Λίλυ Γκράχαμ Η Γερμανίδα

                                                                                                             Η Γερμανίδα, Λίλυ Γκράχαμ

                                       Είδος Πολεμικό Δράμα

                                        Βαθμολογία 9/10

                  

Σελίδες 324

Πρωτότυπο The German Girl

Μετάφραση Νοελια Ελιασά
Τιμή 14,90

Mετά το συγκινητικό "Παιδί Του Άουσβιτς", η Λίλυ Γκράχαμ προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό ένα ακόμη δυνατό μυθιστόρημα από το Ολοκαύτωμα.Η "Γερμανίδα" είναι μια συγκινητική οικογενειακή ιστορία με ενδιαφέροντες χαρακτήρες 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η νεαρή ίντα πηγαίνει στο δάσος να περιποιηθεί τον δύστροπο παππού της, που ζει απομονωμένος στο καλυβάκι του δάσους ζητώντας να απομονωθεί στις οδυνηρές του αναμνήσεις και μυστικά που κάινε κ τον έχουν απομακρύνει από την ίδια του την κόρη.Κάποια στιγμή όμως, από ένα τυχαίο γεγονός, ξετυλίγεται το νήμα που εκκινεί από τα χρόνια της κυριαρχίας του Χίτλερ.

Η 16χρονη Άστα κι ο δίδυμος αδελφός της ο Γιόχαν μεγαλώνουν ξέγνοιαστα στη Γερμανία του Χίτλερ, όπου, όμως, οι Εβραίοι αρχίζουν να χρίζονται απόβλητοι της κοινωνίας,ενώ παρεμποδίζεται και η έξοδός τους από τη χώρα, μέχρι να δρομολογηθούν πιο εντατικά οι διώξεις τους.

Τα δυο αδέλφια θα δουν την οικογένειά τους να διαλύεται και τα ίδια θα δραπετεύσουν από το δόκανο των Ες Ες.

Μοναδική ελπίδα τους η θεία τους Τρούντε που ζει κι εργάζεται στη Δανία.

Θα προσπαθήσουν να περάσουν τα σύνορα με ένα καραβάνι Εβραίων φυγάδων,ώσπου η ετερόκλητη συντροφιά από ένα ολέθριο λάθος, θα πέσει σε μια γερμανική περίπολο.

Ο Γιόχαν πέφτει αιμόφυρτος στην προσπάθειά του να γλυτώσει την αδελφούλα του κι η Άστα θα αναγκαστεί να τον αφήσει πίσω της αφού μια σκιά την αρπάζει και την παίρνει μακρυά του, εξαναγκάζοντας πρώτη φορά τα δίδυμα να χωριστούν...

Ποιος είναι ο άγνωστος άρπαγας;Πώς θα αντέξει η Άστα να ζήσει χωρίς τον δίδυμό της;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Φαίνεται πως η Lily Graham έχει πραγματοποιησει μιαν ενδελεχή έρευνα γύρω από το θέμα του Ολοκαυτώματος και τις διηγήσεις των επιζησάντων, που της έχει εξασφαλίσει μια "δεξαμενή έμπνευσης" ,από την οποία αντλεί γοητευτικές ιστορίες γύρω από το δράμα των Εβραίων της Ευρώπης.

Ύστερα από το άκρως συγκινητικό Παιδί Του Άουσβιτς η Γκράχαμ επανέρχεται και πάνω στον ίδιο θεματολογικό καμβά των εβραϊκών δεινών  πλέκει το μυθιστόρημα η "Γερμανίδα".

Στο "Παιδί του Άουσβιτς" αναδείχθηκε η γυναικεία φιλία με όλην την αυτοθυσία που μπορεί να τη χαρακτηρίζει.

Στη "Γερμανίδα" , από την άλλη, αναδεικνύεται το μεγαλείο της Οικογένειας, με τον έρωτα διακριτικά αλλά και συγκινητικά παρόντα ξανά. 

Το βιβλίο επίσης καλογραμμένο και με γλώσσα που ρέει διατηρώντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη χωρίς πλατειασμούς 

Στο επίκεντρο μπαίνει βασικά ο αδελφικός δεσμός καθώς πρωταγωνιστές είναι δύο δίδυμα, η Άστα κι ο Γιούργκεν που η ύπαρξή τους ολόκληρη προσδιορίζεται από αυτήν τη..."μυστηριακή σύνδεση ψυχών" που συναντούμε στα περισσότερα ζεύγη διδύμων , παρά τις όποιες διαφορές στον χαρακτήρα:

Αλησμόνητη έμεινε στο νεανικό αναγνωστικό η περίπτωση των δύο δίδυμων Luisa και Lotte- στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Erich Kestner που βοήθησαν στο σμίξιμο των δύο χωρισμένων γονέων τους". Εδώ έχουμε δυο δίδυμους εφήβους διαφορετικού φύλου αντιμέτωπους με μια εξωτερική δυσμενή συνθήκη:Το ρατσιστικό μένος και τον πόλεμο.

Μια πανίσχυρη μορφή αγάπης ,λοιπόν, που αντιπαρατίθεται στα ναζιστικά πολυβόλα σε έναν αγώνα επιβίωσης.

Στην αρχή η Λίλυ Γκράχαμ κατορθώνει να δώσει το στίγμα της ξέγνοιαστης καθημερινότητας των δύο παιδιών με τους δυο μορφωμένους γονείς- ταμμένους στο ιατρικό λειτούργημα.

ίσως να μην είναι τυχαίο: Το υψηλό  επίπεδο των δυο γονέων καταδεικνύει με τον πλεόν εμφατικό τρόπο ότι ο αντισημιτισμός των Γερμανών του Χίτλερ στάθηκε αυτοκαταστροφικός.

όχι μονάχα για την κατάφωρη καταπάτηση των ανθρωπιστικών αξιών,που καταξίωσαν τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό,

αλλά και για τον ειδικό λόγο ότι οι Εβραίοι της Γερμανίας υπήρξαν ένα φωτεινό, αξιόλογο κι αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της Γερμανίας κι εντάχθηκαν πλήρως στον παραγωγικό και πολιτισμικό ιστό της χώρας, διαπρέποντας στην Επιστήμη, στα Γράμματα, στη Μουσική και γενικότερα σε όλο το φάσμα του Δυτικού Πολιτισμόυ. Αυτό το κομμάτι της η Γερμανία απέκοψε βίαια από τον κορμό της, υπονομεύοντας την ίδια της την πορεία καθώς αποψίλωσε τον δημόσιο βίο της από λαμπρά πνεύματα, φιμώνοντας το έργο τους και εξαναγκάζοντάς τα σε αυτοεξορία (Οππενχάιμερ, Τσβάιχ, Αινστάιν, Φρόυντ κοκ).

Κάτι τέτοιο  βίωσαν σε μικρότερη κλίμακα και οι "ανώνυμοι επιστήμονες" γονείς των διδύμων περνώντας άδικα στο περιθώριο.Παρόμοιο παραγκωνισμό βίωσαν όμως ως "μαθητές" και τα αδέλφια

Μέσα από στιγμιότυπα της καθημερινότητας των διδύμων ήρώων της, η Λιλυ Γκράχαμ ιχνηλατεί την ηθική διάβρωση του γερμανικού λαού σε επίπεδο καθημερινών ανθρώπων  με έμφαση των κρίσιμο χώρο της Παιδειας κι όσα επονείδιστα διαμείφθηκαν στα Σχολεία...Κάπως έτσι, η συγγραφέας προετοιμάζει για τη σταδιακή ανατροπή του σύμπαντος των διδύμων της Άστα και του Γιόχαν, οι οποίοι θα βρεθούν σε ένα καραβάνι Εβραίων στα σύνορα της Γερμανίας.

Έτσι ξετυλίγεται ένα χρονικό απώλειας και διωγμού.

Πλάι στους αξιαγάπητους διδύμους, μερικοί εξίσου ενδιαφέροντες χαρακτήρες συμπορεύονται μαζί τους σε ένα χρονικό επιβίωσης κι ενηλικίωσης.

Η καλοσυνάτη, δυναμική συντάκτρια εφημερίδας, ο συμπονετικός δασονόμος, ο μνησίκακος Ες Ες κι ένας απροσδόκητος φίλος που φέρνει γλυκό χαμόγελο σε όλους μας- όλοι τοποθετούνται σωστά ώστε το δράμα να διαγράψει πλήρη τον κύκλο του.

Στο σκηνικό εμπλέκεται και η γειτονική Δανία, μια χώρα που γενικά, κατά την κατάληψή της από τους Γερμανούς, υπέφερε λιγότερο από άλλες ευρωπαϊκές,με παρόμοια μοίρα ,ωστόσο φρόντισε να επισημάνει και τη δική της αντίσταση με κινήσεις όπως η πολεμική δραματική ταινία "Land Of Mine" με τις σχέσεις αιχμαλώτων και τιμωρών στα τέλη του 45.

Στο βιβλίο της Γκράχαμ δεν υπάρχει στρατιωτικό σκέλος 

         Από τη στιγμή της διαφυγής , οι εξελίξεις για τους δίδυμους πρωταγωνιστές μας είναι ραγδαίες και προσλαμβάνουν μιαν έντονη δραματικότητα, με τις αγωνιώδεις ανατροπές να διαδέχονται η μία την άλλη, πάντα στη σωστή στιγμή και με πειστικό τρόπο όσο τα χρόνια του Πολέμου περνούν.Ίσως κάποιες σκηνές είχαν περιθώριο να έχουν παρουσιαστεί πιο αναλυτικά,ωστόσο κι έτσι διατηρούν τη δυναμική τους, συνθέτοντας ένα καλο μυθιστόρημα που σίγουρα θα συγκινήσει τους αναγνώστες .

Ένα από τα πιο αρμονικά δοσμένα μυθιστορήματα για το Ολοκαύτωμα "η Γερμανίδα", χάρη στους νεαρούς πρωταγωνιστές της  μπορεί να διαβαστεί από ένα ευρύ ηλικιακό σύνολο- από εφήβους  μέχρι ηλικιωμένους και να τους αγγίξει όλους εξίσου.

                                                                 

ΒΑΣΩ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ: Η Καλλονή Αντιστασιακή Που Γύρισε από το ΑΟΥΣΒΙΤΣ!

                                                                                      Βάσω Σταματίου , Warum? Μια Ελληνίδα Στο Άουσβιτς.
                                                   Είδος :Maρτυρία
                                                    Βαθμολογία 9/10

Σήμερα, 27 Ιανουαρίου, συμπληρώνονται ακριβώς 72 χρόνια από τη μέρα που ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε το μαρτυρικό 'Αουσβιτς.

Στη γραμματεία του Ολοκαυτώματος δεσπόζει το έργο του Πρίμο Λέβι γύρω από αυτό(Έαν Αυτό Είναι Ο Άνθρωπος, Αυτοί Που Βούλιαξαν, Ανακωχή, Λίλιθ), το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, Μίλενα Από την Πράγα, Το Μυθιστόρημα Ενός Ανθρώπου Χωρίς Πεπρωμένο, Η Νύχτα και πλήθος άλλα έργα τα οποία ως επί το πλείστον εστιάζουν στην τραγωδία των Εβραίων- και δικαίως- αφού κατά τη διάρκεια του ΒΠΠ οι Γερμανοί  του Χίτλερ εκρίζωσαν το μεγαλύτερο κομμάτι των εβραικών κοινοτήτων πανευρωπαικά.
              Στην Ελλάδα μας, είχαμε μαρτυρίες από Εβραίους της Θεσσαλονίκης(Χανς Κούνιο, Σεβίλλιας Ερρίκος κλπ), ενώ μεγάλη απήχηση είχε επίσης του εμβληματικό πεζογράφημα του Ναξιώτη Ιάκωβου Καμπανέλλη για το Μαουτχάουζεν.

           Ημέρα Μνήμης, λοιπόν, σήμερα, κι εγώ θεωρώ ότι χρήζει μνείας μια ελληνική μαρτυρία, ένα σημαντικό βιβλίο από το τρομερό σύμβολο της θηριωδίας.Από κει που πάγωσε ο Πολιτισμός 

Πρόερχεται από την Ελληνίδα καλλονή Βάσω Σταματίου, μία από τις Χριστιανές Ελληνίδες που γνώρισαν τη φρίκη του Άουσβιτς- Μπίρκεναου.

Η Βάσω Σταματίου γεννήθηκε στην Πέλλα , αλλά μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.

Υπήρξε ΕΠΟΝΙτισσα και κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενώ ήταν φοιτήτρια Νομικής του ΑΠΘ, συμμετείχε σε πορεία διαμαρτυρίας.

Με αφορμή αυτό ,συνελήφθη ως όμηρος στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" για να μεταφερθεί αρχικά στις φυλακές της Γιουγκοσλαβίας- κι από εκεί στο Άουσβιτς της Σιλεσίας (Πολωνία).

Αυτό το ζοφερό οδοιπορικό μετέφερε στο χαρτί χρόνια μετά η όμορφη Βάσω Σταματίου, μέσα από το αποκαλύπτικο και συγκινητικό βιβλίο της "Warum? Μια Ελληνίδα Στο Άουσβιτς", το οποίο κυκλοφόρησε σε λιγοστά αντίτυπα και δεν είχε τη διάδοση που του άξιζε.
           Όπως ο Πρίμο Λέβι, έτσι κι η Βάσω Σταματίου εισάγει το έργο της με μια αναρώτηση στον τίτλο, προσδίδοντάς του κι εκείνη βασανιστικές ηθικές προεκτάσεις.
Το Κατηγορώ των Αθώων:"Warum?"(στα γερμανικά σημαίνει το "Γιατί;")

Ερώτημα αναπάντητο, όπως ακριβώς η υπόθεση του Πρίμο Λέβι "Εάν Αυτό είναι ο Άνθρωπος."
Τίτλος που φανερώνει, όπως στην περιπτωση του Λέβι, τη φιλοσοφική διάθεση και την οξύτητα του πνεύματος που διέπουν τη μαρτυρία της Σταματίου, χαρίζοντας της ευαισθησία και εκλέπτυνση λόγου, που αγγίζουν την αυθεντική Λογοτεχνία -αντίθετα με τον πιο στεγνό λόγο του Λέβι.
Στις 173 σελίδες του βιβλίου ,λοιπόν, ευωδιάζει το κάλλος της ψυχής μιας πανέξυπνης κοπελίτσας, όμορφης σα νεράιδα, που από τα μαρτύρια της σκοτεινής φυλακής της, μάς συμπαρασύρει στην ελευθερία του πνεύματος και στο φως της ανθρωπιάς, με μια αφήγηση ελκυστική.

         Κάποιες στιγμές μου έφερε στον νου την υπέροχη αγωνίστρια Έλλη Παππά, που, γεννώντας μέσα από τη φυλακή τον γιο του Μπελογιάννη, μιλούσε για το φως, για τα λουλούδια, για τη χαρα, τον έρωτα και τη γνώση.
Σε ένα τόπο παράλογου υποβιβασμού, η Παππά και η Σταματίου,με την αξιοπρέπεια και τα γραπτά τους, επέμεναν να προάγουν τον Άνθρωπο.

Η Βάσω Σταματίου αρπάζει τον αναγνώστη κατευθείαν ξεκινώντας την τόσο παραστατική εξιστόρησή της από τις μέρες της στις σερβικές φυλακές της Μπανίτσα.

Εκεί μας συστήνει τις συγκρατούμενές της , σκιαγραφεί χαρακτήρες και σκέψεις χωρίς να κουράζει και ξεδιπλώνει το ιστορικό της σύλληψής της.

Η μικρή Τούλα, η Μαίρη, η αθυρόστομη Έυα, η Νίκη με το μυστικό γίνονται φίλες σου και αγωνιάς κι εσύ για κείνες...

Δεσπόζουσα φιγούρα στις φυλακές ο σωματώδης, εκρηκτικά βίαιος δεσμοφύλακας Ράντοβαν, με την ανεξιχνίαστη καρδιά και τις κρυμμένες ευαισθησίες.

Η αναγκαστική συνύπαρξη, η πείνα, , η παράξενη σούπα "ταράνα", ανταγωνισμοί κι αλληλεγγύη τόσων γυναικών κάτω από το μαστίγιο του φρουρού, οδηγούν σε  ιδιότυπους δεσμούς συνθέτοντας ένα μωσαικό αγωνίας και απροσμενης τρυφερότητας.

Η πένα της Βασως Σταματίου σαν ανατόμος εισχωρεί στις ψυχές, αναζητώντας προθέσεις και αντιστάθμισμα στον τρόμο. Η αθωότητα της άγνοιας, οι μνήμες της παρίδας, μικρόι ηρωισμοί, η ξέγνοιασια της νιότης που αντιστέκεται, ο απρόσμενος έρωτας. 

Τούτο το σκληρό σκηνικό της σερβικής φυλακής , με κάποια χαριτωμένα στιγμιότυπα να φέγγουν ελπίδα, καταλαμβάνει το πρώτο μισό της μαρτυρίας και θα είναι ο προθάλαμος για τον πρόωρο, "ανεξήγητο Άδη" που οι Γερμανοί έστησαν για τους αθώους στην πολωνογερμανική μεθόριο.
             Η Βάσω Σταματίου μας μεταφέρει στιγμή -στιγμή τούτο το τρομακτικό ταξίδι...
Το τρένο για το Άουσβιτς, οι στρατιώτες, οι κοντοκουρεμένοι τρόφιμοι, τα νέα ριγωτά ρούχα του στρατοπέδου κι η ανείπωτη ευτυχία να παίρνεις παπούτσι στο νούμερό σου...

Κι ύστερα, ο αριθμός χαραγμένος στο χέρι και ο λιμός χαραγμένος στα μάγουλα μετατρέπουν νιάτα δροσερά σε γλυπτά θανάτου....
82224 αντί για το όλο χάρη όνομα σου, που κάποτε συλλάβιζαν στο αυτί σου τα νανουρίσματα της μάνας σου, τα γέλια των φίλων σου και ίσως κάποια λατρεμένη αγοριστική φωνή...
             Κι από το πρώτο σοκ, η καταβύθιση στον απόλυτο εκμηδενισμό σε ένα καλά στημένο πείραμα .
           Απερίγραπτη η φρίκη των ξυλοδαρμών, η χωρίς έλεος ειλωτεία ,οι ματωμένοι σκελετοί που περιφέρονταν κάτω από τα δόντια των σκυλιών και τα μαστίγια των Ες Ες, αλλά το πιο τρομακτικό ήταν η απάθεια καθενός στο δράμα του διπλανού του.Η αποκτήνωση, η έλλειψη ενσυναίσθησης.Η κόλαση όπως την περιγράφει ο Ντοστογιέφσκι ως πλήρη απουσία αγάπης.
Εδώ υπάρχει μονάχα η ζωώδης πείνα, που βλέπει μονάχα έναν κανιβαλικό εαυτό.Η επιστροφή στη σπηλιά και τα πλατωνικά δεσμά της. Η μοναξιά των Πρωτόπλαστων, όταν καθένας πάσχιζε να σώσει τον εαυτό του από την οργή του Θεού...
Η Σταματίου λοιπόν φιλοτεχνεί με ενδεικτικά στιγμιότυπα τον φρικιαστικό πίνακα του Άουσβιτς, επιστρατεύοντας τα πιο σκοτεινά χρώματα από την παλλέτα της ζωής και μας πληροφορεί για τον σαδισμό συγκρατούμενων επιστατριών, για φρικιαστικές ιατρικές επεμβάσεις, την αποφορά της καμένης σάρκας, τα στιβαγμένα πτώματα, την καθημερινή αγωνία και την εξοντωτική εργασία.
Η γυναικέια φύση όμηρος αποτρόπαιων, ιατρικών πειραμάτων,  βασανιστήρια, φιλικές φιγούρες που χάθηκαν, η φλούδα μιας πατάτας "επίζηλο γεύμα", η προδοσία.
Κι αντιστάθμισμα , ένας φιλικός ψίθυρος, η ανάμνηση ενός στίχου, το ψωμί που μασουλάς αργά για να κρατήσει περισσότερο... 
Με άλλα λόγια, η αναμέτρηση του τσακισμένου σώματος με το ακαταπόνητο πνεύμα.
               Όλα τα έγραψε η Βάσω Σταματίου- τίποτα δεν έκρυψε .Κι όμως, άφησε να φεγγοβολήσει μια βαθιά πίστη στα πιο ευγενικά ιδανικά...Η δική της αντίσταση στάθηκε μια ιδιότυπη φιλία με μια Ουγγαρέζα -και όχημα τις γνώσεις για την Αρχαία Ελλάδα.
Το μύρο της φιλίας  πλημμυρίζει την ψυχή του αναγνώστη, υπενθυμίζοντας πως η "Στροφή προς έναν Άλλον μπορεί να νοηματοδοτήσει την ύπαρξη μας και να μας κρατήσει στη ζωή ως η μόνη ουσιώδης αντίσταση στον θάνατο..
Παρακολουθούμε αυτήν τη Φιλία με κατανυξη και αγωνία...
Αφήνοντας αυτό ως επιστέγασμα, η Βάσω Σταματίου  ίσως κλείνει λιγάκι βιαστικά την άρτια δομημένη κ δοσμένη ως εκεί κατάθεσή της, χωρίς να επεκταθεί σε όσα έζησε στο Ράβενσμπρυκ ή την απελευθερωση της.
       Το τελευταίο είναι ζήτημα που παρέλειψε εσκεμμένα γιατί την πονά όσο το τατουάζ στο χέρι της: Ως αριστερή την περίμεναν διωγμοί κι η ίδια κατόρθωσε να σπουδάσει στην Ιταλία σκηνογραφία και να βρει δουλειά πολλά χρόνια αργότερα στη Λυρική.
Είναι επονείδιστο για την Ελλάδα ότι η επιστροφή στην πατρίδα στάθηκε για ανθρώπους σαν την νεαρή επιζήσασα Σταματίου μια νέα "ξενητειά", καθώς την υποδέχθηκε ένα κράτος εχθρικό προς κάθε πρότερο αγωνιστή της Ελευθερίας...Οι ήρωες υπό διωγμόν.όσοι θυσιάστηκαν για την ελευθερια της πατρίδας έγιναν ξανά δεσμώτες!
          Και σήμερα, κάπου αισθάνονται ενίοτε ένας "ενοχλητικός αναχρονισμός", που τον φιμώνει η αδιαφορία των νεότερων γενεών...Χρωστάμε όμως να δώσουμε πίσω τη φωνή στη μνήμη.
Φωνές σαν την ευαίσθητη Βάσω Σταματίου θα παραμένουν πάντα επίκαιρες, και πρέπει να τις αφουγκραζόμαστε ευλαβικά, διότι το  Άουσβιτς θα παραμένει το σημείο 0, όπου "πάγωσε" ο Σύγχρονος Πολιτισμός σαν την Ωραία Κοιμωμένη", περιμένοντας στους αιώνες το φιλί της ανθρωπιάς, για να ξυπνήσει.
           Για όλα αυτά το "ΒΑΡΟΥΜ?" της Βάσως Σταματίου,περιμένει την απάντηση μας ως μια ανεκτίμητη μαρτυρία από τα απώτατα βάθη της κόλασης που κυοφορεί μέσα του άνθρωπος αντάμα με τον Ουρανό όπου προορίζεται, έχοντας πάντα την επιλογή ανάμεσα στα δύο... 

Αν κι εξαντλημένο, προσπαθήστε να αναζητήσετε το "ΒΑΡΟΥΜ?" σε κάποια δημοτική ή σχολική  βιβλιοθήκη...Αξίζει σίγουρα.
Αποσπάσματα  μπορείτε να βρείτε στην αξιόλογη  μελέτη της Φωτεινής Τομαή 
ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟ ΑΟΥΣΒΙΤΣ


Επιπλεόν ενδιαφέροντες συνδεσμοι 

Το Κορίτσι 82224

Η ζωή μετά το Άουσβιτς

Ελληνιδες σε ναζιστικα Στρατόπεδα


Ευχαριστώ από καρδιάς τη Φιλόλογο Καλάβρια Βάσω για την ευγενική της χειρονομία να διαθέσει το αντίτυπο του βιβλίου αυτού από  σχολική βιβλιοθήκη προς παρουσίαση... 

                                   ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΩΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ

Σήμερα η Βάσω Σταματιόυ ζει στο Εκκλησιαστικό Γηροκομείο της Συλίδας και συνεχίζει το συγγραφικό της έργο άοκνα.
Αξιέπαινη η πρωτοβουλία του αλλοτε δημάρχου Στυλίδας , Απόστολου Γκλέτσου, ο οποίος ανακήρυξε επίτιμη δημότη τη Βάσω Σταματιου, τιμώνας την προσφορά της στη μεγάλη υπόθεση της Λευτεριάς.

Ιφιγένεια Βουρδούνη, Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου

                                Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου ,Ιφιγένεια Βουρδούνη

                                            Είδος:Ιστορικό Δράμα

                                            Βαθμολογία :8,5/10 

                                

Mia από τις πιο ευχάριστες αποκαλύψεις του 2016 ήταν η ανερχόμενη συγγραφέας Ιφιγένεια Βουρδούνη που απέδειξε το ταλέντο και την πλούσια έμπνευσή της με ένα υπέροχο ιστορικό μυθιστόρημα, γεμάτο θυελλώδη συναισθήματα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες και ανατροπές.

Η ομορφιά του βιβλίου της προδιαγράφεται ήδη από τον πρωτότυπο τίτλο του.
"Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου", λοιπόν, είναι ένα μυσθιστόρημα που συμπυκνώνει ένα πανόρμαμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου, μέσα από χειμαρρό εξελίξεων και συναισθημάτων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Αργύρης είναι ένα 8χρόνο κωφάλαλο παιδί και ζει στην Κέρκυρα με την αγαπημένη πολυμελή του οικογένεια...

Ο λεπτεπίλεπτος γερμανομαθής γιατρός Ιάκωβος με τη γυναίκα του Θεοδώρα και τα πέντε παιδιά τους

Την πρωτότοκη χειραφετημένη καλλονή, Ασπασία,

τους δίδυμους Σάββα και Βαλάντη,

τον ανυπότακτο Άρη

και τον οξυδερκή,τρυφερό Αργύρη.

Ο ελληνοιταλικός πόλεμος κι η επικείμενη εισβολή των Γερμανών, όμως, αναδεικνύουν κρυμμένες πληγές και σκορπίζουν την οικογένεια στα τέσσερα σημεία!
Ο Άρης θα απαρνηθεί για πάντα το παρελθόν του και θα βρει ευκαιρία να εκδικηθεί.
Τα δυο δίδυμα, θα δουν τη σχέση τους να δοκιμάζεται στο φλεγόμενο αμόνι του πολέμου στα αντάρτικα λημέρια κάτω από τη σκιά του Θανάση Κλάρα.
Η Ασπασία θα βρεθεί στη μητρόπολη του ναζισμού, πασχ΄'ζοντας για ζωές αθώων, με τα δίχτυα του πάθους να την μπλέκουν
με την ελίτ των Ες Ες, όπου μίσος και αγάπη εναλλάσσονται σε ένα πυρετικό γαιτανίακι εξουσίας,
παραφοράς και αίματος. 
Οι σκληρές μέρες της ναζιστικής κατοχής φέρνουν ανθρώπους αθώους και ανυποψίαστους στα όρια της ηθικής τους και της αντοχής τους εξωθώντας τους σε αδιανότητες προδοσίες.
Θα κατορθώσει άραγε η άλλοτε αγαπημένη οικογένεια να ενώσει τα κομμάτια της ξανά;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Εκεί που πιστέψαμε πως έχουν γραφτεί όλη για τον συγκλονιστικότερο πόλεμο της Ιστορίας έρχονται έργα σαν αυτό να αποδείξουν πως είναι πηγάδι ανεξάντλητο που κρύβει ποταμούς οδύνης, πάθους και γνώσης.
           "Οι Ελαιώνες του Βερολίνου" της Ιφιγένειας Βουρδούνη είναι ένα τέτοιο εξαίσιο δείγμα πρωτοτυπης και πολυσχιδούς έμπνευσης που χαρίζει δυνατές στιγμές και στοχασμό για τη μητρική αγάπη και τον έρωτα. 
         Ένα βιβλίο που μας παίρνει από το γλυκό τοπίο της Κέρκυρας για να μας σεργιανήσει στους μαρτυρικούς δρόμους της κατεχόμενης Αθήνας και να φτάσει ως το Ανατολικό Μέτωπο κι ένα πυρετώδες Βερολίνο που απολαμβάνει την αιματηρή ακμή του και την θορυβώδη πτώση του.
           Το βιβλίο αρπάζει κατευθείαν τον αναγνώστη με τον υπέροχο τίτλο του, που ευθύς δημιουργεί ένα άινιγμα με την αντίφασή του:"Oι Eλαιώνες Του Βερολίνου": H μεσογειακή θέρμη και το φως απέναντι στη γερμανική στιβαρότητα και την παγερή μουντάδα ενός σιδερένιου κόσμου(...'Ωσπου έρχεται ένα στιγμιότυπο στο βιβλίο που αποσαφηνίζει συγκλονιστικά τη σημειολογία του σε μια εικόνα αποτρόπαια ποιητική.) Άλλωστε το μυθιστόρημα παρουσιάζει μια γλωσσική ωριμότητα, λεξιλογικό πλούτο και λόγο που ρέει με όμορφες εικόνες και στιγμές λυρισμού.

Αφηγητή στο μυθιστόρημα αυτό η Ιφιγένεια Βουρδούνη τοποθετεί τον 8χρονο Αργύρη, ένα αγοράκι που το ωριμάζει ο πόλεμος, φέρνοντας στον νου τον "Μεγάλο Περίπατο Του Πέτρου" από την Άλκη Ζέη.Υπάρχουν στιγμές που ζωντανεύουν αυτή την αθωότητα σε αντιπαραβολή προς τον παραλογισμό των ενηλίκων και του μίσους.

      Εντούτοις το πέπλο της αφήγησης καλύπτει ένα πεδίο ευρύτερο από τον πληγωμένο μικρόκοσμο ενός παιδιού...

Για την ακρίβεια εκτείνεται εντέχνως σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ελλάδα και δίνει στιγμιότυπα από τη χειμαζόμενη Ευρώπη.Από τους βομβαρδισμόυς των πόλεων και την πολιορκία του Στάλινγκραντ, στο έπος του Γοργοποτάμου, τη σφαγή του Διστόμου και το Άουσβιτς, που παρουσιάζονται με χρονική αλληλουχία και εναλλαγές προσώπων- σε "σκηνοθεσία" σχεδόν κινηματογραφική.
Είναι όμως γεγονός πως η δυναμική του βιβλίου έγκειται στους χαρακτήρες και το προσωπικό τους δράμα.
          Οι ήρωες στους "Ελαιώνες Του Βερολίνου" εκκινούν από άκρως ενδιαφέρουσες και έγκυρες ψυχαναλυτικές βάσεις, αλλά ίσως θα χρειαζόταν να αναλυθούν περισσότερο και να αποκτήσουν πιο συμπαγή περιγράμματα.Παρόλαυτα, αξίζουν προσοχής.
      Με λογική σχεδόν φρουδικού τύπου, η Ιφιγένεια Βουρδούνη, στήνει τον βασικό άξονα της ιστορίας της και διερευνά την οιδιποδειακή στρέβλωση της μητρικής αγάπης, που γεννά νοσηρότητα, απωθημένα και μίση...
Ένα άρρωστο απότοκο τέτοιας αλλοίωσης είναι ο αποδιοπομπαίος της οικογένειας, ο Άρης, που απλώνει τη σκιά του σε όλους.
Η φαινομενικά αψυχολόγητη αποστροφή του βρίσκει ρίζες σε ένα βαθύ οικογενειακό μυστικό και μια ενδόμυχα μια "αιμομικτική ενοχή" με απρόβλεπτες διαστάσεις.
          Από την πλευρα τον υπολοίπων, παρακολουθούμε την απέραντη μητρική στοργη που φτάνει ως την αδιανόητη θυσία, ενώ αδελφοκτόνα πάθη, προεικονίζουν το όνειδος του Εμφυλίου προσωποποιημένα ιδανικά.
         Από την άλλη, στην κατεχόμενη Αθήνα του πιο φριχτού Λιμού που γνώρισε η ευρωπαική ιστορία ξεπηδούν "κολασμένοι" κουτσαβάκηδες από καταγώγια και τεκέδες, με προεξάρχουσα την θεία Καλλιόπη,μια λαική φιγούρα σχεδόν γκροτέσκα -θαρρείς βγαλμένες από τις σελίδες ενός Παύλου Μάτεσι.
"Οι Ελαιώνες του Βερολίνου" όμως, παράλληλα με όλα αυτά, ανάγονται και σε μια ανατομία του πάθους,αναδεικνύοντας τον έρωτα στις πιο βαθιές και τραγικές του διαστάσεις.
Η ιστορία της Ασπασίας,λοιπόν, είναι η πιο συναρπαστική από όλες τις υποπεριπτώσεις του έργου σε ένα φρενήρες γαιτανάκι αγωνίας και παραλογισμού που καταλήγει απροσδόκητα.
Μέσα από τα μάτια της νεαρής γιατρού ζωντανεύει μια άλλοτε κοσμοπολίτικη πόλη, μεταλλασσόμενη από την μπότα του ναζιστικού τρόμου: Οι φοβισμένες μορφές των κάποτε ευυπόληπτων πολιτών και πλέον διωκώμενων Γερμανοεβραίων, όπως η Μάρτα, θυμίζουν σκηνές από τη Δύναμη Της Αγάπης του Ρέμαρκ που θέμα της είχε την απόδραση Γερμανοεβραίων από τα νύχια της Γκεστάπο.
 Ταυτόχρονα, μια ακόμη γερμανική οικογενειακή τραγωδία,  ξεμπροστιάζει κι ένα βρόμικο προσκήνιο κεφαλαιούχων και βιομηχάνων που υποστήριξαν τον Χίτλερ, κερδοσκοπώντας αοπό την εκατόμβη της παγκόσμιας σύρραξης.
          Μαζί με την Ασπασία, λοιπόν, καταδυόμαστε στα άδυτα της ναζιστικής αριστοκρατίας και σε ένα παράλογο ερωτα όπου κυριαρχούν τα ηθικά διλήμματα, ο αισθησιασμός και η σκιά του θανάτου.
Ένα εφιαλτικό παιχνίδι κρυμμένων μυστικών ανάμεσα σε αξέχαστα πρόσωπα διαδραματίζεται στο χιονισμένο Tiergarten, στην πολιορκημένη πόλη και σε κάστρα που παραπέμπουν στον Πύργο Βέβελσπουργκ των Ες Ες-  για να΄έρθει η κορύφωση όλων σε ένα σπαρακτικό φινάλε.
        Όλα αυτά, συνθέτουν ένα φιλόδοξο και πρωτότυπο μυθιστόρημα που θέτει υψηλές προδιαγραφές, κι ίσως μιλούσαμε για αριστούργημα αν είχαν αναπτυχθεί παραπάνω τα τολμηρά θέματα και οι δαιδαλώδεις χαρακτήρες που το αποτελούν.
Ωστόσο παραμένει ένα πολυδιάστατο μυθιστόρημα που γοητεύει και που αξίζει σίγουρα μια θέση στη βιβλιοθήκη μας.
Είναι βέβαιο πως η Ιφιγένεια Βουρδούνη διαθέτει την ποιότητα μιας πολύ αξιόλογης πεζογράφου που έχει να δώσει πολλά στο μέλλον.

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΓΙΑ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ,Richard Flanaghan

Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά
                                          Είδος:Iστορικό Μυθιστόρημα
                                         Βαθμολογία: 10/10

               

Εκδόσεις: Ψυχογιός
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Σελίδες :480
Πρωτότυπος Τίτλος : "Τhe Narrow Road To The Deep North"
Τιμή στην αγορά: 17,70- 15,93 ευρω
Διακρίσεις : Βραβείο "Βooker 2014"

Το 2014 ήρθε ένα νέο αντιπολεμικό μυθιστόρημα να προστεθεί στο λογοτεχνικό πάνθεον θρυλικών έργων ,που κατέδειξαν το ειδεχθέστερο πρόσωπο του πολέμου.
Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά!
Α-λησμόνητο, α-ποτρόπαιο, α-ριστούργημα!!!!
Ένα βιβλίο που σε στοιχειώνει για πάντα!
         Ανάμεσα στις καταθέσεις του Έριχ Μαρία Ρέμαρκ και του Πρίμο Λέβι, τώρα ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν συμβάλλει στην παγκόσμια μνήμη με ένα μυθιστόρημα που δικαιώνει το βραβείο Booker 2014, που θριαμβευτικά κέρδισε!
Το "Μονοπάτι Για Τα Βάθη του Βορρά" έλκει τον τίτλο του από ένα πασίγνωστο έργο του Ιάπωνα ποιητή Μπασό το 1689, όπως μας πληροφορεί κι ο εξαιρετικός μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας.
           Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, 3 αιώνες αργότερα, λοιπόν, συνθέτει ένα εκτεταμένο μυθιστόρημα που φέρνει στο νου ιαπωνικό ποίημα:
Κι αν στα αυθεντικά ιαπωνικά χαικού η θεματολογία ήταν παρμένη από εικόνες της φύσης, το μυθιστόρημα του Φλάναγκαν φιλοτεχνεί "τοπία της ανθρώπινης ψυχής" όπως αυτή αναμετράται με τον θάνατο, τον έρωτα και το Κτήνος...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Βρισκόμαστε στα 1943, μεσούντος του Β Παγκοσμίου Πολέμου: Ο Αυστραλός χειρούργος- και έφεδρος λοχαγός- Ντορίγκο Έβανς κατατρύχεται από ένα παράνομο ερωτικό πάθος για τη γυναίκα του θείου του,την Έιμι.
Με την ανάμνησή της και την προσδοκία να την ξαναβρεί φεύγει για μια νέα στρατιωτική αποστολή, που τον οδηγεί στη Συρία κι από εκεί αιχμάλωτο των Ιαπώνων, στο πιο παράλογο κατασκευαστικό έργο": Προκειμένου να ενώσει τη Βιρμανία με την Σιάμ (Ταϊλάνδη), το Τάγμα Σιδηροδρόμων του Ιαπωνικόυ Στρατού φιλοδοξεί , μεσούντος του Πολέμου, να κατασκευάσει στο όνομα του Αυτοκράτορα  μια γιγάντιαία σιδηροδρομική γραμμή, σε ρυθμούς ιλιγγιώδεις, ανεύφικτους!
Για τον σκοπό αυτό επιστρατεύονται  ντόπιοι των κατεχόμενων περιοχών και αιχμάλωτοι πολέμου- Αυστραλοί και Βρετανοί- που παγιδευμένοι στην ασιατική ζούγκλα και την ιαπωνική αναλγησία, βιώνουν μια κόλαση ασιτίας, άγριας κακοποίησης και εξαντλητικής εργασίας που τους εξολοθρεύει βασανιστικά, και πολύ αποτελεσματικά!
Ο αιχμάλωτος Ντορίγκο Έβανς πασχίζει ως αντιπρόσωπος του αιχμαλωτισμένου τάγματός του να προστατεύσει τους συντρόφους του μέσα στον παραλογισμό, μη διστάζοντας να αντιπαρατεθεί με τον Ιάπωνα επόπτη αξιωματικό Νακαμούρα- σε μια σύγκρουση ιδεών και ψυχικού σθένους...
Λίγοι θα αντέξουν! Ελάχιστοι θα επιβιώσουν από τις κακουχίες και τους ατομικούς του "δαίμονες" στο πεδίο του πολέμου και του έρωτα.Οι πιο δυνατοί!
Κι όταν όλα θα έχουν τελειώσει δε θα μείνει παρά η ομορφιά της ζωής
συμπυκνωμένη σε μια ολοπόρφυρη καμέλια...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ένα βιβλίο γραμμένο απο λάσπη, αίμα και σίδερο, με την πνοή της αγάπης να δίνει ζωή στις σελίδες του! 

 Έρωτας και πόλεμος: Οι δυο κινητήριοι μοχλοί της Ιστορίας αποτελούν και τον διττό άξονα στο νέο, αντιπολεμικό μυθιστόρημα του Φλάναγκαν "Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά"- όπου ο άνθρωπος δοκιμάζεται εξίσου, στη διττή του υπόσταση: Πάθος σωμάτων και ψυχών λοιπόν! Ο Πάσχων εν τω συνόλω Άνθρωπος!

Το Μονοπάτι Για τα Βαθη του Βορρά αποτελεί μια πολλαπλή μαρτυρία από την κόλαση των ιαπωνικών στρατοπέδων συγκέντρωσης και συνιστά μια σύμπραξη ωμότητας και λυρισμού, έναν ερωτικό σπαραγμό και ταυτόχρονα ένα χρονικό οδύνης και ύστατης ταπείνωσης του ανθρώπινου είδους.

Όπως στο Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, η φιγούρα μιας αγαπημένης γίνεται αντίβαρο στη φρίκη, που όμως φανερώνεται σε ένα πλούσιοτατο ρεπερτόριο κτηνωδίας:

To Μονοπάτι του Φλάναγκαν μπορεί για τον Έλληνα αναγνώστη να χαρακτηριστέι

"Το Μαουτχάουζεν της Ανατολής".

       Οι Ευρωπαίοι εστίασαν την συλλογική τους μνήμη στα ανατριχιαστικά ολοκαυτώματα των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης(- με κορυφαίο το Άουσβιτς!)Η σύγκρουση με τους Ιάπωνες για τον μέσο Ευρωπαίο συνοψίζεται στο Περλ Χάρμπορ, στη μάχη της Ίβο Τζίμα και στο αποτρόπαια θεαματικό ραδιενεργό πυροτέχνημα θανάτου στη Χιροσίμα- Ναγκασάκι.
Λίγα έιναι γνωστά σχετικά με το τι πραγματικά διεμήφθη στην Ασία και το προσωπείο του ιαπωνικού μιλιταρισμού, ο οποίος αποδεικνύεται πως συναγωνιζόταν "επάξια" τον ναζιστικό σε εκλογικευμένη βαρβαρότητα.
Το αριστούργημα του σκηνοθέτη  Ντέιβιντ Λιν,"Η Γέφυρα Του Ποταμού Κβάι" ανέδειξε τι συνέβαινε στα ιαπωνικά στρατόπεδα συγκέντρωσης - καταλύοντας και τη Συνθήκη της Γενεύης και κάθε νομιμότητα.(Η προσωπική κόντρα  ανάμεσα στον Νακαμούρα και τον Ντορίγκο του βιβλίου λ.χ. φέρνει ευθέως στον νου την κόντρα μεταξύ του Ιάπωνα διοικητή κ του Βρετανού αιχμαλώτου -Άλεκ Γκίνες στην ταινία αυτή)
Γιατί τώρα ο Φλάναγκαν συνθέτει ένα λογοτεχνικό έπος γύρω από το θέμα με αρχικό καμβά τις μνήμες του Τασμανού πατέρα του, που είχε υπάρξει αιχμάλωτος των Ιαπώνων, εξαναγκασμένος να συμμετάσχει σε ένα παράλογων διαστάσεων σιδηροδρομικό έργο ένωσης του τότε Σιαμ με τη Βιρμανία για τον ανεφοδιασμό των ιαπωνικών δυνάμεων.
Βρέτανοι, Αυστραλοί και ντόπιοι σαν Εβραίοι σκλάβοι στις Αιγυπτιακές Πυραμίδες- δοκίμαζαν το αμείλικτο ιαπωνικό μαστίγιο, τη μαρτυρική πείνα και τρομακτικές τροπικές αρρώστιες για να ολοκληρώσουν τον μεγαλεπήβολο σιδηρόδρομο στο όνομα του άπληστου Αυτοκράτορα:
      Ένας ακόμη παράφρων, ο παραγνωρισμένος, αιμοσταγής Χιροχίτο, σαν τον Χίτλερ, εκμεταλλεύτηκε την απόλυτη πειθαρχία ,την οργάνωση και την αφοσίωση του φιλόπονου λαού του σε ακατάληπτους κώδικες Χρέους, Αυτοθυσίας και θανάτου τιμής για να επιβάλλει τον ιαπωνικό ολοκληρωτισμό σε ολάκερη την Ν.Α. Ασία!
          Αυτό το παρανοϊκό όραμα χάραξε μεταξύ άλλων μια "καταραμένη" Γραμμή Πόνου κι Απόγνωσης στις ζούγκλες της Ασίας, που άφησε χιλιάδες νεκρούς ομήρους κι εκμηδενισμένες συνειδήσεις στο πέρασμά της.
Η Γραμμή της Αρρώστιας, της αποσύνθεσης, 
Μια ακόμη κηλίδα στην Ιστορία-  ως επί το πλείστον ατιμώρητη!
Μια Γραμμή που σηματοδοτεί το πισωγύρισμα του Πολιτισμού στο Μηδέν..
     Παρότι η Σιδηροδρομική Γραμμή είναι το θέμα η αφήγηση κάθε άλλο παρά... γραμμική είναι!
Το Μονοπάτι αποτελείται από διαρκείς μετατοπίσεις στον χώρο κ τον χρόνο φαινομενικά χωρίς ειρμό.
           Η διακειμενικότητα του βιβλίου χαρίζει στιγμές λυρισμού και φέρνει σε αντιπαράθεση χαικού του 17ου αιώνα με τον Σαίξπηρ,τον σύγχρονο Οδυσσέα του Τένισον και την ελληνική Μυθολογία ακόμη, προσδίδοντας  ξεχωριστή υποβλητικότητα στο κείμενο.
Σαν παιδί γύρω από τα κομμάτια ενός παζλ, ο αναγνώστης σταδιακά ανακαλύπτει την πλήρη εικόνα ως το απρόβλεπτο φινάλε που ετεροχρονισμένα αποσαφηνίζει το τελευταίο κ πιο τραγικό ερωτηματικό στη ζωή του Ντορίγκο.
Αρχίκά μας δίνεται η ζωή ενός τυπικού Αυστραλού με δυτικότροπη νοοτροπία, του Ντορίγκο Έβανς.
Η παιδική ηλικία, η κανονικότητα, το ολέθριο πάθος, η στρατολόγηση, η προσαρμογή στη μεταπολεμική κοινωνία, ως και ένα στιγμιότυπο που θα συγκινήσουν κάθε Έλληνα υπάρχουν στο βιβλίο...
Πάνω από όλα η αλησμόνητη γυναίκα που στοιχειώνει ως το τέλος.
      Μεσα από τη θύελλα του πολέμου όμως ο αναγνώστης θα έρθει σε επαφή και με ένα πολιτισμό αλλότριο, άγρια γοητευτικό και θανάσιμα αδιάλλακτο:
Ο ιαπωνικός κώδικας τιμής-ακατανόητος σε κείνους που αγαπούν τη ζωή ξετυλίγει το θανάσιμο πέπλο του πάνω από τις ζωές στρατιωτών κ αιχμαλώτων...Όταν η διαστροφή γίνεται καθήκον
        Το καινοτόμο στο βιβλίο του Φλάναγκαν είναι πως δίνεται βήμα και στην πλευρά των ηττημένων δημίων:Tων Ιαπώνων εγκληματιών πολέμου-ανώτερων και κατώτερων στελεχών. Συναντάμε Ιάπωνες αξιωματούχους να βρίσκουν στην αλληγορική ποίηση ηθικό έρεισμα για τα αποτρόπαια εγκλήματά τους -θύματα κι αυτά μιας μαζικής αυταπάτης.Συναντάμε αριβίστες για λίγα γιεν.
            Αργότερα τους ανταμώνουμε να αντιπαλεύουν ενοχές μπροστά στο ικρίωμα ή στην προσπάθεια να ξαναχτίσουν μια τίμια ζωή, πάντα με το πνεύμα του ποιητή Ίσσα (κι εδώ διερωτάσαι "Υπάρχει ποίηση μετά του Άουσβιτς;).
Κορυφαίος χαρακτήρας του έργου-aνάμεσα σε πολυάριθμα άρτια ιχνηλατημένα πρόσωπα, (Αυστραλούς, γυναίκες ,Ιάπωνες) - είναι ο μυστηριώδης Ιάπωνας ταγματάρχης Νακαμούρα, που στέκεται στον αντίποδα του Ντορίγκο Έβανς- με το ιδιότυπο δίπολό τους, στον πόλεμο και στην ειρήνη, να αποδεικνύει τη σχετικότητα ρευστών εννοιών όπως "καλοσύνη, "συμπόνια""αφοσίωση", "φαύλοτητα", "έντιμότητα"...
Στο επίκεντρο της αφήγησης όμως είναι οι εφιαλτικές στιγμές στον Σιδηρόδρομο του Θανάτου μέσα στην τροπική ζούγκλα. Κάποιοι έχουν ενοχληθεί από τις ωμές εικόνες που υπάρχουν στο βιβλίο από τις στιγμές του μαρτυρίου:Πράγματι. Πρόκειται, όντως, για ένα κολάζ φρίκης: Έναν γκροτέσκο Πίνακα Θανάτου και Αρρώστιας, που αναδίδει την αποπνικτική δυσοσμία του παραμελημένου σώματος,των αποκρουστικών απεκκρίσεων από τη δυσεντερία και την ελονοσία, ,των βασανιστηριων, της ολοκληρωτικής εξάντλησης, της σάρκας σε σήψη, των ανεπούλωτων πληγών που θυμίζουν τη "μοναξιά του Φιλοκτήτη":Του κονιορτοποιημένου ανθρώπου...
Επιπλέον έχουμε και υπαινικτικές αναφορές σε εφιαλτικά ιατρικά πειράματα σαν αυτά που διεπράχθησαν στη Μονάδα 731 του Σίρο Ίσο!
Ελάχιστες στιγμές συντροφικότητας κι απροσδόκητης ανθρωπιάς στην κόλαση ανακουφίζουν τους χαίνοντες πια "σκελετούς" του ιαπωνικού στρατοπέδου"- και τον αναγνώστη...
Μ' άλλα λόγια, "Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά" είναι ένα ακόμη απροσχημάτιστό "Βιβλίο του -Σωματικού- Πόνου", εξίσου "γενναίο με το "Νούμερο 31328" του Ηλία Βενέζη, που αυτό προδιέγραψε ως σκοπό! 
Γι αυτό δεν πρέπει να είμαστε "εύθικτοι"...Αφού ως ανθρωπότητα αντέξαμε να τα διαπράξουμε, οφείλουμε να αντέχουμε και να τα διαβάζουμε! Για να μην ξανασυμβούν!
          Υπάρχουν και στιγμές που το Μονοπάτι συναντά την ιδιότυπη "ποίηση" που μας χάρισε ο Στράτης Μυριβήλης στον Λόφο Με Τις Παπαρούνες (από τη Ζωή Εν Τάφω), διότι είναι πανανθρώπινος ο πόθος του ανθρώπου για το φωτεινό μεγαλείο της ζωής όπως μόνο ένα αγνό λουλούδι μπορεί να "μάς" το "υπενθυμίσει" ακόμη και τις πιο σκοτεινές ώρες της Ανθρωπότητας...
 Για όλα αυτά, το βιβλίο του Φλάναγκαν, Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά" είναι... ένα "Μονοπάτι για τα Βάθη της Καρδιάς", μιλώντας τολμηρά για αλήθειες τραγικές και τρυφερές όπως όσα έργα αγάπησαν πραγματικά τον άνθρωπο μι ατένισαν την αναμόρφωσή του!
            Αυτό το αντιπολεμικό έπος έρωτα, μελαγχολίας και θανάτου, σίγουρα θα αναδειχθεί στα κλασσικά έργα- από κείνα που αφυπνίζουν τους ανθρώπους και αναδεικνύουν το σκοτάδι που μας απειλεί όταν εξοβελίζουμε την ανθρωπιά.
         
Υποδειγματική επεξεργασία του κειμένου κι οι υποσημειώσεις από τον ποιητή- μεταφραστή Γιώργο Μπλάνα που έχει βραβευθεί για τη μετάφραση του μνημειώδους "ΖΩΗ ΚΑΙ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ"(Βασίλι Γκρόσμαν, εκδ Γκοβόστη).

Θα ήθελα μόνο να υπήρχαν παύλες ή εισαγωγικά στις εναλλαγές των διαλόγων, αλλά ίσως αυτές να απουσιαζαν κι από το κείμενο που παρέδωσε ο Φλάναγκαν.

ΥΓ 2 Η ρήση του Αριστοτέλη ορίζει τη Φιλία κι όχι τον έρωτα ως "χωρισμό μιας ψυχής σε δύο σώματα")

Ενας ενδιαφέρων σύνδεμος για τους αιχμαλώτους των ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΙΡΟ ΙΣΟ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ 731

                                      ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
                                       
Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν γεννήθηκε στην Τασμανία το 1961, έλκοντας την καταγωγή του όπως και οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού από Ιρλανδούς κατάδικους που μεταφέρθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Λιμού στα μέσα του 19ου αιώνα. 
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Τασμανίας και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
 Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Death of a River Guide" (1994), τιμήθηκε με το βραβείο National Fiction Award της Αυστραλίας. 
Το δεύτερο, "The Sound of One Hand Clapping" (1997), σημείωσε επιτυχία στη χώρα του και μεταφέρθηκε από τον ίδιο στη μεγάλη οθόνη (σενάριο και σκηνοθεσία). 
Για το τρίτο του μυθιστόρημα, το "Gould's Book of Fish: A Novel in Twelve Fish" (2001, ελλ. εκδ. "Εγχειρίδιο ιχθύων: μυθιστόρημα σε 12 ψάρια", Άγρα 2006) τιμήθηκε με το Βραβείο Συγγραφέων της Κοινοπολιτείας το 2002. 
Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα "The Unknown Terrorist" (2006, ελλ. έκδ, "Η άγνωστη τρομοκράτισσα", Άγρα 2011), 
"Wanting" (2008, ελλ. έκδ. "Απουσία", Ψυχογιός 2016) και 
"The Narrow Road to the Deep North" (2013, ελλ. έκδ. "Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά", Ψυχογιός 2015), το οποίο τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με τα βραβεία Australian Prime Minister's Literary Prize (2014), The Athens Prize for Literature (2016) και με το Man Booker Prize (2014), η επιτροπή του οποίου το χαρακτήρισε ως "αριστούργημα". 
Ως σεναριογράφος, συνεργάστηκε το 2008 με τον σκηνοθέτη Μπαζ Λούρμαν στο σενάριο της ταινίας "Australia" (με πρωταγωνιστές τους Νικόλ Κίντμαν και Χιού Τζάκμαν). 
Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν θεωρείται ο πιο ταλαντούχος Αυστραλός συγγραφέας της γενιάς του. Ζει στην Τασμανία με τη γυναίκα του και τις τρεις κόρες τους.  ΠΗΓΗ biblionet

                         ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας

Ο Γιώργος Μπλάνας γεννήθηκε στο Αιγάλεω Αττικής το 1959. Σπούδασε ηλεκτροτεχνία και βιβλιοθηκονομία. Εργάστηκε ως ταχυδρόμος, βιβλιοθηκάριος, βιβλιοϋπάλληλος και κειμενογράφος στη διαφήμιση. Συνεργάστηκε με πολλά πολιτικά και λογοτεχνικά περιοδικά.
Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία ποίησης:
"Η ζωή κολυμπά σαν φάλαινα ανύποπτη πριν τη σφαγή", Υάκινθος, 1987,
"Η αναπόφευκτη ανθηρότητά σου", Διάττων, 1990,
"Νύχτα", Νεφέλη, 1991,
"Παράφορο!", Δελφίνι, 1997,
"Άννα", Ερατώ, 1998,
"Η απάντησή του", Νεφέλη, 2000,
"Επεισόδιο", Νεφέλη, 2002, και
"Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη", Γαβριηλίδης, 2010
"Στασιωτικά [1-50]", Γαβριηλίδης, 2011,                      
                          Οι κορυφαίες Μεταφράσεις του

(2016) Flanagan, Richard, Απουσία, Ψυχογιός
(2016) Αισχύλος, Επτά επί Θήβας, Γαβριηλίδης
(2016) Grossman, Vasily Semyonovich, 1905-1964, Τα πάντα ρει, Εκδόσεις Γκοβόστη
(2016) Molière, Jean Baptiste de, 1622-1673, Ταρτούφος ή Ο απατεώνας, Γαβριηλίδης
(2016) Whittemore, Edward, Το μωσαϊκό της Ιεριχούς, Εκδόσεις Γκοβόστη
(2015) Σοφοκλής, Αντιγόνη, Γαβριηλίδης
(2015) Σοφοκλής, Ηλέκτρα, Γαβριηλίδης
(2015) Majia, Jidi, Λόγια της φωτιάς, Κοινωνία των (δε)κάτων
(2015) Αισχύλος, Προμηθέας δεσμώτης, Γαβριηλίδης
(2015) Flanagan, Richard, Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά, Ψυχογιός
(2014) Issa (Yataro Kobayashi), Μύγες και Βούδες, Γαβριηλίδης
(2013) Grossman, Vasily Semyonovich, Ζωή και πεπρωμένο, Εκδόσεις Γκοβόστη(Βραβείο Μετάφρασης)
(2012) Σοφοκλής, Αίας, Γαβριηλίδης
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Βρώμικος κόσμος, Απόπειρα
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ' την κόλαση, Απόπειρα
(2011) Ευριπίδης, 480-406 π.Χ., Ηρακλής μαινόμενος, Νεφέλη
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Τρόμου και αγωνίας γωνία, Απόπειρα
(2009) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Ουλαλούμ και άλλα ποιήματα, Ηλέκτρα
(2008) Prest, Thomas Preckett, Sweeney Todd, ο φονικός κουρέας της Οδού Φλητ, Ερατώ
(2008) Thackeray, William Makepeace, 1811-1863, Κάθρην, Νεφέλη
(2008) Bierce, Ambrose, 1842-1913, Ο μοναχός και η κόρη του δημίου, Ηλέκτρα
(2006) Maturin, Charles Robert, 1782-1824, Μέλμοθ ο περιπλανώμενος, Ερατώ
(2006) Puskin, Aleksandr Sergeevic, 1799-1837, Ο νέγρος του Μεγάλου Πέτρου, Ερατώ
(2006) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Το κοράκι, Ερατώ
(2005) Bierce, Ambrose, 1842-1913, Ιστορίες φαντασμάτων, Ηλέκτρα [μετάφραση, επιμέλεια]
(2005) Wilde, Oscar, 1854-1900, Μια ζωή επιστολές, Ηλέκτρα
(2005) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Τρία αστυνομικά προβλήματα για τον Αύγουστο 

ΠΗΓΗ BIOΓΡΑΦΙΚΩΝ : biblionet

ΠΗΓΕΣ ΤΩΝ ΦΩΤΟ
www.theguardian.com, 
apjjf.org,
www.daysofwonder.com και
hellfire-pass.commemoration.gov.au

Το Κρυφό Ημερολόγιο Του ΧΙΤΛΕΡ, Χάρης Βλαβιανός

                         Το κρυφό ημερολόγιο του Χίτλερ (Φυλακές Λάντσμπεργκ, Νοέμβριος 1923 - Δεκέμβριος 1924), Χάρης Βλαβιανός                                                                                                   
                                           Είδος Ιστορικό Μυθιστόρημα
                                                                                                      Βαθμολογία 8,5/10

Εκδόσεις Πατάκης
542 σελ.
ISBN 978-960-16-2051-0
Τιμή € 18,80- 11.80ευρώ

"Ουφ!Ακόμη ένα βιβλίο για τον Χίτλερ;"ίσως ρωτήσετε δυσφορώντας!
"Τι καινούριο έχει να προσφέρει στον αναγνώστη;"
Τι άλλο μένει να ειπωθεί;" θα απορήσετε εύλογα...
         Ειδικά μετά την κολοσσιαία δίτομη βιογραφία του Ίαν Κεσρόου για τον Αδόλφο Χίτλερ(Διλογία Ύβρις -Νέμεσις) φαντάζει απίθανο να έρθει ιστορικό βιβλίο γύρω από αυτό το όνομα, που δε θα προβάλλει ως επανάληψη και ξαναζεσταμένο φαγητό.
Πολλά δε βιβλία σχετικά με τον Αδόλφο Χίτλερ,προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή του κοινού και να προβληθούν ως "αποκαλυπτικά έργα", καταφεύγουν σε αστικούς μύθους γύρω απο τον Χίτλερ, 
διογκώνοντας πιπεράτες εικασίες γύρω από την αμφίβολη σεξουαλικότητα του 
και προσδίδοντας υπερβολικές διαστάσεις στη ροπή του προς τον Αποκρυφισμό.
Αύτη ήταν, λοιπόν, για μένα η πρόκληση στο νέο βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού "Το Κρυφό Ημερολόγιο του Χίτλερ":
Να διερευνήσω αν υπάρχει κάτι "καινοτόμο" σε αυτήν την αφήγηση η οποία έιχε επιπλεόν το φαινομενικό μειονέκτημα ότι περιοριζόταν σε ασφυκτικά χρονικά πλαίσια:
Tην 9μηνη φυλάκιση του Χίτλερ και των συν αυτώ μετά την παταγώδη αποτυχία του "Πραξικοπήματος της Μπιραρίας" στις 9 Νοεμβρίου του 1923, ΄οταν ένα πολιτικά ατσούμπαλο "Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα" με τον γραφικό μυστακιοφόρο Αυστριακό επικεφαλής του, προσπάθησε άτσαλα να ανατρέψει την εύθραυστη Γερμανική Δημοκρατία.

Ματαιωμένο, οργισμένο και εγκλωβισμένο στην ταπείνωση ενός κελιού παραλαμβάνει λοιπόν η πένα του Χάρη Βλαβιανού τον νεαρό τότε πολιτικό μετα μεγάλα όνειρα και τη μικρή καρδιά και τον συντροφεύει για εννέα μήνες!

          Το κελι των Φυλακές του Λάντσμπεργκ, ομως, γίνεται το κουκούλι όπου εκκολάφθηκε ένα "τέρας", αλλά και μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες του 20ου αιώνα!
         Τούτη την "κυοφορία του κτήνους" λοιπόν διαγράφει στάδιο-στάδιο η πενα του συγγραφέα σε αυτήν την ιδιότυπη προσωπογραφία !

Ο Βλαβιανός συνθέτει ένα υπέροχο ιστορικό ψυχογράφημα γύρω από τον Χίτλερ, που επεκτείνεται από τη βιογραφία σε προβληματισμούς πολιτικής φιλοσοφίας, καθώς ενδύεται τον μανδύα της μυθοπλασίας!
Ο τρόπος αφήγησης είναι άμεσος και πραγματικά συναρπαστικός!

Κυλάει σα νερό κομίζοντας στα βαθη του ουσία, γνώση και στοχασμό, ενταγμένα αυστηρά στην ιστορική ενημερότητα...

Ο συγγραφέας δίνει τον λόγο στον ίδιο τον Χίτλερ χρησιμοποιώντας ένα σύνηθες αλλά καλοστημένο συγγραφικό εύρημα:

Επινοεί ένα ντοκουμέντο που στην πραγματικότητα ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ- όσο κι αν κάποιοι προσπάθησαν τις προηγούμενες δεκαετίες να προβάλλουν πλαστά πειστήρια για το αντίθετο.(60 πλαστά χειρόγραφα περιοδικού "Stern")

Ο Βλάβιανός βάζει τον έγκλειστο νεαρό Αδόλφο να κρατάει ένα ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ  και μέσα σε αυτό να ξετυλίγει τα έργα και τις ημέρες του ως τη στιγμή του πραξικοπήματος ,αλλά και την εμπειρία της φυλάκισής του.

Πρεπει να τονιστεί ότι "Ημερολόγιο του Χίτλερ", ιστορικά δεν υπάρχει- κι ο μόνος λόγος που ο Βλαβιανός το επικαλείται έιναι για να στηρίξει σεναριακά την επιλογή του α' προσωπου και να προσδώσει ζωντάνια στην αφήγηση!

        Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας θέλησε να καταδυθεί ανοχύρωτος στις δαιδαλώδεις διαδρομές ενός νου ευφυέστατου, αλλά σαφώς διαταραγμένου, και να ανιχνεύσει το βασανιστικό "γιατί και πώς" ένας τόσο ασήμαντος κι επί της ουσίας περιθωριακός άνδρας σαγήνευσε έναν λαό με αξιοθαύμαστο υπόβαθρο πολιτισμόυ κι επιστήμης!

         Και πόσο όμορφα το επιτυγχάνει αυτό ο Χάρης Βλαβιανός!

Ο χαρακτήρας που παραδίδει στις σελίδες του δεν είναι ένας Χίτλερ της φαντασίας του, ούτε ένα χάρτινο ομοίωμά του.

           Είναι ένας ένσαρκος Χίτλερ που βιώνει μέρα τη μέρα το γεγονός της φυλάκισής του και μορφοποιεί στο μυαλό του, σκέψη τη σκέψη, ολοκληρωμένο το παζλ του απεχθούς οράματός του- όπως το παρέδωσε στο προσωπικό του Μανιφέστο...

Μέσα σε ευέλικτους μονολόγους λοιπόν, παρακολουθούμε το χρονικό της δίκης, αλλά και της μετάπλασης ενός σκοτεινά ονειροπόλου, σε ώριμο θιασώτη ενός συμπαγούς πλάνου πολιτικής δράσης- ολέθριας!
Παρακολουθούμε πως ο Εβραίος έγινε ο απαραίτητος "Άλλος" για να βρει διέξοδο ένα μίσος ουσιαστικά στον ίδιο τον Εαυτό!

         Με λόγο πυρετικό κι ευέλικτο, όπως τα φλογισμένα του μάτια που ταραγμένα ατένιζαν το πλήθος, ο Αδόλφος μάς ξετυλίγει τα μύχια της ύπαρξής του- με τις παραδεδομένες λεπτομέρεις που η επίσημη Ιστοριογραφία αποδέχεται γι αυτόν, να αποκτούν αμεσότητα και πνοή ζώσα!

           Ο Βλαβιανός κατορθώνει να αναπαραστήσει πιστά το ύφος και τον τόνο του Χίτλερ όταν μιλούσε:
Λόγος αυταρχικός, ναρκισσιστικος και ενίοτε παιδαριώδης- περιχαρακωμένος σε κρίσεις μεγαλείου, που αναδρομικά υποβάλλει μια υφέρπουσα και πολύ πικρή ειρωνεία στον αναγνώστη που γνωρίζει...  

Έτσι ανακαλύπτουμε τον στερημένο συναισθηματικά άντρα και τον στοργικό γιο μιας τρυφερής μητέρας(Κλάρα Πετσλ) , που υπεφερε τα πανδεινα από εναν  τυραννο πατέρα(Αλόις Σιγκλγκρούμπερ) κι υπηρξε το μοναδικό ανθρώπινο πλάσμα που ο Αδόλφος Χίτλερ αγάπησε βαθιά κι οδυνηρά!

         Μέσα σε όλα συνοδεύουμε τον άεργο φοιτητή της Βιέννης σε περιπατους με τον φίλο Αουγκουστ Κιούπιτσεκ, αλλά κυρίως ανακαλύπτουμε την αμηχανία του απέναντι στον γυναικείο ερωτισμό, με εξαίρεση μια φίλη που τον επισκέπτονταν στη φυλακή(θα την ανακαλύψετε μέσα στο βιβλίο).

Συντροφεύουμε τις φαντασιώσεις του αποτυχημένου Ζωγράφου που περιφρονεί βαθιά την σύγχρονη τέχνη!

          Αδυνατούμε να μη χαμογελάσουμε- ίσως από κρυφό θαυμασμό ,ίσως από οίκτο- με τον αυτοδίδακτο στοχαστή, που πόθησε να γίνει ένας ήρωας του Βάγκνερ, και παραμόρφωσε τον λόγο του Νίτσε μέσα από τα προσωπικά του συμπλέγματα σε κοφτερή αιχμή που χαρακωσε ανεπούλωτα το κορμί της Ευρώπης.
Πως επιδρούσαν πάνω του μουσουργοί σαν τον Μότσαρτ, τον Μπετόβεν, τον Λιστ;;
Ποια στοιχεία τους θεωρούσε απειλή για το γερμανικό φρόνημα;;
Τι πίστευε για τον φιλόσοφο Σωκράτη;
Γιατί δε θεώρησε ποτέ εχθρό την Αγγλία;
Τι πίστευε για τον Κεμάλ Αττατούρκ;(γι αυτό υπάρχει επίσης το εξαιρετικό σύγγραμμα "Κεμάλ και Ναζί").
Όλα αυτά απαντώνται μέσα από απολαυστικό λόγο.

         Με ενδιαφέρον βλέπουμε τα ιδεολογικά και φιλοσοφικά δίπολα που κυριαρχούσαν στη γερμανική κοινωνία να μάχονται και να χτίζουν τις εμμονές εκείνες του Χίτλερ που έδωσαν στο εσωτερικό του μίσος το ιδεολογικό πρόσχημα να ξεχυθεί.

           Εντύπωση προξενεί η εωσφορική του περιφρόνηση του Χίτλερ προς τον λαό που εντελώς διπολικά φαντασιώνεται να φέρει στην κορφή του Κόσμου-τον λαό του!
           Πλάι στον συγκρατούμενο ναζί, τον φίλο Ρούντολφ Ες λοιπόν παρακολουθούμε τον Χίτλερ να υφαίνει τον ιδεολογικό ιστό που έδεσε τον γερμανικό λαό- μέσα από το βιβλίο του ο Αγών μου, που ολοκληρώνεται μέσα από ψυχολογικές διακυμάνσεις και την αναμονή της αποφυλάκισης.

  

Το κείμενο του Χάρη Βλαβιανού σπαρταράει!
Δονείται από τους φρενήρεις παλμούς ενός ανυπόμονου δελφίνου που διψάει για εξουσία , που διψάει να πάρει την αποδοχή , οπως ποτέ δεν την εισέπραξε στα πρώιμα χρόνια του!

Πρόκειται για ένα από τα γοητευτικότερα ιστορικά κείμενα που έχω διαβάσει...

Περιέχει συμπυκνωμένο όλο το πολιτισμικό πανόραμα της Γερμανίας του 19ου αιώνα μέσα από τη σκοπιά των ναζί.

         Η απόδοση του είναι υποδειγματική διότι η απαιτούμενη προφορικότητα(λόγω α προσώπου) συνδύαζεται από εύληπτα σχήματα πολιτικής σκέψης κι από μια τοιχογραφία του γερμανικού πολιτισμού, που σε αφήνει άφωνο με την πληρότητά της, ερμηνεύοντας επαρκώς το πλαίσιο που ανέδειξε τον Χίτλερ.

Η μεγάλη επιτυχία είναι πως το φορτίο αυτό γνώσης και των ονομάτων δεν κουράζει τον αναγνώστη,τουναντίον τον απορροφά,χωρίς να το καταλάβει...
Τα μικρά κεφάλαια καθιστούν την αναγνωση ευχάριστη εμπειρία!

Το φινάλε ,σε μια μονάχα φράση έντονα σημειολογικό υπό το πρίσμα της ιστορικής γνώσης υπαγορεύει μια αναδρομική φρίκη.

Το Κρυφό Ημερολόγιο του Χίτλερ λοιπόν συνιστά μια ιδανική προσωπογραφία του Χίτλερ μέσα από έναν πρωτότυπο τρόπο, γεμάτο αληθοφάνεια, συναισθήματα και καταιγιστική ροή.(ένας δικτάτορας μιλάει σε ημερολόγιο,για φαντάσου!)

Αριστοτεχνικό πορτρέτο κι από πίσω μια έντεχνη και εύστοχη ερμηνεία του φαινομένου Χίτλερ που στιγμάτισε το πεπρωμένο της Ευρώπης!

Προβληματίζομαι και αποτολμώ την εικασία πως ΑΝ η ιδέα αυτού του "Ημερολογίου",στο ίδιο ύφος, επεκτεινόταν χρονικά (ίσως μέχρι την έναρξη του Πολέμου ή ως το τέλος του,το 45)θα επρόκειτο για ό,τι πιο ενδιαφέρον διαβάστηκε ποτέ στην ελληνική γλώσσα για τον Αδόλφο Χίτλερ!

           Και πάλι όμως, παραμένει ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί και το προτείνω ανεπιφύλακτα!

Αν δηλαδή αναζητάτε βιβλία ερμηνείας του Χίτλερ, το "Κρυφό Ημερολόγιο" από τον Χάρη Βλαβιανό σίγουρα αξίζει να είναι ανάμεσα στις 2-3 καλύτερες επιλογές για το θέμα αυτό!