Δευτέρα, 27 Αυγούστου 2018

ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ, Ματωμένα Χώματα

                                                                           Ματωμένα Χώματα, Διδώ Σωτηρίου 
                        Κατηγορία:Kλασσική Ελληνική Πεζογραφία
                                              Είδος: Ιστορικό/Αντιπολεμικό
                                              Βαθμολογία: 10/10!

             Χαρακτηρίστηκε "βιβλίο που καίει" και συντάραξε το λογοτεχνικό στερέωμα , καθώς μεταφράστηκε στα τούρκικα, στα σέρβικα, στα  αγγλικά, στα βουλγαρικά, τα εσθονικά, τα γαλλικά, και τα γερμανικά!
Χάρισε στη συγγραφέα του το "Βραβείο Ελληνοτουρκικής Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί" .
Ο λόγος φυσικά γίνεται για το εμβληματικότερο ίσως έργο της Ελληνικής Πεζογραφίας του 20ου αιώνα, το αντιπολεμικό έργο "Ματωμένο Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου, το απόλυτο βιβλίο για τη Μικρασιατική Καταστροφή, που γράφτηκε στα1962, πούλησε 400.000 αντίτυπα ως το 2008 και ακτινοβολεί διεθνώς!
                  Έργο που, εκκινώντας από την εθνική μνήμη ,κηρύττει αξίες πανανθρώπινες, τα "Ματωμένα Χώματα" ζωντανεύουν τις τελευταίες μέρες της Μικράς Ασίας, από τον θρίαμβο των Σεβρών μέχρι τις δραματικές ώρες κατάρρευσης του Μετώπου και τις θηριωδίες των κεμαλικών ορδών στη φλεγόμενη Σμύρνη, με τις ευλογίες των Μεγάλων Δυνάμεων!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Κεντρικός ήρωας είναι ο Μανώλης Αξιώτης, γιος μιας πολύτεκνης αγροτικής οικογένειας από το χωριό Κίρκιντζε.
        Η ζωή στο χωρίο ανέμελη και σκληρή, με τη σκιά του δεσποτικού πατέρα να μετράει το ανάστημα των ονείρων.
Ο Μανώλης αναγκάζεται να διαγράψει το όνειρο των γραμμάτων και να εργαστεί στα χωράφια.
Στο τσιφλίκι του Αλή μπέη θα αντικρύσει την αδικία στο πρόσωπο του επιστάτη Ανέστη αλλά και μια τούρκικη ψυχή επιρρεπή στον έρωτα.
Με προτροπή του πατέρα του σύντομα θα ανaζητήσει την τύχη του στη Σμύρνη και θα ανακαλύψει τον άνομο κόσμο του εμπορίου.
Εκεί τον βρίσκει ο Πόλεμος κι η αναπόφευκτη επιστράτευση, όπου, με προτροπή των Γερμανών οι Τούρκοι θα εκτοπίσουν τους άρρενες των χριστιανικών πληθυσμών στα τρομακτικά αμελέ ταμπουρού.
Στα τούρκικα τάγματα εργασίας ζωντανεύει μια κόλαση πείνας, τρόμου και εξευτελισμού της αξιοπρέπειας.
Παράλληλα ο Μανώλης Αξιώτης θα συναντήσει απροσδόκητη ανθρωπιά που θα του σώσει τη ζωή καθώς θα του προσφερθεί δουλειά σε έναν καλόκαρδο κτηματία...
Αυτή η εξέλιξη θα τον φέρει σε επαφή με μια Τουρκάλα κόρη, τη γλυκιά Ενταβιέ.Το πάθος του Έλληνα Μανώλη Αξιώτη με την όμορφη Τουρκάλα Ενταβιέ θεριεύει κι έρχεται σε αντίθεση με την προκατάληψη.
Δυστυχώς η άνομη σχέση αυτή θα ηττηθεί από τα εθνικά πάθη κι ο Μανώλης Αξιώτης θα το σκάσει σαν τον κλεφτη αφήνοντας την Ενταβιέ αντιμέτωπη με μιαν αμφίβολη μοίρα...
Ο Μανώλης θα προσπαθήσει μα στεριώσει στην αγκαλιά της προσφυγοπούλας Κατίνας, όμως τα όνειρα θα του ανακόψει η μικρασιατική εκστρατεία, που ο Μανώλης θα ακολουθήσει ως εθελοντής φαντάρος, υπηρετώντας το Εθνικό Ιδεώδες .
         Στην νικηφόρα πορεία προς τον Σαγγάριο θα συναντήσει μεταξύ άλλων στρατιωτών, έναν ιδεαλιστή έφεδρο, τον Νικήτα Δροσάκη, φοιτητή από την Κρήτη, που θα μυήσει τον νεαρό Μανώλη στη σοσιαλιστική σκέψη και το όραμα της δικαιότερης κοινωνίας.
Ο ακατέργαστος αγρότης Μανώλης Αξιώτης θα εκπλαγεί βλέπονταςτον Νικήτα Δροσάκη να αντιπαρατίθεται με τον αλέγκρο καιροσκόπο Λευτέρη και να υπερασπίζεται τα ιδανικά που κηρύττει με δυσβάσταχτο προσωπικό κόστος που στεριώνει μια βαθιά αντρική Φιλία...
            Η κατάρρευση του Μετώπου θα γκρεμίσει τις αυταπάτες με τον πλέον οδυνηρό τρόπο βρίσκοντας τον Μανώλη Αξιώτη να παλεύει να σώσει τη ζωή του φίλου του και να ψάχνει δρόμο επιστροφής!
Ο Αξιώτης θα φτάσει μόνος και τσακισμένος σε μια ερειπωμένη Σμύρνη που σύντομα θα την τυλίξει η κόλαση της φωτιάς, από όπου θα ξεπηδήσουν σα δαίμονες οι Τσέτες του Κεμάλ , σφάζοντας και σκορπώντας ασύλληπτο όλεθρο, που οπισθοδρομεί το ίδιο τον Ανθώπινο Πολιτισμό κάτω από τα απαθή βλέμματα των ηθικών αυτουργών Ευρωπαίων.....
            Το δράμα θα κορυφωθεί στα νέα τάγματα αιχμαλώτων όπου οι Τούρκοι εξαντλώντας την κτηνωδία τους θα σύρουν τον εκλεκτότερο ανθό των ελληνικών νιάτων, ολοκληρώνοντας την ειδεχθή εθνοκάθαρση των χριστιανικών πληθυσμών της Τουρκίας, που θεμελιώσε τη Δημοκρατία τους στα κόκκαλα των αθώων και την απεχθέστερη εκδοχή του ρατσισμού...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το...απόλυτο βιβλίο για το δράμα της Μικράς Ασίας!
Για την ακρίβεια , τα Ματωμένα Χώματα συνιστούν μια οξυδερκέστατη ανατομία του Ανατολικού Ζητήματος , που αρθρώνει ώριμο πολιτικό λόγο μέσα από τα βιώματα των μικρών, καθιστώντας την πολιτική σκεψη προσιτή στον καθημερινό αναγνώστη, που συμπάσχει με τους οικείους ήρωες...
Το μυθιστόρημα  Ματωμένα Χώματα καλύπτοντας την πολυτάραχη 8ετία από τα 1914 μέχρι τα τέλη του 1922, αναμεταδίδει την απόλυτη τραγωδία του Ελληνισμού πολιτικοποιώντας τις αναφορές του κι αυτό ακριβώς το χρίζει ως το κορυφαίο για το θέμα αυτό:
             Ανάμεσα στον "Αιχμάλωτο" του Στρατή Δούκα, την "Αιολική Γη" και το "Νούμερο 32188" του Βενέζη, καθώς και το "Καπλάνι" της Ζέη, τα "Ματωμένα Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου υπερτερούν ακριβώς για την ξεκάθαρα ενήλικη και σφαιρική επισκόπηση του Μικρασιατικού Ζητήματος που παρέχουν στο κοινό, αναζητώντας το δράμα των καθημερινών ανθρώπων μέσα σε ένα πολιτικό παρασκήνιο βρόμικων διεθνών συσχετισμό που έθεσε σε ομηρία τα όνειρα των απλών Ελλήνων της Ιωνίας.
            Ένα βιβλίο που ζητά να αποδομήσει μύθους και να αντιταχθεί στον ιμπεριαλισμό κ τη δουλοπρέπεια προς τους Ξένους χωρίς όμως να απαξιώνει το λαικό και το εθνικό αίσθημα που ανατράφηκε με θρύλους κ πόθους για τις Χαμένες Πατρίδες...
Κεντρικός ήρωας της Διδώς Σωτηρίου είναι ο αγρότης Μανώλης Αξιώτης κι όχι κάποιος γόνος από την ακμάζουσα ελληνική  αστική τάξη της Μικρασίας.
       Αυτό έχει τη σημειολογία του, καθώς η ταπεινή καταγωγή του κεντρικού ήρωα ακυρώνει τον στερεοτυπικό διαχωρισμό "πλούσιοι Έλληνες- απαίδευτοι Τούρκοι", αναδεικνύοντας τα κοινά βάσανα των φτωχών που υπερβαίνουν εθνικούς διαχωρισμούς και τους ενώνουν κάτω από το κράτος της ανάγκης , κάτι που απηχεί την κομμουνιστική ιδεολογία της ίδιας της Διδώς Σωτηρίου.
            Η φτωχική προέλευση του Μανώλη Αξιώτη, που συνακόλουθα τον εμπόδισε να μορφωθεί, αναδεικνύει την πλευρά των αγαθών, άλλα απολιτίκ πατριωτών που έγιναν έρμαια οσων προσχηματικά επικαλέστηκαν οράματα μεγαλεπήβολα, θέλοντας να τους χρησιμοποιήσουν ως άβουλα πιόνια στη σκακιέρα των αιματηρών συμφερόντων τους.
Από τη σκληρή βιοπάλη του Μανώλη, όμως, δε λείπουν στιγμές τούρκικης αγριότητας που κλιμακώθηκε στα χρόνια του ΑΠΠ με κορυφαία τη σύλληψη χριστιανών αρρενων για τα γερμανικής έμπνευσης τάγματα εργασίας. Εντούτοις, βρίσκει χώρο να ανθίσει η λαική ψυχή, που πολλές φορές υπερβαίνει σύνορα κι εθνικά πάθη- με Τούρκους να γίνονται φορείς μεγαλοψυχίας.
Κι όσο ο Πόλεμος μένεται και αντιστρέφεται μάλιστα υπέρ των Ελλήνων, δεν απουσιάζουν δυστυχώς έκτροπα εκ μέρους του ελληνικού στρατού σε πληθυσμούς τούρκικων χωριών κι αιχμαλώτους, αποδεικνύοντας πως ο Πόλεμος αποκτηνώνει και τον πιο πολιτισμένο λαό, πόλλώ δε μάλλον τους ταλαιπωρημένους Ελληνες που είχαν μεθύσει από τη Μεγάλη Ιδέα!!
Μέσα σε αυτόν τον αναβρασμό, ωστόσο,  δε λείπουν οι ερωτικές στιγμές του Μανώλη Αξιώτη μέσα από ένα ακούσιο ερωτικό τρίγωνο , αφού ο Μικρασιάτης αγρότης συνδέεται με την προσφυγοπούλα Κατίνα, αλλά παθιάζεται με την Τουρκάλα. Ενταβιέ.
       Οι εθνικιστικές προκαταλήψεις οδηγούν τον Αξιώτη σε μιαν απρέπεια καθώς εγκαταλείπει την Ενταβιέ έγκυο και μέσα από αυτήν την ανανδρία του ήρωά της η Διδώ Σωτηριου αποδεικνύει πώς η αμορφωσιά μπορεί να μετουσιωθεί σε φανατισμό, παραμορφώνοντας σχέσεις και ηθικές αρχές.
Από την άλλη βέβαια αφήνει αιχμές για την ίδια τη διαγωγή της Τουρκάλας...
         Η ιστορία στα Ματωμένα Χώματα" από κει και μετά, κλιμακώνεται ως τις μέρες του Μετώπου όπου ο ελληνικός στρατός με παιάνες και όνειρα προήλαυνε στην Ανατολία...Εσκίρ Σεχίρ Καισάρεια, Αφιόν Καραχισάρ .
      Ο Μανώλης Αξιώτης εντάσσεται στον μικρόκοσμο ενός τάγματος με ετερόκλητες προσωπικότητες, όπου εκπροσωπούνται διάφορες ηθικές τάσεις...
Ο προδότης, ο αγνός πατριώτης, ο καλόκαρδος μπον βιβέρ , ο αγνός ιδεολόγος, μέσα από μια γυναικέια πένα που χαρτογραφεί υποδειγματικά τους κωδικές της αντρικής φιλίας και της συντοροφικότητας των συμπολεμιστών...
           Ανάμεσά τους αστραποβολά ο Νικήτας Δροσάκης ένας ιδεαλιστής στρατιώτης που πασχίζει να αφυπνίσει τον αγνό Μανώλη και να τον πολιτικοποιήσει, μετατρέποντάς τον από άβουλο αμνό σε έναν σκεπτόμενο πολίτη:
Ο δευτεραγωνιστής Νικήτας γίνεται η φωνή της ίδιας της κομμουνίστριας Διδώς Σωτηρίου, που έτσι υποβάλλει,
αφενός το φιλάνθρωπη όνειρο της κοινωνικής δικαιοσύνης,
αφετέρου μια σκληρή κριτική προς την ευπιστία που παγίδευσε τον απλό Έλληνα στις μεθοδεύσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και των οικονομικών συμφερόντων.
             Ο Νικήτας Δροσάκης κηρύττει την πανανθρώπινη ειρήνη χωρίς όμως να απεκδύεται την αγνή αγάπη στην πατρίδα και τη διεκδίκηση της ελευθερίας:
Τα διαχωρίζει όμως από τη μισαλλοδοξία και τα άνομα συμφέροντα των πολεμοκαπηλων.
Ο Νικήτας ζητά να αναβαθμίσει τον υπόδουλο φτωχό σε διεκδικητή μιας φωτεινής ζωής κι η νίκη του που υποδηλώνει το όνομά του, είναι ηθική όχι ποσοτική...
Ένα πρόσωπο που έξω από ηθικολογίες καταφάσκει τον έρωτα και τις καθημερινές χαρές της ζωής με τον τρόπο που τα αιτάται κ ο Μυριβήλης σε λυρικά στιγμιότυπα από τη "Ζωή Εν Τάφω".
Ο Νικήτας Δροσάκης είναι ένας προμηθεικός άνθρωπος που κομίζει φως και θυσιάζεται τροπον τινά, για να δείξει τον δρόμο και για να υποφέρει ο ίδιος μαζί με τους λιγότερο προνομιούχους:
Αυτό είναι ένα συνηθισμένο περίγραμμα που η σοσιαλιστική ιδεολογία ζητά από τον Λαικό Αγωνιστή, βρίσκοντας, άλλωστε, συχνά ιδεολογικό έρείσμα στη γνωστή τραγωδία του Αισχύλου...
             Αυτός ο δευτεραγωνιστής συνιστά το πρόσωπο κλειδί και εμφυσά την πνοή ολόκληρου του έργου.
Οι δικοί του προβληματισμοί χαράσσουν το στίγμα του βιβλίου και νοηματοδοτούν την αναπαραγωγή της οδύνης με τη λογική του Θουκυδίδη, που ήθελε την ιστορίκή γνώση ως δίδαγμα και παίδευση για το χτίσιμο μιας καινούριας κοινωνίας  δίχως τα λάθη του χθες.
Και πράγματι βρύθει ιστορικής γνώσης το μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου, που παρά τη διεθνιστική της σκοπιά δε διστάζει να δώσει  ανατριχιαστικά στιγμιότυπα από την αποτρόπαιη σφαγή, δίχως να κρύψει τίποτα.
           Ο αναγνώστης βιώνει όλη την αγωνία, τη φρίκη και τον θάνατο που το τούρκικο μένος σκόρπισε στους ανυπεράσπιστους αμάχους της Σμύρνης...
Ο σπαραγμός των μανάδων που κτηνώδεις Τσέτες τους βίαζαν τα άγουρα κοριτσόπουλα σμίγει με τις κραυγές όσων δυστυχισμςνων ζητούν σωτηρία στη θάλασσα κ τους συμμαχικόυς στόλους για να τους ρίξουν από τα ευρωπαικά καράβια βραστό νερό...
Είναι η Έξοδος του Ελληνισμού όπως πολλοί ισχυρίστηκαν, παρομοιάζοντας την εκδιωξη των Χριστιανών από την Ιωνία με τη βιβλική καταδίωξη των υπόδουλων Εβραίων από τις ορδές του άσπλαχνου Φαραώ.
Οι σκηνές του σαδισμού των Τούρκων δεν έχουν τέλος, αφού αυτοί απαγορεύουν την αναχώρηση όσων ανδρών επεβίωσαν των πρώτων παραληρηματικών σφαγών του Κεμάλ.Έτσι φάλαγγες ομήρων σέρνονται ξανά στην Αλμυρά Έρημο είτε για να υποφέρουν δίψα, μαστιγώσεις κι αρρώστιες , είτε να βιαστούν και να διαμελιστούν απάνθρωπα από το τούρκικο μαχαίρι και το εθνικό κόμπλεξ ενός λαού που τίποτα όμορφο δε συνέβαλε ποτέ του στον Παγκόσμιο Πολιτισμό παρά Επεκτατικούς Πολέμους, σκοταδισμό και υπόδειγματα Γενοκτονιών...
    Το συγκινητικό όμως είναι ότι η Διδώ Σωτηρίου ισορροπεί ιδανικά
την αγανάκτησή της για τα μαρτυρία των Ελλήνων και τις μικρασιατικες καταβολές της ίδιας (και της αδελφής της& συντρόφου του Μπελογιάννη Έλλης Παππά)
με το αντιπολεμικό μήνυμα, χωρίς εθνικισμό ή επιθυμια εκδίκησης,
μετουσιώνοντας αυτό το σημαντικό βιβλίο σε κήρυγμα ενατίον του ιμπεριαλισμού που υποκινεί εθνικά μίση για να πλουτίζουν οι πολεμοκάπηλοι.
Η τελευταία αποστροφή ενώνει τους λαούς στον θρήνο για την ευτυχία που τούς στέρησαν τα άνομα οικονομικά συμφέροντα , ζητώντας την παράλογη αιματοχυσία των εθνών που άλλοτε ζούσαν αρμονικά!
Το "Ανάθεμα" , λοιπόν,πάέι "στους Αίτιους", (όπως αναφωνεί ο αφηγητής) κι όχι στους Διαφορετικούς...
                   Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως, παρότι τα "Ματωμένα Χώματα" περιλαμβάνουν αιματηρές και ωμές σκηνές από τις κανιβαλικές σφαγές που διέπραξαν οι Τσέτες  εις βάρος άμαχων Ελλήνων όταν πυρπολήθηκε η Σμύρνη από το κεμαλικό ασκέρι,χάρισαν στη Συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου Βραβείο Ελληνοτουρκικής Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί!
Κι αυτό συνέβη διότι το βιβλίο αυτό άρθρωσε αλήθειες για να κομίσει τελικά το πανανθρώπινο μήνυμα της αμοιβαίας κατανόησης και του Ποτέ Ξανά.
          Η διεθνής απήχηση αυτού του σπουδαίου μυθιστορήματος αποδεικνύει πως η Λογοτεχνία είναι από μόνη της, πέρα από έκφραση Πολιτισμού συνιστά και μια ύψιστη πολιτική πράξη , που μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη διαμόρφωση συνειδήσεων και στη συναδέλφωση των λαών.
           Τα Ματωμένα Χώματα" της Διδώς Σωτηρίου αποτελούν ένα από τα βιβλία που κάθε Έλληνας ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΙ ΣΤΗ ΖΩΗ του για να τιμήσει την εθνική μνήμη και να μάθει να αναγιγνώσκει την Ιστορία με απώτερο σκοπό τη διαμόρφωση μιας οικουμενικής συνείδησης που θα επιζητει την ειρήνη και τη δικαιοσύνη.

ΕΠΙΜΕΤΡΟ
...Μια αναφορα στην πραγματικη ιστορία πίσω από το βιβλίο

       Αξίζει να επισημανθεί ,παρενθετικά καταληκτικά είναι πως,
όπως ο "Συνταγματάρχης Λιάπκιν" του Καραγάτση,
έτσι και "Τα Ματωμένα Χώματα" βασίζονται στη ζωή ενός πραγματικού προσώπου:
Ο Μικρασιάτης αγρότης Μανώλης Αξιώτης ήταν υπαρκτό πρόσωπο κι η συγγραφέας παρουσίασε τη δική του δύσβατη πορεία με λιγοστές παραλλαγές, οι οποίες αποσαφηνίζονται σρην Αυτοβιογραφία που ο ίδιος ο Αξιώτης συνέγραψε το 1965 με τον τίτλο Μπερδεμένο Κουβάρι.
Μια σημαντική είναι πως η προσφυγοπούλα Κατίνα δεν ήταν τόσο σημαντική για τον αληθινό Αξιώτη όσο για τον μυθιστορηματικό.
Τουναντίον, εκείνη που δεν ξέχασε ποτέ ήταν η Ενταβιέ, που τόσο απαξίωσε η Διδώ.Οι τύψεις που την εγκατέλειψε τον καταδίωκαν τόσο που ονειρεύτηκε ότι τα παιδιά του με την ελληνίδα σύζυγό του συναντούνστον Έβρο το παιδί που εγκατέλειψε στα σπλάχα της Ενταβιέ κ συμφωνούν να μη ρίξουν ποτέ ο ένας στον άλλον.
Ένας έρωτας αντισυμβατικός σίγουρα ενάντια στο κλίμα της εποχής που εκδόθηκαν τα Ματωμένα Χώματα(κυβέρνηση ΕΡΕ- Δολοφονία Λαμπράκη) και που η Σωτηρίου απέδωσε στην προκλητικότητα της Τουρκάλας.
Η αυτοβιογραφία του Αξιώτη ανατρέπει κι  άλλες λεπτομέρειες που αποδίδει στον βίο του η Σωτηρίου οπως κάποια βάναυσα στιγμιότυπα από τα αμελέ ταμπουρού που ο ίδιος δεν αντιμετώπισε ή το κοντραμπάτο με το οποίο ο πραγματικός Αξιώτης ουδέποτε ενεπλάκη.
Παραλλαγή υπέστη και η εσκεμμένη δολοφονία του ταγματάρχη Ισμαήλ από έναν ελληνικό λόχο με τον Αξιώτη να τον  αποτέλειωνει συνειδητά.Η Σωτηρίου το παρουσίαζε ως περίπου ατυχή στιγμή κι εβαζε τους στρατιώτες να μετανιώνουν κ να στοχάζονται για το έγκλημα που στον Αξιώτη πήρε 20 χρόνια να συνειδητοποιήσει, νιώθοντας 
για τον φονευμένο Ισμαήλ ενοχές μόνον όταν είδε τους Γερμανούς κατακτητές να φονεύουν αυθαίρετα Έλληνες.
Αυτά και άλλα πολλά όπως την απόφασή του να ανέβει στο βουνό επί γερμανικής κατοχής παρουσιάζει η αληθινή βιογραφία του περιβόητου Αξιώτη.

           Ίσως ο πραγματικός Αξιώτης να έχει δίκιο στις ενστάσεις του, αλλά το μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου δεν ενδιαφέρει ως βιογραφία κανενός κι ούτε κρίνεται για κάτι ο κεντρικός ήρωάς του.
            Το μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηριου αποτελεί προσκύνημα στα Ματωμένα Χώματα του Ελληνισμου και αφορά τη συλλογική μνήμη κi όλους τους λαούς που μισούν τον πόλεμο.
Γι αυτό ταρακούνησε τη διεθνή γνώμη και αποτελεί ένα από τα λίγα παγκόσμια βιβλία Έλληνα συγγραφέα!
                Για την ειρωνεία του πράγματος, τα Ματωμένα Χώματα είναι το βιβλίο που (αν και μάλλον σκληρό για παιδάκια Δημοτικού) διένειμε η κυβέρνηση Καραμανλή θέλοντας να ...εξιλεωθεί για το ιερόσυλο βιβλίο Ιστορίας που η επαισχυντη Μαρία Ρεπούση συνέγραψε για τη ΣΤ Δημοτικού παρουσιάζοντας τη σφαγή στην προκυμαία και την πανικόβλητη φυγή των ανυπεράσπιστων οικογενειών ως ..."συνωστισμό στο λιμάνι της Σμύρνης"!!!!
Μια... κομμουνίστρια συγγραφέας, δηλαδή, "αποκατέστησε" το "καταρρακωμένο κύρος"  μιας λαικοδεξιάς κυβέρνησης...Και μόνο αυτό το πολιτικό παράδοξο- δείχνει πόσο ευρεία αποδοχή απολαμβάνει το αριστούργημα αυτό Ιστορίας, Μνήμης και Ανθρωπιάς κια πως η Λογοτεχνία πρέπει να γεφυρώνει με τα ιδανικά της!

          Το σίριαλ του Κώστα Κουτσομύτη με τον Γιώργο Καραμίχο, παρά το βαρύ όνομα του σκηνοθέτη με επιτυχίες όπως η αλησμόνητη "Πρόβα Του Νυφικού", δεν στάθηκε στο ύψος των περιστασεων, λειαίνοντας, μάλιστα, κάποιες πολιτικές αναφορές του βιβλίου και υπερτονίζοντας το ερωτικό στοιχείο.Υπήρξαν μάλιστα διαστρεβλώσεις που επεσειαν μέχρι και αγωγές εναντίον του τηλεοπτικού σταθμού Alpha για πλήρη αλλοίωση του βιβλίου και των προβληματισμών του καθώς περιεκόπησαν σκηνές από την Καταστροφή κι ο Ελληνισμός παρουσιάστηκε περίπου ως υπάιτιος της σφαγής του, σε μια βάναυση διαστρέβλωση της Ιστορίας!
                                                                       
                                                                               
Σήμερα το εμβληματικό αυτό έργο της Διδώς Σωτηρίου κυκλοφορεί και σε συλλεκτική έκδοση με σκληρό εξώφυλλο από τις Εκδόσεις Κέδρος

                                                                  Αποτέλεσμα εικόνας για διδω σωτηριου

Πέμπτη, 23 Αυγούστου 2018

Μπάμπης Τσικληρόπουλος,Ερασιτέχνης Άνθρωπος

                      Ερασιτέχνης Άνθρωπος, Μπάμπης Τσικληρόπουλος
                                  Είδος:Κοινωνικό
                                  Βαθμολογία:7,5/10
                     
Για τον Μπάμπη Τσικληρόπουλο μίλησα γεμάτη αγάπη με αφορμή το αλληγορικό του διήγημα Ο Αετός Που Δάκρυζε (παρουσίαση ΕΔΩ).   
Το ευρύ ενήλικο κοινό όμως τον γνώρισε για καλά μέσα από την τηλεοπτική μεταφορά του μυθιστορήματος "ΕρασιτέχνηςΆνθρωπος"!
Στη σειρά πρωταγωνίστησε χαμηλόφωνα η Ταμίλα Κουλίεβα,

ενώ εκανε ένα μοναδικό γκεστ ο
Νίκος Καλογερόπουλος-στον ρόλο ενός αλητάκου.ενός λαικού προφήτη που μιλούσε σαν την ψυχή του ίδιου του συγγραφέα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ελένη είναι μια φτωχή κοπέλα, που ζει με τη μητέρα της στην επαρχία ώσπου καταφθάνει στην Αθήνα για να σπουδάσει Ιατρική.Είναι νέα αθώα,ανυποψίαστη.
Το σωματικό της κάλλος αποδεικνύεται εμπόδιο καθώς σαγηνεύει τους γύρω της.
Όπου αναζητεί δουλειά όλοι ζητούν να την εκπορνεύσουν.
Η εξαθλίωσή της τη φέρνει στο δίλημμα να γυρίσει στο χωριό και τη φτωχή της μάνα με την ουρά στα σκελη ή να εξαγοράσει με το κορμί της τις σπουδές της.
Μεταμφιεσμένη, λοιπόν, θα κάνει πιάτσα στη Σόλωνος όπου θα συναντήσει όλη την προστυχιά της κοινωνίας
Ως φοιτήτρια θα αποκτήσει έναν αληθινό φίλο τον συμφοιτητή της Αντώνη που τής προσφέρει την παιδική του αγάπη.

     Εκείνο που θα τη σημαδέψει είναι ο  μοιραστεί ένας απελπισμένος έρωτας με τον παντρεμένο πρύτανη του Πανεπιστήμιου.
Εν τω μεταξύ στο πεζοδρόμιο η ομορφιά της Ελένης θα κινήσει το ενδιαφέρον του προαγωγού Σωτήρη, που απαιτεί η Ελένη να δουλέψει για κείνον, ώσπου την ερωτεύεται και αυτός με ένα πάθος  σαρωτικό κι αδιαπραγμάτευτο -βασανιστικό, κτητικό, που απειλεί να τινάξει τη ζωή της στον αέρα!



ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
O Μπάμπης ΤΣΙΚΛΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ειναι ενας βαθια ευαισθητοποιημενος ανθρωπος...Ειναι ο "Ασιμος της Ελληνικης Λογοτεχνιας".
Εχει κατι το underground ,μια υπογεια πολιτικοποιηση, μια σκληρη αληθεια συνδυασμενη με τον πιο σπαρακτικα λυρισμο κι αυτο αναβλύζει και από το πιο γνωστό του βιβλιο !
       Ένα μυθιστόρημα σκληρό ωμό και γεμάτο οργή, ο Ερασιτέχνης Άνθρωπος ανήκει στα βιβλία που ασχολούνται με το περιθώριο & την παρακμή μας.
Διαθέτει την απαραίτητη αυθάδεια,τον κυνισμό και τον καταγγελτικό θυμό ενόσο ξεδιπλώνει τη βρόμικη ιστορία του.

       .Μια ιστορία ηττημένων ιδανικών!
Ο τιτλος του βιβλιου ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ειναι παρμενος απο ποιημα της Κικης Δημουλα και αποτυπωνει ακριβως την εκπτωση που βιωνουν ολοι οι ηρωες του Τσικληροπουλου- ερμαια μιας Αθηνας αδηφαγου κ μιας αστυφιλιας του πνευματος, που εξοριζει την πρωτολεια αθωοτητα τους.
Η γλώσσα του βιβλίου είναι ωμή,αφτιασίδωτη στακάτη.

 Ώρες ώρες αγγίζει το όριο του χυδαίου κάτι που τής κοστίζει σε λογοτεχνικότητα κι ίσως ενοχλήσει καποιους αναγνώστες, αλλά έτσι υποβάλλει την ατμόσφαιρά του. Έτσι το βιβλίο αυτό κατορθώνει να καταδυθεί στους ακάθαρτους δρόμους κ στη λερή Νύχτα με τις σκοτεινές ψυχές.
Ο έρωτας ενδύεται την πιο αποκρουστική μάσκα, καθώς ξεμπροστιάζεται η πιο αγοραία εκδοχή του η οποία έρπεται στο πεζοδρόμιο αλλά και πίσω από υπουργικές κλίνες, όπως και μέσα σε γραφεία έγκριτων πανεπιστημιακών ..
Η Ελένη, με τη λαβωμένη ομορφιά της, γίνεται σταυροδρόμι όπου συναντώνται το όραμα κι η σήψη.
Το όνομά της δεν είναι τυχαίο.Ελένη σημαίνει εκλεκτή (από τον αόριστο β του ρήματος αιρέω/αιρώ >αορ β <έλον κ είλον).
Η αθωα ομορφιά της Ελένης μένει ανεκπλήρωτο τάμα ευτυχίας!
Πάνω της στήνεται το μαρμαρένιο αλώνι όπου αντιμάχονται ένα ευγενικό όνειρο της προόδου με την έκπτωση
Η σύγκρουσή της αθώας Ελένης με το περιθώριο θα κορυφωθεί στο πρόσωπο του προαγωγού Σωτήρη,που κι αυτός φέρει την προσωπική του απόγνωση.
           Πισω απο την ιστορια αναδυονται πολύ δειλα πρωτογενείς κ ακατέργαστοι ακόμη στοχασμοι γυρω απο τον Θεο, τον ερωτα και την ηθικη, ενω παρουσα ειναι η νοσταλγια του χαμενου παραδεισου στο προσωπο της μανας!!!
Μιας Μάνας που μεσα από λυρικά ιντερμέντζα , μετουσιώνεται σε νοερό εικονοστάσι όπου η αμαρτωλή ψυχη αποζητά την άφεση.
Σιγουρα καποιοι στοχασμοι μενουν ημιτελεις, θαρρείς και η επιθυμια του συγγραφεα είναι να θεσει το ερωτημα χωρις να σερβιρει την απαντηση.
          Ένα σκληρό κοινωνικό μυθιστόρημα αισθηματικών αποχρώσεων με παράξενο αίτημα τρυφερότητας και κάθαρσης στο ειδικό ύφος του Τσικληρόπουλου, που έχει τον τρόπο να κρύβει στο ωμό του ύφος τον παράπονο κ τη συμπόνια του στα πάθη της Κοινωνίας !
Ως προς το σιριαλ,μια άλλη ηθοποιός από την( άχρωμη, ψυχρή και καθόλου πειστική ως νεαρή καλλονή Ελένη )Ταμίλα Κουλίεβα θα κοινωνούσε καλύτερα το κλίμα του βιβλίου.

Επαρκέστεροι αποδείχθηκαν ο Πασχάλης Τσαρούχας ως ο παράφορος προαγωγός κι ο στοιβαρός Σταύρος Παράβας ως ο ιδιόρρυθμος Υπουργός!
      Ένα μυθιστόρημα γεμάτο αλήθεια ,λοοπόν,για την κοινωνική μας πραγματικότητα από τον ωραιο Αποκληρο, τον "τρυφερο Σαλο" της Λογοτεχνιας μας!


Κυριακή, 12 Αυγούστου 2018

ΠΕΤΡΟΥΝΙΑΣ: ΚΑΡΕ ΤΟΥ...ΑΣΣΟΥ- Η ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ& Η ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΠΟΝΟΜΗ

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ ΣΤΟΥΣ ΚΡΙΚΟΥΣ;;;;;

Όταν ο Πετρούνιας κέρδισε την πρώτη θέση σήμερα στη Γλασκώβη έκανε μια χαρακτηριστική χειρονομία επιδεικνύοντας τέσσερα δάχτυλά του στην κάμερα, παραξενεύοντας τους θέατες:           

                 Αυτό είχε μια ιδιαίτερη σημειολογία για την καριέρα του και για όλον τον ελληνικό αθλητισμό, καθώς το μετάλλιο της Γλασκώβης σηματοδοτεί ένα ατομικό του ρεκόρ:
Από το 2015 ο Λευτέρης Πετρούνιας παραμένει αήττητος στην Ευρώπη με 4 συνεχόμενα χρυσά κάτι που μόνον ο θρυλικός Ιταλός πρωταθλητής της δεκαετίας των 90, Γιούρι Γκέκι είχε πετύχει !                       
Ο Πετρούνιας γράφει κυριολεκτικά Ιστορία εξελισσόμενος σε έναν ζωντανό θρύλο της Ενόργανης Γυμναστικής, τπό την καθοδήγηση του προπονητή του και μέντορά του Δημήτρη Ράφτη.
              Καρε του Ασσου των Κρίκων 
σήμερα, 12 Αυγούστου που ο 28χρονος Λευτέρης Πετρούνιας στέφθηκε Πρωταθλητής Ευρώπης.
Με ένα υποδειγματικό πρόγραμμα και μιαν αψεγάδιαστη εξοδο ο Πετρούνιας εισέπραξε 15.466 βαθμούς, αφήνοντας πίσω τον Τούρκο Ιμπραήμ Κόλακ κ τον Βρετανό Κόρτνει Ταλόχ, παρότι εκείνος είχε βαθμό δυσκολίας 6,40 ενώ ο Πετρούνιας 6,10 με μια όμως σχεδόν άρτια εκτέλεση και  υποδειγματική έξοδο που του χάρισαν τους πολυπόθητους 15,466 βαθμούς κ το χρυσό!
                
 Ας κανουμε μια ανασκοπηση ΤΩΝ 4 ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΘΡΙΑΜΒΩΝ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥΝΙΑ..
Ελατε να δουμε τα 4 νικητήρια προγράμματά του αυτά τα 3 χρόνια που μεσουρανει ...
           
Οι διακρίσεις του ΠΕΤΡΟΥΝΙΑ ΣΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ 

 Το χάλκινο του 2011 στο ευρωπαικο του Βερολίνο...
                              
 ΤΑ 4 ΧΡΥΣΑ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΙΑ                       το 2015 στο Μονπελιέ
       
                          το 2016 στη Βέρνη 
                  
                       το 2017 στο Κλουζ,
για να προσθέσει σήμερα 12 Αυγούστου το τέταρτο ευρωπαικό χρυσό 
του 2018 στη Γλασκώβη 
Στη Γλασκώβη λοιπόν ο Πετρουνιας αγωνιστηκε στα Προκριματικά της Πέμπτης ενισχύοντας την ομάδα στο Εδαφος και στους Κρικους με τραυματισμένο ώμο...
                                 ΕΔΑΦΟΣ

ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΠΕΜΠΤΗΣ
                       
   
Η συνέχεια επεφύλαξε έναν ακόμη θρίαμβο!
                Η ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΥ ΣΤΗ ΓΛΑΣΚΩΒΗ , Αύγουστο του 2018
                           

Παρασκευή, 10 Αυγούστου 2018

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ, Η Αγαπητικιά

                                 Η Αγαπητικιά ,Θεοδωρίδου Σόφη
                       Είδος:Ιστορικό
                      Βαθμολογία: 9,5/10
                                                                 
Εκδόσεις Ψυχογιός
Έτος Έκδοσης: 17 Μαίου 2018
Σελίδες 544
Τιμή 16,92- 15, 38ευρω

Φέτος η Σόφη Θεοδωρίδου μάς συστήνει μια φλογερή γυναίκα, τη Ρόσα, που αρνείται να υποταχθεί στις συμβάσεις της εποχής της και προσπαθεί να τα βγάλει πέρα τις δύσκολες εποχές του Εθνικού Διχασμού.
        Ένα αξιοσημείωτο βιβλίο, με πολιτικές κι αισθηματικές αποχρώσεις, που συζητήθηκε αρκετά με διιστάμενες απόψεις για το λεπτό ιστορικό ζήτημα που διαπραγματεύτηκε και τον τολμηρό χαρακτήρα της ηρωίδας του Ρόσας...
Ένα βιβλίο που κατηγορήθηκε για την ιστορική θέση που πήρε.
Ας ανακαλύψουμε μαζί την αλήθεια του και την ατίθαση ηρωίδα του:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ρόσα με τη φωτιά σε μαλλιά και καρδιά μεγαλώνει σε ένα αριστοκρατικό σπίτι ενός από τους ισχυρούς παράγοντες της Αθήνας που πρόσκεινται στον Βασιλιά Κωνσταντίνο.
             Μια μέρα, η Ρόσα απρόσμενα συναντά τον Χάρη , ένα παλικάρι από την πρόσφατα απελευθερωμένη Μακεδονία.
Με τη στάμπα του Τουρκομερίτη να τον συνοδεύει ο φτωχός Χάρης πασχίζει να επιβιώσει και να σπουδάσει στην Ιατρική, διεκδικώντας ένα καλύτερο μέλλον σε καιρούς δίσεκτους.
Ο αντιφατικός τους έρωτας Ρόσας Χάρη σύντομα θα έρθει αντιμέτωπος με το κοινωνικό κ ιδεολογικό τους χάσμα.
                Ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος ξεσπά κι η πολύπαθη Ελλάδα βρίσκεται διχασμένη ανάμεσα στον φιλογερμανό Βασιλιά της και έναν φιλόδοξο Βενιζέλο που στη συμμαχία Αγγλογάλλων βλέπει την ευκαιρία για την υλοποίηση της Μεγάλης Ελλάδας, των 5 θαλασσών κ των 3 ηπείρων.
                 Η πρωτεύουσα σπαράσσεται από αιματηρές διαμάχες 2μιση ετών που μοιραία θέτουν σε νέα δοκιμασία και τον έρωτα της Ρόσας και του Χάρη.
       Ο Χάρης, υποκινούμενος από τον φίλο του Χριστόφορο, αναπηρο του προηγούμενου πολέμου, θα προσχωρήσει στο Κίνημα της Εθνικής Άμυνας , ενώ η Ρόσα θα έρθει σε ρήξη με τη συντηρητική της οικογένεια για να υπηρετήσει κι αυτή την πατρίδα της όπως μυριάδες Ελληνίδες.
Ο πόλεμος στο μακεδονικό μέτωπο και την...πολεθνική Θεσσαλονίκη θα της επιφυλάξει εκπλήξεις άλλοτε ευχάριστες, άλλοτε δυσάρεστες θεριεύοντας ωστόσο το πάθος της με τον Χάρη.
Όταν  η Ρόσα, ως "Ιφιγένεια", θα κληθεί να θυσιαστεί για την οικογενειακή ευημερία, θα κλείσει βαθιά στην καρδιά της την αγάπη της ως την ανατροπή της μοίρας.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Σόφη Θεοδωρίδου δε χρειάζεται συστάσεις:
            Το όνομά της  στο εξώφυλλο ενός βιβλίου αποτελεί εγύηση για ένα ποιοτικό και συνάμα βαθιά συναισθηματικό ανάγνωσμα και "Η Αγαπητικιά" δικαιώνει απόλυτα κάθε αναγνωστική προσδοκία, διατηρώντας το υψηλό επίπεδο του έργου που μια δεκαετία προσφέρει στη Λογοτεχνία μας η αγαπημένη συγγραφέας.
      Η "Αγαπητικιά" είναι ένα βιβλίο με ιστορικό βάρος, που ισορροπεί ιδανικά το πολιτικό στοιχείο με το προσωπικό δράμα των ηρώων, ακολουθώντας πολιτικά κι ερωτικά πάθη με την ίδια ένταση χωρίς κανένα στοιχείο να πνίγεται μέσα από το άλλο.
Αυτή η ισομέρεια δίνει ένα σύνολο που διαφωτίζει ιστορικές αλήθειες,  εκτοξεύοντας όμως την αγωνία για τα πρόσωπα.
       Η Ιστορία στη Θεοδωρίδου,  γίνεται μια ζώσα πραγματικότητα και όχι πλεόν απρόσωπη καταγραφή, με αποτέλεσμα ο αναγνωστης να κατανοεί τους κραδασμούς της και τις συνέπειές της στις ζωές των απλών πολιτών.Αυτό σταδιακά γαλουχεί μια γνώση πιο ουσιαστική που αναλογεί σε υπεύθυνους πολίτες με συναίσθηση των επιλογών τους.
Η Αγαπητικιά όμως ρέει λίγο πιο εύληπτα από πρότερα έργα της συγγραφέως λόγω, διότι το αισθηματικό στοιχείο έχει τονιστεί περισσότερο κι η  δυναμική των προσώπων υπερτερεί του πολιτικού πλαισίου, όπως και στην "Αμαρτία Της Ομορφιάς"
             Στην "Αγαπητικιά" η κεντρική ηρωίδα δεν ανήκει στα λαικά στρώματα όπως οι προηγούμενες ("Στεφάνι Από Ασπάλαθο,"" Η Νύφη Φορούσε Μαύρα") αλλά προέρχεται από τον στενό πυρήνα της αθηναικής αριστοκρατίας που είχε πρόσβαση ακόμη και σε παράγοντες των ανακτόρων.
           Μια κοπέλα ατίθαση,  αυθάδης και θαρραλέα, με τσαγανό δυσεύρετο σε  γυναίκες της εποχής και της τάξης της...
          Εντούτοις, η Ρόσα δεν διαθέτει αλαζονεία έναντι των φτωχών, αντιθέτως η περοφρόνησή της στρέφεται προς την τρυφηλότητα των αργόσχολων ανθρώπων του περίγυρού της περνώντας όμορφα μηνύματα σωστής ιεράρχησης κοινωνικών αξιών.
         Επιτέλους μια ηρωίδα με γήινη ομορφιά που η γοητεία της δεν πηγάζει από εξιδανικευτική συμμετρία κατά την εκνευριστική συνήθεια των μυθιστοριογράφων...!!!"
            Ο έτερος πόλος είναι ο Χάρης ένας χαρακτήρας ακεραιος, με γνήσιο πατριωτισμό και φιλότιμο, που συγκινεί παρότι είναι πιο ανασφαλής  από την εκρηκτική  Ρόσα.
Τα βιώματα και η προέλευση του Χάρη από τις σκλαβωμένες στους Τούρκους περιοχές  δικαιολογούν επαρκώς την ατολμία του.
Αυτοί οι δυο νέοι θα βρεθούν στη δίνη μιας άγριας εποχής που δίχασε τον λαό για να τον σύρει σε έναν χορό θανάτου που ξεκίνησε από τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, πέρασε από τις ταπεινώσεις του Εθνικού Διχασμού και τις μάχες στα χαρακώματα για να καταλήξει στην τραγωδία της Μικρασίας.
Γύρω τους πλήθος ξεχωριστών χαρακτήρων: Ο Χριστόφορος, ο συντηρητικός αξιωματικός Ιάσων, η αλέγκρα Μάγδα, ο πραγματιστής Θαλής με την κρυμμένη τρυφερότητα, οι σύντροφοι στο Μέτωπο...
           Ζοφεροί πρωταγωνιστές φυσικά είναι ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος και ο εμβληματικός Κρητικός πολιτικός Ελευθέριος Βενιζέλος.
          
   Η Σόφη Θεοδωρίδου φωτίζει μια εποχή λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, ανάμεσα στον Α'ΠΠ και στη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Εθνικό Διχασμό, με αφορμή τη διένεξη ανάμεσα στον φιλογερμανό, διχαστικό Κωνσταντίνο και τον διορατικό-τυχοδιώκτη κατ'άλλους- Βενιζέλο.
Το ζήτημα το είχε προσεγγίσει και η Σοφία Βόικου στο εξαιρετικό Γλυκόπικρο Λεμόνι της...αλλά η Θεοδωρίδου επελτάθηκε πςρισσότερο.
Η Σόφη Θεοδωρίδου εξηγεί πώς ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος έβαλε πάνω από την χώρα που κυβερνούσε τα καπρίτσια της Γερμανίδας συζύγου του, Σοφίας, και στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο εισηγήθηκε μια ουδετερότητα που ευνοούσε τη Γερμανία της γυναίκας του, ενόσο στρατεύματα γερμανικά, βουλγάρικα γαλλικά αλώνιζαν στην επαπειλούμενη Μακεδονία, που με τόσο νεανικό αίμα είχε επιστρέψει στην Ελλάδα 2 χρόνια πριν.
Η Σόφη Θεοδωρίδου αναδεικνύει πώς το πρόσωπο του Βασιλιά έγινε σημείο συσπείρωσης όλων των αντιδραστικών στοιχείων, αφορμή βίας εναντι κάθε προοδευτικής παρουσίας, και φετίχ της θρησκοληψίας, που έφτανε μέχρι υποκινούμενες μεσαιωνικές τελετές αφορισμού των βενιζελικών αντιπάλων σε πόλεις και χωριά!
Από την άλλη δεν παραλείπει να αναφέρει την προσήλωση του Βενιζέλου στους αυταρχικούς Αγγλογάλλους που ταπείνωσαν τη χώρα, εκβιάζοντας τον ελληνικό λαό με πείνα δια αποκλεισμού και βομβαρδισμό από το Φάληρο, προκειμένου να πολεμήσει για τα δικά τους συμφέροντα στη Μακεδονία.
Δεν αποσιωπώνται ούτε πράξεις αντεκδίκησης των βενιζελικών μετά την αποχώρηση του πείσμωνος Κωνσταντίνου.
           Η συγγραφέας αναμεταδίδει παρέα με τους ήρωές της την κόλαση των χαρακωμάτων που τη γνωρίσαμε σε εμβληματικά έργα όπως το "Ουδέν Νεότερον από το Δυτικό Μέτωπο του Ρέμαρκ, και "Η Ζωή εν Τάφω" του Μυριβήλη.
Μέσα σ' όλα η φιγούρα της Γυναίκας Νοσοκόμας όπως αναδείχθηκε σε έργα σαν τον "Αποχαιρετισμό Στα Όπλα" , με ενδεικτικά στιγμιότυπα από το δράμα των νοσοκομείων και των μετόπισθεν- και σε άμεση συνάρτηση προς την ιστορία μας, στο πιο συγκινητικό σημείο της.
          Έπεται το ολέθριο σφάλμα του Βενιζέλου να προκηρύξει Εκλογές τον Νοέμβρη του 20 μετά τον θρίαμβο των Σεβρών, με τη συγγραφέα να εκθέτει τα αίτια της ήττας του και την εφιαλτική Παλιννόρθωση.
             Κάποιοι ίσως κατηγορήσουν τη Θεοδωρίδου για εξύμνηση του Βενιζέλου...Εγώ διαφωνώ.
Θεωρώ ότι ήταν αντικειμενική κι αυτό δεν επιτρέπει πάντα "αποστάσεις ασφαλείας":
Δε γίνεται στο όνομα των ίσων αποστάσεων να αποκρύπτουμε την αλήθεια κι αυτή είναι συντριπτική εις βάρος του Άνακτα που θυσίασε τα δίκαια όνειρα ενός έθνους σε προσωπικές ιδεολήψίες, πνίγοντάς τα στο αίμα των αθώων, πολλές φορές...
Από την άλλη ο Βενιζέλος, εκ του αποτελέσματος  και μέσα από τα λάθη του,σαφώς, αποδείχθηκε η τελευταία αστραποβόλα πολιτική παρουσία της ταπεινής Ελλάδας που μπορούσε να τής αποφέρει κάτι παραπάνω μέσα στα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα των Μεγάλων.
          Μετά τη Μικρασία, εντούτοις, το πολιτικό στοιχείο υποχωρεί κι η πένα της Θεοδωρίδου εστιάζει το ατομικό δράμα της Ρόσα που κορυφώνεται από μιαν αναπάντεχη εξέλιξη, σπαρακτική, μαζί κι εξογιστική.Ένα τέτοιο πλάσμα- ανένταχτο και παράφορο-  ήταν απόλυτα αναμενόμενο να βιώσει τον έρωτα με ακραίο τρόπο, ενδεχομένως και ανάρμοστο.
Κάποιοι μπορεί να μην εγκρίνουν όλες τις επιλογές της Ρόσα , γεγονός όμως είναι πως η Σόφη Θεοδωρίδου έχει σκιαγραφήσει μια χειροπιαστή ηρωίδα με αδυναμίες που ΔΕΝ ενδύεται το φωτοστέφανο της χάρτινης αρετής, αλλά στηρίζει τις επιλογές της.
        Θα ήθελα ωστόσο να δω με μεγαλύτερη έκταση κάποιες πλευρές αυτών των επιλογών στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου που πέρασαν αρκετά γρήγορα.
Σε κάθε περίπτωση, αγάπησα πολύ το γοητευτικό αυτό μυθιστόρημα της Σόφης Θεοδωρίδου και το συστήνω ως μια από τις καλύτερες αναγνωστικές επιλογές -κι όχι μόνο για τη φετινή σεζόν.

Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου,Karen Dionne

                              Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου, Karen Dionne
                                                                             Είδος: Κοινωνικό
                                                                            Βαθμολογία 9/10


Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ
The Marsh King's Daughter
Σελίδες 348
Έτος έκδοσης 2018
Τιμή 13, 60

Η Karren Donne έκανε αίσθηση με ένα ιδιαίτερο κοινωνικό θρίλερ που συνδυάζει το μυστήριο με το οικογενειακό δράμα την Κόρη του Βασιλιά Του Βάλτου...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η απόδραση ενός δραπέτη ανακινεί μνήμες από μια παλιά ιστορία που συντάραξε τη μεθοριακή κοινότητα του Μίσιγκαν, όταν ένας 34χρονος απήγαγε μια 14χρονη έφηβη, που έκτοτε αγνοούνταν τα ίχνη της...
            Μέσα του 80, η Χελέινα μεγάλωνε σε μια καλύβα, σε μια απροσπέλαστη ελώδη περιοχή, μαθαίνοντας από τον ιχνηλάτη πατέρα της όλα τα μυστικά του βάλτου.Το κυνήγι, η άγρια φύση-τροφός, τα σημάδια της φύσης , η επιβίωση -όλα κομμάτια μιας γοητευτικής μύησης πλάι σε έναν επιβλητικό άντρα, που η μικρή έμαθε να λατρεύει κάτω από το φοβισμένο βλέμμα της υποταγμένης μητέρας της...
Ένα ακραίο περιστατικό βίας όμως θα φέρει την μικρή αντιμέτωπη με την τραγική αλήθεια για την αιχμάλωτη μητέρα της...
Χρόνια αργότερα, ισορροπώντας ανάμεσα στο παλιό αγρίμι και στην προσαρμογή στον σύγχρονο πολιτισμό, η ενήλικη και μάνα, πλέον, Χελέινα γνωρίζει πως μόνον εκείνη μπορεί να βοηθήσει την αστυνομια στον εντοπισμό του επικίνδυνου δραπέτη που δεν είναι άλλος από τον απαγωγέα πατέρα της.
            Κι αυτή η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου θα αποδυθεί σε μιαν αγωνιώδη καταδίωξη προκειμένου να αιχμαλωτίσει τον λασπώδη επικίνδυνο Βασιλιά του...
Η αναμέτρησή τους θα σηματοδοτήσει μιαν ιδιότυπη μονομαχία ζωής και θανάτου...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ...
Το μυθιστόρημα "Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου", παρότι αναφέρεται σε έναν εγκληματία δραπέτη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί επουδενί αστυνομικό.
Αντιθέτως, συνιστά ένα δυνατό οικογενειακό δράμα με κοινωνικές αποχρώσεις και ψυχαναλυτικές υποδηλώσεις, που με την υποβλητική ατμόσφαιρα και τους δυνατούς χαρακτήρες, διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον καθώς εναλλάσσει συναισθήματα.
Μια ιστορία άγριας ομορφιάς κι απόγνωσης, που ξετυλίγεται με πισωγυρίσματα στον χρόνο ώστε να συνθέσει την αλήθεια της σαν παζλ.
          Η πρωταγωνίστρια Χελέινα είναι ένα κορίτσι που στην ουσία μεγαλώνει μακρυά από τον πολιτισμό.
           Αυτό το μοτίβο το εισηγήθηκε με τον Μόγλι ο Κίπλινγκ ενώ το συναντήσαμε κ σε άλλα έργα όπως "Η Γνώση Των Αγγέλων", με ένα κοριτσάκι αναθρεμμένο επίσης από λύκους.
           Εδώ έχουμε ένα κορίτσι που μεγαλώνει μακρυά από το αστικό περιβάλλον,  πλάι σε έναν άνθρωπο ο οποίος επέστρεψε στο "αγρίμι" εγκλωβίζοντας στην απομόνωση του βάλτου όσα αγάπησε  και κυριαρχώντας πάνω τους με τον νόμο της ζούγκλας!!!
         Ένα κορίτσι χωρίς προσλαμβάνουσες Πολιτισμού χωρίς την εμπειρία του σχολείου στερημένο από την κοινωνική συναναστροφή με άλλα παιδιά, είχε εξελιχθεί εν τέλει κι εκείνο σε μικρό θηρίο...
      Η πλοκή στον Βασιλιά του Βάλτου της Donne παραπέμπει ευθέως στην "Αχανή Μοναξιά" της Kristin Hannah με την οποία βρίσκεται σε άμεση παραλληλία...
           Εκεί ήταν ο Έντι που οι εμπειρίες στο Βιετνάμ τον είχαν αποκτηνώσει και αναζήτησε  με την οικογένειά του την απομόνωση της τραχιάς και παγωμένης Αλάσκας, όπου ο άνθρωπος ήταν επίσης όμηρος του χιονιά και των άγριων ζώων.
Η μύηση στη φύση και οι άγριες συνθήκες της επιβίωσης συμπλέκονται με την αρχέγονη παράδοση της Αμερικής και συνιστούν κεντρικό άξονα και στα δυο βιβλία.
Πάγος και δάσος τα στοιχεία που έχει να αντιπαλέψει ο άνθρωπος στα δυο βιβλία.
Ο Έντι της Hannah και ο Τζείκομπ της Donne συναντώνται στην παράφορη ιδιοσυγκρασία τους και στον εγωκεντρισμό της βίαιης επιβολής, όπως απλώνουν την τρομοκρατία τους στη γυναίκα και κατόπιν στην κόρη τους, έχοντας απαιτήσει να αποκοπούν από τον περίγυρο για να τις ελέγχουν μέσω της εξάτρησης.
Το αίμα βάφει και τις δυο ιστορίες αφήνοντας τις κόρες να διαχειριστούν συντρίμμια...
Στην Αχανή Μοναξιά όμως κυριαρχεί εν τέλει ο αισθηματικό χαρακτήρας ενώ στην Κόρη του Βάλτου ο προβληματισμός καταλήγει σε διαφορετικά μονοπάτια:
           Όλη η δύσβατη παιδική ηλικία και το οικογενειακό δράμα της Χελέινα δίνονται μέσα από τα μάτια του κοριτσιόυ και μετέπειτα γυναίκας Χελείνα- φέρνοντας αμυδρά στο νου την αφήγηση του μικρού ήρωα στη δημοφιλή ιστορία αιχμαλωσίας απ' το Δωμάτιο της Donoghue!
Μια έφηβη μάνα κι ένας γιος διαχειρίζονται την αιχμαλωσία κι έπειτα την προσαρμογή στην καθημερινότητα, μέσα από την αφήγηση του 5χρονου αγοριού.
Και στον Βάλτο, η ακούσια αιχμάλωτη κόρη ερμηνεύει με τον παραμορφωτικό καθρεφτη της παιδικής σκοπιάς τα γεγονότα.
Ένα παιδί που ψηλάφησε τον κόσμο μέσα στην κλειστοφοβία του Βάλτου, που γίνεται σύνορο και τάφρος αμυντική προς τον έξω κόσμο.
Αυτή η οπτική έχει το ελάττωμα ότι ελάχιστα μαθαίνουμε από τη μαρτύριο που υπέφερε η μάνα ως απαχθείσα έφηβη στα χέρια του εκκεντρικού και τραχύ απαγωγέα της που της επέβαλε την πρόωρη μητρότητα και μια ζωή στα έλη.
Κι όμως αυτή ήταν η πιο τραγική πλευρά:
            Ο κυρίαρχος της Λάσπης πρόβαλε δόλιος και διέκοψε βίαια μια ανέμελη εφηβεία όπως ο χθόνιος θεός Πλούτωνας άρπαξε την ανυποψίαστη Περσεφόνη όταν έκοβε ξέγνοιαστη λουλούδια με τις φίλες της για να τη σύει στον Άδη.
Γεγονός από μόνο του αποτροπαιο η "λεηλασία της άνοιξης", που η μάνα βιώνει σε μια αναπόδραστη ομηρία!
Δυστυχώς ο αναγνώστης δεν έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει σε όλη της τη φρίκη την κόλαση της άτυχης έφηβης μάνας, παρα μονάχα στις παρυφές της μέσα από τη τσιγκόυνικη πλευρά του παιδιού της που ερμηνεύει ασφαλώς στρεβλά, μέσα από ανώριμα κριτήρια.
Ίσως αυτή η περιοριστική επιλογή, όμως, γίνεται εσκεμμένα καθώς δείχνει να εκκινεί από ενα ψυχολογικό υπόβαθρο.
             "Στην Κόρη Του Βασιλιά" κεντρικό διακύβευμα πίσω από την αγωνιώδη εξέλιξη είναι το οιδιπόδειο σύπμλεγμα ανάμεσα σε πατέρα και κόρη...(Σύμπλεγ,α Ηλέκτρας για τα κορίτσια)
Μια στρεβλωμένη συντροφικότητα, μια ιδιότυπη συνωμοσία με τη φιγούρα της μητέρας περιθωριοποιημένη.Μια κόρη που ενδύεται χαρακτηριστικά του πατέρα της έχοντας τον τοποθετήσει σε ένα βάθρο.
Ένα τυπικό τρίγωνο που κάθε οικογένεια θα αντιμετωπίσει πρώιμα περίπου στα 3 χρόνια του παιδιού σύμφωνα με Froyd κι Εrrikson: Όταν το οιδιπόδειο δεν λύεται μέσα από μια αρμονική οικογενειακή ζωή πυροδοτεί  ασυνείδητη ενοχή, μίσος ανάμεσα σε μάνα και κόρη καθώς και μια παγίδευση στη βούληση του πατέρα.(ή της μάνας αν μιλάμε για αγοράκι)
Αυτό το βίωμα έχει να αντιπαλέψει η Χελέινα πίσω από τις προσπαθειες της να αποτινάξει τον βάλτο και να προσαρμοστεί στο αστικό περιβάλλον , τον κόσμο όπου ανήκε η μητέρα της για να τον χάσει με την απαγωγή της.
Η επί της ουσίας ενηλικίωση έρχεται όταν η κόρη απεγκλωβίζεται ψυχικά από τη θεοποιημένη μορφή του πατέρα της ώστε να συμφιλιωθεί με τη μητέρα της και να τον αντιμετωπίσει πρακτικά για να προστατεύσει όσα αγάπησε.
Η προσπάθειά της θα κορυφωθεί σε μια ιδιότυπη μονομαχία θανάτου με τον μέντορα κι εχθρό της, τον γενήτορα και δήμιο!
Ο νικητής θα παραμείνει αμφίβολος ως το τέλος...
             Ένα αξιοπρόσεκτο κοινωνικό θρίλερ που θα σας συγκινήσει συστήνοντας σας μια αθέατη πλευρά αυτή του δάσους κι ενός βιότοπου όπου η κυριαρχία του ανθρώπου τίθεται καθημερινά σε αμφισβήτηση από τη σκληρότητα της φύσης αλλά κυρίως του θηρίου που ελλοχεύει μέσα μας...
Εκτός από διεθνές best seller μεταφέρεται στον κινηματογράφο με εντατικούς ρυθμούς!
Πρωταγωνίστρια θα είναι η Alicia Vikander που το 2015 κέρδισε Oscar ερμηνείας για την ταινία "Το κορίτσι από τη Δανία"

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ , Τα Αχνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών

                           Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών, Σόφη Θεοδωρίδου
                                                                            Είδος Κοινωνικό
                                                                          Βαθμολογία: 8,5/10
               
Εκδόσεις : Ψυχογιός
Σελίδες: 557
Ημερομηνία Έκδοσης: Μάιος 2012


Αλλάζοντας λιγάκι το γνωστό μοτίβο της, η Σόφη Θεοδωρίδου με "Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών " επιλέγει κεντρικό ήρωα έναν άντρα κι όχι γυναίκα, σε μια εξίσου επιτυχημένη προσέγγιση του πολυτάραχου 20ου αιώνα μέσα από τα μάτια των μικρών του κόσμου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Θεμιστοκλής ξεκινά την πορεία του από ένα στοργικό σπιτικό στα προσφυγικά Θεσσαλονίκης, με την αμφιβολία της καταγωγής του να τον ταλανίζει ,ψαλιδίζοντας την αυροεκτίμησή του.
         Επουλώνοντας τις πληγές του Εμφυλίου καταφεύγει στο νησί της Μεγαλόχαρης η οποία τον ευλογεί με μιαν αγνή αγάπη από την οποία αποκτά έναν υπέροχο γιο.
         Με την καρδιά συντρίμμια και τον μικρό του Άλκη στην αγκαλιά, ο Θέμης θα αναζητήσει ξανά μια νέα αρχή στη Νέα Σμύρνη κι από εκεί στην επαρχιακή Επίκληρο της αρχαιολατρείας.
         Ο Άλκης θα μεγαλώσει στην προκατάληψη, με απαντοχή τον στοργικό πατέρα και θα ανδρωθεί για να συναντήσει έναν έρωτα δυνατό αλλά απαγορευμένο.
         Η Λένα, η πολύπαθη Ελένη με τα μυστικά, η εύθραυστη Θάλεια, ο αδίστακτος Δήμος.Πλήθος προσώπων σημαδεύουντη ζωή πατέρα και γιου...
        Κι όσο διαβαίνουν οι καιροί η Ελλάδα αλυσοδένεται στα δεσμά της Χούντας κι ο γοητευτικός Άλκης αναζητά το μυστικό της καταγωγής του και τον τρόπο να πραγματοποιήσει τα όνειρά του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Με έναν άντρα για κεντρικό ήρωα η Σόφη Θεοδωρίδου πλέκει ένα ακόμη κοινωνικό δράμα που ακολουθεί τα ματωμένα χνάρια των καιρών και κατορθώνει να χαρίσει ένα ακόμη δυνατό μυθιστόρημα κοινωνικών αποχρώσεων με έντονα συναισθήματα.
      Μυθιστόρημα που εξελίσσεται σε δυο γενιές.
      Ο έντιμος και φιλότιμος Θέμης, που πάντα αναζητά ανώδυνους συμβιβασμούς από τη μια,
κι από την άλλη ο φλογερός γιος του, ο ωραίος Άλκης, που αντιστέκεται στο σκληρό του πεπρωμένο κι αγωνίζεται να το αλλάξει, με όχημα τον έρωτα.
            Το στοιχείο όμως που κυριαρχεί,όπως στα περισσότερα έργα της Σόφης Θεοδωρίδου, είναι ηθογραφικός χαρακτήρας του έργου.
Πληθώρα εικόνων από προσφυγικες φτωχογειτονιές, το νησιωτικό τοπίο με την ευσέβειά του και κοινό παρονομαστή τη φτώχεια.
Έπεται η Επίκληρος, που παραμένει το βασικό σκηνικό στο μεγαλύτερο μέρος.:
Αποτελεί μια επαρχιακή κοινωνία, με μια πλούσια εθιμοτυπία που χαρακτηρίζει έναν βίο αγροτικό εξαρτημένο από τα τερτίπια της φύσης και τη σκληρή δουλειά, διατηρώντας την αρχαιολατρεία που συντηρητικοί κύκλοι αρέσκονται να οικειοποιούνται, με αναφορες σε παγανιστικές τελετές της αρχαιότητας.
Στην Επίκληρο υπάρχει ένας ιδιότυπος ελιτισμός που παραπέμπει σε επικίνδυνους φυλετικές θεωρίες για "περιούσιους λαούς", που θα φέρει πολλά εμπόδια στον Θέμη και τον μικρό Άλκη.
Η Επίκληρος, με το λόγιο όνομα, συνιστά μια μικρογραφία των αγκυλώσεων που χαρακτήρισαν τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, με τον διχασμό ,τους διωγμούς της Αριστεράς και την ασυδοσία των αρχών, με την εξουσία του Αστυνόμου και του Προέδρου.
           Μέσα από τους κατοίκους κι επιλεγμένους χαρακτήρες η συγγραφέας σκιαγραφεί τα πολιτικά μίση, το κλίμα του φόβου, την καταπίεση της γυναίκας και τη δουλοπρέπεια του φιλοβασιλικού πόλου που πολεμούσε κάθε προσπάθεια προόδου κι ανοχής στο διαφορετικό.
Εύστοχα αναδεικνύεται μια αρχαιολατρεία ψυχαναγκαστική, στα όρια της φολκλόρ καρικατούρας, κύριο χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων και του εθνικισμού, που εμπότιζε την ψυχή του λαού με μισαλλοδοξία.(καθεστώς Μεταξά, φιέστες της Δικτατορίας)
Αυτή, μέσα από ένα εύρημα, αντιπαραβάλλεται προς τη γνήσια αγάπη στην παράδοση και τον σεβασμό στα θαύματα της Αρχαιότητας.
Η Σόφη Θεοδωρίδου εκμεταλλεύεται την εποχή για να αναδείξει τις συγκρουόμενες ανθρωπολογικές θεωρίες μς κυρίαρχη την παρουσία του Παλαιοντολόγου Ανθρωπολόγου, Άρη Πουλιανού, ο οποίος έχει πολεμηθεί αρκετά.
Με φόντο την Ελλάδα και την επίδραση των πολιτικών εξελίξεων στην καθημερινότητα και τις σχέσεις των απλών ανθρώπων, η Σόφη Θεοδωρίδου χαρτογραφεί τα αχνάρια της φτώχειας και της πολιτικλης αστάθειας.
   Ως προς την αισθηματική παράμετρο, το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί "Ο Ρωμαίος Κι Η Ιουλιέττα" της Χούντας καθώς τα πολιτικά πάθη συμπλέκονται με το αγνό αίσθημα  δυο παιδιών καθορίζοντας με το πλέον τραγικό κι αιματηρό τρόπο το πεπρωμένο τους.
Η αγάπη της Θάλειας και του Άλκη εκκινεί από την εφηβική αθωότητα, με ένα περιστατικό συγκλονιστικό για να καταλήξει σε μια αγωνιώδη αναζήτηση της ευτυχίας κόντρα στη γονεική κυριαρχία κ το κατεστημένο της εποχής.
Η ιστορία του Άλκη κλιμακώνεται με τη δυναμική που η Θεοδωρίδου εντείνει προς το φινάλε των βιβλίων της.
Έτσι κι εδώ, στο τελευταίο της μέρος, η πορεία του Άλκη συγκλονίζει- κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία σελίδα όπου ξεκαθαρίζεται η έκβασή της...
       Δυστυχώς η επιθυμία του ανθρώπου για κυριαρχία, η προκατάληψη  κ η ασφυκτική γονεική εξουσία θα στήνουν πάντα ματωμένες Βερόνες κι ο απογαλακτισμός συχνά θα είναι οδυνηρός.. .
        Ένα ακόμη δυνατό έργο της Σόφης Θεοδωρίδου που με την τραγικότητα των ηρώων και το ήθος γραφής διαφωτίζει πλευρές της σύγχρονης Ιστορίας με πρόταγμα το ατομικό δράμα μέσα σε αυτή ή μάλλον εξαιτίας της..
       


ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ