       Η Ιστορία στη Θεοδωρίδου,  γίνεται μια ζώσα πραγματικότητα και όχι πλεόν απρόσωπη καταγραφή, με αποτέλεσμα ο αναγνωστης να κατανοεί τους κραδασμούς της και τις συνέπειές της στις ζωές των απλών πολιτών.Αυτό σταδιακά γαλουχεί μια γνώση πιο ουσιαστική που αναλογεί σε υπεύθυνους πολίτες με συναίσθηση των επιλογών τους.
Η Αγαπητικιά όμως ρέει λίγο πιο εύληπτα από πρότερα έργα της συγγραφέως λόγω, διότι το αισθηματικό στοιχείο έχει τονιστεί περισσότερο κι η  δυναμική των προσώπων υπερτερεί του πολιτικού πλαισίου, όπως και στην "Αμαρτία Της Ομορφιάς"
             Στην "Αγαπητικιά" η κεντρική ηρωίδα δεν ανήκει στα λαικά στρώματα όπως οι προηγούμενες ("Στεφάνι Από Ασπάλαθο,"" Η Νύφη Φορούσε Μαύρα") αλλά προέρχεται από τον στενό πυρήνα της αθηναικής αριστοκρατίας που είχε πρόσβαση ακόμη και σε παράγοντες των ανακτόρων.

           Μια κοπέλα ατίθαση,  αυθάδης και θαρραλέα, με τσαγανό δυσεύρετο σε  γυναίκες της εποχής και της τάξης της...
          Εντούτοις, η Ρόσα δεν διαθέτει αλαζονεία έναντι των φτωχών, αντιθέτως η περοφρόνησή της στρέφεται προς την τρυφηλότητα των αργόσχολων ανθρώπων του περίγυρού της περνώντας όμορφα μηνύματα σωστής ιεράρχησης κοινωνικών αξιών.
         Επιτέλους μια ηρωίδα με γήινη ομορφιά που η γοητεία της δεν πηγάζει από εξιδανικευτική συμμετρία κατά την εκνευριστική συνήθεια των μυθιστοριογράφων...!!!"
            Ο έτερος πόλος είναι ο Χάρης ένας χαρακτήρας ακεραιος, με γνήσιο πατριωτισμό και φιλότιμο, που συγκινεί παρότι είναι πιο ανασφαλής  από την εκρηκτική  Ρόσα.
Τα βιώματα και η προέλευση του Χάρη από τις σκλαβωμένες στους Τούρκους περιοχές  δικαιολογούν επαρκώς την ατολμία του.
Αυτοί οι δυο νέοι θα βρεθούν στη δίνη μιας άγριας εποχής που δίχασε τον λαό για να τον σύρει σε έναν χορό θανάτου που ξεκίνησε από τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, πέρασε από τις ταπεινώσεις του Εθνικού Διχασμού και τις μάχες στα χαρακώματα για να καταλήξει στην τραγωδία της Μικρασίας.
Γύρω τους πλήθος ξεχωριστών χαρακτήρων: Ο Χριστόφορος, ο συντηρητικός αξιωματικός Ιάσων, η αλέγκρα Μάγδα, ο πραγματιστής Θαλής με την κρυμμένη τρυφερότητα, οι σύντροφοι στο Μέτωπο...
           Ζοφεροί πρωταγωνιστές φυσικά είναι ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος και ο εμβληματικός Κρητικός πολιτικός Ελευθέριος Βενιζέλος.

          

   Η Σόφη Θεοδωρίδου φωτίζει μια εποχή λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, ανάμεσα στον Α'ΠΠ και στη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Εθνικό Διχασμό, με αφορμή τη διένεξη ανάμεσα στον φιλογερμανό, διχαστικό Κωνσταντίνο και τον διορατικό-τυχοδιώκτη κατ'άλλους- Βενιζέλο.

Το ζήτημα το είχε προσεγγίσει και η Σοφία Βόικου στο εξαιρετικό Γλυκόπικρο Λεμόνι της...αλλά η Θεοδωρίδου επελτάθηκε πςρισσότερο.

Η Σόφη Θεοδωρίδου εξηγεί πώς ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος έβαλε πάνω από την χώρα που κυβερνούσε τα καπρίτσια της Γερμανίδας συζύγου του, Σοφίας, και στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο εισηγήθηκε μια ουδετερότητα που ευνοούσε τη Γερμανία της γυναίκας του, ενόσο στρατεύματα γερμανικά, βουλγάρικα γαλλικά αλώνιζαν στην επαπειλούμενη Μακεδονία, που με τόσο νεανικό αίμα είχε επιστρέψει στην Ελλάδα 2 χρόνια πριν.
Η Σόφη Θεοδωρίδου αναδεικνύει πώς το πρόσωπο του Βασιλιά έγινε σημείο συσπείρωσης όλων των αντιδραστικών στοιχείων, αφορμή βίας εναντι κάθε προοδευτικής παρουσίας, και φετίχ της θρησκοληψίας, που έφτανε μέχρι υποκινούμενες μεσαιωνικές τελετές αφορισμού των βενιζελικών αντιπάλων σε πόλεις και χωριά!
Από την άλλη δεν παραλείπει να αναφέρει την προσήλωση του Βενιζέλου στους αυταρχικούς Αγγλογάλλους που ταπείνωσαν τη χώρα, εκβιάζοντας τον ελληνικό λαό με πείνα δια αποκλεισμού και βομβαρδισμό από το Φάληρο, προκειμένου να πολεμήσει για τα δικά τους συμφέροντα στη Μακεδονία.
Δεν αποσιωπώνται ούτε πράξεις αντεκδίκησης των βενιζελικών μετά την αποχώρηση του πείσμωνος Κωνσταντίνου.
           Η συγγραφέας αναμεταδίδει παρέα με τους ήρωές της την κόλαση των χαρακωμάτων που τη γνωρίσαμε σε εμβληματικά έργα όπως το "Ουδέν Νεότερον από το Δυτικό Μέτωπο του Ρέμαρκ, και "Η Ζωή εν Τάφω" του Μυριβήλη.
Μέσα σ' όλα η φιγούρα της Γυναίκας Νοσοκόμας όπως αναδείχθηκε σε έργα σαν τον "Αποχαιρετισμό Στα Όπλα" , με ενδεικτικά στιγμιότυπα από το δράμα των νοσοκομείων και των μετόπισθεν- και σε άμεση συνάρτηση προς την ιστορία μας, στο πιο συγκινητικό σημείο της.
          Έπεται το ολέθριο σφάλμα του Βενιζέλου να προκηρύξει Εκλογές τον Νοέμβρη του 20 μετά τον θρίαμβο των Σεβρών, με τη συγγραφέα να εκθέτει τα αίτια της ήττας του και την εφιαλτική Παλιννόρθωση.
             Κάποιοι ίσως κατηγορήσουν τη Θεοδωρίδου για εξύμνηση του Βενιζέλου...Εγώ διαφωνώ.
Θεωρώ ότι ήταν αντικειμενική κι αυτό δεν επιτρέπει πάντα "αποστάσεις ασφαλείας":
Δε γίνεται στο όνομα των ίσων αποστάσεων να αποκρύπτουμε την αλήθεια κι αυτή είναι συντριπτική εις βάρος του Άνακτα που θυσίασε τα δίκαια όνειρα ενός έθνους σε προσωπικές ιδεολήψίες, πνίγοντάς τα στο αίμα των αθώων, πολλές φορές...
Από την άλλη ο Βενιζέλος, εκ του αποτελέσματος  και μέσα από τα λάθη του,σαφώς, αποδείχθηκε η τελευταία αστραποβόλα πολιτική παρουσία της ταπεινής Ελλάδας που μπορούσε να τής αποφέρει κάτι παραπάνω μέσα στα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα των Μεγάλων.
          Μετά τη Μικρασία, εντούτοις, το πολιτικό στοιχείο υποχωρεί κι η πένα της Θεοδωρίδου εστιάζει το ατομικό δράμα της Ρόσα που κορυφώνεται από μιαν αναπάντεχη εξέλιξη, σπαρακτική, μαζί κι εξογιστική.Ένα τέτοιο πλάσμα- ανένταχτο και παράφορο-  ήταν απόλυτα αναμενόμενο να βιώσει τον έρωτα με ακραίο τρόπο, ενδεχομένως και ανάρμοστο.
Κάποιοι μπορεί να μην εγκρίνουν όλες τις επιλογές της Ρόσα , γεγονός όμως είναι πως η Σόφη Θεοδωρίδου έχει σκιαγραφήσει μια χειροπιαστή ηρωίδα με αδυναμίες που ΔΕΝ ενδύεται το φωτοστέφανο της χάρτινης αρετής, αλλά στηρίζει τις επιλογές της.
        Θα ήθελα ωστόσο να δω με μεγαλύτερη έκταση κάποιες πλευρές αυτών των επιλογών στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου που πέρασαν αρκετά γρήγορα.
Σε κάθε περίπτωση, αγάπησα πολύ το γοητευτικό αυτό μυθιστόρημα της Σόφης Θεοδωρίδου και το συστήνω ως μια από τις καλύτερες αναγνωστικές επιλογές -κι όχι μόνο για τη φετινή σεζόν.

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ , Τα Αχνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών

                           Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών, Σόφη Θεοδωρίδου
                                                                            Είδος Κοινωνικό
                                                                          Βαθμολογία: 8,5/10
               
Εκδόσεις : Ψυχογιός
Σελίδες: 557
Ημερομηνία Έκδοσης: Μάιος 2012

Αλλάζοντας λιγάκι το γνωστό μοτίβο της, η Σόφη Θεοδωρίδου με "Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών " επιλέγει κεντρικό ήρωα έναν άντρα κι όχι γυναίκα, σε μια εξίσου επιτυχημένη προσέγγιση του πολυτάραχου 20ου αιώνα μέσα από τα μάτια των μικρών του κόσμου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Θεμιστοκλής ξεκινά την πορεία του από ένα στοργικό σπιτικό στα προσφυγικά Θεσσαλονίκης, με την αμφιβολία της καταγωγής του να τον ταλανίζει ,ψαλιδίζοντας την αυροεκτίμησή του.
         Επουλώνοντας τις πληγές του Εμφυλίου καταφεύγει στο νησί της Μεγαλόχαρης η οποία τον ευλογεί με μιαν αγνή αγάπη από την οποία αποκτά έναν υπέροχο γιο.
         Με την καρδιά συντρίμμια και τον μικρό του Άλκη στην αγκαλιά, ο Θέμης θα αναζητήσει ξανά μια νέα αρχή στη Νέα Σμύρνη κι από εκεί στην επαρχιακή Επίκληρο της αρχαιολατρείας.
         Ο Άλκης θα μεγαλώσει στην προκατάληψη, με απαντοχή τον στοργικό πατέρα και θα ανδρωθεί για να συναντήσει έναν έρωτα δυνατό αλλά απαγορευμένο.
         Η Λένα, η πολύπαθη Ελένη με τα μυστικά, η εύθραυστη Θάλεια, ο αδίστακτος Δήμος.Πλήθος προσώπων σημαδεύουντη ζωή πατέρα και γιου...
        Κι όσο διαβαίνουν οι καιροί η Ελλάδα αλυσοδένεται στα δεσμά της Χούντας κι ο γοητευτικός Άλκης αναζητά το μυστικό της καταγωγής του και τον τρόπο να πραγματοποιήσει τα όνειρά του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Με έναν άντρα για κεντρικό ήρωα η Σόφη Θεοδωρίδου πλέκει ένα ακόμη κοινωνικό δράμα που ακολουθεί τα ματωμένα χνάρια των καιρών και κατορθώνει να χαρίσει ένα ακόμη δυνατό μυθιστόρημα κοινωνικών αποχρώσεων με έντονα συναισθήματα.
      Μυθιστόρημα που εξελίσσεται σε δυο γενιές.
      Ο έντιμος και φιλότιμος Θέμης, που πάντα αναζητά ανώδυνους συμβιβασμούς από τη μια,
κι από την άλλη ο φλογερός γιος του, ο ωραίος Άλκης, που αντιστέκεται στο σκληρό του πεπρωμένο κι αγωνίζεται να το αλλάξει, με όχημα τον έρωτα.
            Το στοιχείο όμως που κυριαρχεί,όπως στα περισσότερα έργα της Σόφης Θεοδωρίδου, είναι ηθογραφικός χαρακτήρας του έργου.
Πληθώρα εικόνων από προσφυγικες φτωχογειτονιές, το νησιωτικό τοπίο με την ευσέβειά του και κοινό παρονομαστή τη φτώχεια.
Έπεται η Επίκληρος, που παραμένει το βασικό σκηνικό στο μεγαλύτερο μέρος.:
Αποτελεί μια επαρχιακή κοινωνία, με μια πλούσια εθιμοτυπία που χαρακτηρίζει έναν βίο αγροτικό εξαρτημένο από τα τερτίπια της φύσης και τη σκληρή δουλειά, διατηρώντας την αρχαιολατρεία που συντηρητικοί κύκλοι αρέσκονται να οικειοποιούνται, με αναφορες σε παγανιστικές τελετές της αρχαιότητας.
Στην Επίκληρο υπάρχει ένας ιδιότυπος ελιτισμός που παραπέμπει σε επικίνδυνους φυλετικές θεωρίες για "περιούσιους λαούς", που θα φέρει πολλά εμπόδια στον Θέμη και τον μικρό Άλκη.
Η Επίκληρος, με το λόγιο όνομα, συνιστά μια μικρογραφία των αγκυλώσεων που χαρακτήρισαν τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, με τον διχασμό ,τους διωγμούς της Αριστεράς και την ασυδοσία των αρχών, με την εξουσία του Αστυνόμου και του Προέδρου.
           Μέσα από τους κατοίκους κι επιλεγμένους χαρακτήρες η συγγραφέας σκιαγραφεί τα πολιτικά μίση, το κλίμα του φόβου, την καταπίεση της γυναίκας και τη δουλοπρέπεια του φιλοβασιλικού πόλου που πολεμούσε κάθε προσπάθεια προόδου κι ανοχής στο διαφορετικό.
Εύστοχα αναδεικνύεται μια αρχαιολατρεία ψυχαναγκαστική, στα όρια της φολκλόρ καρικατούρας, κύριο χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων και του εθνικισμού, που εμπότιζε την ψυχή του λαού με μισαλλοδοξία.(καθεστώς Μεταξά, φιέστες της Δικτατορίας)
Αυτή, μέσα από ένα εύρημα, αντιπαραβάλλεται προς τη γνήσια αγάπη στην παράδοση και τον σεβασμό στα θαύματα της Αρχαιότητας.
Η Σόφη Θεοδωρίδου εκμεταλλεύεται την εποχή για να αναδείξει τις συγκρουόμενες ανθρωπολογικές θεωρίες μς κυρίαρχη την παρουσία του Παλαιοντολόγου Ανθρωπολόγου, Άρη Πουλιανού, ο οποίος έχει πολεμηθεί αρκετά.
Με φόντο την Ελλάδα και την επίδραση των πολιτικών εξελίξεων στην καθημερινότητα και τις σχέσεις των απλών ανθρώπων, η Σόφη Θεοδωρίδου χαρτογραφεί τα αχνάρια της φτώχειας και της πολιτικλης αστάθειας.
   Ως προς την αισθηματική παράμετρο, το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί "Ο Ρωμαίος Κι Η Ιουλιέττα" της Χούντας καθώς τα πολιτικά πάθη συμπλέκονται με το αγνό αίσθημα  δυο παιδιών καθορίζοντας με το πλέον τραγικό κι αιματηρό τρόπο το πεπρωμένο τους.
Η αγάπη της Θάλειας και του Άλκη εκκινεί από την εφηβική αθωότητα, με ένα περιστατικό συγκλονιστικό για να καταλήξει σε μια αγωνιώδη αναζήτηση της ευτυχίας κόντρα στη γονεική κυριαρχία κ το κατεστημένο της εποχής.
Η ιστορία του Άλκη κλιμακώνεται με τη δυναμική που η Θεοδωρίδου εντείνει προς το φινάλε των βιβλίων της.
Έτσι κι εδώ, στο τελευταίο της μέρος, η πορεία του Άλκη συγκλονίζει- κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία σελίδα όπου ξεκαθαρίζεται η έκβασή της...
       Δυστυχώς η επιθυμία του ανθρώπου για κυριαρχία, η προκατάληψη  κ η ασφυκτική γονεική εξουσία θα στήνουν πάντα ματωμένες Βερόνες κι ο απογαλακτισμός συχνά θα είναι οδυνηρός.. .
        Ένα ακόμη δυνατό έργο της Σόφης Θεοδωρίδου που με την τραγικότητα των ηρώων και το ήθος γραφής διαφωτίζει πλευρές της σύγχρονης Ιστορίας με πρόταγμα το ατομικό δράμα μέσα σε αυτή ή μάλλον εξαιτίας της..        


ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ


                            

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ, Σόφη Θεοδωρίδου (Η Επίσημη Παρουσιαση στην ΑΘΗΝΑ)

Πορφυρό Ποτάμι, Σόφη Θεοδωρίδου
                                                  Είδος:Ιστορικό Δράμα
                                           Bαθμολογία :9/10

                              

Η Σόφη Θεοδωρίδου εδώ και μια δεκαετία διαγράφει ανεξίτηλα τα "Χνάρια" της στο χώρο του ιστορικού μυθιστορήματος, με μια σεμνότητα που δεν την εμπόδισε να κερδίσει μια ακλόνητη , περίοπτη θέση ανάμεσα στους επιφανέστερους σημερινούς μας πεζογράφους, που διατηρουν ποιότητα και ήθος.

Συγγραφέας παλαιάς κοπής, χωρίς τους σύγχρονους μινιμαλισμούς και ψευδεπίγραφούς μοντερνισμούς, η Σόφη Θεοδωρίδου φιλοτεχνεί με τα βιβλία της πανοραμικούς ηθογραφικούς πίνακες από τόπους και χρώματα ενός χθες ένδοξου, αιματηρού και βαθιά οδυνηρού.

Με το έργο της η Σόφη Θεοδωρίδου διασώζει τη γοητεία μιας καλοδουλεμένης γλώσσας η οποία τίθεται στην υπηρεσία της εθνικής μας μνήμης, καθώς τη διαποτίζουν τα πάθη των καθημερινών ανθρώπων.

Γλώσσα Ιστορία και ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν τα διακυβεύματα στο έργο της συγγραφέως.

Από το πρώτο της βιβλίο τη Νύφη Που Φορούσε Μαύρα η Σόφη Θεοδωρίδου πραγματεύεται την οδύσσεια του ελληνισμού ολόκληρο τον 20ο αιώνα, με έμφαση στα ελληνόφωνα μέρη της Τουρκίας.

Μετά τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας στη Νύφη, γνωρίσαμε τον ποντιακό ξεριζωμό παρέα με το Κορίτσι Απτη Σαμψούντα,ενώ σκύψαμε πάνω από τα βάσανα των Ελλήνων της επαρχίας στη διάρκεια της Κατοχής (Αμαρτία της Ομορφιάς) και του Εμφυλίου (Στεφάνι Από Ασπάλαθο)

          Μετά από μια οξυδερκή ματιά στη Μεταπολίτευση μέσα από μια γυναικεία φιλία κι ένα μυστήριο (Χνάρια των ξυπόλητων Ποδιών και τα Χρόνια της Αθωότητας) , η Σόφη Θεοδωρίδου μας ταξιδεύει ξανά στις μνημες των προπαππούδων μας, αναζητώντας αυτή τη φορά την αρχή του νήματος στην τραχιά Καππαδοκία και τους Ανατολίτες Καραμανλήδες, με την αδούλωτη ψυχή.
Ας αφήσουμε λοιπόν το Πορφυρό Ποτάμι να μας σεργιανίσει στην Iστορία που δυστυχώς δικαιολογεί απόλυτα το...χρώμα του:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Βρισκόμαστε σε ένα εληνικό χωριό της Καππαδοκίας.Μέσα σε μια επίπονη βιοπάλη ο σλεπιτζής- και περιστασιακά γυρολόγος- Δημητρός υποδέχεται το τρίτο του παιδί.

Είναι ένα ασθενικό κοριτσάκι που θαρρείς και το όνομα της φανερώνει τη σφραγίδα του θανάτου επάνω της, γεμίζοντας απελπισία την ψυχή της μητέρας της Φεβρωνίας... 

       Η ασθενική Νιόβη περιφέρεται στο χωριό σαν αερικό, με το χλωμό της πρόσωπο και την νεραιδένια ομορφιά της να την κρατούν ταγμένη "πέραν του κόσμου τούτου".

Μοναδική υπόμνηση της ζωής που ξεγλιστρά από το κορμί της, η παρουσία του αψύ Φίλιππου, ενός αγοριού που κράτα μέσα του άσβεστο το μίσος για τον Οθωμανό δυναsτή, φλεγόμενο από τους ελληνικούς θρύλους και τον πόθο της Λευτεριας.

        Οι βουλές της μοίρας όμως θα επιλέξουν διαφορετική πορεία στα πράγματα και το μόνο που θα μείνει αλώβητο είναι η λατρέια της Νιόβης για τον Φίλιππο...

        Εν τω μεταξύ οι ανατροπες του πολιτικού σκηνικού θα πυροδοτήσουν πολέμους, τυλίγοντας με τα δεινά του τους απλούς ανθρώπους ,διαμελίζοντας οικογένειες και προσδοκίες...Bαλκανικοί Πόλεμοι ,ΑΠΠ, Μικρασιατική Εκστρατεία:

         Ο άνεμος του πολέμου και η αχλύ της Μεγάλης Ιδέας θα πάρουν μακρυά τον παθιασμένο Φίλιππο, που θα αφήσει πίσω του ΄'ενα κομμάτι της ερωτευμένης ψυχής του...

          Μέσα στην Απώλεια, η αέρινη Νιόβη θα μπει στο στόχαστρο ενός επιφανούς Τούρκου,

του Αζέρ με τη σπάνια μόρφωση, που θα κάνει τα παντα για την αποκτήσει, ξετυλίγοντας τις πλευρές ενός απροσμενου χαρακτήρα που συγκινεί...

            Τα χρόνια θα περάσουν, κι οι Ελληνες θα πληρώσουν με ασύλληπτη βαρβαρότητα, καταρράκτες δακρύων και ποταμούς αίματος το όνειρο των Χαμένων Πατρίδων.

         Η Συνθήκη Της Λωζάννης θα ξεριζώσει τους πληθυσμούς που θα δουν να φράζει ισόβια ο δρόμος για τα ακριβά τους χώματα, εξαναγκάζοντάς τους σε ένα αβέβαιο μέλλον, που τούς ζητά να χτίσουν ξανά τη ζωή τους από τα συντρίμμια σε μια Αφιλόξενη "Μητέρα-Πατρίδα"... 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Σόφη Θεοδωρίδου επιστρέφει με ένα σ[αρακτικό ιστορικό μυθιστόρημα που διατηρεί κ επεκτείνει τις συγγραφικές αρετές της.Το Πορφυρό Ποτάμι της αγαπημένης μας συγγραφέως συνιστά άλλο ένα βιβλίο που αποτείει προσκύνημα στη μνήμη των αδικοχαμένων και μαρτυρικών ποργόνων μας από τα χαμένα εδάφη της Εγγύς Ανατολής.
Το ήθος της γραφής που χαρακτηρίζει τη Σόφη Θεοδωρίδου ήδη από το πρώτο της βιβλίο , διατηρείται και σ άυτό το 9ο βιβλίο της κομίζοντας όλη την ευλάβεια που αρμόζει σε ένα τόσο "βαρύνουσας" σημασίας συγγραφικό εγχείρημα.
Το γνώριμο στιλ της Σόφης Θεοδωρίδου επανεμφανίζεται και στηρίζει το έργο σε τρεις άξονες:
Τον Ιστορικό ,τον Ηθογραφικό και τον Συναισθηματικό...
Ιστορία- Τόποι- Άνθρωποι,λοιπόν, διεκδικούν ισόποσα τον ρόλο τους συνδεδεμένα στους στέρεους αρμούς μιας γλωσσικής δεινότητας γεμάτης ζωντάνια και μιας αγωνιώδους πλοκής που επιφυλάσσει αρκετές ανατροπές -άλλοτε υπόκωφες και άλλοτε πιο θορυβώδεις...
Το Πορφυρό Ποτάμι είναι ένα ακόμη ξεκάθαρα γυναικοκεντρικό έργο της Θεοδωρίδου, όπου η Ιστορία διαθλάται μέσα κυρίως από τα γυναικεία βάσανα της κεντρικής κατά βάση ηρωίδας του...
            Πρωταγωνίστρια μας λοιπόν είναι η Νιόβη από τα χωριά της Καππαδοκίας, που ανεβαίνει τον προσωπικό της ανήφορο.
Θύμα της φιλάσθενης κράσης της, της προκατάληψης και της φτώχειας, η κοπελίτσα θα ζήσει στη σκιά μιας διαρκούς απειλής και του υποβαθμισμένου ρόλου της γυναίκας στην κοινωνία, που την κρατά αποκλεισμένη από κάθε ευκαιρία .
Σε όλο αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο η Νιόβη θα αντιτάξει ένα ανυπότακτο πνεύμα που διψά για ζωή και γνώση, γοητεύοντας τον αναγνώστη με την καρτερία και τη φλόγα της!
           Η πορεία της Νιόβης θα αντιπαραβάλλει τις δεισιδαιμονίες των αμαθών φτωχών ανθρώπων με την επιστημονική κατάρτιση που αποδείχθηκε σωτήρια για την επιβίωση και τους πνευματικούς ορίζοντες της ανθρωπότητας ολόκληρης.
Μια μεσαιωνικού τύπου ερμηνεία του κόσμου σε αντιδιαστολή προς την υπεύθυνη ματιά της Επιστήμης φανερώνει το πρωτόγνωρο προσωπο ενός αιώνα που έσυρε τον ανθρωπο οριστικά από την οπισθοδρόμηση στο στάδιο της εξέλιξης. 
            Ο έτερος πόλος είναι ο Φιλίπ, ο περήφανος γόνος των Καραμανλήδων που βαθιά μέσα του θα ανάψει το μίσος για τον Τούρκο τύραννο.Στην ψυχή του θα σμιλευτούν η ορμή της νιότης με τους προαιώνιους θρύλους του Γένους που πάντα αποζητούσε τη βυζαντινή του αίγλη.
        Ενας φλογερός νέος ανδρας που κρατά αδούλωτο το ελληνικό φρόνημα ενόσο  γνωρίζει το αίμα ,την απώλεια και την αυτονόμηση για να οδηγηθεί στην αυτογνωσία.
Είναι συγκινητική η αντίθεση του χειραφετημένου αυτοδημιούργητου ανθρώπου με τον ερωτευμένο έφηβο που πάντα θα τον συνδέει με τα πάτρια εδάφη η πρώτη του αγάπη..
Γύρω από το κεντρικό ζευγάρι ένας χορός τραγικών προσώπων που καθένα διατηρέι μια αυθύπαρκτη λάμψη και συμβολή στην ιστορία.
Μέσα από τις ετερόκλητες παρουσίες διαγράφονται ανάγλυφα δεσμοί οικογενειακοί και αποδίδεται η κοινωνική ιεραρχία στην αντιφατική κοινωνία των τουρκοκρατούμενων εδαφών με τον ελληνικό παλμό.
    Η τόσο νευραλγική σχέση με το μητρικό πρότυπο σκιαγραφείται άρτια, η φιλία σύντροφος σε ζωή κ θάνατο, η φιγούρα της πεθεράς και του πατέρα κυρίαρχες , οι αδελφικές αντιζηλείες προβάλλουν στην πιο τοξική εκδοχή τους.
Αυτά όπως κι η δομή της μουσουλμανικής οικογένειας αναδεικνύονται μέσα από πλήθος περιστάσεων ,συναντήσεων και χαρακτήρων .
Ανάμεσά  σε όλους δεσπόζει η μάνα Φεβρωνία ο πιο αινιγματικός και πολυδιάστατος από όλους που αποδεικνύει τη βαθιά ψυχαναλυτική ματιά της Θεοδωρίδου, παράλληλα με το κοινωνιόγραμμα της εποχής.Μιας εποχής όπου ο φτωχός χωρικός ήταν δέσμιος του προεστού και του τοκογλύφου χωρίς φυσικά καμιά κοινωνική πρόνοια...
           Το πρόσωπο που θα σας εκπλήξει είναι ο γλυκύς Τούρκος Αζέρ που σε ένα διπλό μοτίβο ξεμπροστιάζει από τη μια την ανομία του πλούτου κ τις ανισότητες της ισλαμικής κοινωνίας (που κοστολογεί τη ζωή σαν εμπορευμα) -κι από την άλλη όμως λειαίνει τις γωνίες μέσα από την πνευματική καλλιέργεια και την έμφυτη καλοσύνη.
Πλάι του ενδιαφέροντα πρόσωπα που καθένα τους εγείρει την κατανόηση ενόσο η πένα της Σόφης Θεοδωρίδου αποκαλύπτει κρυμμμένες πληγές και και απροσδόκητες στιγμές ανθρωπιάς
Μέσα από τους καθημερινούς ανθρώπους με τους οποίους ο αναγνώστης συμπάσχει, η συγγραφέας φιλοτεχνεί ένα αριστουργηματικό ηθογραφικό πανόραμα που καλύπτει όλες τις πλευρές της καθημερινότητας των Ελλήνων της Ασίας ,με εμφαση στα χωριά Καππαδοκίας
'Ετσι, τα μάτια μας πλημμυρίζουν από μαγευτικά χρώματα το ιδιόρρυθμο , βραχώδες τοπίο της Ανατολίας κι από παραδοσιακές εικόνες των ελληνικών νοικοκυριών.
Στα αυτιά μας αντηχούν τραγούδια και δρώμενα της παράδοσης.
Παράλληλα εξοικειωνόμαστε με μια εθιμοτυπία που επιτάσσει μιαν απαρέγκλιτη Πατριαρχία.
Το πορτρετο αυτό συμπληρώνουν  εικόνες από το εμπόριο της Σμύρνης και τη νυχτερινή ζωή στην παγωμενη αλλά επίσης ακμάζουσα Οδησσο.
Το Πορφυρό Ποτάμι δεν είναι... "άλλο ένα ρομαντικό μυθιστόρημα με ιστορικό προκάλυμμα", αλλά αποτελεί μια βαθιά ανθρωποκεντρική σπουδή γύρω από την πορεία του Ελληνισμού την πρώτη εικοσαετία του 20ου αιώνα.
Μέσα από το προσωπικό δράμα των άρτια δομημένων χαρακτήρων σε αυτό το βιβλίο, τα ιστορικά γεγονότα από "γνώση" γίνονται "βίωμα" του αναγνώστη!
Και σε αυτό το βιβλίο η Ιστορία, διατηρέι την εγκυρότητά της καθώς φιλτράρεται μέσα από τις ατομικότητες που υφίστανται τις συνέπειές της όχι πια ως απρόσωποι αριθμοί της ιστοριογραφίας.
Στις σελίδες της επιδέξιας μυθιστοριογράφου οι ήρωες εντάσσονται στο κάδρο των ιστορικών γενγονότων ως αυτόνομα υποκειμενά της, έχοντας επανακτήσει την ιδιότητα του Προσωπου που τους απαρνούνται οι ψυχρές καταμετρήσεις, σύμφωνα με το παράπονο του Χρόνη Μίσσιου στο "Καλά ,Εσύ Σκοτώθηκες Νωρίς"...
         Γι άλλη μια φορά η ιστορική ματιά της Σόφης Θεοδωρίδου εστιάζει στη συνύπαρξη Ελλήνων και Τούρκων στα χώματα της Μικρασίας και της Ανατολίας, όπως αυτή ανατράπηκε βίαια μεσα από τους πολέμους του 20ου αιώνα..
Σμυρνιοί, Πόντιοι και Καππαδόκες τώρα στροβιλίζονται σε ένα γαιτανάκι αίματος και πόνου.
Κι όμως!
Η Σόφη Θεοδωρίδου κατορθώνει να μη γίνει μονοδιάστατη αποφεύγοντας την παγίδα της επανάληψης:
Σε κάθε έργο προσθέτει και μια νέα πινελιά ιστορικής γνώσης.
         Αυτή τη φορά οι ιστορικές της αναφορές μας ταξιδεύουν από την καππαδοκία, στη μαυλιστική Σμύρνη ,στην Οδησσό για να μας γυρίσουν στα χωριά της Μακεδονίας.
Εστιάζουν στους πόθους που τροφοδότητσαν τα φτερά του ελληνικού στρατού καθώς εκείνος ζητησε να γευθεί τους καρπούς της Κοκκινης Μηλίάς που βύζαξε την εθνική μας συνείδηση αιώνες.
Ανάμεσα στα αλλα πλανάται σα σκιά ο θρυλικός Μαύρος Καβαλάρης, ο χαρισματικός Πλαστήρας με το τρομερό του Σειτάν Ασκέρ...
Μια άλλη άγνωστη πτυχή η οποία επιδέξια εντάσσεται στην πλοκή είναι η συμμετοχή των Ελλήνων στην παρεμβαση των Δυτικών Δυνάμεων στην Κριμαία ενάντια στον Κόκκινο Στρατό των Σοβιετικών που με την Επανάστασή τους ανέτρεψαν την τυραννία του Τσάρου.
Η συγγραφέας με οξυδέρκεια φωτίζει τη δυσαρεσκεια των Ρώσων και  αναδεικνύει μια πλευρά ενός παρασκηνίου που έστρεψε τους συσχετισμούς της διπλωματίας υπέρ του Κεμάλ κ ενάντια στους ελληνικούς πόθους.
Η ήττα, η συντριβή, το τσακισμένο ηθικό του ευσυνείδητου Αξιωματικού- αλλά και οι επερχόμενες δικτατορίες που εξευτέλισαν το κύρος του στρατού κ τον αποψίλωσαν από τα δημοκρατικά στοιχεία (Δικτατορία Παγκαλου).
Έπειτα, έχουμε την  Ανταλλαγή των Πληθυσμών , που πάυει να είναι όρος απροσωπος και "Ονομασία μιας Συνθήκης"(Λωζάννη).
Τώρα οι λέξεις ζυμώνονται με χώμα, αίμα και μιαν αύρα ανεπούλωτης νοσταλγίας.
Βιώνουμε τον αποχωρισμό στην πιο ολοκληρωτική έκφανσή του καθώς μας απορροφά το χάος των  στιγμών.
Από κει και πέρα το Πορφυρό Ποτάμι συνομιλει υπογείως με τη Νύφη καθώς εστιάζει κι αυτό στην ανοργάνωτη υποδοχή των προσφυγικών ροών μιας πατρίδας που διακίως χαρακτηρίστηκε μητριά...
Από την άλλη, η συγγραφική ματιά ακολουθεί τη γεμάτη αξιοπρέπεια κ αξιοσύνη προσπαθεια των προσφύγων να σταθούν στα πόδια τους κ να χτίσουν τους πρώτους τους συνοικισμούς..
Εδώ η πλοκή και το ατομικό δράμα κυριαρχούν ξανά επιφυλάσσοντας εφιαλτικες στιγμές - αβάσταχτου πόνου, που φέρνουν το πάθος του έρωτα σε αντιπαράθεση με το απώτατο χρεος, σε ένα κρεσέντο συναισθημάτων κι εσωτερικών συγκρούσεων, που φανερώνουν την ίσως σαδιστική όψη της ζωής...
Το κλίμα σε αυτό το τρίτο μέρος, όπως το προδιαγράφει κι ο υπότιτλός της, παραπέμπει στην ατμόσφαιρα μιας γνήσιας αρχαιοελληνικής τραγωδίας με όλα τα αρχετυπικά στοιχεία της Τραγικής Ειρωνείας , της Υβρεως και της Νέμεσης...

Αυτή βαθιά τραγικότητα κι η παραφορά των συναισθημάτων στις κορυφώσεις της πλοκής ,είναι ένα οικείο γνώρισμα όλων των έργων της Σόφης Θεοδωρίδου που απαρνείται την ευκολη λύση της εξιδανικευμένης έκβασης –κατορθώνοντας έτσι να εμφυσήσει αληθοφάνεια στους ήρωές της.
Μικρό τίμημα ίσως σε αυτήν τη συγγραφική "ευσυνειδησία" του ρεαλισμού,

ο γλυκόπικρος απόηχος που μένει στην καρδιά όταν κλεινεις το βιβλίο της Σόφης Θεοδωρίδου
...Όπως ακριβώς δηλαδή συμβαίνει και στη ζωή,
που κυλάει σαν "Ποταμι"-
άλλοτε "πορφυρωμένο" από τα ηλιοβασιλέματα των ερώτων μας
κι άλλοτε βαμμένο από το αίμα των αθώων της Ιστορίας...

                                

                                                         Έλλη Δέδε

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 


ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ