Philip KERR , ΠΡΩΣΙΚΟ ΜΠΛΕ

                                                                                     Πρωσικό Μπλε, Φίλιπ Κερρ
                                                                                          Είδος: Αστυνομικό Ιστορικό
                                                                                           Βαθμολογία 9/10

Μετάφραση Γιώργος Μαραγκός

Η 12η περιπέτεια του αγαπημένου Γερμανού ντέτεκτιβ Μπέρνι Γκούντερ  υποβάλλει το μυστήριο της ήδη από τη δισημία του τίτλου της.Πρωσικό Μπλε λοιπόν με τον Μπέρνι Γκούντερ να κλείνει έναν κύκλο ανοιχτό από το παρελθόν του...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Έχοντας χωρίσει πια, ο Μπέρνι επιβιώνει με αλλαγμένο όνομα δουλεύοντας σε ένα ξενοδοχείο της γαλλικής Ριβιέρας.

Εκεί τον βρίσκει ο Έριχ Μόλτκε, Διευθυντής της Στάζι, και του αναθέτει τη δολοφονία μιας παλιάς του γνώριμης, θέτοντάς τον στην εκβιαστική επίβλεψη ενός παλιού του γνώριμου από την Αστυνομία του Βερολίνου , μεσούσης της ναζιστικής παντοδυναμίας...

Ο Μπέρνι αρνείται και το σκάει, για να αρχίσει μια καταδιώξη κατα μήκος των γαλλογερμανικών συνόρων.

          Παράλληλα, αναβιώνει στις αναμνήσεις του μια υπόθεση από το 1939 που μοιράστηκε με τον "τωρινό" διώκτη του, Φρίντριχ Κορς, όταν κλήθηκαν να εξιχνιάσουν μαζί  μια δολοφονία που έλαβε χώρα στο ησυχαστήριο του ίδιου του Χίτλερ στο Ομπερσαλτσμπεργκ, με διορία λίγων ημερών ως τα 50α γενέθλια του Φύρερ , που δεν πρέπει να μάθει οτι διεπράχθη φόνος στη βεράντα του.

          Έχοντας να αντιμετωπίσει ένα δαιδαλικό πλέγμα από πολιτικές συνωμοσίες και διαφθορά, με προεξάρχοντα τον ισχυρό γραμματέα του Ναζιστικού Κόμματος, τον ραδιούργο Μάρτιν Μπόρμαν ,ο Γκούντερ πρέπει να φτάσει την άκρη του νήματος για να διασώσει το γόητρο του Ράιχ, ισορροπώντας ανάμεσα στις αντιπαλότητες της ναζιστικής ελίτ.

Δε φανταζόταν όμως ο ικανός τότε αστυνομικός πως 20 χρόνια μετά οι δύο υποθέσεις του θα διασταυρωθούν σε ένα θανάσιμο πλήρωμα του χρόνου...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η δωδέκατη και προτελευταία περιπέτεια του Μπέρνι Γκούντερ διατηρεί όλα τα γνώριμα στοιχεία της σειράς: 

Ο σαρκασμός του ήρωά μας στη δηκτικότερη εκδοχή του, 

η συνύπαρξη πραγματικών και μυθοπλαστικών προσώπων ιδανική και πειστική,

οι ιστορικές πληροφορίες λεπτομερέστατες, 

με δύο πάλι υποθέσεις να διατρέχουν την τελευταία 15ετία έχοντας τον ναζισμό και τα απόνερά του στο προσκήνιο,

ενώ ο παράξενος τίτλος της "Πρώσικο Μπλε" αιχμαλωτίζει εξαρχής την περιέργεια του αναγνώστη , που ο Φίλιπ Κερρ ξέρει να την ικανοποιεί απολαυστικά αφού "παίξει λίγο" μαζί της.

Ο όρος "Πρωσικός" φυσικά σχετίζεται με τη στρατοκρατική παράδοση της ίδιας της Γερμανίας, αλλά σε συνδυασμό με το χρώμα "Μπλε" εμπίπτει στα εδάφη της Χημείας.

Είναι λάθος να αποσαφηνίσουμε στην παρούσα κριτική τον όρο, αφού ο συγγραφέας μέσω του αφηγητή του, του ίδιου του Μπέρνι Γκούντερ,  μας τον επεξηγεί, σχετίζοντας τον με όλο τον κορμό της πλοκής του.

Σε μια χρονική αλληλουχία προς τα προηγηθέντα 11 βιβλία της σειράς, παραλαμβάνουμε τον Μπέρνι Γκούντερ από την υπόθεση του άμεσου "παρόντος του" (αισίως το 1956) , για να προστεθεί έπειτα σε παραλληλία η υπόθεση από το παρελθόν (1939).

         Η υπόθεση του "παρόντος" εξελίσσεται σε μια περιπέτεια Δρόμου, στο τοπίο της γαλλικής παραμεθορίου ,με τον Γκούντερ να νοσταλγεί την κοσμοπολίτικο Βερολίνο της Σοσιαλδημοκρατίας που του στέρησαν ο ναζισμός και ο     Πόλεμος- όσο το ίδιο του το παρελθόν τον καταδιώκει.

           Από την άλλη ταξιδεύουμε στις Βαυαρικές Άλπεις του 1939 όπου έχει στηθεί το βασίλειο ειδυλλιακό ενός ιδιότυπα κι "επιλεκτικά" φυσιολάτρη Χίτλερ.

Η υπόθεση υπακούει στην αγωνιώδη συνθήκη μιας θανάσιμης προθεσμίας, αλλά ο έντονα περιγραφικός τρόπος με τον οποίο αυτή εξελίσσεται υποτάσσει τη δράση στο ίδιο το ιδιαίτερο σκηνικό. 

Εδώ ο Φίλιπ Κερ μας ξεναγεί στα άδυτα του θρυλικού Μπερνχοφ, όπου ουσιαστικά εδρεύει η σκοτεινή ψυχή του χιτλερικού καθεστώτος. 

Διεξοδικές αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες και ανάγλυφη εικονοπλασία  θυμίζουν την ανοικονόμητη περιγραφικότητα κλασσικών έργων του 19ου αιώνα φανερώνουν γνώσεις, που ελάχιστοι μπορούν να έχουν καθώς αυτόπτες μάρτυρες ήταν κυρίως η ναζιστική ελίτ που είχε πρόσβαση στο γραφικό τοπίο.

Τόσο διεισδυτική ματιά στο ονειρικό ησυχαστήριο του Χίτλερ προσωπικά συνάντησα στο βιογραφικό  "Η Χαμένη Ζωή της Εύας Μπράουν" της Άγκελα Λάμπερτ - σχετικά με την πορεία της ερωμένης του Χίτλερ, που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του Πολέμου "φυλακισμένη σε εκείνο το χρυσό κλουβί περιστοιχισμένη από γερμανικά έλατα, ασύλληπτη πολυτέλεια και την αντιφατική απαξίωση του Χίτλερ.

Στην περιπέτεια του Γκούντερ δε συναντούμε ούτε τον Χίτλερ ούτε την Μπράουν -βλέπουμε να πλανάται η υστερική φιγούρα του Ρούντολφ Ες, αισθανόμαστε τη φιδίσια απειλη του πανούργου Χάιντριχ και  γνωρίζουμε καλύτερα τον ευτραφή Μάρτιν Μπόρμαν, που κινούσε τα νήματα του Κόμματος και την εσωτερική ζωή της Γερμανίας μέσα στον πολεμο, Όλα αυτά δίνουν σαφές το περίγραμμα των συγκρουσιακών σχέσεων και των ανταγωνισμών ανάμεσα στους θιασώτες του Ναζισμού.

Στα αλπικά βουνά με την εξαίσια θέα και τα αλατωρυχεία - περισσότερο από οπουδήποτε αλλού- έχει απλώσει "σκιά αυτοκρατορική" ο απόλυτος άρχων του γερμανικού κράτους, όσο οι φαιδροί και φαύλοι αυλικοί του ερίζουν για την εύνοιά του, ως μέλη μιας μαφιόζικης συμμορίας που μέσα από την τρομοκρατία και τον αυταρχισμό καταπατά , ληστεύει και εξαπατά τον λαό που διοικεί.

Ο Κερρ σκιαγραφεί αριστοτεχνικά ήθη και χαρακτήρες, 'ετσι που η "περιήγηση" στην πραγματικότητα του απρόσιτου Μπερνχοφ γίνεται σχεδόν βιωματική εμπειρία στον αναγνώστη.

Το "Πρωσικο Μπλε" είναι το βιβλίο λοιπόν με τη λιγότερη δράση αλλά και με την πιο δυναμική κορύφωση, καθώς οι τελευταίες σελίδες συμπυκνώνουν την αδρεναλίνη που έλλειψε από το μεγαλύτερο μέρος.

              Υποδειγματική η μετάφραση αποδίδει όλες τις αποχρώσεις του λόγου, τα λογοπαίγνια και το υπαινικτικό σχόλιο που- με μεσάζοντα τον ήρωά του- υποβάλλει ο Κερρ πάνω στα κακώς κείμενα της εποχής- στηλιτεύοντας τα πρόσωπα που έσυραν την Ευρώπη στον χειρότερο Πόλεμο,αλλά κυρίως τον ολοκληρωτισμό που σημάδεψε από ποικίλες κατευθύνσεις, για 6 τουλάχιστον δεκαετίες τον 20ου αιώνα.

Ως Βρετανός εξάλλου, ο Κερρ καθιστά πασίδηλη την αφοσίωση του στην Αστική Δημοκρατία ως το πιο ορθολογικό σύστημα διακυβέρνησης κι αυτό είναι το απώτατο πολιτικό πρόσημο όλης της πετυχημένης σειράς με τον Γκούντερ...

Το "Πρωσικό Μπλε" αποτελεί μια ακόμη- υπέροχη προσθήκη στο περίτεχνο και πολυδιάστατο "πορτρέτο" του Μπερνχαρντ Γκούντερ, αλλά δε θα το πρότεινα ως "πρωτη γνωριμία" με τον ήρωα και τη σειρά...

Ενδείκνυται ο αμύητος αναγνώστης να ανακαλύψει τον Γκούντερ από τις προηγούμενες περιπέτειές του, όπως η "Μοιραία Πράγα",  ο"Άνθρωπος Χωρίς Ανάσα", για να κατανοήσει το κλίμα, κι ύστερα να προχωρήσει στην "Τριλογία του Βερολίνου" και στα υπόλοιπα με τη χρονική σειρά που παρουσιάζεται και εδώ.

Το σίγουρο είναι πως ο Γκούντερ παραμένει ένας ήρωας  εθιστικός, με πλευρές ακόμη ανεξιχνίαστες κι ενδιαφέρουσες.

Τώρα με αγωνία προσμένουμε την κυκλοφορία της τελευταίας περιπέτειας που μας χάρισε η πενα του πρόωρα θανόντος Φίλιπ Κερρ, το "Μετρόπολις", και αναρωτιέμαι ποιος θα είναι ο επίλογος για την παρουσία του Μπέρνι Γκούντερ στη λογοτεχνική μας ζωή.

 Η ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΕΝΗ ΣΕΙΡΑ για ΕΝΑΝ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ με βάση την πλοκή κι όχι την έκδοση

(Λινκ με παρουσιαση καθε βιβλιου πάνω σε κάθε τίτλο)

Philip Kerr, H Tριλογία Του Βερολίνου

                             (ΠΛΗΝ 3ΟΥ μέρους που αφορα στο τελος του πολέμου)

Philip Kerr, Η Μοιραία Πράγα, εκδ Κέδρος

Philip Kerr, Άνθρωπος Χωρίς Ανάσα ,εκδ Κέδρος

Φίλιπ Κερρ, Η Γυναίκα Από Το Ζάγκρεμπ, εκδ Κέδρος Εκδ. Κέδρος

Philip Kerr, Η Φλόγα που Σιγοκαίει

ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ, Αν Οι Νεκροί Δεν Ανασταίνονταν, Εκδ. Κέδρος

Philip Kerr, Φοβού Τους Δαναούς, εκδ Κέδρος

Φίλιπ Κερρ , Η Άλλη Πλευρά της Σιωπής

Φαίδων Κυριακού, Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου

                                                                 Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου, Φαίδων Κυριακού

                                      Είδος Ιστορικό Δράμα

                                      Βαθμολογία: 10/10!!!!!

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ
Έτος έκδοσης: 2020
ISBN: 978-960-04-5122-1
ΣΕΛ.: 480

Όσοι αγάπησαν το Βιβλίο μέσα από θρυλικά έργα μέγιστων πεζογράφων όπως ο Καραγάτσης, ο Λουντέμης, ο Θεοτόκης και άλλοι, ίσως αναρωτιούνται "αν στην εποχή μας μπορεί να υπάρξει αντάξια λογοτεχνική συνέχεια".
Σήμερα , πάντως, πιστέυω πως πλάι στους τελευταίους πια κρίκους αυτής της λαμπερής λογοτεχνικής αλυσίδας των μεγάλων Καλπούζο και Ζουργό αξίζει να προστεθεί ένα ακόμη ελπιδφόρο όνομα. Αυτό του 30χρονου συγγραφέα Φαίδωνα Κυριακού!
             Είναι όμως αλήθεια: Σήμερα δε συζητάμε για ένα "απλά καλό βιβλίο του συρμού".Έδώ έχουμε να κάνουμε με ένα ατόφιο λογοτεχνικό διαμάντι! Ένα αριστούργημα που μπορεί να σταθεί στο ύψος πολύ σημαντικών έργων του χθες!

"Υπερβολή"; Κι ομως!
Το ιστορικό μυθιστόρημα του νεοεμφανιζόμενου(στη Λογοτεχνία Ενηλίκων) συγγραφέα, Φαίδωνα Κυριακού, "Η Γκιλοτίνα Του Ναυπλίου", δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τις υψηλές αρετές των Μεγάλων Βιβλίων του παρελθόντος που ανέδειξαν ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ηθικές συγκρούσεις και σημαντικά στιγμιότυπα της Ιστορίας μας...
Όλα αυτά στη "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" αναπτύσσονται μέσα από μια συναρπαστική ιστορία που τιμά ιδανικά και τη φετινή επέτειο των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821!!!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1872. Στις φυλακές Ναυπλίου συναντιούνται δυο θανατοποινίτες, ο 70χρονος Παρί Πρεβώ "από τη Γαλλία" και ο 50χρονος Λιανός με την ανεξιχνίαστη καταγωγή. Παρατηρητικός κι επικοινωνιακός ο Παρί, λιγομίλητος και εσωστρεφής ο Λιανός. Μέσα στο ασφυκτικό, ρυπαρό και ανήλιαγο κελί τους, μπροστά στους άλλους επιζωίτες και κάτω από την αναμονή του δήμιου θα ανθίσει μια αντρική ιδιότυπη φιλία.

Από τη Χίο της μαστίχας και της σφαγής, τη Μακεδονία και την άνυδρη γη Αττικής- μέχρι τη Μήλο και τα λαμπερά σαλόνια των φιλελλήνων και τη λαμπερή Γαλλία δυο ετερόκλητες ζωές θα συναντηθούν στον τόπο του θανάτου και στο σπαρακτικό τους αίτημα για κάθαρση.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" του Φαίδωνα Κυριακού αποτελεί ένα από τα πληρέστερα και ομορφότερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει στη ζωή μου! 

          Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα που συνδυάζει ιστορική γνώση, βαθύ συναίσθημα, και προβληματισμούς φιλοσοφικής διάθεσης, τα οποία δεν "εκβιάζονται" με φτηνά τεχνάσματα, αλλά κυριεύει τον αναγνώστη όσο ξετυλίγεται η πλοκή κι αποκαλύπτονται οι αλήθειες των δύο ηρώων... 

           "Η Γκιλοτίνα Του Ναυπλίου" κερδίζει, ένα- ένα, όλα τα στοιχήματα ενός άρτιου ιστορικού μυθιστορήματος  αποφεύγοντας τις παγίδες σε όλα τα επίπεδα για να προσφέρει στον αναγνώστη τα υλικά μιας αξέχαστης αναγνωστικής εμπειρίας : Πρωτοτυπία, καλοδουλεμένους Χαρακτήρες, Ιστορική Εγκυρότητα, Συναισθηματικό Βάθος, Ανατρεπτική έκβαση, ανώτερους στοχασμούς, μηνύματα ζωής!

Με γλώσσα δουλεμένη αλλά όχι πολύπλοκη και με ροή αβίαστη, διατηρεί μια ιδανική ισορροπία ανάμεσα στον ιστορικό ,τον κοινωνικό και τον ψυχογραφικό χαρακτήρα που απαιτεί η πλοκή του, που διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον μας.

Το αρχικό εύρημα είναι αγωνιώδες και αρπάζει τον αναγνώστη κατευθείαν σε ένα ταξίδι στον Χρόνο και την ανθρώπινη ψυχή, παρέα με δυο Μελλοθανάτους!

Από' κει και πέρα η εξέλιξη είναι συναρπαστική.

     Τα ιστορικά στοιχεία είναι τόσο αρμονικά και δικαιολογημένα ενσωματωμένα στην πλοκή, ώστε συνθέτουν ένα μοναδικά ομοιογενές κράμα όπου συνυπάρχουν αξεδιάλυτα ιστορικά πρόσωπα και επινοημένοι χαρακτήρες χωρίς να ξεκρίνεις την αλήθεια από τη μυθοπλασία!

 Σε αυτό συμβάλλει αποφασιστικά η αληθοφάνεια των χαρακτήρων που έχουν ιχνηλατηθεί υποδειγματικά μέσα από μια άρτια σκηνοθετημένη πλοκή και την εναλλαγή προσώπων σε δυο παράλληλους βίους. Ένα "παιχνίδι" εξομολόγησης και μνήμης, που καταπολεμά την αγωνία του παρόντος και την ανία του ανήλιαγου κελιού αποκαλύπτει κλιμακωτά την αλήθεια, σαν παζλ.
Έχουμε δεξιοτεχνική διαχείριση της διαφορετικής οπτικής των 2 αφηγητών που δεν είναι προσχηματική, αλλά υπακούει αυστηρά στους μοιραίους γνωστικούς περιορισμούς κάθε προσώπου, όπως είχε γίνει αρχετυπικά στα Wathering Heights κι άλλα έργα που δεν ακολούθησαν "το μοτίβο του "συγγραφέα παντεπόπτη".

          Σκηνικό δράσης στη "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" είναι το πετρώδες τοπίο του Παλαμηδίου, με φόβητρο τις φυλακές στο Μπούρτζι 

και μια σκιά πάνω από τα κεφάλια των πρωταγωνιστών, ρυθμιστή του πεπρωμένου:

           Πρόκειται για τη διαβόητη Λαιμητόμο που κατέφθασε στην Ελλάδα από τη Μασσαλία ως "αγγελιοφόρος τρόμου και θανάτου" σε έναν χαροκαμένο λαό που αποζητούσε ανάσες ζωής και δημιουργίας στο νέο κράτος του με τα ερείπια της Τουρκοκρατίας ακόμη να αχνίζουν!

Η Λαιμητόμος κατέφθασε ως εμπαιγμός στις φωτεινές προσδοκίες ενός λαού που αγωνιούσε για την ελευθερία του, ενώ οι Μεγάλες Δυνάμεις του έδωσαν οπισθοδρόμηση, φόβο και σκοτάδι, με μια αποικιοκρατικού τύπου απαξίωση...

Η "κουλτούρα της γκιλοτίνας", που ανακινεί ένστικτα μεσαιωνικά στις μάζες, σκιαγραφείται στα χρονογραφήματα της εποχής, και την έθιξε απολαυστικά η ευφυώς πολιτικοποιημένη πένα του θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη στο θρυλικό "Μεγάλο Μας Τσίρκο" δια στόματος Καζάκου- Καρέζη- Ξυλούρη:

Αυτη η εφιαλτική πραγματικότητα στο βιβλίο προσωποποιείται μέσα από τους δυο πρωταγωνιστές του που καλούνται να διαχειριστούν την αναμονή της εκτέλεσης τους. Κάτω από αυτό το πέπλο του κοινωνικού ζόφου και του επαπειλούμενου θανάτου, ο συγγραφέας ανιχνεύει και τις οδυνηρές διαδρομές που διανύει η ψυχή ενός μελλοθανάτου μέχρι να έρθει αντιμέτωπη με την ακαριαία "λάμψη" της θανατηφόρας λεπίδας!

Έχει ενδιαφέρον το σημείο τομής των δυο αντίθετων χαρακτήρων απέναντι στην έσχατη ποινή.

Αυτή η λαιμητόμος είναι το συνδετικό νήμα που ενώνει δυο πορείες τοσο διαφορετικές αλλά τελικά ισότιμα καταδικασμένς κατω από τον νόμο των ανθρώπων, αλλα και αυτόν της θνητότητας! Σε αυτό το κομμάτι συναντάμε σκηνές που θύμιζουν την περίπτωση των Κβάγκελ στο "Βερολίνο" του Hans Fallada...

Το δράμα μιας επερχόμενης εκτέλεσης είχε απασχολήσει από άλλη οπτική τον Νίκο Φαρούπο στον αριστουργηματικό "Δήμιο", που αποτέλεσε ένα μυστήριο εποχής με βαθιά ενδοσκοπική ματιά και ηθικές προεκτάσεις, διερευνώντας τον πιο αμφιλεγόμενο πόλο από το σχήμα "Δικαστής- Μελλοθάνατος- Εκτελεστής", τον δήμιο, με  σπαρακτικό βάθος ψυχής, και μια ιδιότυπη θρησκευτικότητα...

Ο Κυριακού σε μια ακούσια συμπληρωματικότητα προς τον "Δήμιο" του Φαρούπου, προσεγγίζει τους άλλους δυο πόλους του "σχήματος"- απροσδόκητα, ευφάνταστα:

           Η "Γκιλοτίνα" του Κυριακού είναι ένα πολυπρόσωπο κοινωνικό δράμα, το οποίο - σε σχέση με το δράμα του Φαρούπου- εκτείνεται χωροχρονικά, καθώς μέσα από τους δυο ήρωές του, "αγκαλιάζει" τα χρόνια της Επανάστασης και τις πρώτες δεκαετίες του Νεοελληνικού Κράτους με όλες του τις παθογένειες και τη θνησιγενή εξάρτησή του από τα ξένα συμφέροντα. Η εναλλαγή παρόντος με τις αναδρομές στο παρελθον των ηρώων προσφέρει μια επισκόπηση σημαντικών σταθμών της εποχής τους υπό διαφοροποιημένο πρίσμα που διευρύνει και τεκμηριώνει πλήρως τον θεματολογικά ορίζοντα του βιβλίου.

Ο Φαίδων Κυριακού κατορθώνει να αναδείξει πολλές  πλευρές της ελληνικής πραγματικότητας και στο εσωτερικό της χώρας και εκτός αυτης. Αξιοσημείωτο είναι πως- ίσως και άθελά του- φώτισε  ως και τη σκληρότητα του βασιλικού θεσμού μαζί με τον βαθιά αντιλαϊκό του χαρακτήρα, που τόσο λάβωσε την ελληνική πραγματικότητα...

Παρούσα είναι όμως και άλλη μια άγνωστη πτυχή αυτή της Τέχνης αλλά και η μοίρα των αρχαιοτήτων επί Οθωμανικής κυριαρχίας .Παραμερίζοντας τη συζητημένη περίπτωση του "ληστή" Έλγιν, που λάβωσε βάναυσα το αέτωμα του Παρθενώνα, ο συγγραφέας εστιάζει σε μια περίπτωση εξίσου γοητευτική, που κατορθώνει να αναχθεί και σε σύμβολο έρωτα, προοικονομώντας μια ρομαντική εξέλιξη...

Επιπλέον, ο αναγνώστης παρακολουθεί την ανάδυση του φιλελληνισμού μέσα από την ισχύ της Τέχνης που αφυπνίζει συνειδήσειςΟ νεαρός συγγραφέας κατορθώνει να ανιχνεύσει το παρασκήνιο των συσχετισμών που μετέστρεψαν τη στάση της Ευρώπης απέναντι στο Ελληνικό Ζήτημα ! 

Το βιβλίο αυτό όμως δε χάνει ποτέ τον ανθρωποκεντρικό του χαρακτήρα, αφού προκρίνει τις προσωπικότητες των ηρώων του του και μέσα από τη διαδρομή τους ξετυλίγονται και όλα τα στιγμιότυπα Ιστορίας. Στις σελίδες της "Γκιλοτίνας" ψυχογραφείται υποδειγματικά η απώλεια, η μοναχικότητα, και η εξαχρείωση που μπορούν να επιφέρουν στην ψυχή με όρους αριστοτελικού θηρίου, όταν διακύβευμα είναι η επιβίωση μέρα με τη μέρα. Μια ύπαρξη που αναδεικνύει το ερώτημα τι μπορεί να διασωθεί από την ανθρωπιά σε συνθήκες ύστατης εξαθλίωσης!

Με περισσή ωριμότητα, όμως, ο νεαρός συγγραφέας κατορθώνει να αφουγκραστεί και τους παλμούς μιας πατρικής καρδιάς που δονείται από αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα ανταγωνισμού, ενοχής και νοσταλγίας  για να βιώσει την ύψιστη αγάπη προς τον γιο.

Το στρες της απερχόμενης γενιάς κόντρα στην επέλαση της επόμενης, οι εύθραυστες ισορροπίες της οικογενειακής ζωής, η εξιδανίκευση της πατρίδας που αφήνουμε πίσω, ενώ τη θέση της σε όλα βρίσκει και η Γυναίκα, σε πολλαπλούς ρόλους:

Kκάθε πτυχή της ανθρώπινης προσωπικότητας βρίσκει χώρο να εκφραστεί μέσα από την ευρηματική πλοκή που έστησε ο Φαίδω Κυριακού- με τον επερχόμενο θάνατο όμως διαρκή υπόμνηση -ως ιντερμέντζο θλιβερό ανάμεσα στις αναδρομές..

Κάτω, όμως, από αυτήν την αγωνία της εκτέλεσης ορθώνεται τελικά, μια σωκρατικού τύπου αυτοκριτική, ενώ η φιλία ανάγεται σε πρόκληση οριακή- ίσως και μεγαλύτερη από το ίδιο το ζήτημα του θανάτου... 

Το εκπληκτικό είναι πως όλα αυτά τα φαινομενικά παράταιρα πράγματα συνδέονται αριστοτεχνικά με έναν τρόπο απρόσμενο και πανέξυπνο που μας αιφνιδιάζει για να μας οδηγήσει σε ένα φινάλε εκφραστικό που φέρνει την απαραίτητη κορύφωση!

            Και εκεί, στο μεταίχμιο του Ανθρώπινου Νόμου, στην Κόψη του Χρόνου, υπεισέρχεται η Μοίρα, η Νέμεση για να βάλει κάθετι στη θέση του- αδιάφορη για το ανθρώπινο δράμα.

Όλες τις θεμελιώδεις εκφάνσεις της ανθρώπινης υπόστασης τις ανατέμνει, εν τέλει, αυτή η ιδιοφυής σύλληψη του Φαίδωνα Κυριακού για να κορυφωθεί σε μια απώτερη αναζήτηση της Αλήθειας, διερευνώντας και την ουσία της Ελευθερίας- με όρους βαθιά υπαρξιακούς!
        Απο τα ωραιότερα και πιο ενδιαφέροντα μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί ποτέ -ειδικά για την εποχή της Επανάστασης!

Η "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" από τον Φαίδωνα Κυριακού θα γίνει ένα "βιβλίο αναφοράς"!

Ένα βιβλίο που μπορεί να συναρπάσει μεγάλη ηλικιακή γκάμα- από εφήβους αναγνώστες μέχρι τον πιο απαιτητικό ενήλικα.

Αξίζει δικαιωματικά μια θέση στη βιβλιοθήκη καθενός και θα το πρότεινα ανεπιφύλακτα και για δραστηριότητες "Φιλαναγνωσίας" στις τελευτάιες τάξεις του Λύκειου.

        Κλείνω, λοιπόν, την "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" με δυσφορία που αναγκάζομαι να την αποχωριστώ και με μια αναρώτηση γεμάτη θαυμασμό:

             Αν στα μόλις 30 χρόνια της αυτή η πένα είναι σε θέση να δώσει κάτι τόσο ουσιαστικό, πολύπλευρο, ξεχωριστό και συγκινητικό, τότε τι μας επιφυλάσσει άραγε, η συγγραφική της συνέχεια, όταν η τριβή της με τον χρόνο και την πείρα τη μεστώσει περισσότερο;;;;;;;

Είναι προφανές πως ο Φαίδων Κυριακού εχει δυνατότητες να αποτελέσει κεφάλαιο για την Σύγχρονη Λογοτεχνία μας.

          Με αγωνία αναμένουμε να εξερευνήσουμε τους θησαυρούς αυτού της ελπιδοφόρας πένας που φέρει μια καλή μαγιά- όχι μόνο το δικό του ,αλλά και της Πεζογραφίας μας γενικότερα!

Άρης Σφακιανάκης, H Σκιά του Κυβερνήτη

                                                                         H  Σκιά του Κυβερνήτη, Άρης Σφακιανάκης
                                             Είδος:Ιστορικό Ανάγνωσμα
                                             Βαθμολογία 10/10

O πολυγραφότατος συγγραφέας Αρης Σφακιανάκης αποτίει με τα πρόσφατα έργα του φόρο τιμής σε ένδοξες και συνάμα οδυνηρές στιγμές της Νεότερης Ιστορίας μας.

         Στην ξεχωριστή του "Έξοδό" του χρησιμοποίησε ως πρόσχημα ένα πανέξυπνο εύρημα φαντασίας που εξασφάλισε στον πρωταγωνιστή του ένα ταξίδι στον χρόνο και το ρεκβιέμ μιας "πόλης που έπεσε αλλά δεν υποτάχθηκε", το πολυθρύλητο και χιλιοτραγουδισμένο δια μέσου του εθνικού μας ποιητή, Μεσολόγγι.

         Φέτος, με έναν τρόπο λιγότερο αντισυμβατικό αλλά εξίσου δυναμικό και συγκινησιακά φορτισμένο, ο Αρης Σφακιανάκης αποδίδει- σαν σε τάμα- ένα προσκύνημα στη μνήμη ενός Εθνομάρτυρα, που δε διακρίθηκε στα πεδία των μαχών αλλά έδωσε την ύστατη και πιο μοναχική μάχη για την Ελλάδα μας:
Πρόκειται για τον Ιωάννη Καποδίστρια, που το βιβλίο του"Η σκιά του Κυβερνήτη" μάς συστήνει ξανά, αποτελώντας ένα από τα πιο όμορφα ιστορικά μυθιστορήματα, που έπεσαν στα χέρια μου.
Ένα μυθιστόρημα σωστό κομψοτέχνημα φιλόπονης έρευνας, ευρηματικότητας και δυνατών συναισθημάτων που δεν εκβιάζονται αλλά ρέουν αβίαστα από την πένα του κύριου Σφακιανάκη και μεταγγίζονται στην ψυχή κάθε Έλληνα αναγνώστη, συνεπαίρνοντας παραλληλα με την έξυπνη πλοκή. 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ενώ αναμένει το πλοίο για να τον μεταφέρει στην Ελλάδα, ο εκλεγείς από την Εθνοσυνέλευση μέλλων Κυβερνήτης της, Ιωάννης Καποδίστριας, συναντά εναν παράξενο άντρα που του σώζει τη ζωή.
       Ο Καποδίστριας τον προσλαμβάνει ως μέλος μιας φτωχής σωματοφυλακής που μετα βίας αποτελείται από 2 άτομα- μεταξύ άλλων έναν μονόχειρα Κρητικό!
          Όντας άγρυπνος φρουρός του Κυβερνήτη ο Πέτρος Σκοτεινός θα βιώσει εκ των έσω τον τιτάνιο αγώνα του Καποδίστρια να στήσει στα πόδια του το νεοσύστατο υβριδικό κρατίδιο.
Θα ζήσει τις ιδιαίτερες συνήθειες του και θα παραβιάσει την ιδιωτικότητά του προκειμένου να μάθουμε και μια αθέατη πλευρά, αυτήν του ισόβια κι αποκλειστικά ερωτευμένου άντρα, ενόσω ένας γάτος τριγυρίζει στα πόδια.
           Τίποτα από αυτά όμως δε θα αποσπάσει τον μεγάλο πολιτικό από την προσπάθεια ανοικοδόμησης της ερειπωμένης χώρας που ακόμη παρέπαιε ανάμεσα στη σκλαβιά και τον δειλο βηματισμό προς την ελευθερία...
        Όσο αναφύονται οι πρώτες αντιπαλότητες από θιγόμενα συμφέροντα καραβοκύρηδων και προυχόντων, ο Καποδίστριας προβλέπει ότι η ζωή του είναι σε κίνδυνο μα παράμεινε στις επάλξεις του Χρεόυς που πρόσταζε η ελληνική καρδιά του, ώσπου αυτή να δεχθεί μια σφαίρα που διχοτόμησε την Ιστορία στα δυο κ θρυμμάτισε για παντα το όνειρο για ένα ελεύθερο, ανεξάρτητο κι αξιοπρεπές κράτος...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Όπως μοιραία συμπεραίνει κανείς πρόκειται για ένα αναγνωστικό must.
         Ένα βιβλίο απολαυστικό που συνδυάζει ιδανικα ιστορική γνώση, με δυνατή μυθοπλασία και διατηρεί το ενδιαφέρον αμείωτο ως την τελευταία του σελίδα!

         Μπορεί στη συνείδηση των περισσότερων ο Καποδίστριας να συνδέεται με τη χαριτωμένη αφήγηση για την καλλιεργεια της πατάτας πρωτη φορά στην Ελλάδα, όμως ο Άρης Σφακιανάκης αποφάσισε να μας συστήσει τον Πρώτο Κυβερνήτη του νεοσύστατου κράτους, ανασυνθέτοντας ένα πειστικό "πορτρέτο" για τον μοναδικό ίσως πολιτικό που αγάπησε ανυστερόβουλα τη χώρα μας, στην τελευταία 3ετία της ζωής του.(1828- 1831)
        "Η Σκιά του Κυβερνήτη" αποτελεί ύστερη προσωπογραφία μιας ζωής που κόπηκε απότομα, πρόωρα και χυδαία αφού κατέθεσε στη γη αυτή 55 χρόνια προσφοράς στη μεγάλη υπόθεση της Πατρίδας και εν τέλει του Ανθρώπου.
Ένας "μεγάλος άνδρας" που απολάμβανε διεθνή αναγνώριση ως διπλωμάτης και πρώην Υπ. Εξωτερικών του τσάρου, αξιώματα και τη δυνατότητα μιας άνετης απόσυρσης στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κέρκυρα (ίσως μαζί με την αγάπη της ζωής του) αλλά τα απαρνήθηκε όλα για να υπηρετήσει τους εξαθλιωμένους και ρακένδυτους συμπατριώτες του.
Ο άλλοτε Κερκυραίος γιατρός που πονετικά περιεθαλπτε απόρους στο νησί του, έγινε πια "ανάργυρος γιατρός" για τη λαβωμένη Ελλάδα.
    Ένας κόμης που ενδύθηκε την πενία του λαού του για να υποφέρει μαζί του και να τον βγάλει από τη δυστυχία.
          Γι αυτήν τη γενναία επιλογή ο Καποδίστριας εισέπραξε μέσα σε μια σφαίρα την... ευγνωμοσύνη μιας χώρας που τρώει τα παιδιά της, όντας προεξάρχων σε έναν μακάβριο χορό από αδικοχαμένους που... "τιμωρήθηκαν" από χέρια δολοφονικά, γιατί τα έδωσαν όλα στην Πατρίδα, κι οραματίστηκαν ένα φωτεινότερο μέλλον γι'αυτήν.
              Το εύρημα που αξιοποιεί ο συγγραφέας ως αφορμή για την εξιστόρηση αυτή, αυτή τη φορά είναι λιγότερο πρωτότυπο από της "Εξόδου".
Προκειμένου να αναδείξει την προσωπικότητα του Καποδίστρια, ο Άρης Σφακιανάκης χρησιμοποιεί το πρόσχημα ενός ενδιαφέροντος χαρακτήρα που ζει κοντά στον Καποδίστρια και γνωρίζει εκ των έσω πολλές από τις αγωνίες του και την προσπαθειά του να δώσει πνοή και ελπιδα στην ερειπωμένη χώρα των ασφυκτικών συνόρων- που χάρη σε αυτόν επεκτάθηκαν, από τη γραμμή Αμβρακικού- Παγασητικού, διαπερνούσαν Αττικοβοιωτία, Εύβοια κι έφτασαν ως την Πελοπόννησο και κάποια νησιά του Αιγαίου.
        Ο μυθοπλαστικός "σωματοφύλακας Σκοτεινός" διαδραματίζει ακριβώς τον ρόλο που παίζει ο δούλος Σιλυκος όταν, υπηρετώντας μεγάλες προσωπικότητες του Χρυσού Αιώνος μας σεργιάνησε στην Κλασσική Αθήνα και στη σκοτειν.η ψυχή του πανώριου μα και αμφιλεγόμενου Αλκιβιάδη στο βιβλίο του Άγγελου Βλάχου "Ο κύριός μου ο Αλκιβιάδης"!
Τεχνική που τη συνατάμε και στην Κλασσική λογοτεχνία("Φάντασμα της Όπερας" με τον υπηρέτη Πέρση και Ανεμοδαρμένα Ύψη- με τον ενοικιαστή -αφηγητή).
Παρόλη τη συνάφεια ανάμεσα στον "Κυριο μου", του Άγγελου Βλάχου και στη "Σκιά" του Άρη Σφακιανάκη, έχουμε μια αντιστροφή, καθώς, στο βιβλίο του κ. Σφακιανάκη, είναι ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, κι όχι το ιστορικό πρόσωπο που πρωταγωνιστεί(ο αγνός Καποδίστριας), εν αντιθέσει με το έργο του Βλάχου για τον Αλκιβιάδη του σπανιου κάλλους και των ανεξιχνίαστων προθέσεων. 
Ένώ ο Καποδίστριας οραματίζεται μόνο την ανόρθωση της παραπαίουσας χώρας, ο σωματοφύλακάς του παίζει επικίνδυνα παιχνίδια με τον έρωτα και τις πολιτικές μηχανορραφίες της εποχής, κάτω από το βλέμμα ενός χαριτωμένου...γάτου που κρύβει κι αυτός τη δική του σημασία για την ιστορία μας. 
          Ο Σκοτεινός- όπως προδιαγράφει το όνομά του- είναι ένα πρόσωπο το οποίο  κυοφορεί ένοχα μυστικά επικίνδυνα όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για την πολιτική κατάσταση στη χώρα.
      Αυτή είναι μια πινελιά που προσδίδει στο βιβλίο ένα άρωμα πολιτικού θρίλερ κι έναν αισθησιασμό παντελώς αντίθετο προς τη σχεδόν μοναστική αφοσίωση του Καποδίστρια στο καθήκον του και σε μια αγάπη που για χάρη της πατρίδας έμεινε μακρινή μα αξεπέραστη.
      Αφοσίωση που έχρισε τον Καποδίστρια εραστή της Ελλάδας κι όχι δεν άφηνε περιθώρια για ευκαιριακές χαρές, συναναστροφή με γυναίκες και φιλαυτία.
      Έτσι ο Σκοτεινός γίνεται το ηθικό αντίβαρο του Καποδίστρια στο βιβλίο, που παρακολουθεί στιγμές του Κυβερνήτη και σημαντικά στιγμιότυπα από το έργο του, χωρίς πολλές λεπτομέρειες.
     Δε θα μπορούσε άλλωστε να γίνει λεπτομερής καταγραφή , καθώς εδώ δεν έχουμε αφηγητή τον "πανταχού παρόντα συγγραφέα", αλλά τον σωματοφύλακα Σκοτεινό σε α πρόσωπο.
      Ο Άρης Σφακιανάκης χειρίζεται ιδανικά αυτόν τον μοιραίο περιορισμό της οπτικής γωνίας, γεγονός που καθιστά την αφήγηση πιο βιωματική και προσφέρει πνοή ζώσα στον ήρωα που δε μένει χάρτινος αλλά αποκτά " ενσώματη" υπόσταση.
Η πορεία επιφυλάσσει εκπλήξεις πολύ δυσάρεστες όσον αφορα το ιστορικό κομμάτι.
     Βήμα βήμα, πάντα μέσα από την εγγύτητα στον Κυβερνήτη κι όχι από σφαιρική θέαση των γεγονότων, διαγράφονται οι πολιτικές σκοπιμότητες , τα συγκρουόμενα συμφέροντα, η απληστία των κοτζαμπάσηδων, η αλαζονεία κι αρπακτική νοοτροπία των καραβοκύρηδων που δε δίστασαν να υπονομέυσουν το κράτος πυρπολώντας !!!
Δυστυχώς απομυθοποιούνται με εύληπτο τρόπο προσωπα όπως ο Μιαούλης και λοιποί ναυτικοί των νησιών-ακόμη κι ο μέγας Κολοκοτρώνης.
     Δεν είναι όμως μόνο εσωτερικοί οι  αντίπλαλοι του Καποδίστρια καθώς, στο βιβλίο απλώνει με έναν ευφάνταστο τρόπο τη σκιά του ο αιώνιος εχθρός του Καποδίστρια, ο σατανικός Κλέμενς-Λόταρ φον Μέττερνιχ.(Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Prince of Metternich-Winneburg zu Beilstein 1773-1856)
          Ο Αυστριακός εμπνευστής της Ιεράς Συμμαχίας (1815) προς καταστολή των επαναστατικών και αντιμοναρχικών κινημάτων στην Ευρώπη, ο εχθρός της φτωχολογιάς αποτελεί τον ιστορικό ομόλογο του Καποδίστρια, συνθέτοντας μαζί του ένα απόλυτο δίπολο.
      Ικανότατος κι εκείνος, λαμπερός, ραδιούργος, ισχυρός και φιλήδονος ο Κλέμενς Μέττερνιχ εκφράζει τη σκοτεινή πλευρά που απαρνήθηκε ο γλυκύτατος Καποδίστριας.
Ο Μέττερνιχ συνιστά το πρώτο από τα μιάσματα της Ιστορίας με τα οποία προικοδότητσε την ανθρωπότητα η Αυστρία ( με δεύτερο τον γεννημένο στο Λιντς Αδόλφο Χίτλερ).
Πολέμιος της Επανάστασης των Ελλήνων κι εχθικός προς το νεοσύστατο κρατίδιο και του Καποδίστρια ο Μέττερνιχ- συνώνυμο της κακίας και του μίσους- θα έχει εν τη απουσία του μια παράξενη εμπλοκή στο βιβλίο...
         Ένα άλλο κεφάλαιο της ζωής του Καποδίστρια που θίγεται με πολύ όμορφο τρόπο στη "Σκιά του Κυβερνήτη" είναι το πιο οδυνηρός συνάμα και γλυκός καημός για τον ίδιο τον Καποδίστρια και ακούει στο όνομα Ρωξάνδρα Στούρτζα:

Η Ρωξάνδρα Στούρτζα ήταν κόρη ηγεμώνα της Μολδοβλαχίας Σκαρλατου Στούρτζα και γεννήθηκε 22 Οκτωβρίου του 1776.
        Η Ρωξάνδρα -χωρίς να είναι καλλονή - έλαμπε παντού με την ευρύτητα του πνεύματός της και τη γλυκύτητά της.
Σύντομα ανελίχθηκε τόσο ώστε να λάβει τον τίτλο της Κυρίας των Τιμών της τσαρίνας.
Όλα αυτά όμως δεν αλλοτρίωσαν την αγνή και πονετική καρδιά της.
Ανάμεσα στη Ρωξάνδρα Στούρτζα και τον Ιωάννη Καποδίστρια εξλίχθηκε ένας έρωτας δυνατός, απόλυτος που ατένιζε το πλατωνικό ιδεώδες και παραμεριστηκε για χάρη της πατρίδας.
Γιατί, καμιά φορά, ο μεγαλύτερος ηρωισμός και οι πιο σκληρές θυσίες δε λαμβάνουν χώρα στα πεδία των μαχών , ούτε λαμβάνουν εύφημον μνεία...
Γι αυτόν τον συγκλονιστικό έρωτά της Στούρτζα και του Καποδίστρια, που κατατέθηκε στον βωμό μιας αχάριστης πατρίδας για να ολοκληρωθεί με τν θρήνο ενός κύκνειου άσματος, μάς μίλησε το εξαιρετικό κι ανεπανάληπτο σύγγραμμα της καθηγήτριας Ελένης Κούκκου "Μια ανεκπλήρωτη Αγάπη",(που ενώ πέρασε από δύο μεγάλους οίκους-Εστία και Πατάκη- σήμερα δυστυχώς δεν κυκλοφορεί πια.)
Ο κύριος Σφακιανάκης προσέγγισε την αγάπη αυτήν με το προσήκον σέβας.Κατόρθωσε να αξιοποιήσει τις βιβλιογραφικές πηγές του και να εντάξει αρμονικά τη φιγούρα της Στούρτζα στο κάδρο της αφήγησης.

Δε δίστασε να σκιαγραφήσει την καρδιά της Ρωξάνδρας με επιδεξιότητα, φωτίζοντας ενδεικτικές πτυχές της-κυρίως μέσα από την άκρως συγκινητική αλληλογραφία των δύο, αλλά και με μια λυρικής διάθεσης υπέρβαση που δε θίγει τόσο την ιστορική αλήθεια κι επιτείνει τον σπαραγμό, κι αναδεικνύει το μέγεθος αυτής της θυσίας, που και ο σχεδόν κυνικός Πέτρος Σκοτεινός διαφύλαξε και πλαισίωσε με αγάπη...

Δυστυχώς όμως ούτε ο δαιμόνιας ήρωας του Άρη Σφακιανάκη "μπόρεσε"να αποτρέψει την μοιραία στιγμή της ντροπής και του αίματος.

Κι όμως ο Καποδίστριας το είχε προβλέψει καβαφικά πως 

"Ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος 

και οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε",

Παρέμεινε, όμως να θυσιαστεί στις δικές του αθόρυβες Θερμοπύλες εκείνη την αποφράδα Κυριακή στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831.
Ήταν πρωί κι ο ευσεβής Ιωάννης πήγαινε να εκκλησιαστεί στον Ι. Ναό του Άγιου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο όταν ξεπρόβαλαν σα στοιχειά ο Γιώργης κι ο Κωνσταντής Μαυρομιχάλης-ιστορικής οικογένειας με θιγόμενα συμφέροντα...
Χωρίς να σεβαστούν τα ιερά και τα όσια της Φυλής μας οι δύο Μανιάτες δολοφόνοι χτύπησαν άνανδρα την ημέρα του Κυρίου έναν άοπλο άνδρα που πήγαινε να εκκλησιαστεί.
Ο ένας του επεφύλαξε μια μαχαιριά στο στήθος ο άλλος μια σφαίρα στο κεφάλι.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας επεφτέ νεκρός όσο οι εκτελεστές του πάσχισαν να διαφύγουν από ένα μαινόμενο πλήθος.
       Ο Άρης Σφακιανάκης κατάφερε πανέξυπνα να αποδώσει τη δραματικότητα της δολοφονίας με ζωντάνια, εμφυσώντας μια θλίψη ζώσα στον αναγνώστη του...
Καπως έτσι ο Ιωάννης Καποδίστριας πέρασε στην αιωνιότητα με το στέφανο του Εθνομάρτυρος...
        Κι ενώ οι φονιάδες Μαυρομιχαλαίοι θα αποτελούν πάντα κηλίδα στην Εθνική μας Ιστορία και όνειδος της ένδοξης Μάνης ως μέρος μιας ρυπαρής αλυσίδας προδοτών του έθνους(Εφιάλτης, Κουκέας, Γούσης, μετέπειτα δωσίλογοι κ μαυραγορίτες),
ο Καποδίστριας θα λάμπει στη μνήμη των απλών Ελλήνων ως ο μεγαλύτερος Πολιτικός Άνδρας που πέρασε από τον πολύπαθο αυτόν τόπο,
        Ως ο μοναδικός που από θέσεως εξουσίας  υπηρέτησε τον φτωχό λαό του με την ταπεινοφροσύνη που ο "Βασιλεύς των βασιλέων" δίδαξε πλένοντας τα πόδια των μαθητών Του...
           Επειδή όμως "Ανδρών επφανών πάσα γη τάφος"   "τύμβος" έγινε για τον Ωραίο αυτόν Έλληνα η ψυχή κάθε αγνού πατριώτη που θρηνεί τον αδικοχαμένο Κυβερνήτη ως αυτό που σημειώνει ο Άρης Σφακιανάκης:
"Τη Χαμένη Ευκαιρία της Πατρίδας μας..."
         Νιώθω λοιπόν ευγνώμων που διάβασα τη Σκιά του Κυβερνήτη γιατί με τόσο εύληπτο τρόπο συμπεριέλαβε την κοσμοθεωρία και τις αγωνιώδεις προσπάθειες του Καποδίστρια για την Ελλάδα, δεν αποσιώπησε τα δικά του σφάλματα αλλά και μου υπενθύμισε το καθήκον της μνήμης απέναντι στον σπουδαίο αυτό άνδρα.
            Ίσως κάποιος βαθιά κατηρτισμένος στην Ιστορία να μην εκπλαγεί από όσα βρει σε αυτό το βιβλίο.
        "Η Σκιά του Κυβερνήτη", όμως, είναι ιδανικό ανάγνωσμα και για νέα παιδιά(Λυκείου) κι εργαλείο στα χέρια κάθε καλού φιλόγου ώστε οι μαθητές να προσεγγίσουν ευχάριστα την Ιστορία
παράλληλα, θεωρω ότι συνιστά must για τον μέσο αναγνώστη, που αγνοεί δυστυχώς πολλά πίσω από τον Ιωάννη Καποδίστρια και θα έχει ευκαιρία να τα μάθει όμορφα και άκοπα, από την απολαυστική πέννα του Άρη Σφακιανάκη.

Άρθρο για τη σκληρή διπλωματία πίσω απο την οριοθέτηση των ΣΥΝΟΡΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ επί Καποδίστρια

Ένα εξαίσιο λινκ για τη ζωή του Καποδίστρια

Ο Άρης Σφακιανάκης γεννήθηκε το 1958 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Το πρώτο του βιβλίο με διηγήματα, Όταν βρέχει και φοράς παπούτσια κόλετζ, κυκλοφόρησε το 1981 από τις εκδόσεις Κέδρος. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του 

Οι παράξενες συνήθειες της οικογένειας Μόρφη (1984), 

Ο τρόμος του κενού (1990), 

Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων (1993), 

Δεν ήξερες... δεν ρώταγες! (1998). 

Το 2002 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα με τίτλο Μπέιμπι Σίτινγκ. 
Ακολούθησαν τα βιβλία 

Το περσικό φιλί (2004), 

Μητροπόλεις, ιστορίες, παράδεισοι (Ελληνικά Γράμματα, 2006) 

Η μοναξιά δεν μου ταιριάζει (2008), 

Ου μπλέξεις (2011),

 Παντρεμένες (2013), 

Έξοδος (2016) και

 Η σκιά του Κυβερνήτη (2019).

 Έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση και το σενάριο.

Ο ΕΓΓΟΝΟΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ, Γιώργος Μπουγελέκας/ Εκδ Κέδρος

                               Ο Εγγονός Της Αννάς, Γιώργος Μπουγελέκας
                                    Είδος: Κοινωνικό
                                     Βαθμολογία 8,5/10

Η πολιτική επικαιρότητα έχει επαναφέρει δυστυχώς στον δημόσιο διάλογο το ζήτημα του ρατσισμού, καθώς και μια απαξίωση του Ολοκαυτώματος στο όνομα ενός εκ του πονηρού αναθεωρητισμού, καθώς μια μερίδα της κοινωνίας παρουσιάζει τάσεις εκφασισμού όσο η Κρίση κι η πνευματική μας οκνηρία έχει επιφέρει ιστορική λήθη.
Ένα μυθιστόρημα που αφουγκράζεται τούτα τα κρίσιμα ζητήματα, με τρόπο εύληπτο είναι ο Εγγονός Της Άννας του Μπουγελέκα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Άννα είναι μια κομψή ηλικιωμένη κυρία που ζει στο Φάληρο με την οικογένεια της κόρης της.
Συντροφιά της η αγαπημένη της φίλη, η Ντάλια στην οποία εκμυστηρεύεται τους λαθημερινούς της καημούς και τα μικρά οικογενειακά προβήματα.
Σύντομα η Άννα διαπιστώνει ότι ο μικρός της εγγονός, ο Ιάκωβος έχει εισχωρήσει σε νεοναζιστικούς κύκλους, γεγονός που πυροδοτεί τις μνήμες της από μια εποχή σκληρή, τα χρόνια της Κατοχής όταν η νεαρή τότε Άννα κλήθηκε να επιβιώσει ως Εβραιοπούλα σε μια Αθήνα κάτω από τη χιτλερική μπότα...την Αθήνα του ηρωισμού και της προδοσίας...
Η Άννα πασχίζει με όχημα την προσωπική της ιστορία να ευαισθητοποιήσει τον εγγονό της και να τον κάνει να αφουγκραστεί τη φωνή της ρίζας του και της ανθρωπιάς του, ελπίζοντας να μην είναι αργά για το νεαρό αγόρι...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Πρόκειται για ένα κοινωνικό μυθιστόρημα που ξεπηδά από τα σπλάχνα των επίκαιρων προβληματισμών και συνάμα από τα βάθη της ιστορικής μνήμης.
         Σήμερα η Κρίση έχει απελευθερώσει δυνάμεις αντιδραστικές και έχει απενοχοποιηθεί διεθνώς ένας επικίνδυνος ίσως αναθεωρητισμός σε κεφάλαια της Ιστορίας που κανονικά θα έπρεπε να εχουν κλείσει κ να είναι σεβαστά, όπως οι άγριοι διωγμοί του ελληνικού στοιχείου από τους Τούρκους, η Αντίσταση και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων.
Σήμερα η ακροδεξιά ρητορική και ριζοσπαστικοποίηση της, τείνουν να γίνουν μόδα, και σε απάντηση όλων αυτών "Ο "Έγγονός Της Άννας" ήλθε να προσθέσει τη ταπεινή φωνή του στον διάλογο.
Πρόκειται για ένα χαμηλών τόνων κοινωνικό μυθιστόρημα γραμμένο σε γλώσσα λιτή, δίχως λογοτεχνικά σχήματα ή μεγάλη εμβάθυνση.
    Η ιστορία στηρίζεται σε ένα σχετικά απλό δίπολο:
Από τη μια ο νέος που παρασύρεται από τις σύγχρονες σειρήνες της αποπροσανατολισμένης οργής,
από την άλλη ένα οικειο πρόσωπο που παλεύει να αφυπνίσει το νεαρό παιδί μέσα από το δικό του βίωμα και τιμώντας την ιστορική μνήμη.
          Η σύγχρονη πραγματικότητα δίνει αφορμή να ξεθαφτεί η ιστορία του χθες- μοτίβο κοινό σε πολυάριθμα ιστορικά μυθιστορήματα όπου ένα πρόσωπο σημερινό ανακαλύπτει κάποιο κειμήλιο, ή αναζητά προγόνους και ξετυλίγει το νήμα της οικογενειακής του ιστορίας που αγγίζει αλλοτινές εποχές.

Εδώ έχουμε την αφήγηση της γιαγιάς Άννας με το εβραϊκό παρελθόν.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση διακύβευμα είναι η ταυτότητα αν όχι κι η ίδια η ψυχή του παραστρατημένου εφήβου, του Ιάκωβου, που προσχωρεί σε νεοναζιστικούς κύκλους και η θλιβερή οικογενειακή πραγματικότητα που κρύβει η παρεκτροπή του.
Η γιαγιά Άννα αναγκάζεται να αναλάβει τα ηνία της καταστασης για να επανφέρει το εκτροχιασμένο οικογενειακό άρμα σε υγιή μονοπάτια.
       Στο σημείο αυτό υπεισέρχεται η ενότητα της ιστορίας από την Κατοχή, που καταλαμβάνει το κυρίως μέρος του βιβλίου.
Γνωρίζουμε ήδη αρκετά για τους Σεφαραδίτες της Θεσσαλονίκης από απειράριθμα μυθιστορήματα (όπως οι Λίγες κ Μια Νύχτες, το Κάποτε στη Σαλονίκη, τα Ρόδα Της Σιωπής, η Πόλη Των Αθώων) αλλά και αυτοβιογραφικές μαρτυρίες (όπως του Ερρίκου Σεβίλια, του Σλόμο Βενέτσια, του Κούνιο )&  εχει συζητηθεί και η κοινότητα των Εβραίων Ρωμανιώτών στα  Ιωαννίνα (πχ Τελευταία Συγγνώμη) 

Ελάχιστα, ωστόσο, έχουν γραφτεί για την εβραϊκή κοινότητα της Αθήνας που ήταν σχετικά περιορισμένη.

Ο συγγραφέας με εναν τρόπο δροσερό φωτίζει αυτήν τη σχετικά άγνωστη πτυχή, συμπλέκοντας το δράμα του Λιμού με τον διωγμό των Εβραίων.
         Η ιστορία μας αφορά στους μικρούς, καθώς στο επίκεντρο έρχονται δυο φτωχές Εβραιοπούλες που ζουν ως ψυχοκόρες σε κάποιες μεσοαστικές οικογένειες.Η φιλιά τους είναι ζέστη κι ενδιαφέρουσα.

     Παρακολουθούμε λοιπόν την επίδραση της Κατοχής στους απλούς ανθρώπους που είδαν τη ζωή να μεταλλάσσεται σε μια κόλαση ακατανόητη,  υποβάλλοντας τους σε πολύπλοκα αδιέξοδα επιβίωσης και συνείδησης.
Η καθημερινή επιβίωση, ο αθόρυβος ηρωισμός αντάμα με τη γενναία και την οργανωμένη Αντίσταση.
Άνθρωποι απτοί, της διπλανής πόρτας με χαμηλόφωνο μεγαλείο κάτω από τη σκιά ενός απάνθρωπου κατακτητή...
Πρόσωπα μυθιστορηματικά συναλλάσσονται με ιστορικά όπως ο οι αντάρτικες ομάδες στο Καρπενήσι, ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός και ο ραββίνος Ηλίας Μπαρζιλάι ,που παρακολουθήσαμε την η αγωνιώδη φυγάδευσή του.
            Σε αυτήν την οπτική, με πρωταγωνίστρια τη γιαγιά της οικογένειας είχε κινηθεί το επίσης χαμηλών τόνων μυθιστόρημα της Μαρίας Μηλιαρά "Θέλω Να Σε Τρομάξω", όπου πάλι υπογραμμίζεται η τρυφερή σχέση γιαγιάς κι εγγονού κι η αποφασιστική επίδραση της τρυφερής γηραίας φιγούρας στην άγουρη ψυχή ενός εγγονού -μέσα στην ίδια την Κατοχή, όμως.
     Θέλω να σταθώ στο κομμάτι του σήμερα. Είχε πολύ ενδιαφέρον το εύρημα του εφήβου που παρασύρθηκε.

Θυμάμαι ότι παρεμφερή προβληματισμό είχε καταθέσει από τηλεοπτική προσέγγιση ο Γιώργος Καπουτζίδης στην κοινωνική του σειρά Εθνική Ελλάδος.
Κι εκεί η ρίζα του εκφαδισμού ήταν ο θυμός και διαταραγμένες οικογενειακές σχέσεις κηλιδωμένες από την  ενδοοικογενεική βία.
Αυτη η βία της οικιακής ζωής κι η ευρύτερη βία που δέχεται ο Έλληνας εκτονώνεται στο κοινωνικό σύνολο& τον εκφασίζει.
        Η μοναδική μου ένσταση είναι πως στο βιβλίο τούτο το κομμάτι της καθημερινότητας παραμένει ημιτελές.
Δεν παρακολουθούμε τις ζυμώσεις και τις παρέες που έκαναν τον έφηβο Ιάκωβο να πάρει λάθος δρόμο.
   Η δε λύση έρχεται πολύ εσπευσμένα, χωρίς να χτιστεί επαρκώς.

Τουλάχιστον διατηρεί μιαν ιδιαίτερη συγκινησιακή φόρτιση.
     Παρά την εξαιρετική πρόθεση, του συγγραφέα, δηλαδή, θεωρώ πως δεν αναπτύσσονται επαρκώς οι ψυχικές συγκρούσεις του νεαρού εφήβου.

Δεν αναδεικνύεται αυτή η  μαζική κουλτούρα κ η αφομοίωσης της ατομικοτητας στις εφηβικές συντροφιές που και μέσω στρεβλών προτύπων αποκοιμίζει τη κριτικήν σκέψη ορισμένων νέων , οδηγώντας τους "άβουλα πιόνια" σε σκοτεινές πράξεις.
Δεν αποδίδεται η διαδρομή που οδήγησε τον Ιάκωβο στο μονοπάτι του νεοναζισμού, ούτε η μεταστροφή του.
Είναι λες κι η στροφή του εφήβου Ιάκωβου στον νεοναζισμό δεν είναι το διακύβευμα ,αλλά χρησιμεύει απλά για να δώσει δικαιολογία να γυρίσουμε στις μνήμες της Κατοχής ενώ θα επρεπε να θσχύει το αντίθετο.
Η δική του πορεία παραμερίζεται κι έρχεται στο προσκήνιο η γιαγιά του γεγονός πού μόνο του δεν καλύπτει πλήρως τον "ηθικοπλαστικό στόχο" του έργου.

Ο κοινωνικός χαρακτήρας υποχωρεί μπρος στον ιστορικό
Η ολοκλήρωση της αφήγησης γίνεται διεκπεραιωτικά
    Κατ' εμέ ,αν ο συγγραφέας ήθελε να έχει δώσει κάτι καινοτόμο, θα έπρεπε να εστιάσει ξεκάθαρα στον νεαρό Ιάκωβο και να έχει σταθεί στην πορεία του παιδιού.

 Οι δικές του συγκρούσεις πριν κ αφότου αναμετρήθηκε με την ιστορική αλήθεια είναι το ζητούμενο αφού σήμερα η αγωνία είναι η ροπή της νεολαίας προς τη λήθη και η δική της αφύπνιση είναι ο απώτερος στόχος.
Αυτό δεν αναδεικνύεται επαρκώς 
Παρ'όλαυτα η απλή δομή του βιβλίου, κι ο ευχάριστος τρόπος που κυλά το καθιστούν ιδανικό ανάγνωσμα για εφήβους που δεν είναι εξοικειωμένοι ακόμη με όλες τις αλήθειες της Κατοχής και θα μάθουν πολλά.
Ίσως προβάλλει πεπερασμένο για έναν αναγνώστη ενημερωμένο , όμως το προτείνω για το πλαίσιο μιας σχολικής βιβλιοθήκης.
Η ανάδυση του νεοναζισμού κι η παρείσφρησή του σε νεανικούς κύκλους είναι ζήτημα που η νεανική Λογοτεχνία οφείλει να αναδείξει.
Ο Εγγονός της Άννας μπορεί να υπηρετήσει αυτόν τον σκοπό παρέα με άλλα αντιφασιστικά νεανικά βιβλία όπως τα ρηξικέλευθα για την εποχή τους Τέρατα Του Λόφου,Το Αγόρι Με τη Ριγέ Πιτζάμα κ πολλά παιδικά αντιπολεμικά βιβλία που οφείλουν να γίνουν περισσότερα...

ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ, Φοβού Τους Δαναούς, εκδ Κέδρος

  Φοβού Τους Δαναούς,Philip Kerr
                                                                               Είδος: Αστυνομικό/Ιστορικό
                                                                               Βαθμολογία: 9/10

Πρωτότυπος τίτλος:Greeks Bearing Gifts
Εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ

Τον Μάιο του 2018 σίγησε για πάντα η πένα του Βρετανού συγγραφέα Φίλιπ Κερρ, βυθίζοντας στη θλίψη τους απανταχού βιβλιόφιλους.Στάθηκε ιδαίτερα αγαπητός στο ελληνικό κοινό-ιδίως για τη σειρά των αστυνομικών βιβλίων με πρωταγωνιστή τον αντιφατικό Γερμανό ντέτεκτιβ ,Μπέρνχαρντ Γκούντερ και στο φόντο του Β Παγκοσμίου Πολέμου.
        Θαρρείς κι ο Kerr διαισθάνθηκε το επερχόμενο τέλος του, έκλεισε τον κύκλο του ξεχωριστού του Μπέρνι, τοποθετώντας την τελευταία του περιπέτεια στην Ελλάδα για να...διερευνήσει με τον δικό του τρόπο τη βρόμικη υπόθεση Μαξ Μέρτεν και τη λεηλασία της εβραικής κοινότητας λίγο πριν τη μεταφορά των "Ελλήνων Εβραίων" στο Άουσβιτς...

                         

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
1957: Ο Μπέρνι Γκούντερ, στα 56 του πια, πασχίζει να επιβιώσει στη μεταπολεμική Γερμανία , με άλλο όνομα (Κρίστοφ Γκραφ) και μια εργασία έντιμη κι αρκούντως θλιβερή, διαποτισμένη θάνατο.
Με την αγωνία μην αποκαλυφθεί η αληθινή του ταυτότητα, ο Μπέρνι μπλέκεται- ερήμην του- στα γρανάζια μιας απάτης, η οποία καταλήγει σε συνεργασία με έναν άλλοτε ναζιστικό παράγοντα.
Από τη νέα θέση του πραγματογνώμονα μιας κολοσσιαίας ασφαλιστικής εταιρείας,ο Μπέρνι θα καταφθάσει στην Αθήνα για να διερευνήσει μια ύποπτη υπόθεση ενός ναυαγίου στις ακτές της Πελοποννήσου.
Τα πράγματα θα περιπλακούν όταν θα βρεθεί ένα πτώμα με εξορυγμένους οφθαλμούς...
Απέναντι στον Γκούντερ θα σταθεί ένα από τα πιο ωραία δείγματα ελληνικής αξιοπρέπειας, ο Υπαστυνόμος Σταύρος Λεβέντης που  διψά για δικαιοσύνη και δικαίωση της βασανισμένης χώρας του.
Ο Μπέρνι θα βρεθεί στα χνάρια μιας ιστορίας που πηγάζει από το ολοκαύτωμα της σεφαραδίτικης κοινότητας Θεσσαλονίκης υπό τη σκιά του σαδιστή Αλόις Μπρούνερ και το άρπαγα Μαξ Μέρτεν.
Ανάμεσα σε όλα θα αναδυθεί και μια υπόθεση λαθρεμπορίου στις παρυφές της κατασκοπίας..., που φτάνει μέχρι το πραξικόπημα του Νάσερ και τη μυστική δράση της ισραηλινής Mosand.
Κι όσο ο Μπέρνι διερευνά διαρκώς ν'έα πρόσωπα θα μπουν στο κάδρο.
Πλάι στον Μπέρνι, η γοητευτική δικηγόρος Έλλη θα αφυπνίσει τη συμαισθηματική πλευρά της καθημαγμένης ψυχής του Μπέρνι...
Πίσω από όλα, τελικά, θα αναδειχθεί η ενδοτικότητα της ελληνικής κυβέρνησης μπρος στο πλαστό όνειρο μιας ακριβοπληρωμένης ΕΟΚ, που αντικατέστησε τα δίκαια ενός μαρτυρικού λαού,
κι η εν γένει προστυχιά μιας ψευδεπίγραφης ειρήνης, στο όνομα της οποιας αμνηστεύθηκαν ναζί εγκληματίες πολέμου μέσα στο περιβόητο θαύμα του Κόνραντ Αντενάουερ...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η όγδοη -και αναπόφευκτα τελευταία- περιπέτεια του Γερμανού Μπέρνχαρντ Γκούντερ είναι...βαθιά "ελληνική", κι αυτό ήδη διαφαίνεται από τον ευφυή τίτλο, που τον έλκει από την Ιλιάδα του Ομήρου:
"Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας!" ανέκραξε ο ιερέας του Απόλλωνα, Λακόων, που, μαζί με την Κασσάνδρα, προειδοποίησε εις μάτην τους πολιορκημένους Τρώες για την κρυμμένη απειλή στον Δούρειο Ίππο που έφερναν οι Αχαιοί!
Μια αντίστοιχα επικίνδυνη παγίδα καλείται να αποκρυπτογραφήσει, τώρα, ο Μπέρνι στην τραχιά Ελλάδα που παραπαίει ανάμεσα στος πληγές του Εμφυλίου κι έναν άτσαλο οραματισμό για συμμετοχή στην Ε.Ο.Κ., σε μια ψευδαίσθηση προόδου.
     Αυτή η περιπέτεια είναι ίσως το πιο πνευματώδες βιβλίο της σειράς με τον Μπέρνι, με οξυδερκέστατους παραλληλισμούς και αντιπαραβολές.
Χιούμορ αιχμηρό, απολαυστικό, ενίοτε σπαρταριστό, αλλά συνάμα, απαιτητικό- με αναφορές σε υστερόγραφα της Ιστορίας και της Λογοτεχνίας.
Σίγουρα οι αναφορές του Κερρ απαιτούν γνωστική ετοιμότητα εκ μέρους του αναγνώστη, και τα επεξηγηματικά σημειώματα της μετάφρασης είναι οπωσδήποτε διαφωτιστικά.
Από λογοτεχνικής απόψεως, είναι το πιο δουλεμένο από τα 8 βιβλία της σειράς.
     Κατά τα άλλα, έχουμε και στο "Φοβού τους Δαναούς" τον ιδανικό συγκερασμό μυθοπλασίας, μυστηρίου και ιστορικής πραγματικότητας-με τα υπαρκτά πρόσωπα να συναλλάσσονται "επί ίσοις όροις"- και σε πιστή απόδοσή τους- με τους φανταστικούς χαρακτήρες, σε ένα αξεδιάλυτο σύνολο
Με  το γνώριμο αυτό στιλ του ο ΚΕΡΡ εκκινεί ξανά από μια ήσσονα υπόθεση για να θίξει μια πολύπλοκη ιστορία εξαπλώνοντας γεωγραφικά κ θεματολογικά την πλοκή του.
Αν και στην Ελλάδα της φριχτής Κατοχής διεπράχθησαν άφατης αγριότητας εγκλήματα από τις δυνάμεις της τριπλής κατοχής- με κορυφαία τον Λιμό, τις αψυχολόγητες εκτελέσεις και πολλαπλά ολοκαυτώματα (Δίστομο Καλάβρυτα, Κομμένο Άρτας,Κάνδανος, Ανώγεια,Χορτιάτης) ο ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ εστιάζει αποκλειστικά στην εξόντωση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης- ζήτημα με πιο βαθιές πολιτικές και διεθνοποιημένες προεκτάσεις...
Είναι γνωστό ότι στα πλάισια του Ψυχρού Πολέμου και της καπιταλιστικής ανάπτυξης, η Δύση ξέχασε "πολύ εύκολα" τα αποτρόπαια εγκληματα πολλών κορυφαίων προσώπων της ναζιστικής ελίτ.Αυτό εκφράστηκε περισσότερο από αλλού στην Ελλάδα όπου τα ηνία έλαβαν με τη βία η βασιλική οικογένεια και η Δεξιά
Δεν ξεφεύγουν από την κριτική κι ενίοτε υπαινικτική πένα του Φίλιπ Κερρ το γεγονός ότι μεθοδεύσεις τους σε συνδυασμό με την αντικομμουνιστική υστερία άφησαν ατιμώρητους ναζί εγκληματίες και ντόπιους συνεργάτες τους, που αιματοκύλησαν την Ελλάδα..
Παρουσιάζει και ιδεολογικό ενδιαφέρον η πολιτική οπτική του Κερρ για την πολυτάραχη δεκαετία του 50 στην Ελλάδα, όπως την εξέφρασε ο Μπέρνι Γκούντερ και δευτερευόντως άλλοι ήρωες του στο Φοβού Τους Δαναούς:
Καθότι Βρετανός, ο Φίλιπ Κερρ βρίσκει την ευκαιρία να εκφράσει την απαξίωσή του για τον κομμουνισμό, όχι όμως υπό το συντηρητικό πρίσμα του μοναρχικού αλλά εκφράζοντας σαφή προσκόλληση στον πραγματισμό του Αστικού Κοινοβουλευτισμού! Αυτόν, άλλωστε, τον κηρύττει σε κάθε ευκαιρία ο Μπέρνι Γκούντερ και μου θύμισε λίγο την θέση του Βρετανού Ιστορικού Μαρκ Μαζάουερ, που έχει επίσης γράψει συγγράμματα για την ταραχώδη διαδρομή της Ελλάδας στον Β'ΠΠ και  γενικότερα τον 20ο αιώνα!
Ωστόσο οι πολιτικοί υπαινιγμοί του ΚΕΡΡ στέκονται, απερίφραστα επικριτικοί απέναντι στην ολέθρια παρουσία της Μοναρχίας στην Ελλάδα, καθώς και στον αμφιλεγόμενο ρόλο των ανακτόρων και της Δεξιάς του Καραμανλη στο πολυπλοκο πολιτικό σκηνικό, με αιχμή του δόρατος την ύποπτη στάση του(ς) στην αμνήστευση του χασάπη Μέρτεν, του Αλόις Μπρούνερ κι άλλων ναζί που εκρίζωσαν την εβραική κοινότητα της Θεσσαλονίκης, υπεξαιρώντας αμύθητα ποσά.
Το βιβλίο του Κερρ είναι μια καλή αφορμή για καθέναν που ζητά την ιστορική αλήθεια να αναζητήσει κι άλλες πηγές όπως "Έλληνες Στο Άουσβιτς" της Τομαή, "Υπόθεση Αλόις Μπρούνερ" του Σπύρου Κουζινόπουλου και πλήθος μαρτυριών όπως του Slomo Venezia(Sonderkommando), του Κούνιο, του Έρικ Σεβίλλα και το Θεσσαλονίκη η Πόλη των Φαντασμάτων του Mazaower σχετικά με την εβραική κοινότητα της Θεσσαλονίκης.Αντάμα και πολύ ενδιαφέροντα ιστορικά μυθιστορήματα όπως το "Κάποτε στη Σαλονίκη" της Κράλλη και Το Άγαλμα Στη Σοφίτας" της Πασχαλίας Τραυλού που θίγει το ζήτημα με συναίσθημα κι ωριμότητα.
Αυτό είναι το πλάισιο της τελέυταίας περιπέτειας του αγαπημένου μας Γερμανού ντέτεκτιβ!
             Ο Μπέρνι Γκούντερ,λοιπόν, τσακισμένος απο τον πόλεμο και την προσπάθεια να ξεπλυθεί από αυτόν σε Λατινική Αμερική και Γερμανία, επανέρχεται με μια απρόσμενη συγκυρία σε ένα γνώριμο παρελθόν, που του θυμίζει πως "κανένας Γερμανός της γενιάς του δεν μπορεί να δηλώνει ολότελα αθώος κι αδαής σε αυτόν τον πόλεμο"
Κάπως έτσι, ο Μπέρνι ανακαλύπτει την Ελλάδα μας και συναντιέται με το βρόμικο παρασκήνιο εκρίζωσης της πολυπληθέστερης εβραικής κοινότητας μετα την Πολωνία....
     Πουθενά, πάντως, ο Μπέρνχαρντ Γκούντερ δεν προβάλλει τόσο... Γερμανός όσο στο "Φοβού Τους Δαναούς":
           Ενώ η αντίθεσή του προς τον Ναζισμό και το αποτρόπαιο όραμά του αποξένωνε τον Γκούντερ κ τον απομόνωνε απο τον περίγυρό του, η Ελλάδα- με τις χαοτικές αντιθέσεις της κ το φλογερό ταμπεραμέντο- τού...επιστρέφει τη γερμανική του αυστηρότητα. Απέναντι στο ηλιόλουστο, αλλά και πιο... πρωτόλειο περιβάλλον της μητρόπολης των Βαλκανίων, η ματιά του Γκούντερ σαρώνει με καχυποψία τεκταινόμενα και συμπεριφορές, σχολιάζοντας φλεγματικά την ανεμελιά και την απειθαρχία ενός ανυπότακτου λαού με διαχρονικές παθογένειες κι αρχαίες αρετές.
Όλα αυτά συνθετουν ένα λίγο οδυνηρό πορτρέτο της μετεμφυλιακης Ελλάδας , που σίγουρα μάς πληγώνει αλλά αρθρώνει αλήθειες πιθανόν..."ενοχλητικές"!Αναπαράγονται ωστόσο κάποια στερεότυπα κι η παράξενη συγγραφική εμμονή του Φίλιπ Κερρ να παρουσιάζει πολλά πρόσωπα στη χώρα μας με ελλειμματική υγιεινή.Ωστόσο υπερτονισμένη παραμένει η αγάπη στο γυναικείο φύλο κι η εξωραισμένη εκδοχή του.
Το θετικό εδώ είναι πως ο Φίλιπ Κερρ δεν καταφεύγει στην κολακεία του ελληνικού κοινού, αλλά παρουσιάζει μια εντιμότητα γύρω απο το πώς βλέπει την Ελλάδα, διατηρώντας κ μια φυσικότητα στον ήρωά του.
       Αν κι η έμφαση στα μειονεκτήματα των Ελλήνων, είναι κατι που συναντήσαμε ξανά (και στη δεύτερη περιπέτεια του Κερρ με τον προπονητή Μάσον ίσως είχε αγγίξει την υπερβολή) η ιστορική εγκυρότητα και ο εν γένει κυνισμόςτου Γκούντερ στο "Φοβού Τους Δαναούς", λειαίνει τις αιχμές κι αφήνει στον απόηχο μιαν αγάπη στη χώρα μας!
Επίσης ο συγγραφέας δεν παραλείπει μια περιήγηση από τα γραφικά στενά της Πλάκας μέχρι τις πολυτέλειες της Πλατείας Συντάγματος και τη γραφική Ερμιόνη 

           Αξιοσημείωτο στοιχείο ως προς τον καθεαυτό μύθο στο "Φοβού τους Δαναούς" είναι τα συμπαθή πρόσωπα.
Έτσι, ο suis generis Αχιλλέας Γιαρλόπης(!) συνοψίζει τον καιροσκοπισμό και την ικανότητα επιβίωσης ενός Οδυσσέα, διατηρώντας, ωστόσο μια καλοπροαίρετη ψυχή.Ο Σπύρος Ρέππας πάλι είναι ο αμιγής απατεωνίσκος, ενώ η Έλλη προσωποποιεί το γυναικείο κάλλος που τόσο ανύψωσε κι η αρχαιοελληνική Γλυπτική λαξεύοντας το μέτρο στο μάρμαρο.
Ανάμεσα σε όλους δεσπόζει -κατά μία έννοια- αντίπαλον δέος του Γκούντερ στην Ελλάδα, ο Σταύρος Λεβέντης - το ελληνικό του αντίστοιχο, ιδανική προσωποποίηση του επιθέτου του:
Ο Υπαστυνόμος Σταύρος Λεβέντης πασχίζει να διατηρήσει την ακεραιότητά του και το ηθικό του ανάστημα μέσα σε ένα ρευστό, αιματοβαμμένο σκηνικό πολιτικών παθών και ένα παρακράτος που λειτουργεί με τη δωροδοκία, τη διαφθορά και την υποτέλεια, ακριβώς όπως ο Μπέρνχαρντ Γκούντερ πάσχιζε να μην αφομοιωθεί από το δολοφονικό, ναζιστικό κράτος, τα χρόνια της χιτλερικής παντοδυναμίας
Ο αναγνώστης που έχει παρακολουθήσει την πορεία του Μπέρνι μπορεί να βρει αντιστοιχίες και να γοητευτεί εξίσου κ από τους δυο στη σκακιστικών όρων ηθική τους μονομαχία!
Ίσως αυτή η αντιπαράθεση έκλεισε λιγάκι απότομα κι απρόσωπα, χωρίς τον πνευματώδη τρόπο που ξεκίνησε.
Η ερωτική ιστορία πάλι έχει μια πειστική κατάληξη συμβατή προς τη γενικότερη εξέλιξη αυτού του χαρακτήρα.
           Τούτο το όγδοο βιβλίο του Φίλιπ Κερρ είναι, σίγουρα, πασπαλισμένο από μια ενισχυμένη αχλύ λυρισμού, που ενισχύει και τη λογοτεχνική του ομορφιά.
        Είναι σίγουρα ένα βιβλίο όπου περισσότερο κυριαρχεί το πολιτικό παρασκήνιο παρά η καθεαυτή δράση, ενώ δίδεται κι ένα ηθικό στίγμα -όλης της σειράς ίσως- στον εξαίσιο διάλογο Μέρτεν και Γκούντερ, που πραγματεύεται το απώτερο φιλοσοφικό δίλημμα στην πορεία καθενός μας...
Η τελευταία μας εικόνα από τον λατρεμένο μας Μπέρνι Γκούντερ είναι από το κορυφαίο  μνημείο των Αιώνων που συμβολίζει όσο τίποτα το πέρασμα του πανδαμάτωρα χρόνου πάνω από το γήινο κλέος, τονίζοντας ,με μια λαβωμένη περηφάνεια, τη ματαιότητα των ανθρώπινων...
           Είναι μια παράξενη "αιωνιότητα" που κέρδισε στα λογοτεχνικά δρώμενα κι αυτός ο τόσο ξεχωριστός , αντιφατικός ήρωας του Κερρ, παραμένοντας πιστός τουλάχιστον στην Ηθική του- κι ας μετρά πληγές κι αποπροσανατολισμένα βήματα κάποιες στιγμές.
Είναι ο απόηχος της μάχης που έδωσε ο Γκούντερ μέσα στην κτηνωδία ενάντια στο "κτήνος" που παραμόνευε και τον ίδιο, για να παραμείνει τελικά "τόσο αμαρτωλός κι ωραίος, τόσο ...άνθρωπος".

Είναι ιδιαίτερη συγκίνηση για μας τους Έλληνες αναγνώστες που ο Μπέρνχαρντ Γκούντερ μας αποχαίρετα κάτω από τη σκιά του Παρθενώνα ως φόρο τιμής στη χώρα μας- αντιφατική όσο ο αγαπημένος μας αυτός ηρωας.

Οι Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ εχουν ενημερώσει οτι επίκειται η μεταφραση και κυκλοφορία 2 ακόμη βιβλίων από την πολύτιμη παρακαταθήκη του PHILIP KERR,

          Πρωτο θα είναι το Metropolis

Προέρχεται απο τα 1928 όταν ο Μπέρνι εργάζεται ακόμη για την Αστυνομία.

Στα αποκαίδια του ΑΠΠ ο οξυδερκής Γκούντερ αντιμετωπίζει έναν serial killer που δολοφονεί ανάπηρους πολέμου οι οποίοι ζητιανεύουν στους δρόμους του Βερολίνου και λαβώνουν το ναζιστικό όραμα της άρειας τελειότητας...

Επόμενο θα είναι το PRUSSIAN BLUE

Mια υπόθεση ενός Γερμανού παράγοντα της STAZI φέρνει στην επιφάνεια μια σκοτεινή δολοφονία που συνέβη το 1939 στο θερινό καταφύγιο του Αδόλφου Χίτλερ στο Ομπερσαλτσμπεργκ όπου ο Μπέρνχαρντ Γκούντερ είχε κληθεί για να την εξιχνιάσει.

Ο ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ

Ο ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ