Θάνος Κονδύλης, Τρεις Φορές Νύφη

                                                   Τρεις Φορές Νύφη , Θάνος Κονδύλης
                                          Είδος: Αισθηματικό Εποχής 
                                         Βαθμολογία 8/10

Μετά το "Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα", ο Θάνος Κονδύλης επανέρχεται με ένα ακόμη βιβλίο, το οποίο επιβεβαίωνει δύο παραμέτρους, που προσδιορίζουν το έργο του, τα τελευταία χρόνια. 
Η μία είναι η βαθιά του αγάπη για την Κύπρο όπου έχει χτίσει πλέον τη νέα του ζωή κι ο ίδιος.
Η άλλη είναι ο βαθύς του προβληματισμός γύρω από την γυναικεία κακοποίηση.
Το νεό του έργο λοιπόν "Τρεις Φορές Νύφη" είναι ένα διττό κράμα των δύο του τάσεων, που μας μεταφέρει στις αρχές του αιώνα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αρχές του αιώνα.Η Παρακευούλα μεγαλώνει στα Λεύκαρα ένα χωριό της Κύπρου που φημίζεται για τα άφθαστα κεντήματά του.
Ένας γάμος που θυμίζει αγοραπωλησία θα τη φέρει στην Αθήνα.Ο σύζυγός της θα την φυλακίσει σε ένα χαμόσπιτο στην Καστέλα  με άγρυπνο φρουρό τον έμπιστο μπράβο του, τον Ανάργυρο...
Μια ιδιότυπη φιλία θα αναπτυχθεί ανάμεσά τους.
Μαζί του θα ανακαλύψει γραφικά στέκια από την Πλάκα ως τον Πειραιά και θα γνωρίσεις τις μεταμορφώσεις της εκκολαπτόμενης μεγαλούπολης που υποδέχεται τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες...
Ένας έρωτας με έναν ρομαντικό Αγγλο περιηγητή, τον Τζον Λέστερ θα την φέρει αντιμέτωπη με την πρόκληση του έρωτα πριν ξεσπάσει πάνω της η "καταιγίδα".
3 δεκαετίες μετά μια δημοπρασία θα φέρει στην επιφάνεια μια απίστευτη ιστορία  και μια Λονδρέζα βαρόνη "αντιμέτωπη" με ένα αγνό κορίτσι από την Κύπρο της Αγγλοκρατίας.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ.
Ο Θάνος Κονδύλης βαδίζει στα χνάρια των μυθιστορημάτων εποχής ενταγμένα στο ιστορικό πλαίσιο αλλοτινών χρόνων.
Για άλλη μια φορά, μετά το "Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα" τόπος δράσης είναι η Κύπρος!
            Τούτη τη φορά όμως το διακύβευμα δεν είναι οι ελληνοτουρκικές σχεσεις ανά την ιστορία, όπως στο υπόλοιπα βιβλία του Κονδύλη με ιστορικό υπόβαθρο ("Αρχόντισσα Της Σμυρνης" , Ένας Παράδεισος, "Γαλάζια Φτερά του Έρωτα", "Κορίτσι Με τα Τριαντάφυλλα").
Μέσα από μια αισθηματική ξανά ιστορία,με ηθογραφικές πινελιές, στο "3 Φορές Νύφη" εστιάζουμε στο δράμα της Κύπρου, όταν μεταβιβαστηκε από τους Οθωμανούς στην αγγλική επιτροπεία, η οποια αποδείχθηκε φυσικά μια νέα τυραννία!
Μέσα από αντιπροσωπευτικές στιγμές της συγκεκριμένης οικογένειας, ο αναγνώστης κατανοεί τη διαβίωση των απλών ανθρώπων κάτω από τον ζυγό της αιχμαλωσίας για να διαπιστώσει πως τον ακατέργαστο Τούρκο φοροεισπράκτορα διαδέχθηκε ένας αφέντης πιο καλοντυμένος και κοσμογυρισμένος μεν, αλλά με την ίδια απληστία που σύντομα κατέληξε σε μια αιμοσταγή αποχαλίνωση.
Χρονικά το μυθιστόρημα δε φτάνει στην κορύφωση της αγγλικής θηριωδίας κατά τον αγώνα του ΕΟΚΑ όμως διαφαίνονται ήδη τα σημάδια της.
Ο προσανατολισμός στη Νύφη ασφαλώς είναι περισσότερο προσωποκεντρικός.
Στο επίκεντρο η Παρασκευή που διασχίζει το μονοπατι ενός ολέθριου γάμου για να συναντήσει έννα έρωτα που ίσως ήρθε αργά...
Πλάι της, ένα εκλεκτό κειμήλιο- εύρημα, που ο συγγραφέας το καθιστά "βουβό σύντροφο" της ηρωίδας του με τον τρόπο που ένα ημερολόγιο θα γινόταν για τις περισσότερες κοπέλες εποχης ή όπως ήταν τα τριαντάφυλλα για τη Γαλήνη Δημακάκου στο "Κορίτσι Με τα Τριαντάφυλλα"....
            Μέσα σε όλα αυτά ένας απρόσμενος φίλος.
Πρόκειται για τον πιο ιδιαίτερο χαρακτήρα του έργου, τον απλοικό Ανάργυρο με την αγνή, πιστή καρδιά.
Ένα πρόσωπο- κλειδί, που μέσα από μια ιδιότυπη φιλία κατορθώνει να βρει τον εαυτό του και να φτάσει από την δουλοπρέπεια στον αυτοσεβασμό...
Ενδεχομένως ο συγγραφέας μπορούσε να εμβαθύνει περισσότερο στον συγκεκριμένο χαρακτήρα...
Έχω την αίσθηση πως γενικά , ενώ η γλώσσα του Κονδύλη ρέει πολύ ξεκούραστα, ειχε κάποια πολύ βραχυλογικά περάσματα μέσα στην εξέλιξη και βιαστικά άλματα στον χρόνο, με αποτέλεσμα ενίοτε να ανακόπτει την ανάδυση συναισθηματων και το δέσιμο του αναγνώστη με τους ήρωες και τα πάθη τους, αμβλύνοντας  το αίσθημα της απώλειας ή των αποχωρισμών.(Ανάργυρος, νοικιάρισσα, μικρός σκύλος).
Παρόλαυτα η ιστορία του διατηρεί μιαν απολαυστική ευελιξία και μια δροσιά
Ένα γνώριμο μοτίβο του Κονδύλη που καθορίζει και στη "Νύφη" τις εξελίξεις είναι η φιγούρα της οξυδερκούς, αλλά κακοποιημένης γυναίκας. 
Συνατήσαμε τη γυναικέια εξαθλίωση στην
"Αρχόντισσα της Σμύρνης"
στο "Ένα Φιλί Μια Ζωή",
στο "Ένας Παράδεισος Τα Μάτια Σου" 
στα "Γαλάζια Φτερά του Έρωτα"!
Τα σημάδια της αντρικής βιαιότητας στο κορμί είναι η στάμπα όλων των ηρωίδων του Κονδύλη- σαν ένα Σημείο Αναγνωρίσεως όπως περιέγραφε η Κική Δημουλά.
Μοιάζει θαρρείς και αυτή η φιγούρα της λαβωμένης γυναίκας στοιχειώνει τον Θάνο Κονδύλη -πανταχού παρούσα στις σελίδες του!
Μια μοίρα αναπόδραστη, όπως την προδιέγραφε ο ταραγμένος νους της "Φραγκογιαννούς" και που όμως στον Κονδύλη απαλύνεται μερικές φορές από την έλευση ενός έρωτα. 
Σαν ένα απώτατο χρέος του ετούτη η μνεία!
Σαφώς ο αισθηματικος χαρακτήρας στο βιβλίο του Κονδύλη μετριάζει τον καταγγελτικό χαρακτήρα μιας τέτοιας αναφοράς και ίσως της αφαιρεί κάτι από την κοινωνιολογική της διάσταση, υποτάσσοντας την στην οικονομία της καθεαυτής πλοκής:
Oi ήρωες προηγούνται της όποιας κοινωνικής διαμαρτυρίας μπορούσε να κομίσει αυτή η επιλογή.
         Η Βίβιαν εδώ χαράσσει πορεία παράλληλη προς την πρωταγωνίστρια στο "Ένας Παράδεισος Τα Μάτια Σου"!Ευτυχώς το "3 Φορές Νύφη" αποπνέει έναν αέρα πιο ανάλαφρο από εκείνο το βιβλίο...
Σίγουρα παίρνουμε υλικό από μια Αθήνα που έχει χαθεί ανεπιστρεπτί στη λήθη του χρόνου και ζούμε μεγάλες στιγμές της όπως οι πρώτοι Ολυμπιακόι Αγώνες κι ο θρίαμβος του Σπύρου Λούη...Παρέα με τους ήρωες σεργιανούμε, λοιπόν, στην Παλιά Αθήνα, στα γραφικά καφέ, στις φτωχογειτονιές  και σε πολυσύχναστες σήμερα περιοχές που τότε δεν ήταν παρά κτήματα και βοσκοτόπια!
Αναφορές παραστατικές σαν νοσταλγικές καρτ ποστάλ, άλλοτε πιο βιωματικές κι άλλοτε εγκυκλοπαιδικού τύπου κ ίσως λιγότερο ατμοσφαιρικές..Πάντως παρακολουθούμε τη σταδιακή μεταμόρφωση της ταπεινής Αθήνας που ατενίζει τις ευρωπαικές πόλεις με πόθο ανομολόγητο.
Ο κύκλος κλείνει σε ένα Λονδίνο στιβαρό κι αριστοκρατικό όπου η αγάπη βάζει τη σφραγίδα της αναδεικνύοντας την παντοδύναμία της κοντρα σε τίτλους κ συμφεροντα...
         Μια όμορφη, ρομαντική ιστορία εποχής λοιπόν, είναι το νεό βιβλίο του Θάνου Κονδύλη "3 Φορές Νύφη"- ιδανική συντροφιά για στιγμές γλυκιάς χαλάρωσης και νοσταλγικό σεργιάνι του νου, χωρίς αλλες απαιτήσεις.

Θάνος Κονδύλης, Το Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα

                              Το Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα, Θάνος Κονδύλης
                                                     Είδος: Iστορικό Δράμα 
                                                    Βαθμολογία: 9/10

                                    
Ένα βιβλίο γεμάτο "Χρώματα κι Αρώματα" μας επεφύλαξε φέτος ο αγαπημένος συγγραφέας Θάνος Κονδύλης, συνθέτοντας ένα δραμα με χαρακτήρες που δύσκολα ξεχνάς !
           Μετά από ένα βιβλίο μυστηρίου βγαλμένου από την Αρχαία Ελλάδα, ο Θάνος Κονδύλης επιστρέφει στην αγαπημένη του θεματολογία , προσφέροντας μια πολύ ξεχωριστή, δραματική ιστορία παρμένη από την πολύπαθη πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων ολόκληρο τον 20ο αιώνα.
Πεδίο αυτή τη φορά , η μαρτυρική Κύπρος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Γαλήνη Δημακάκου ζει σε ένα απομονωμένο χωριό της Βόρειας Κύπρου ,τον Ουρανό.
κάτω από την επιτήρηση των Εγγλέζων, διαφεντευτής στον Ουρανό είναι Θεόφιλος, ένας προεστός με τη μεγαλομανία ενός Καίσαρα και πλήθος χαρακτήρων που συνθέτουν τη μικροκοινωνία ενός τυπικού χωριού, που ψάχνει τα βήματά του ανάμεσα στην οπισθοδρόμηση και τον σύγχρονο κόσμο.
Και τα χρόνια περνούν κι η Γαλήνη εξελίσσεται σε μια ερωτευμένη γυναίκα, κάνοντας όνειρα με τον αγαπημένο της, τον φοιτητή Ορέστη κάτω από το βλέμμα του Μεχμέτ, του καλοκάγαθου Τούρκου που για όλους είναι ο γραφικός του χωριού αλλά για τη Γαλήνη είναι ο μυστηριώδης φίλος του δάσους.
Και ενώ ο ηρωικός ΕΟΚΑ γράφει με το αίμα ηρώων χρυσές σελίδες , τα σύννεφα του πολέμου σκιάζουν τον Ουρανό, φέρνοντας τους ανθρώποιυς αντιμέτωπους με οριακές αλήθειες και συνταρακτικές αποκαλύψεις. 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα" του Θάνου Κονδύλη είναι ένα πολύ συγκινητικό ηθογραφικό μυθιστόρημα με έντονο το αισθηματικό στοιχείο και στιγμιότυπα από τη πρόσφατη Ιστορία μας.
"Το Κορίτσι με τα Τριαντάφυλλα" αποτελεί το τέταρτο μέρος μιας άτυπης, εν τέλει, τετραλογίας που πραγματεύεται τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μέσα από το πρίσμα των απλών ανθρώπων μέσα από το πρόταγμα του έρωτα και της φιλίας.
                Η σειρά ξεκινά από την Αρχόντισσα Της Σμύρνης Μικρασιατική Καταστροφή, περνά το πογκρόμ εις βαρος των Κωνσταντινουπολιτών το '55 (Ένας Παράδεισος), διατρέχει τη συνύπραξη Ελλήνων και Τούρκων στη νησιώτικη παραμεθόριο μεταπολεμικά (ΜεΤα Φτερά) και φτάνει στην Εισβολή του Αττίλα το '74.
Κεντρικό πρόσωπο στο Κορίτσι , η Γαλήνη, ένα εύθραυστο κορίτσι που συνοψίζει την ομορφιά σώματος και την ευωδία της ψυχής , "ανθίζοντας" στην ομορφιά ενός τριανταφυλλόκηπου...
         Πλάι της ο παιδικός της έρωτας, ο ιδεαλιστής Ορέστης, που ονειρεύεται να σπουδάσει γιατρός για να βοηθήσει τους φτωχούς κατοίκους του απομονωμένου χωριού.
Τις τύχες του χωριού ορίζει ο πρόεδρος Θεόφιλος με ένα πλήθος αμαρτωλών μυστικών και την έπαρση ενός Λουδοβικου καθώς αναφωνεί"Το Κράτος Είμαι Εγώ!"
Η απομόνωση του χωριού τον καθιστά απόλυτο διαφεντευτή και προσωποποίηση των κοτζαμπασηδων της Τουρκοκρατίας.
Ίσως θα του αναλογούσε μεγαλύτερος ρόλος στο βιβλίο...
           Γύρω του ένα πλήθος συνθέτει μια τοιχογραφία ενός χωριού, που συνοψίζει όλες τις παθογένειες του Ελληνα και χαρακτηριστικούς ανθρωπότυπους της επαρχίας...
Σε αυτό τον βοηθούν προσεκτικά επιλεγμένες εκφράσεις από την κυπριακή ντοπιολαλιά ενταγμένες εύστοχα ,ώστε να προσδίδουν αυθεντικότητα χωρίς αν κουράζουν.
          Κι εδώ έχουμε την ανάπτυξη μιας ηθογραφίας, όπου γίνεται εμφανές το πέρασμα του χρόνου, μέσα από την αέναη πάλη ανάμεσα στην ασφάλεια και την πρόοδο.
Οφείλω να επισημάνω πως υπάρχουν μεγάλα διαστήματα που το συναίσθημα παραμερίζεται μπροστά στην παρουσίαση των ηθών και του πολύπλοκου κοινωνιογράμματος, σε συνδυασμό με τα ιστορικά γεγονότα κι αυτό ενδέχεται να κουράσει κάποιους αναγνώστες.
Η ατομικότητα πνίγεται σε μια συλλογικότητα που μετριάζει την ένταση των προσωπικών ιστοριών.
Παρόλαυτα, οι πρωταγωνιστές σύντομα ξαναπάιρνουν τον "λόγο", γοητεύοντας, σε ενα παράξενο τρίγωνο φιλίας, που είναι πιο δραματικό από εκείνο που παρουσιάζεται στα "Γαλάζια Φτερά".
         Ανάμεσά στα πρόσωπα που παρακολουθούμε με αγωνία, δεσπόζει ένας από τους πιο ενδιαφέροντες χαρακτήρες που θυμάμαι σε πρόσφατο βιβλίο αισθηματικών αποχρώσεων...
Είναι ο αγαθός,νεαρός Μεχμέτ, ο Τούρκους γυρολόγος...
Μια φιγούρα ακαθόριστη, σαν αερικό.
Ιδιότυπα παραμορφωμένος,συγκεκαλυμμένα όμορφος, ο Μεχμέτ θα γίνει  το κλωτσοσκούφι του χωριού, ικανοποιώντας τη σκληρότητα του πλήθους που αποζητά εύκολους στόχους, κρατώντας βαθιά στην καρδιά το μυστήριο της προέλευσής του..
Η συνάντησή του κατατρεγμένου Μεχμέτ με τη νεαρή Γαλήνη θα γίνει με έναν συγκλονιστικό τρόπο, που αναβίωσε ένα από τα πιο συγκινητικά στιγμιότυπα στην κλασσική "Παναγία των Παρισίων" του Γάλλου ρομαντικού και φιλέλληνα, Βικτόρ Ουγκό και μου έφερε δάκρυα στα μάτια.
Ο έρωτας ανάμεσα στη Γαλήνη και τον Ορέστη είναι συμπαγής, στέρεος, αλλά θεωρώ του λείπει η αγωνία και το όνειρο...
Τουναντίον, παράξενη αποδεικνύεται η συνύπαρξη της με τον Μεχμέτ, που εκτείνεται πέρα από τη συμπόνια και τη φιλία, προσφέροντας στις αναγνώστριες ονειρικά σκηνικά, που ταξιδεύουν τα μάτια της ψυχής.
Ο Θάνος Κονδύλης μέσα από αυτούς τους δυο κάνει τις σελίδες του καμβά και την πένα του πινέλο για να "φιλοτεχνήσει" μαγευτικούς "πίνακες" λυρισμού και καταπραυντικής στοργής, που επαναπατρίζουν τον έρωτα στα εδάφη της αυταπάρνησης και της ψυχικής ένωσης, όπως τόσο έχουν εκλείψει από την φρενήρη εποχή μας...
Φύση και Άνθρωπος, πέτρες και ροδοπέταλα, σε αρμονικά μοτίβα, αλησμόνητα.
Λάτρεψα τόσον αυτήν την αταίριαστη δυαδικότητα του Μεχμέτ και της Γαλήνης, στη μυστηριώδη τους φιλία!Καπου- κάπου, τούτοι οι δυο παραπεμπουν όντως αμυδρά στους κλασσικούς ήρωες, Κουασιμόδο και Εσμεράλντα σε όλον τους τον κύκλο.
Έχω παρατηρήσει πως στα βιβλία του Κονδύλη που έρχονται στο προσκήνιο Τούρκοι, είναι εκείνοι που επικεντρώνουν το μεγαλύτερο βάθος ως χαρακτήρες: Πολυεπίπεδοι και συναρπαστικοί ως το τέλος- ειδικότερα οι άντρες.
Ίσως απορρέει από επιθυμία του συγγραφέα να καταπολεμήσει κάποια προκαταληψη -ως και δαιμονοποίηση του προαιώνιου εχθρού, αποδαιμονοποιώντας τον μέσα από πάσχοντα πρόσωπα με μη προβλέψιμες προσωπικότητες. 
     Στο "Κορίτσι", εντούτοις, έχουμε διαφοροποίηση γιατί ο ερωτισμός προβάλλει πολύ πιο τρυφερός συγκριτικά με τις πιο ορμητικές, ενιοτε άγριες στιγμές στα Γαλάζια Φτερά ή στην Αρχόντισσα της Σμύρνης(για να μη μιλήσω για το Ένας Παράδεισος όπου προβάλλει μια αληθινή "κόλαση"!).
Παρόλαυτα δεν του λείπει η ρεαλιστική έκβαση κι έρχεται να διασταυρωθεί με τις θύελλες της ιστορίας καθώς συμπίπτει με την Εισβολή του 1974 την οποία δε βιώνουμε "ολιτιστικά" , αλλά εστιασμένοι αυστηρά στο γνώριμο σκηνικό του Ουρανού καθώς εφιαλτικά μεταλλάσεται στη δίνη των γεγονότων...
            Το νέο Αντάρτικο και οι απλοί άνθρωποι αλέθονται στις μυλόπετρες της Ιστορίας και σε καταστάσες οι οποίες θυμίζουν τον Ελληνικό Εμφυλίο και το μόνιμο σαράκι της φυλής μας.

Ο Θάνος Κονδύλης κατορθώνει να τα αποδώσει όλα αυτά, ισορροπημένα και παραστατικά, μέσα από τους ήρωές του διαγράφοντας με πληρότητα τον κύκλο της επίπονης πορείας τους.
Η αιχμαλωσία και ο εποικισμός στα ακρωτηριασμένα εδάφη της μαρτυρικής Κύπρου, καθιστανται βίωμα του αναγνώστη μέχρι το συγκινησιακά φορτισμένο φινάλε και την ιδιότυπη απροσμενη δικαίωση για ανθρώπους που ηττηθηκαν από τους καιρούς, αλλά όχι από τη συνείδηση τους.
Το Κορίτσι Με τα Τριαντάφυλλα συνιστά λοιπόν ένα οδοιπορικό που αναδεικνύει τους αγώνες κ τις αγωνίες του κυπριακού λαόυ,
Αποτελεί το πιο ώριμο έργο του Κονδύλη σε αυτό το "ύφος", ενώ πλησιάζει σε ομορφιά την εμβληματική Αρχόντισσα της Σμυρνης του Θάνου Κονδλυλη, που τόσο αγαπησε δικαίως το αναγνωστικό κοινό!