ΤΕΣΥ ΜΠΑ'Ι'ΛΑ, Άγριες Θάλασσες, Ψυχογιός

                                                                                Άγριες Θάλασσες, Τέσυ Μπάιλα
                                                Είδος : Iστορικό/ (Βιογραφικό)                                                                                 Βαθμολογία : 10/10      

Ύστερα από δυο χρόνια παύσης, μετά το Ουίσκι Μπλε , η Τέσυ Μπάιλα επανέρχεται και μας αρμενίζει ξανά στα... χωρικά ύδατα της καλής Λογοτεχνίας.
Αυτή τη φορά κάνει σταθμό στα δύσβατα χρόνια της Κατοχής μέσα από πλευρά σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Μιλτιάδης Χούμας είναι το στερνοπαίδι μιας πολύτεκνης οικογένειας από τη Σάμο, που μεγαλώνει στην προπολεμική Ελλάδα.
Από νωρίς θα τον σαγηνεύσει η θάλασσα και θα πρωτοσυλλαβίσει τη ζωή παρέα με τον φλοίσβο των κυμάτων και το πανέμορφο καίκι της οικογένειας, τη ζηλευτή "Ευαγγελίστρια".
Δεν μπορεί να φανταστεί όμως πως το πανέμορφο σκαρί της οικογένειας - σύντροφος αχώριστος στα παιδικά παιχνίδια του- θα τον σεργιανίσει στις τρικυμίες της Ιστορίας και θα τον αναδείξει σε παρασημοφορημένο αγωνιστή της Ελευθερίας.
          Η αληθινή ιστορία ενός "μικρού ήρωα" με μια μεγάλη ελληνική καρδιά, όπου μέσα της παλεύουν ο έρωτας για την πατρίδα και δυο αθώα μάτια που του δίνουν κουράγιο να ατενίζει μες στον Πόλεμο, το όνειρο της ειρήνης....
.                                            
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Τέσυ Μπάιλα, που τα τελευταία χρόνια μας προσέφερε ηθογραφικά διαμαντάκια για την Ελλάδα του 20ου αιώνα (Το Μυστικό ήταν Η Ζάχαρη, Ουίσκι Μπλε), φέτος επανέρχεται με ένα δυναμικό πολεμικό δράμα, που αποτείει φόρο τιμής σε έναν αληθινό ήρωα που οφείλει να γνωρίσει κάθε Έλληνας:
Οι Άγριες Θάλασσες αποτελούν το συναρπαστικότερο από όλα τα βιβλία της Μπαίλα.
          Πρόκειται για ένα αλησμόνητο χρονικό από μια άγνωστη, αλλά λαμπρή σελίδα του Β Παγκοσμίου Πολέμου, όπου ο ελληνικός ηρωισμός έλαμψε παγκοσμίως.

Είναι οι μέσω θαλάσσης αποστολές φυγάδευσης Εβραίων, Άγγλων κι Ελλήνων αγωνιστών για να πολεμήσουν ελεύθεροι στη Μέση Ανατολή το ναζιστικό θηρίο.
Στην απόδραση τους από τα κατεχόμενα εδάφη προς ουδέτερες ζώνες, για να αναδιοργανωθούν, αποφασιστικό ρόλο έπαιξαν οι καπετάνιοι των μικρών καϊκιών που με αυταπάρνηση διέσχιζαν τις θάλασσες ανάμεσα στις "συμπληγάδες" των εχθρικών περιπολιών και των ναρκοθετήσεων, σώζοντας ζωές.
         Στις Άγριες Θάλασσες, λοιπόν, η συγγραφέας φιλοτεχνεί το πορτρέτο ενός τέτοιου αυθεντικού ήρωα της Ναυτικής μας Ιστορίας:
Πρόκειται για τον Μιλτιάδη Χούμα , ο οποίος τα χρόνια της Κατοχής εντάχθηκε σε συμμαχική οργάνωση διαφυγής.
   Η Τέσυ Μπάιλα αξιοποιεί το προσωπικό του ημερολόγιο, όπως διασώθηκε από τα παιδιά του και συνδυάζει τις προσωπικές τους μαρτυρίες με μια πλουσιότατη εξειδικευμένη βιβλιογραφία σχετικά με το θέμα.
           Δεν παραθέτει όμως μια στεγνή βιογραφία, αλλά καλύπτει με την ευαίσθητη μυθιστορηματική της ματιά όσα κενά αφήνουν τα πραγματικά στοιχεία, ώστε να συνθέσει μια γοητευτική πολεμική ιστορία.
Η επιλογή της συγγραφέως να προσδώσει μυθιστορηματική χροιά σε αυτήν τη βιογραφία απογειώνει το αποτέλεσμα καθώς το πασπαλίζει με τον απαραίτητο λυρισμό, που αγγίζει την ψυχή κι επειτείνει τη συναισθηματική εμπλοκή του αναγνώστη.
           Σε αυτό συνδράμει η γλωσσική δεινότητα της συγγραφέως.
Μια γλώσσα ηδυπαθής, που ξετυλίγει ένα μοναδικό "χορό" εικόνων, περίτεχνων εκφράσεων σε ένα μοναδικό υφαντό λεξιλογικού πλούτου και διάχυτου συναισθηματισμού!
Έχουμε μνεία σε στίχους μεγάλων ποιητών της θάλασασας που ενισχύει τη λυρικότητα και τη διακειμενικότητα σε αυτό θαλάσσιο έπος.(Ελύτη-"το καράβι λικνίζει τον ερχομό"/ "γευση τρικυμίας στα χείλη" και Καββαδία "άγια σκουριά")

Έτσι ο αναγνώστης, βιώνει σε βάθος όλην την πορεία του ήρωα από τις ειρηνικές ακρογιαλιές μέχρι την καταιγίδα του Πολέμου.
Πλάι στον ήρωα αυτόν, πλήθος προσώπων μ ε αυθύπαρκτη γοητεία.
Οι πολύπαθοι νησιώτες, οι αλαζονικοί κατακτητές, ο 'Αγγλος Κέιπς, η μυστηριώδης Ισμήνη με τις γάτες, η μάνα, οι σύντροφοι- προσωπα σκιαγραφημένα υποδειγματικά, έτσι που Ιστορία και μυθοπλασία να συμπλέκονται αξεδιάλυτα και να μην ξεχωρίζεις τι υπήρξε και τι είναι προϊόν "φαντασίας".
         Εν αντιθέσει με τις προηγούμενες ηθογραφίες της που κινήθηκαν με μια βραδύτητα στην πλοκή, στις Άγριες Θάλασσες η δράση ισορροπεί καλύτερα προς το περιγραφικό μέρος μαι μας συνεπαίρνει με τις γρήγορες εναλλαγές.
        Στιγμές "ποίησης" συνυπάρχουν με αγωνιώδεις διασώσεις, καταδιώξεις και στιγμιότυπα του υποβρυχιακού πολέμου, άρτια σκηνοθετημένα.

Από τα βαθιά νερά του πελάγους όμως η συγγραφέας καταδύεται στα "βαθιά νερά" μιας ψυχής ανήμερης, αντρίκειας  και περήφανης:
Είναι η δεσπόζουσα προσωπικότητα του Χούμα- του "Οδυσσέα" της Αντίστασης που όρισε Ιθάκη του την τιμή της Πατρίδας μας.
           Αντάμα, λοιπόν, με όλες τις εξελίξεις, η Τέσυ Μπάιλα ιχνηλατεί του "ναύτη την ορφάνια"(όπως την ονομάζει ο Καββαδίας),τον ιερό δεσμό του με το καράβι, που θυμίζει ιππέα και αναβάτη, καθώς και τη μέθεξη του ναυτικού με την απεραντοσύνη της θάλασσας.
Ένας "έρωτας" εγγεγραμμένος στο DNA του Έλληνα και που συνυπάρχει με την χειροπιαστή εκείνη αγάπη που γεννά ευγενή όνειρα και αποτελεί κίνητρο ζωής αληθινής.
Μια αγάπη που αναγκάζεται να αναστείλει την ορμή της ,θύμα κι αυτή του Πολέμου, αλλά προβάλλει ως το ηχηρότερο αντιστάθμισμα της φρίκης και σάλπισμα της Ελπίδας.
        Κυρίαρχος όμως σε όλα, είναι ο πόθος της Λευτεριάς καθώς το θηρίο του Πολέμου κατασπαράσσει τις σάρκες της Ελλάδας.

Η διαδρομή του Σάμιου Μιλτιάδη Χούμα πέραν της προσωπικότητάς του, φώτισε την κατάσταση στο Ιταλοκρατούμενο Αιγαίο και απομυθοποίησε την πλάνη του "καλού Ιταλού κατακτητή" σε σχέση με τον "άκαμπτο δήμιο Γερμανό".
Οι Ιταλοί αποδεικνύονται εξίσου σκληροί, επιβάλλοντας στους υπόδουλους Ελληνες επίσης ταπεινώσεις και πείνα, όπως γλαφυρά πληροφορούμαστε σε σπαρακτικά στιγμιότυπα του βιβλίου.
             Απλώς το μεσογειακό ταμπεραμέντο τους και η συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο τους εξιλέωσε για τα φασιστικά τους εγκλήματα, που σίγουρα δεν πήραν τις συντριπτικές διαστάσεις του γερμανικού ολοκληρωτισμού.

Για όλα αυτά, οι "Άγριες Θάλασσες" συνιστούν ένα έπος.
Είναι η Οδύσσεια των καθημερινών ανθρώπων, που περιπλανώνται στα πελάγη της ιστορίας αντιμέτωποι με "Λαιστρυγόνες" του φασισμού και τους ανθρωποφάγους "Κύκλωπες" του ιμπεριαλισμού
      Οι "Άγριες Θάλασσες" είναι ένας παιάνας των αφανών ηρώων, που ορθώνουν το ανάστημα της αξιοπρέπειας και ανυψώνονται ως το μεγαλέιο που αναγνωρίζει ο Καζαντζάκης, λέγοντας πως "Όταν αγωνίζεσαι για τη Λευτεριά είσαι ήδη λεύτερος"...

Η Τέσυ Μπάιλα είναι αξιέπαινη γιατί ως λογοτέχνιδα αναμετράται με απαιτητικά θέματα και δεν αποζητά συγκινήσεις φτηνής κατανάλωσης, τουναντίον, με ήθος γραφής αναδεικνύει ξεχασμένες αξίες της Λογοτεχνίας αλλά και της ζωής...
Ειδικότερα το βιβλιο αυτό, προσκύνημα σε μια εμβληματική φιγούρα της Εθνικής μας Αντίστασης , έναν εξαίσιο αγωνιστή, που δικαιώνει τις υψηλότερα ιδανικά της ζωής:Toν Μιλτιάδη Χούμα!!!
Αξίζει να ακολουθήσουμε λοιπόν, την Τέσυ Μπάιλα στην κορυφαία της ίσως στιγμή.
         Αρμενίστε τις "Άγριες Θάλασσες" της πολυτάραχης Ιστορίας μας με καπετάνιο έναν από τους πιο εκλεκτούς εκπροσώπους της ελληνικής λεβεντιάς που αναμετρήθηκε με το τέρας του Φασισμού, πολεμώντας με ένα "άγιο κα'ι'κάκι" για την παγκόσμια ειρήνη.

                                                                                            Δέδε Ελισσάβετ


Ανακαλύψτε στη σελίδα μας τα άλλα δυο έργα της Τέσυς Μπάιλα από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Τέσυ Μπάιλα, To Μυστικό ήταν Η Ζάχαρη.

Τέσυ Μπάιλα,"ΟΥΙΣΚΥ ΜΠΛΕ",

                                     

Τέσυ Μπάιλα, To Μυστικό ήταν Η Ζάχαρη.

                                                                               
                                     Το Μυστικό Ήταν η Ζάχαρη, Τέσυ Μπάιλα

                                  
                                  Είδος: Ηθογραφικό Μυθιστόρημα
                                  Βαθμολογία: 9/10                                                                 
                                                                                   
                                                    
Η Τέσυ Μπάιλα εισήλθε στο συγγραφικό στερέωμα με το "Παραμύθι της Βροχής", που μας ταξίδεψε στην Άπω Ανατολή, και με το κατανυκτικό "Πορτρέτο Της Σιωπής".
           Το 2012, εγκαινίασε τη συνεργασία της με τις εκδόσεις Ψυχογιός , χαρίζοντας στο κοινό μια δυνατή ηθογραφία, που ξεκινά από την πολύπαθη Κρήτη κι εκτείνεται στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, για να αγκυροβολήσει στον ταραχώδη Πειραιά του '50. 
Στο τρίτο βιβλίο της Τέσυς Μπάιλα, μέσα στις μπόρες των καιρών και της Ιστορίας, η μικρή Κατίνα μας αποκαλύπτει πως "Το Μυστικό Ήταν Η Ζάχαρη"...της ωραίας ψυχής της που απαλύνει τις πίκρες!
Ελάτε να γνωρίσουμε ένα βιβλίο που έρχεται να μας προσφέρει βαθιές συγκινήσεις μέσα από ένα "ξεχασμένο" ήθος γραφής:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Κατίνα μεγαλώνει στην Κρήτη του Μεσοπολέμου και μέσα σε ένα συντηρητικό πλαίσιο κατορθώνει να αναπτύξει ένα "ελεύθερο πνεύμα".
Σύντομα θα αποχωριστεί το χωριό της, ακολουθώντας το ταλέντο της στη Ραπτική.
Για ένα διάστημα θα μαθητεύσει κοντά στη μακρινή θεία της, τη Μαρίτσα, που κι αυτή κουβαλά το δικό της μυστικό φορτίο κι έχει απομονωθεί κοινωνικά... 
Ανάμεσα στη  Μαρίτσα και στην Κατινούλα θα αναπτυχθεί μια σχέση ζωής...
Ο Πόλεμος όμως ξεσπά και σαρώνει τα πάντα στο διάβα του.
Κι ενώ η Κρήτη γράφει την εποποιία της ηρωικής της αντίστασης, ο καθένας βιώνει την προσωπική του τραγωδία, καθώς οικογένειες χωρίζονται, χωριά εξανδραποδίζονται κάτω από τη χιτλερική μπότα...
         Ο Πόλεμος τελειώνει. Μια απρόσμενη εξέλιξη φέρνει την Κατίνα ,νεαρή γυναίκα πια, στον μεταπολεμικό Πειραιά -σε μια μικροκοινωνία άγρια, αλλά αγνή, που πάλλεται από τους ρεμπέτικους σκοπούς ,μεθυσμένη από το κρασί και τσιγάρα σέρτικα, όπου το μαχαίρι προασπίζεται την τιμή.
     Κυρίαρχος στη ζωή της Κατινούλας τώρα, ο αντιφατικός Θέμελης, ένας θυμόσοφος που καταφάσκει όλα τα πάθη- ακόμη κι αν αυτά αποδεικνύονται θανάσιμα...

Η Κατίνα θα περιστραφεί στη δίνη μιας μοιραίας σχέσης πασχίζοντας να επιβιώσει και να επουλώσει τις πληγές της , όπως η ίδια η μεταπολεμική Ελλάδα...


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό ηθογραφικό μυθιστόρημα, που παραπέμπει στην ποιότητα των παλιών πεζογράφων ,   όπως αυτόι απογείωσαν νοηματικά και λεξιλογικά τη λογοτεχνία μας...  
Η Τέσυ Μπάιλα, σαν καλή τεχνίτισσα του λόγου κι αυτή, αναμειγνύει με δεξιοτεχνία όλα τα καλοδιαλεγμένα συστατικά του λόγου:
Πλούσια λεκτικά σχήματα, πολυεπίπεδους χαρακτήρες, ιστορική ενημερότητα και λυρισμό σε έναν καλοδουλεμένο συνδυασμό, που συγκινεί και επαναπροσδιορίζει τη σύγχρονη λογοτεχνία μας σε μονοπάτια πιο αναβαθμισμένα.
Το φορτισμένο ιστορικό πλαίσιο δεν είναι απλά ένα "άλλοθι" που εκβιάζει την ποιότητα, αλλά ένας καλοστημένος καμβάς όπου πάνω του πλέκονται εικόνες και πάθη συνθέτοντας ένα πολυπρόσωπο έργο, που χαράσσεται ανεξίτητλα στην ψυχή του αναγνώστη. 

Η γλώσσα της Τέσυς Μπαίλα παρουσιάζει μιαν ομορφιά δυσεύρετη στη σύγχρονη λογοτεχνική παραγωγή.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, περιπλανιόμαστε στα ορεινά χωριά της Κρήτης, όπου ο άντρας είναι ο αδιαπραγμάτευτος κυρίαρχος, με τη γυναίκα να υπηρετεί γονείς με μοναδικό όραμα να ετοιμάσει τα πιο όμορφα προικιά για τον σύζυγο που θα τής επιλέξει ο πατέρας της...
Κατόπιν ,στην υπηρεσία πεθερικών και συζύγου, η γυναίκα είναι ο "τελευταίος τροχός της αμάξης", έχοντας να διεκπεραιώσει το νοικοκυριό με τα πρωτόγονα μέσα, όπως η ιστορική αλισίβα...
Αυτά τα σκληρά και άδικα ήθη μέσα στην τραχιά κρητική φύση σκιαγραφεί παραστατικότατα η Τέσυ Μπάιλα- μέσα από εικόνες , μυρωδιές και γεύσεις. 
          Σε αυτό το σκηνικό, ανακαλύπτουμε το δράμα της Κωνσταντάκαινας, μάνας της Κατίνας, που- από τη νύχτα της απαγωγής της θα καταδικαστεί σε ένα ερωτικό αδιέξοδο που θα πληγώσει 2 ανθρώπους, καταστρέφοντας τη ζωή τους...

Ταυτόχρονα, θα παρατηρήσουμε την παιδούλα να ωριμάζει σε ένα πλαίσιο ασφυκτικό για την ψυχή της που διψά να ζήσει.
Παράλληλα, θα δούμε μια τρυφερή ανθρώπινη σχέση να γλυκαίνει τη πικρή ζωή της Κατίνας σαν τη ζάχαρη στο  πικρό καφέ. 
    
Η ενότητα του Πολέμου θα ζωντανέψει στα μάτια μας στιγμές ηρωισμού και αγωνιωδών μαχών, αλλά και ώρες οδύνης, όταν μαζί με τους Κρητικούς χωρικούς, θα δούμε χωριά και όνειρα φλεγόμενα από την καταστροφική μανία των Γερμανών.Μέσα σε όλα, η Μπάιλα εντάσσει επιδέξια στην ιστορία μας ένα εφιαλτικό σκηνικό από το έμβλημα της ναζιστικής θηριωδίας, το Άουσβιτς.
Στο Άουσβιτς, σκελετωμένοι όμηροι, Εβραίοι, Σοβιετικοί, Αντιστασιακοί, εργάζονται σε ένα καθεστώς ειλωτείας, με τα Ες Ες να τους βασανίζουν αλύπητα, έχοντας "συμμάχους το κρύο,την πείνα, τις ασθένειες, την απελπισία.Τόσο απολαμβάνουν τα μαρτύρια των ομήρων τους οι χιτλερικοί, ώστε επιβάλλουν στην ορχήστρα του στρατοπέδου να συνοδεύει μουσικά τους απαγχονισμούς!
              Η Μπάιλα μας μιλά για όλα αυτά μέσα από κάποιον ήρωά της και  μια συγκλονιστική φιλία μέσα στο Άουσβιτς, επιλέγοντας τολμηρά να μας μεταφέρει εικόνες από τα κρεματόρια σε ενα αμελητεο ιστορικό σφάλμα.
(Στα κρεματόρια, κανονικά μόνο μια ομάδα ομήρων είχε πρόσβαση, οι Sonderkommandos, που εβγαζαν τα πτώματα απο τους φουρνους κ καθαριζαν τους φονικούς θαλάμους αεριων για να υποδεχθούν τους "επόμενους.Οι  ναζί τους εκτελούσαν ανά τρίμηνο για να μην υπάρχουν μάρτυρες της άμετρης βαρβαρότητάς τους κ τους αντικαθιστούσαν με αλλους άρα θα ήταν δύσκολο στον ήρωα του έργου να φτάσει ως τα κρεματόρια-περιπλανώμενος τυχαία)...
Μια τόσο γλυκιά κι ανώδυνη παρέκβαση, δοσμένη με υποδειγματική επιδεξιότητα επιτείνοντας την τραγικότητα.
Αυτή η ενότητα έιναι από τις πιο δυνατές στο έργο και μια έξυπνη σύλληψη στην πλοκή. 

Η Μπάιλα θα οδηγήσει έπειτα τα βήματα της κεντρικής της ηρωίδας, Κατινούλας, στον μεταπολεμικό Πειραιά!
      Αυτή η ενότητα μας σεργιανά σε προσφυγικές φτωχογειτονιές της Δραπετσώνας, γεμάτες από μνήμες της Αντίστασης του λαού, βαμμένες από το αίμα των εκτελεσμένων.
Τώρα πια τις πνίγουν απόκληροι, καπνοί τεκέδων,ήχοι από μπαγλαμαδάκια και οι φλογερές γυναίκες με το απελευθερωμένο ταμπεραμέντο...
          Σε αυτό το πλαίσιο, καλείται η Κατίνα να στηρίξει ένα σπιτικό κάτω από τη σκιά του θυελλώδους Θέμελη.
Βγαλμένος από το περιθώριο της κοινωνίας,ο Θέμελης αποτελεί τον αντιπροσωπευτικό τύπο του "μάγκα", που δε διστάζει να τραβήξει μαχαίρι και την ίδια στιγμή μπορεί να γίνει ακραία ρομαντικός για χάρη της γυναίκας του.

          Η Μπάιλα, χρησιμοποιεί μια ακραία σχέση κι ένα οικογενειακό δράμα για να ιχνηλατήσει τους μηχανισμούς παγίδευσης της γυναίκας στο ρόλο του θύματος μέσα από το κοινωνικό περίγραμμα της πατριαρχικής κοινωνίας ,αλλά και μέσα από ατομικές επιλογές της ίδιας της γυναίκας, που έχει εγγεγραμμένη στο ασυνειδητό της την επιταγή της ανοχής στα αντρικά τερτίπια.

   

Με τη βαναυσότητα του ακατέργαστου ανθρώπου και την ανυποψίαστη ανευθυνότητα ενός παιδιού, ο Θέμελης εγκλωβίζει την Κατίνα σε μια σχέση έλξης- άπωσης από την οποια εκείνη αδυνατεί να ξεφύγει.

Κι εκείνος σαν τυφώνας αδάμαστος κι ανένταχτος στα καλούπία του καθήκοντος,σκορπίζει κάθετι στο άγγιγμά του και επιφυλάσσει στην Κατίνα ένα τρομερό μυστικό...

Σωτήρας και ολετήρας, ο Θέμελης αφοπλίζει τον αναγνώστη με την προσωπική του διαδρομή και συνιστά έναν χαρακτήρα εύρημα....Η αμφιλεγόμενη ιδιοσυγκρασία του θα επιβληθεί στην πλοκή αναδεικνύοντάς τον σε ένα από τα "Μυστικά" της ιδιότυπης "γλύκας" αυτού του ξεχωριστού βιβλίου.

Ετοιμαστείτε για ένα μοναδικό ταξίδι στην Ελλάδα του 20ου αιώνα και γνωρίστε τον ανήφορικό δρόμο μιας ηρωίδας πολύπαθης ,μα περήφανης όσο κι η ίδια η πατρίδα μας!

                                       ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ 
                                             Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ κατάγεται από τη Σαντορίνη, αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία του Ελληνικού Πολιτισμού και Μετάφραση Λογοτεχνίας.
 Ασχολείται με τη φωτογραφία, και ατομικές εκθέσεις της έχουν φιλοξενηθεί στο Πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας, αλλά και στην Αθήνα. 
Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού Κλεψύδρα. 
Παράλληλα δημοσιεύει δοκίμια σε εφημερίδες και περιοδικά.  

ΟΥΙΣΚΥ ΜΠΛΕ, Τέσυ Μπάιλα

                                                                        Τέσυ Μπάιλα, Ουίσκυ Μπλε

                                                                       Είδος :Κοινωνικό Μυθιστόρημα
                                                Βαθμολογία : 9/10(κάθε βιβλίο αξιολογείται με βάση την κατηγορία του)

                                                                               

Δυο χρόνια μετά το ΜΥΣΤΙΚΟ ΗΤΑΝ Η ΖΑΧΑΡΗ, που αγαπήθηκε τόσο, η Τέσυ Μπάιλα επανέρχεται με μια δυνατή κοινωνική ιστορία από τις εκδόσεις Ψυχογιός, το Ουίσκι Μπλε!
                                                         
ΠΕΡΙΛΗΨΗ    

Κύριο πρόσωπο του βιβλίου είναι ο Μιχάλης γιος του Καπετάν-Βαγγέλη και της Βιργινίας που ξεκίνησε τη ζωή του στο Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου. Η ζωή του κυλούσε μέσα στη γοητευτική νωχέλεια του ανατολίτικου τοπίου, και την οικογενειακή θαλπωρή, ώσπου μια αναπάντεχη απώλεια αναγκάζει την οικογένεια να επαναπατριστεί στη Σαντορίνη.

           Στο νησί ο Μιχάλης θα γνωρίσει την αληθινή φιλία στο πρόσωπο του Αρτέμη.
           Τα μετέπειτα χρόνια του Μιχάλη θα στιγματιστούν από τη φτώχεια και τον αγώνα της επιβίωσης. 
           Έτσι θα οδηγηθεί στον Πειραιά κι από εκεί στην κόλαση των βελγικών ανθρακωρυχείων, ακολουθώντας τη μοναχική πορεία του μετανάστη. 
         Εκεί ο νεαρός Μιχάλης θα ανδρωθεί, γνωρίζοντας τη συντροφικότητα και την πικρή γεύση της κοινωνικής αδικίας κάτω από το πέπλο του θανάτου, που βάφει τη ζωή του με το μαύρο του κάρβουνου-και κλείνει τον κύκλο αυτόν με μια ακόμη απώλεια.
Ωριμότερος θα επιστρέψει στην πατρίδα και θα γνωρίσει τον αληθινό έρωτα για να φύγει αμέσως ξανά κυνηγώντας το αμερικάνικο όνειρο.
Η διάψευση θα σηματοδοτήσει μια νέα αρχή- καταδικασμένη σε ένα ακόμη τέλος.
Φίλοι και αγάπες που χάνονται. Η γυναικεία μορφή σε όλες τις εκφάνσεις της-παραμυθία και όλεθρος. Φιγούρες διαποτισμένες τη σκόνη του μόχθου και τη λαϊκή σοφία, ώσπου μια σκιά από το παρελθόν έρχεται να απαντήσει σε εναγώνια «γιατί» μέσα από τη μνήμη μιας φλογερής αγάπης…
Γιατί έτσι ήταν η ζωή του Μιχάλη:
Αεικίνητη σαν τη θάλασσα-τη μόνη σταθερή του σύντροφο: Πότε σαγηνεύτρα αδιάλλακτη, πότε μητέρα στοργική, η θάλασσα θα στιγματίσει το Μιχάλη με το «χρίσμα» της και θα είναι για εκείνον πάντα μια πρόκληση φυγής, και συνάμα μια υπενθύμιση επιστροφής…
Η θάλασσα τον νανούρισε ως παιδί με τις αφηγήσεις των κυμάτων της, εκείνη έπλεξε την αλμύρα της με τα πρώτα του δάκρυα, εκείνη μόνο τον άκουσε απόμαχο στον απολογισμό της ζωής του, όντας για εκείνον το πιο μεθυστικό ποτό.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
O γοητευτικός τίτλος με την εύστοχη μεταφορά καθώς το εξώφυλλο δρουν παραπλανητικά, προετοιμάζοντας ενδεχομένως τον αναγνώστη για μια ναυτική ιστορία γεμάτη εικόνες υπερπόντιων ταξιδιών και στιγμιότυπα της ναυτικής ζωής, όπως τα συναντάμε στη γοητευτική ποίηση του Καββαδία και σε μυθιστορήματα όπως το κορυφαίο του είδους, "Ο Θαλασσόλυκος" του Τζακ Λόντον.
            Ωστόσο δεν είναι έτσι καθώς δεν πρόκειται για ένα ναυτικό αφήγημα.
               Το ΟΥΙΣΚΥ ΜΠΛΕ είναι, με μία φράση, ένα οδοιπορικό στην Ελλάδα των απλών ανθρώπων που πασχίζουν για μια καλύτερη ζωή στο μεταπολεμικό τοπίο.
              Περιστρεφόμενη γύρω από ένα βασικό πρόσωπο, η Τέσυ Μπάιλα, συνθέτει μια Ωδή στη Φτωχολογιά, ανάγοντας σε κεντρική φιγούρα τον πολυτραγουδισμένο Έλληνα Μετανάστη…
       Το ΟΥΙΣΚΥ ΜΠΛΕ, μέσα από την πορεία του κεντρικού ήρωά του, χαρτογραφεί τους μεταναστευτικούς κύκλους που διέγραψε το πολύπαθο ελληνικό στοιχείο προπολεμικά, αλλά και ως τα πρώτα μισά του 20ου αιώνα.
              Kαi αυτό το έργο της Μπάιλα, όπως και το "Μυστικό Ήταν Η Ζάχαρη" συνιστά μια ηθογραφική ματιά της τριακονταετίας μετά τον πόλεμο. Ενώ όμως το Μυστικό εστίαζε στα ήθη της Κρήτης για να καταλήξει στις φτωχογειτονιές του Πειραιά, το "Ουίσκι" έχει εφαλτήριο το εξωτικό Πορτ Σάιντ, για να συναντήσει το "Μυστικό" στις πειραϊκές παραγκουπόλεις, το λιμάνι και την Τρούμπα και να εξακτινωθεί ύστερα στους βασικότερους σταθμούς του μεταναστευτικού ρεύματος –Ευρώπη, Αμερική και θάλασσα.
            Άλλη διαφορά από το προηγούμενο έργο είναι πως ο βασικός χαρακτήρας στη "Ζάχαρη" ήταν μια γυναίκα. Στο ΟΥΙΣΚΥ όλα μεταφέρονται από την αντρική σκοπιά, που η Τέσυ προσεγγίζει με επιτυχία, χωρίς να υποπέσει στην παγίδα της ωμότητας και πάντα διατηρώντας τη φινέτσα στη γραφή της.
                Ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, ο Μιχάλης, είναι ένας απόλυτα ρεαλιστικός χαρακτήρας κι αντιπροσωπεύει επιτυχώς το μέσο Έλληνα της εποχής:
Φιλότιμος και ανθρώπινος παραμένει ο ευσυνείδητος γιος κι ο αλληλέγγυος φίλος.Αρρενωπός και επιρρεπής στον έρωτα διατηρεί ωστόσο την εντιμότητά του. Παρόλη την παρορμητικότητά του, πεισμώνει στις ματαιώσεις της δύσκολης ζωής του και ξαναρχίζει από την αρχή.
               Τέλος, καλείται να αναμετρηθεί με τα λάθη του.
          Ο Μιχάλης της Τέσυς Μπάιλα είναι ένας χαρακτήρας πειστικός με αδυναμίες αλλά και το ηθικό διαμέτρημα του ανθρώπου που κόντρα στις αντιξοότητες διατηρεί την ακεραιότητά του και παλεύει για την οικογένειά του-αξία κυρίαρχη στην ελληνική νοοτροπία –τουλάχιστον ως το τέλος του 20ου αιώνα…
Mοναδική διαφορά του Μιχάλη από το μέσο Έλληνα είναι πως η απουσία του από την Ελλάδα τα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, απαλλάσσει τη ζωή του από τις πληγές του Πολέμου αποσυνδέοντάς την από το πολιτικό φορτίο της πολυτάραχης εποχής.
          Ο Μιχάλης εκπροσωπεί τους Έλληνες της διασποράς, που φέρουν εικόνες πιο κοσμοπολίτικες και ορίζοντες πιο ανοιχτούς, όμως η φτώχεια του κι η αγωνία της επιβίωσης, τον εντάσσουν γρήγορα στη σκληρή πραγματικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδας και τον ενσωματώνουν πλήρως στο κάδρο της κοινωνικής εξαθλίωσης, που δοκίμασε η πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Αυτό ακριβώς ιχνηλατεί κι η Τέσυ Μπάιλα με τα παραστατικότερα χρώματα.
      Μέσα από ένα γλωσσολογικό πανόραμα, γεμάτο περίτεχνα λογοτεχνικά σχήματα και μεταφορές που αναδεικνύουν το λεξιλογικό μας πλούτο, η Τέσυ Μπάιλα εμφυσά «ψυχή» σε κάθε σκηνή μεταφέροντας πολλαπλές μυρωδιές, ήχους και χρώματα.
Το ταξίδι του Μιχάλη στον Κόσμο ξεκινά από την Αίγυπτο. Μαζί του απολαμβάνουμε τους Κήπους Φεριάλ και νιώθουμε τον άνεμο της ερήμου.
      Κατόπιν θα ανακαλύψουμε τη βραχώδη γοητεία της Σαντορίνης κάτω από τη δεσποτεία του ηφαιστείου και θα γευτούμε τις ποικιλίες του γλυκόπιοτου νησιωτικού κρασιού.
           Αργότερα, θα συντροφεύσουμε τα άκληρα χαμίνια του Πειραιά ξαναβρίσκοντας τον Άνθρωπο πίσω από τις αποστεωμένες, βρώμικες φιγούρες τους.
          Θα γοητευτούμε από τις πολύπλευρες μεταμορφώσεις της γυναίκας, που σαν τη θάλασσα εναλλάσσει διαθέσεις -μάνα, σειρήνα, παρθένα, όνειρο, οδαλίσκη-μα πάντα πλανεύτρα και καταλύτης.Θα βιώσουμε τη σαγήνη της θάλασσας, ψηλαφώντας το ιδιαίτερο στίγμα της στην ψυχή των ανθρώπων της. Η θάλασσα, η μόνη σταθερή πατρίδα, ο μόνος συνδετικός κρίκος με τις αγαπημένες ρίζες με το λίκνισμα της και το υγρό της χάδι να δίνει δύναμη στο ναυτικό, όπως η γη στο μυθικό Ανταίο.                                                            Το σημείο κορύφωσης όμως είναι οι μέρες στα Ανθρακωρυχεία της Μαρσινέλ. Στην ενότητα αυτή η συγγραφέας εστιάζει σε ένα υστερόγραφο της ιστορίας από εκείνα που με την καβάφεια λογική ενέχουν σπουδαίες αλήθειες της ζωής.

  Πρόκειται για την ερεβώδη κόλαση των ανθρακωρύχων του Βελγίου, που ζούσαν σαν ποντίκια στα λαγούμια του άνθρακα - με αποκορύφωμα το φριχτό ατύχημα που έλαβε χώρα στις 8 Αυγούστου 1956 στη Μαρσινέλ από έκρηξη στον ανελκυστήρα του ορυχείου με αποτέλεσμα να σκοτωθούν μαρτυρικά 262 εργάτες Κυρίως Ιταλοί αλλά και Έλληνες.
To γεγονός δεν άφησε ασυγκίνητη την πνευματική μας παραγωγή.
Αρχικά το ανέδειξε ο Νίκος Εγγονόπουλος στο συμβολικό του ποίημα Marcinelle (1956), όπου μέσα στην απόκοσμη οργή της φύσης, κωδικοποιεί την απάνθρωπη ζωή των ορυχείων και καλεί τον εργάτη σε ανατροπή της τυράννων του μέσα από τη βία της επανάστασης («Πάρε το μαχαίρι σου, εργάτη –τούτη η νύχτα δεν είναι σαν τις άλλες!") .
 Έπειτα ήρθε η εικαστική παρέμβαση του πολιτικοποιημένου εικαστικού Βλάση Κανιάρη με τη σειρά εξπρεσιονιστικών πινάκων "Η Καταστροφή της Μαρσινέλ", όπου κυριαρχεί το μαύρο του κάρβουνου και της ζοφερής πραγματικότητας των εργατών με το κόκκινο της θυσίας και της καταγγελίας.
         Δεκαετίες μετά, η Τέσυ Μπάιλα έρχεται να αναπληρώσει ένα κενό που υπήρχε στο θέμα από την πλευρά της μυθιστοριογραφίας και να προσθέσει την πιο απερίφραστη και πιο χαμηλόφωνη ματιά του πεζογράφου.
Και οι τρεις δημιουργοί (ο ποιητής Εγγονόπουλος, ο ζωγράφος Κανιάρης και η πεζογράφος Μπάιλα) προσδίδουν συμβολική οπτική στο γεγονός, μέσα από το οποίο εντοπίζουν τα πάθη των μικρών που συνθλίβονται στην κοινωνική αδικία ανεξαρτήτως χωροχρόνου.
         Οι δύο πρώτοι –ωστόσο αφήνουν ως απόηχο μια πύρινη προτροπή σε αφύπνιση και ξεσηκωμο.
Η Τέσυ διατηρεί πιο ήπιους τόνους αναδεικνύοντας την καθημερινότητα, το φόβο και τις ψυχικές διακυμάνσεις του μέσου εργάτη στο γεγονός, οπότε μας αφυπνίζει μέσω της ενσυναίσθησης απέναντι στον καθημερινό άνθρωπο, χωρίς τη μεσολάβηση κάποιου επαναστατικού σαλπίσματος.
Το κάρβουνο της Μαρσινέλ «μελάνι» των σελίδων αυτών, «μουντζουρώνει» τα χέρια και την ψυχή μας με τρόπο ανεξίτηλο.
        Η περιπέτεια του Μιχάλη στο Βέλγιο του υφέρποντος και απάνθρωπου ρατσισμού «όπου οι μετανάστες εξισώνονται προς τα ζώα-ποντίκια και σκυλιά», μού έφερε στο νου το νεανικό μυθιστόρημα "Παιχνίδι Χωρίς Κανόνες" της Γαλάτειας Γρηγοριάδου-Σουρέλη, που αφηγείται την οδύσσεια του αγνού χωριάτη Βαγγέλη όπως αυτός δοκιμάζεται στα εργοστάσια της επίσης αφιλόξενης Γερμανίας των “Gastarbeiter”. Και οι δύο γυναίκες συγγραφείς καταφέρνουν θαυμάσια να σκιαγραφήσουν την ψυχή ενός άντρα βιοπαλαιστή, τους καημούς της ξενιτιάς και το περίγραμμα της εποχής.
             Το "Ουίσκι Μπλε" ωστόσο αγκαλιάζει κι άλλες παραμέτρους της κοινωνικής πραγματικότητας πέραν των «ξένων» εργατών της Βόρειας Ευρώπης.
          Ως προς τον αφηγηματικό τρόπο στο "Ουίσκι Μπλε", έχουμε επιδέξιο χειρισμό του χρόνου με εναλλαγή αναδρομών και γραμμικής αφήγησης, που επιτείνει το ενδιαφέρον του αναγνώστη χωρίς κανένα από τα δύο να κουράσει.
            Κάτι που ίσως παρατηρήσει ο αναγνώστης είναι μια ανισομέρεια –με την έννοια ότι κάποια θέματα περιγράφονται με επιμονή στη λεπτομέρεια ενώ κάποια σημαντικά όχι. Για παράδειγμα στη σχέση του Μιχάλη και της Εριέττας, που ξεκινά μ’ έναν γλυκό και τρυφερό ερωτισμό, δε δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη συνέχεια. Ίσως εσκεμμένα το επιλέγει η συγγραφέας, γιατί ο ήρωας της είναι άντρας και ο αντρικός ψυχισμός παρουσιάζει αποστασιοποίηση από το συναισθηματισμό και την αναλυτική διάθεση που διακρίνει το γυναικείο…
      Από την άλλη, η Τέσυ δε γράφει αισθηματική ιστορία, αλλά ένα κοινωνικό μυθιστόρημα, ένα σεργιάνι στους δρόμους της φτωχολογιάς που είτε θαλάσσιοι είτε στεριανοί είναι πάντα δύσβατοι, κι αυτό όφειλε να προκρίνει. Αυτή λοιπόν διαγράφεται επιτυχώς μέσα από το Μιχάλη κι ένα χορό φιγούρων που καθένας συνιστά ένα πολύτιμο λιθαράκι στο μωσαϊκό μιας Ελλάδας που επουλώνει τις πληγές της.
                  Ο επίλογος της ιστορίας θα εμπεριέχει την απαραίτητη αίσθηση ανατροπής και τραγικότητας μέσα από το πρίσμα ακραίων αλλά απτών καταστάσεων ενός μικρόκοσμου υπόγειου, αλλά υπαρκτού που στην παραφορά και την αθωότητά του εξαλείφθηκε ανεπιστρεπτί από τον κοινωνικό μας χάρτη.

Πικρό και αψύ-αλλά ιδιότυπα μεθυστικό. Αυτό είναι τελικά το ΟΥΙΣΚΙ ΜΠΛΕ που μας κερνάει η Τέσυ Μπάιλα. Γευθείτε το!




                                            ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
                                         

Η Τέσυ Μπάιλα κατάγεται από τις Κυκλάδες αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε ιστορία ελληνικού πολιτισμού και μετάφραση λογοτεχνίας. Ασχολείται με τη φωτογραφία και ατομικές της εκθέσεις έχουν φιλοξενηθεί στο πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας και στην Αθήνα. 
Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού "Κλεψύδρα". Παράλληλα δημοσιεύει δοκίμια σε εφημερίδες και περιοδικά. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη συγγραφέα στο ιστολόγιο
Έχει γράψει βιβλία που αγαπήθηκαν πολύ -
ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ- ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ -ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΗΤΑΝ Η ΖΑΧΑΡΗ
           Kai Ουίσκι Μπλε, όπως παρουσιάστηκε και εδω.

Ελισσάβετ Μαρία Δέδε