Emmanuel Pirot , Σημερα Ειμαστε Ζωντανοι

                                                                          Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί, Εμμανουέλ Πιρότ

                                            Είδος: Νεανικό Αντιπολεμικό 

                                          Βαθμολογία : 10/10

Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

Μετάφραση Καλοφωλιά Μυρτώ

Τιμή εκδότη 12,70ευρω ΤΙΜΗ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΠΑΤΑΚΗ 4,90!!! (ΣΤΟ ΛΙΝΚ)!!

Με 2 Βραβεια Edmée de la Rochefoucauld και Historia 2016 στη Γαλλία να το δικαιωνουν, το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" της Εμμανουέλ Πιρότ ανήκει στα πιο τρυφερά μυθιστορήματα για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, που μαλίστα φωτίζει μια ενδιαφέρουσα αλλα άγνωστη πτυχή του από το μέτωπο των Αρδενών και μια προσωπικότητα των SS  σχεδόν "μυθικη", τον δαιμόνιο Otto Scorzeny.

Ίσως το σαφέστερο και το πληρέστερο ανάμεσα σε άλλα όμοιά του το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" αναδεικνύει το δίπολο "Στρατιώτης - Κορίτσι", με την αγωνιώδη γοητεία του...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Τρίτος χειμώνας Κατοχής. Βρισκόμαστε σε ένα χωριό στις Αρδέννες. Δύο Γερμανοί πράκτορες με αμερικανική στολή έχουν ξετρυπώσει την τελευταία από μια ομάδα Εβραίων. Πρόκειται για μια 8χρονη Ρενέ, που τους την εμπιστεύεται ενας εφημέριος, παραπλανημένος από την αμερικάνικη στολή τους. Λίγο πριν την εκτελέσουν όμως, ο ένας, ο Ματίας, διστάζει μπροστά στην παιδική της αθωότητα. Αντιθέτως πυροβολεί τον συντροφό του και το σκάει με τη μικρή Εβραία.

Έκτοτε ξεκινά μια περιπλάνηση στους παγωμένους δρόμους του δάσους και της συνείδησης για τον Ματίας- με τη μικρή Ρενέ στην αγκαλιά του.

Μια πρωτόγνωρη αγάπη λιώνει τον πάγο του πολέμου και παλεύει με το καθήκον του στρατιώτη και το όραμα του Μεγάλου Ράιχ. 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Συγκινητικό, ενδιαφέρον και αγωνιώδες- από την αρχή ως το τέλος- το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" ανήκει σε κείνα τα βιβλια- γέφυρες ανάμεσα στους έφηβους και τους ενήλικες αναγνώστες, καθώς μπορεί άνετα να κατακτήσει και τις δυο ηλικιακές ομάδες.

Είναι ένα από τα μυθιστόρημα που δε χρειάζεται να "πείσουν" τον αναγνώστη, γιατί έχουν έχουν το ατού να αιχμαλωτίζουν αυτόματα την προσοχή του, καθώς η ακαταμάχητη δυναμική τους προκύπτει αυταπόδεικτα, από την αρχική τους έμπνευση: Όποια κι αν είναι η διαχείριση της πλοκής,  θέλεις οπωσδήποτε να  μάθεις τι θα συμβεί!

Θεματολογικά το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί", έντάσσεται σε μια ιδιότυπη ομάδα βιβλίων που κομίζουν το αντιπολεμικό τους μήνυμα μέσα από μιαν αυτονότητη -σχεδόν αρχέγονη- συγκίνηση, όπως αυτή προκύπτει από αρχέτυπα αθωότητας αδιαπραγμάτευτης κι από τους πιο αγνούς δεσμούς που μπορεί να υπάρξουν- είτε πρόκειται για παιδική φιλία, είτε για δεσμούς ανθρώπων και ζώων , είτε για την πατρική στοργή.

Το δίπολο σαφές και απόλυτο: ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙ.

Ένας ενήλικας Γερμανός και μια Εβραιοπούλα! Από τη μια το σύμβολο της Ισχύος και της Φαυλότητας κι από την άλλη το σύμβολο της Αγνότητας, το αιώνιο Θύμα στην Παγκόσμια Ιστορία.

Ο Ματτίας είναι ένας 35χρονος SS Γερμανός με παρελθόν συναρπαστικό και ομιχλώδες, όπως ο μέντοράς του, ο θρυλικός Όττο Σκορτσένυ, με το περιβόητο σημαδι που του άφησε στο πρόσωπο το παρελθόν του στην ξιφασκία. Ο Σκορτσένι από τη Luftwaffe μετατέθηκε στα Waffen SS Έχει πολεμήσει σε Βέλγιο, Ολλανδία και Γιουγκοσλαβία όπου αιχμαλώτισε 60 Σέρβους... Έκανε απόπειρα εναντίον του Τίτο αλλά έπιασε όμηρο τον γιο του Ουγγρου Χόρτυ για να αποτραπεί συνθηκολόγηση. 

Έμεινε γνωστός όμως για την τρομερή προβοκάτσια όταν έντυσε με αμερικάνικες στολες μερικούς επίλεκτους κατά τη Μάχη των Αρδεννών φέρνοντας σύγχυση στις γερμανικές γραμμές... Εδώ διασταυρώνεται με τον ήρωα του μυθιστορήματος.

Συμμετείχε στην Επιχείρηση Δρυς κατα την οποία ο Χίτλερ βοήθησε τον Μουσσολίνι να διαφύγει μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας(1943) 

Ο Σκορτσένι συνελήφθη αλλά απέδρασε και μεταπολεμικά συνδέθηκε με την επιχείρηση Odessa (βοήθεια σε επικηρυγμένους SS εγκληματίες)ενώ γνώρισε τους Nάσσερ και Περόν.

Αν και η Pirot δεν εκμεταλλεύεται επαρκώς το συγγραφικό πλεονέκτημα από μια τόσο ξεχωριστή προσωπικότητα των ναζί, η σκιά του δαιμόνιου Skorzeny πλανάται σε όλο το μυθιστόρημα πάνω στην ανεξιχνίαστη ψυχή του σκοτεινού Ματτίας που συνιστά ένα περιπετειώδες alter ego του γνωστού ναζί στο βιβλίο της Pirot.

Η ψυχή του Ματίας με τις αντιφάσεις της σκιαγραφείται ακροθιγώς αλλά όχι πλήρως.

Οι αποφάσεις του αναδεικνύονται απο τις ανατρεπτικές του αντιδράσεις κι οχι απο την ψυχική του διαδρομή.

Στον αντίποδα αυτού του παράξενου στρατιώτη έρχεται μια μικρούλα, η "Ρενέ" που "έκανε το έγκλημα" να γεννηθεί Εβραία την εποχή κυριαρχίας του Ράιχ.

         Κατά τη διάρκεια της Μάχης των Αρδεννών θα τη συναντήσει ο Ματτίας και η ματιά της θα αφυπνίσει την πιο τρυφερή γωνιά της καρδιάς του. 

Έκτοτε ο σκληροτράχηλος Γερμανός θα ξεκινήσει εναν  αγώνα να σώσει τη μικρή Εβραία μέσα στο χιονισμένο τοπίο μιας αδυσώπητης μάχης.

Έτσι εξελίσσεται μια ιστορία δρόμου με ενα ορφανό , περιπλανώμενο κοριτσάκι κάτω απο την κυριαρχία και τη βλοσυρή θλίψη ενός αυστηρού μα στοργικού συνοδού.

Το μοτίβο αυτό το συνατήσαμε και στο έργο του Γκαμπριελ Σάβιτ "Η Άννα Κι ο Χελιδονάνθρωπος", με την Πολωνοεβραία Άννα στη δικαιοδοσία ενός ακατανόητου φυγά, μέσα στην κόλαση του Ανατολικού Μέτωπου, ενώ μια περιπλανώμενη Εβραιοπούλα είχαμε πρωταγωνίστρια και στο χιονισμένο οδοιπορικό διάσωσης δυο αλόγων Πιτσέρκσι στα "Άλογα Του Χειμώνα" από τον ανεπανάληπτο  Filip Kerr...

           Στο "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" το ανάλογο οδοιπορικό προσλαμβάνει ένα σαφές περίγραμμα σε σχέση με τα άλλα αντίστοιχα- κι από ιστορικής πλευράς (αφού αφορά σε συγκεκριμένο επεισόδιο του Πολέμου) αλλά και ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων.

Αναπτύσσεται και εδώ η πατρική τρυφερότητα που μου έφερε στο μυαλό την ιδιότυπη και τόσο τρυφερή συνύπαρξη του Αετού και της μικρής Ελένης στο διήγημα του Μπάμπη Τσικληρόπουλου "Ο Αετός Που Δάκρυζε"- μονάχα που εδώ χαρακτηρίζεται κι από αληθοφάνεια, προσλαμβάνοντας και μια ψυχαναλυτική χροιά με ψήγματα οιδιποδειακών συναισθημάτων να αναφύονται αιφνιδίως.

Το σχετικά μικρό μέγεθος του μυθιστορήματος και η παράξενα ταξιδιάρικη διάθεσή του προσιδιάζουν σε εφηβικό ανάγνωσμα κι όχι σε ένα πλήρες μυθιστόρημα- παρόλο το ιστορικό του υποβαθρο που απαιτεί γνώσεις πιο εξειδικευμένες.

Χωροχρονικά το "Σημερα Ειμαστε Ζωντανοί" τέμνεται ιστοριογραφικά με τον νεανικό "Εχθρό" του Riordan, όπου μια γαλλική οικογένεια περιθάλπει ταυτόχρονα έναν Βρετανό κι έναν Γερμανό τραυματία ,σε μια επικίνδυνη συνύπαρξη ερήμην τους... 

Και στα δυο αυτά νεανικά βιβλια, το αιτημα της συναδέλφωσης των λαών προβάλλει σπαρακτικό μέσα από τη "χειμαζόμενη νιότη" και τα ευγενεστερα ανθρωπιστικά ιδεώδη... 

 Στο "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοι" υπάρχει πυκνότητα εξελίξεων κι η αγωνία παραμένει αμείωτη   πορεία των ηρώων κλείνει με πειστικό αν και κάπως απότομο τρόπο τον κύκλο της. Υπάρχει δηλαδή μια λίγο βεβιασμένη μετάβαση στην κατάληξη.

          Στην τελευταια , ωστόσο,σελίδα ανατέλλει η ελπίδα με την ίδια διάθεση που άνθισε στα κοντυλογραμμενα χείλη της Βιβιαν Λι όταν ως Scarlett o Hara-καθημαγμένη πια- προσέβλεπε στην Τάρα με την αποστρόφή

"After all tomorrow, it will be another day"...

Ένα από τα πιο περιεκτικά μυθιστορήματα με ατόφιο το αντιπολεμικό μήνυμα ,ύμνος στην επιβίωση με όπλο την ανθρωπιά.

Antonio G. Iturbe, Η Βιβλιοθηκάριος του ΑΟΥΣΒΙΤΣ

 ΑΝΤΟΝΙΟ G. ΙΤURBE, Η Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς

                                  Είδος: Ιστορικό Δράμα

                                   Βαθμολογία : 10/10

                                   

Άλλο ένα βιβλίο για το Άουσβιτς;
Κι όμως... Πάντα υπάρχει κάτι καινούριο ή χρήσιμο να ειπωθεί σχετικά με αυτό το ύστατο άκρο της ανθρώπινης σκληρότητας που ξετυλίχθηκε σε αυτή τη γωνιά της Ευρώπης.

Αρκεί ένα απόθεμα ανθρωπιάς, αγωνίας και συγγραφικής οξυδέρκειας- μπορεί κι ευαισθησίας ...

Αυτή τη φορά "ξεναγός στη φρίκη" γίνεται ένα γλυκό κορίτσι με μια ιδιαίτερη αγάπη, που προδιαγράφει άλλωστε κι ο ίδιος ο τίτλος, αφού η κοπελίτσα αυτή γίνεται... "Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς"!

Η ηρωίδα που παίρνει φωνή από την πέννα του Αντονιο Ιτούρμπε, λοιπόν, αποδρά μέσα από τα βιβλία και ορθώνει τη δική της αντίσταση! Πρόκειται για ένα νεαρό κορίτσι την Ντίτα Κράους και υπήρξε πραγματικά.

Είναι η 14χρονη έφηβη Εντίτα Αντλέροβα(το αληθινό της όνομα) , η οποία καταφθάνει τον Γενάρη του 1944 στο Μπίρκεναου μαζί με τους γονείς της.

Εκεί εμπλέκεται θαυμαστά κι απροσδόκητα με τα βιβλία διασώζοντας κάτι από το φρόνημα των γύρω της...

Με αυτήν την πρώτη ύλη συντίθεται ένα από τα πιο συγκινητικά μυθιστορήματα σχετικά με το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα, που θα γεμίσει συναισθήματα και προβληματισμο κάθε ελεύθερη ψυχή.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Ντίτα είναι ένα από τα πολλά παιδιά που από το γκέττο του Τερεζίν κατέληξαν τελικά, στο Άουσβιτς.

Η διοίκηση των ναζί όμως επιτρέπει να ιδρυθεί μέσα στο Άουσβιτς για τους συγκεκριμένους εκτοπισμένους του Τερεζίν ένα οικογενειακό υποστρατόπεδο με ένα υποτυπώδες σχολείο για λόγους προπαγάνδας.

Σε αυτήν την απροσδόκητη όαση η Ντίτα Κράους κατορθώνει να περισώσει έναν κρυφό θησαυρό: 5-6 κακοδιατηρημένα βιβλία που ανοίγουν νέους ορίζοντες για τους φυλακισμένους δασκάλους και μαθητές-πέρα από το συρματόπλεγμα του στρατοπέδου..

Συνοδοιπόρος της Ντίτα ένα γοητευτικό μυστηριώδες αγόρι που σέρνει τις αλυσίδες των δικών του μυστικών, και κάνει την καρδιά της μικρής Ντίτα να χτυπήσει σε πείσμα του θανάτου που τη ζώνει.

Στο μεταξύ ένας μυστηριώδης φρουρός των Ες Ες πλευρίζει την πιο στενή της φίλη που βρίσκεται σε δίλημμα...

Κι όλα αυτά, ενόσω οι καμινάδες καπνίζουν νύχτα- μέρα, αλέθοντας κορμιά αθώων...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

"Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς"!

Ένας τίτλος που κρύβει δυο έννοιες μεταξύ τους αντίθετες αν όχι αλληλοαναιρούμενες:

Από τη μια το Άουσβιτς, έμβλημα του ναζισμού και τόπος πραγμάτωσης του φριχτού ρατσιστικού του οράματος! 

Από την άλλη o μεγαλύτερος εχθρός και φόβητρο του χιτλερικού ολοκληρωτισμού: Tα Βιβλία!

            Ήταν 10 Μαϊου του 1933 όταν το νεοανελιχθέν ναζιστικό καθεστώς συγκέντρωσε μια λίστα προοδευτικών βιβλίων και τελικά τα έριξε εν μέσω αλαλαγμών στην πυρά.

Οι σελίδες των Φρόυντ, Ρέμαρκ, Στάινμπεκ, Ουγκό, Ντοστογιέφσκι, Τσβάιχ και άλλων, από λύχνοι μέσα στην πνευματική νύχτα, έγιναν πλέον, στάχτη... 

Ηταν τότε που ο Χάινε άρθρωσε τη ζοφερή του προφητεία:

"Εκεί όπου καίνε βιβλία κάποτε θα κάψουν και ανθρώπους"-όπερ κι εγένετο με τον ειδεχθέστερο τρόπο στα στρατόπεδα εξόντωσης

Αυτά τα δύο στάδια του δολοφονικού Ολοκληρωτισμόυ γεφυρώνει το παρόν μυθιστορημα του Ιτούμπε.

           Δεν είναι πρώτη φορά στη Λογοτεχνία, που ένα κορίτσι αντιστέκεται στην τυραννία με όχημα τη δύναμη των βιβλίων. Συνέβη στο τόσο ξεχωριστό βιβλίο του Μάρκους Ζουσάκ "Η Κλέφτρα Των Βιβλίων", όπου η μικρή Λίζελ , που σώζει βιβλία από τη ναζιστική πυρά κείνη τη νύχτα του Μάη ,

σαστισμένη παρατηρεί την κοινωνία της Γερμανίας να αποσυντίθεται κάτω από το ναζιστικό δηλητήριο, ώσπου καλείται να κρύψει έναν νεαρό Εβραίο κι η ζωή της αλλάζει...

            Τώρα, η Ντίτα Κράους από το Τερεζίν καλείται να διασώσει κι εκείνη μια χούφτα πολύτιμα βιβλία από τη θηριωδία των ναζί.

"Παράθυρα στο φως"- που θέτουν- τον νου -σε εγρήγορση, γίνονται τα φτωχικά αυτά βιβλία κι επιστρέφουν στους τροφίμους  την ανθρώπινη υπόσταση, που τόσο λυσσαλέα πασχίζουν με τις κακουχίες, τις ασύλληπτες ταπεινώσεις και την τρομοκρατία να τους αποστερήσουν οι ναζί.

Τα βιβλία γίνονται "φτερά, που δε φοβούνται τον ήλιο, αλλά ανυψώνουν τον Άνθρωπο- από το χθόνιο σκοτάδι- πιο κοντά στις ηλιαχτίδες του".

Υπό αυτό το πρίσμα ο Ιτούμπε παρουσιάζει την Ντίτα σα μια μικρή Σεχραζάτ που αφηγείται χωρία της κλασσικής λογοτεχνίας στα παιδάκια της.

Κάπως έτσι από το έργο του Ιτούμπε παρελαύνουν σε περιληπτικές αναφορές κλασσικά μυθιστορήματα όπως το "Μαγικό Βουνό" του Τόμας Μανν κι ο "Κόμης Μόντε Κρίστο", που αποκτούν συμβολικές διαστάσεις στη ζωή των αιχμαλώτων του Άουσβιτς.

Αυτή η διακειμενικότητα προσδίδει στη "Βιβλιοθηκάριο του Άουσβιτς" τη γοητεία ενός ιδιαίτερου κύρους και μοναδικό της ελάττωμα είναι ότι παρουσιάζει και το φινάλε των βιβλίων αυτών, πράγμα που θα αφαιρέσει την απόλαυση από κάθε δυνητικό αναγνώστη τους που δεν τα έχει ακόμη γνωρίσει.

Παρ'όλαυτα, η ζωοδότρα πνοή των βιβλίο εμφυσά ελπίδα κι επένδυση στην ίδια την αξία του Ανθρώπου...

Πέρα από τα βιβλία είναι κι ο ανθρώπινος παράγοντας που ο συγγραφέας αναπτύσσει με εξαιρετικό τρόπο, μέσα από ενδιαφέροντες χαρακτήρες...

   Όλοι οι όμηροι αφοπλίζουν με τη θέλησή τους για ζωή.

Ειναι η γλυκιά έφηβη Ντίτα Κράους που κερδίζει την καρδιά όλων με την ευσυνειδησία και την ανθρωπιά που αντιτάσσει στα θηρία.
Επιπροσθέτως, είναι ο παράξενος σύντροφός της,ο άλλοτε αθλητής Φρέντι Χιρς, με το εσωτερικό σφρίγος, που κουβαλά τους προσωπικούς του δαίμονες, και τους καταπνίγει για να δώσει δύναμη στους συγκρατούμενούς του και να αντισταθεί με τον δικό του τρόπο στα γερμανικά θηρία, που τους φρουρούν .          

Είναι η τρυφερή Μαργκίτ,  που έρχεται αντιμέτωπη με την πρόκληση ενός ακραίου, ισως κι απαγορευμένου, έρωτα, που συγκινεί τον αναγνώστη. 
Αντάμα με τους κεντρικούς χαρακτήρες αρμονικά ενταγμένοι στο κάδρο των εξελίξεων είναι κάποια υπαρκτά και αρκετά γνωστά πρόσωπα που σημάδεψαν την ιστορία του Άουσβιτς Μπιρκενάου. Συμβάλλουν όλα τους στη σκιαγράφηση του εφιαλτικού ολοκαυτώματος, που εκμηδένισε τον Ανθρωπο, εξευτέλισε τον σύγχρονο πολιτισμό, απαξίωσε την ίδια τη Δημιουργία και κατακρύμνησε τον ΄'ανθρωπο στο επίπεδο του Κτήνους για πάντα.
   Πρώτος από όλους είναι ο γελαστός γιατρός , ο Ες Ες υπολοχαγός, ο Γιόζεφ Μένγκελε , το πιο σατανικό ανθρώπινο πλάσμα που περπάτησε σε αυτήν τη γη. 

Δεν ανατριχιάζουν μόνο τα φριχτά εγκλήματά του Μένγκελε ή τα αδιανόητα πειράματά του πάνω στους ανυπεράσπιστους αιχμαλώτους [και ιδίως σε διδύμους, παιδιά ή εγκύους] αλλά κυρίως η μυθική ομορφιά του και το χαμόγελο, με το οποίο απολάμβανε τον πόνο που έσπερνε, επενδύοντας με ένα υπόστρωμα ανωτερότητας, Πολιτισμού κι επιστήμης τις μισάνθρωπες πράξεις του.
Αυτό το τρομερό πρόσωπο κάνει ένα πολύ ιδιαίτερο όσο και τρομακτικό πέρασμα στην πορεία της Ντίτα Κράους, δεν κατόρθωνει όμως να την κάμψει.

         Παράλληλα, συναντούμε ένα ερωτευμένο ζευγάρι Εβραίων του Άουσβιτς που ο έρωτάς τους θα σταθεί πάνω από τον θάνατο και τον τρόμο και θα γίνει θρύλος: Πρόκειται για την Μάλα και τον Ερντεκ που από τα πόστα των διερμηνέων προσπαθούν να βοηθήσουν τους συγκρατουμένους τους, μεθοδεύοντας τη δική τους απόδραση με τραγικά αποτελέσματα που ανήγαγαν την αγάπη τους σε σύμβολο.

Τούτη η  σπαρακτική ιστορία  άφησε το αποτύπωμά της στην Τέχνη και ενέπνευσε και την ελληνική αριστουργηματική ροκ όπερα "Μάλα- Η Μουσική του Ανέμου" του Νίκου Καρβέλα , καθώς και πλήθος έργων.

Ήταν τόσο  ευχάριστη έκπληξη να τη συναντήσω στις σελίδες του μυθιστορήματος αυτού!

Από την άλλη οι πρωταγωνίστριες μας, η Ντίτα κι η Μαργκρίτ θα παραδοθούν στα δικά τους ευγενή συναισθήματα και θα κυριαρχήσουν στις σελίδες και την ψυχή μας.

Θα δοκιμαστούν από διλήμματα, θα παλέψουν και θα γίνουν από εκείνους που έκαναν να ανθίσουν λουλούδια μέσα από την τέφρα των ανθρωποφάγων φούρνων του ναζισμού.

Αυτή είναι η "Βιβλιοθηκάριος του Αουσβιτς":

Ένα πορτρέτο της Φρίκης όπου έχουν τρυπώσει λιγες πινελιές ελπίδας και πίστης...
Ένα γνήσια αντιφασιστικό βιβλίο που πολεμά το μίσος μέσα από το φως των Βιβλίων και της Ανθρωπιάς

                                                                                              

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ, Ο Γερμανός Γιατρός

                                                     Ο Γερμανός Γιατρός, Σόφη Θεοδωρίδου 
                                                                     Είδος: Πολεμικό Δράμα
                                                                      Βαθμολογία : 10/10

Σελίδες : 498
Έτος Έκδοσης : 21/4/2019
Τιμή 17,90- 15,93ευρώ

Η αγαπημένη μας συγγραφέας Σόφη Θεοδωρίδου, που παρέα με ανθρώπους του μόχθου και ήρωες χειροπιαστούς ,περιδιαβάίνει τις μπόρες του 20ου αιώνα, φέτος αφήνει τα χρόνια του Εθνικού Διχασμού βενιζελικών- αντιβενιζελικών και τη φλογερή "Αγαπητικιά" και μας μιλά για τα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής...

Εντούτοις, "Ο Γερμανός Γιατρός" της κατορθώνει να κάνει τη διαφορά, και να προσφέρει πολλά περισσότερα από "μια- ακόμη -μελαγχολική- ιστορία" από την τραγικότερη ίσως στιγμή της πατρίδας μας.Από τα βιβλία που γίνεσαι ευτυχέστερος και ηθικά πλουσιότερος όταν τα ανακαλύπτεις...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε ένα άγνωστο νησί του Ανατολικού Αιγαίου, η 27χρονη Λήδα κουβαλά το στίγμα της προδοσίας και με τη νόθα κορούλα της την Αφροδίτη, δοκιμάζει την καθολική περιφρόνηση των συντοπιτών της.

Μοναδική εξαίρεση ο μπαρμπα Λάζαρος, ο επωνομαζόμενος Παππούς, ένας γιγαντόσωμος απόμαχος ναυτικός με τρυφερή καρδιά, που δίνει καταφύγιο στη διωγμένη Λήδα και το απροστάτευτο μωρό της, αψηφώντας τις κοινωνικές επιπτώσεις επάνω στον ίδιο.

Η θύελλα του Πολέμου και της γερμανικής εισβολής ξεσπά και στο μικρό νησί, καταφθάνει η Ρίτα με τον ορφανό γιο της Μάριο, και τα δικά της μυστικά.

Εν τω μεταξύ, στη Γερμανία, ο επίατρος Κρίστιαν Μίλλερ -μεγαλωμένος σε μια πολύτεκνη αγαπημένη οικογενεια με τέσσερις γιους- αποχαιρετά την αρραβωνιαστικιά του, τη γλυκιά και καλόβολη Μάρεν, ακολουθώντας τις διαδοχικές του μεταθέσεις από τα νερά της Νορβηγίας ως τη Μεσόγειο.

Κι ενω πίσω στο Βερολίνο, η Μάρεν αγωνιά για κείνον και την αμφιλεγόμενη συμπεριφορά της αδελφικής της φίλης της Άννε, ο Κρίστιαν καταφθάνει στο νησί της Λήδας.

Εκεί, η γερμανική διοίκηση έχει μετατρέψει τους αυτόχθονες κατοίκους "σε σκλάβους  του Γ' Ράιχ, δίχως δικαιώματα", κι ο Γερμανός επίατρος Κρίστιαν Μίλλερ θα δει να συγκρούονται μέσα του,

η αγάπη του για την πατρίδα του, από τη μια,

και οι ουμανιστικές του αρχές από την άλλη:

Αυτές όπου ο ανθρώπινος πόνος δεν γνωρίζει φυλή, χρώμα και γλώσσα, παρά μόνο ανάγκη για λίγη ανθρωπιά..

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 
"Ο Γερμανός Γιατρός" είναι ένα από τα πιο βαθιά και ανθρώπινα βιβλία της Σόφης Θεοδωρίδου.
Αποτελεί ένα κόσμημα ανθρωπιάς στη βιβλιογραφία της και στον χώρο του Ιστορικού Μυθιστορήματος, εστιάζοντας στα χρόνια της Κατοχής, για να καταλήξει σε εκπληκτικά μηνύματα Ουμανισμού κι Αλληλέγγύης.

Η Σόφη Θεοδωρίδου έχει μιλήσει ξανά για τη ζοφερή περίοδο της Γερμανικής Κατοχής:Κάποια βιβλία της την άγγιξαν ακροθιγώς εκκινώντας από άλλη χρονική στιγμή.
όπως "Η Νύφη Φορούσε Μαύρα", "Η Αγαπητικιά",
"Τα Χνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών"
Κάποια την είχαν στο επίκεντρο όπως "Η Αμαρτία Της Ομορφιάς" και το Στεφάνι Από Ασπαλαθο", που μάλιστα επεξέτεινε τον προβληματισμό του και στις επιπτώσεις του Εμφυλίου πάνω στους αθώους.
Εύλογα κάποιος θα απορήσει τι καινούριο έχει να μας προσφέρει,η συγγραφέας Θεοδωρίδου φέτος, επιστρεφοντας για τρίτη φορά ξεκάθαρα,  στο ίδιο θεματολογικό πεδίο , αυτό του του Β'ΠΠ.
Κι όμως, η Σόφη Θεοδωρίδου, ήρθε να μας χαρίσει 
ένα βιβλίο πραγματικά ξεχωριστό, πολύ βαθύτερο από ένα ακόμη ιστορικό μυθιστόρημα,,αφού το πρόκριμα είναι κάτι διαφορετικό και πιο ουσιαστικό:
Για την ακρίβεια "Ο Γερμανός Γιατρός", παρά το ισχυρό ιστορικό του πρόσημο, δεν αποτελεί ένα απλό "σχόλιο" στα εθνικά μας δρώμενα από τη σκοπιά των καθημερινών ανθρώπων.
"Ο Γερμανός Γιατρός" αποτελεί ένα χαμηλόφωνα αντιπολεμικό βιβλίο,που έρχεται να υπενθυμίσει ευγενή Ιδανικά, σε μια ίσως κυνική εποχή, και να κηρύξει τη συναδέλφωση των λαών μεσούσης της ανθρωποσφαγής , που ακόμη κ σήμερα προσλαμβάνει άλλες μορφές.
Παρά τον κινηματογραφικό του ομόλογο με τον ίδιο τίτλο, ετούτος ο γιατρός αποτελεί την επιτομή της Καλοσύνης κι ας ανήκει στις δυναμεις του Κακού...
Το ευτυχημα είναι πως αφορμή είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο:
Κατά τη συνήθεια της Σόφης Θεοδωρίδου να μεταπλάθει αληθινές αφηγήσεις γεροντότερων, σε μεγάλης δυναμικής κι ευαισθησίας μυθιστορήματα, και ο "Γερμανός Γιατρός" έχει βασιστεί στα πολύτιμα χειρόγραφα ενός ανθρωπιστή γιατρού που αξίζει μνείας και σεβασμού, του Χανς Λεμπέρ
Η Σόφη Θεοδωρίδου, με το συγγραφικό της ταλέντο, τιμά την άγια μνήμη αυτού του- προφανώς σπάνιας συμπόνιας-Γερμανού γιατρού, μετουσιώνοντας το μικρό της "προσκύνημα" και την έμπνευσή της από τις σημειώσεις εκείνου, σε μια ακόμη εξαίσια μυθιστορηματική έμπνευση:
Το βιβλίο έχει ανθρωποκεντρική κι όχι ιστοριογραφική στοχοθεσία κι αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι, τεχνηέντως, ο τόπος δράσης πουθενά δεν κατονομάζεται. 
Τώρα το βίωμα του πιο ολέθριου πολέμου της Ιστορίας δίδεται από δυο διαφορετικές γωνίες:Του κατακτητή και του κατακτημένου.
Έχουμε, αρχικά, το απόλυτα αναγνωρίσιμο στο συλλογικό μας υποσυνειδητο πρίσμα του υπόδουλου που πασχίζει στην απόλυτη δυστυχία  του να επιβιώσει διασώζοντας την αξιοπρέπειά του!
Αυτό εκφράστηκε από τους κατοίκους του καταληφθέντος νησιού με τις τυπικές φιγούρες του επαρχιακού μικρόκοσμου.Οι χαρακτήρες διατηρούν τη δυναμική τους προσδίδοντας ηχηρή την κοινωνιολογική διάσταση που χαρακτηρίζει το έργο της Σόφης Θεοδωρίδου συνολικά.
Έτσι συναντάμε τον ισορροπιστη μικροπολιτικών συμφερόντων γλοιώδη τοπικό άρχοντα τον Δήμαρχο, τους προύχοντες, την πατριαρχίκή ασφυκτική οικογένεια, τους σεβάσμιους απόμαχους, τους επαναστάτες τα εξιλαστήρια θύματα της ηθικοπλαστικής κοινής γνώμης, τους απόβλητους.
Πάνω από όλα, όπως σχεδόν σε όλα τα βιβλία της Θεοδωρίδου, αναδεικνύονται οι Γυναίκες που παλεύουν να ανακτήσουν τον αυτοπροσδιορισμό της και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση:
Η αδηφαγία της κοινωνικής κατακραυγής στοχεύει κυρίως αυτές κι αποτελεί η πιο θλιβερη εκφανση του φαρισαισμού και μιας σαθρής υπεροχής των δήθεν νομοταγών, που σύντομα θα συντριβεί κάτω από τη γερμανική μπότα.
Παρακολουθούμε συνακόλουθα, τη γερμανική σκληρότητα να μεταλλάσσει την ανθρωπογεωγραφία της τοπικής εκείνης κοινωνίας μεταστρέφοντας στάσεις και ηθικές επιλογές.
Η συνύπαρξη των Γερμανών με τους υπόδουλους Έλληνες όμως επεφύλασσε κ φωτεινές εκπλήξεις, όπως ο Γερμανός λοχίας Φίσερ με κάτι από Ελλάδα στην αγαθή ψυχή του.
Ο έρωτας τρυπώνει απρόσκλητος προκαλώντας τριγμούς σε ασφαλείς ισορροπίες κι οι ανατροπές διαδέχονται η μια την άλλη, μοιρασμένες σε σωστούς χρόνους,
Από την άλλη, η ματιά της συγγραφέως, μάς ταξιδεύει μακρυά, στο χιτέρικό Βερολίνο, και στους καθημερινούς ανθρώπους των μετόπισθεν:
Εκείνους που ,ενθουσιώδεις-κι ίσως με έναν φόβο κρυμμένο στις ανυπόμονες καρδιές τους- ξεπροβόδιζαν τα νιάτα της χώρας τους, για να ανανακτήσουν την εθνική υπερηφάνεια, και να εκδικηθούν την ταπείνωση των Βερσαλλιών, που σφράγισε την προηγούμενη γενεά και διέγραψε δυσοίωνο το μέλλον στη δική τους.
Εκείνους τους Γερμανούς που σταδιακά είδαν το αφήγημα του ναζιστικού μεγαλείου να μουντζουρώνεται από τα καπνισμένα ερείπια και το αίμα των νεκρών παιδιών, συζύγων κι αδελφών, όπως αυτό κατέφθανε σε σημειώματα από Ανατολή Δύση , Νότο και Βορρά, όπου έφθασαν ο χιτλερικός επεκτατισμός.. 

Στις σελίδες της Θεοδωρίδου ανανβιώνουν στιγμιότυπα που θυμίζουν το εμβληματικό βιβλόο "Μόνος στο Βερολίνο" του Hans Fallanda, οποίος με θάρρος μλιησε για την τραγωδία των καθημερινών Γερμανών στα μετόπισθεν ...Φιλήσυχoι οικογενειάρχες κάτω από το καχύποτο βλέμμα πανίσχυρων παραγόντων του ναζιστικού κόμματος,και μια πολιτεία που αποσυντίθεται αργά κ βασανιστικά.
Στα πρόσωπα γονέων που θρηνούν τα σκοτωμένα τους παιδιά -προς δόξαν του Τρίτου Ράιχ, όπως τα έδειξε και η Θεοδωρίδου- αχνοφέγγει το δάκρυ του ζεύγους Κβάγκελ, της Άννας και του Όττο από τις σελίδες του Fallanda.Ο μικρόκοσμος της πολυκατοικίας όπου κατοικούν κάποιοι ήρωες κ ηρωίδες στον "Γερμανό Γιατρό" θύμισε κάποιους από τους ήρωες του Φαλλάντα, όπως ο νεαρός Περζίκε, ομαδάρχης στα Ες Ες.
Τη μεταστροφή των Κβάγκελ του Φαλλάντα  και την συμβολική αντίσταση με τις κάρτ ποστάλ αφύπνισης των Γερμανών πολιτων εναντίον του αιμοδιψούς  Φύρερ τους, προσωποποίησε εδώ η Άννε, μια μικρή Sophie Scholl, που διάβηκε ως το τέλος την οδό του μαρτυρίου της, όντας από τους λίγοστους Γερμανούς που αντιστάθηκαν γενναία στο τυραννικό καθεστώς των Ναζί, επωμιζόμενοι το ύστατο τίμημα.
Κορυφαία όμως προσωπικότητα του έργου είναι ο γλυκύτατος στρατιωτικός γιατρός της Wehrmacht, Κρίστιαν Μίλερ, μια ευγενής φιγούρα από κείνες που δικαιώνουν την πολύπαθη παρουσία του Ανθρώπινου Γένους.
Αυτό το πρόσωπο συνοψίζει μιαν υπέροχη αντίφαση: 
Ένας Γερμανός αξιωματικός, που ήρθε να φωτίσει τις ψυχές των απελπισμένων Ελλήνων, διαβρώνοντας τον ναζιστικό ζόφο με το φως της αδιαπραγματευτης συμπόνιας.
Ένας πανίσχυρος κατακτητής που έθεσε εαυτόν στην υπηρεσία των υποτελών του, θυμίζοντας τη μυσταγωγία του Ιερού Νιπτήρος, καθώς καταθέτει την προνομιακή του θέση στην υπηρεσία των ανίσχυρων υπόδουλών του.
Ένας ιδιότυπος ιεραπόστολος,που ενεδυμένος την αιματοβαμμένη στολή της Wehrmacht γιάτρευε αδιακρίτως και άοκνα άρρωστα κορμιά και κουρασμένες ψυχές, δίχως να ζητά διαπιστευτήρια φρονημάτων.
Ένας όμορφος άντρας που ατενισε φωτεινούς ορίζοντες στη ζωή ακολουθώντας τα χνάρια του Αλσατού συμπατριώτη του, του Αλβέρτου Σβάιτσερ, του διακεκριμένου μουσικού - γιατρού, που πήγε στην Αφρική να διακονήσει τη Μαύρη Φυλή σε μια εποχή όπου θέριευαν τα φυλετικά μίση, όπως ο Γερμανός στρατιωτικός γιατρός έπραξε προς τους σκλάβους του Reich.

Από την ενωμένη του, πολύτεκνη και καλοπροαίρετη, οικογένεια "με τη χριστιανική αγωγή"- μέχρι τις υπεύθυνες ιατρικές σπουδές κι έναν τρυφερό έρωτα , ο επίατρος Μίλλερ εξελίσσεται ηθικά, μεταβαίνοντας από την αγάπη στην πατρίδα, στη συνειδητοποίηση ότι σκοτεινά πρόσωπα καπηλεύτηκαν αυτό το όμορφο ιδανικό μετατρέποντάς το σε φονικό όπλο: Μια εφιαλτική ματαίωση κάθε αξιοπρεπούς Γερμανού που οι εθνικές αυταπάτες τον συμπαρέσυραν στο μηχανισμό του Πολέμου- ενίοτε τον μετέλλαξαν σε δήμιο της ειρήνης και κάθε αρχής.

Χωρίς εξιδανικεύσεις, και με μια πειστική ψυχική διαδρομή ο φωτεινός επίατρος Κρίστιαν της Σόφης Θεοδωρίδου σπάει με πρωτόγνωρο τρόπο το δικαίως παγιωμένο στερεότυπο του "άτεγκτου Γερμανού τυράννου, που έμεινε -στην καλύτερη αγκυλωμένος- σε μια απαρασάλευτη πειθαρχία απέναντι στις εντολές του Ράιχ του, απαθής στην άμετρη οδύνη κι εξαθλίωση των αθώων υποτελών του".
Ο στρατιωτικός αυτός γιατρός των ναζιστικών δυνάμεων Κατοχής ζητά "απλώς" να παραμείνει άνθρωπος μέσα από το λειτούργημά του κι όχι ο -κατά τον όρο της Πασχαλίας Τραυλού στο Άγαλμά της-"πολεμάνθρωπος" που αξίωνε η στολή κι ο ναζιστικός αετός στο στήθος του.
Χωρίς την αχλύ καποιου αταίριαστου ρομάντζου από τα τόσο προσφιλή στο κοινό αίσθημα, χωρίς τον έρωτα κάποιας υπόδουλης γυναίκας, ο Μίλλερ αβίαστα επιλέγει στρατόπεδο: Τον Πάσχοντα  Άνθρωπο.
Ένας χαρισματικός "Ασκληπιός", έγινε ο επίατρος Μίλλερ, που ξόρκισε τη δυναστεία της Ασθένειας στη σκιά του "παππού Ιπποκράτη".
Ένας Κατακτητής που η δύναμη της Αγάπης τον έκανε Ελευθερωτή και γέφυρα ανάμεσα στους λαούς.
Ο επίατρος Κριστιαν Μίλλερ αντιπροσωπεύει μεταξύ άλλων και τήν αυτοκριτική που το γερμανικό έθνος χρωστά απέναντι στον εαυτό του και την ανθρωπότητα ολόκληρη για το ανεπούλωτο πλήγμα που κατάφερε στον Ανθρώπινο Πολιτισμό.
Θέτει κι εκείνος εν αμφιβόλλω την πορεία της Γερμανίας του και τον παραλογισμό ενός πολέμου, που σάρωσε κάθε ηθική, ξεμπροστιάζοντας το ανθρώπινο είδος πάνω στην πιο καλή του ώρα, τη στιγμή της απόλυτης τεχνικής ακμής του.
Είναι απόλαυση να παρακολουθείς αυτόν τον ωραίο γιατρό επί το έργον, ενόσο συμφιλιώνει τον ερωτευμένο άντρα με τον ευαισθητοποιημένο κι οξυδερκή επιστήμονα.
Συνάμα ωστόσο συμπάσχεις παράλληλα, με όσους τον πλαισιώνουν, αφού κάθε χαρακτήρας κερδίζει τη θέση του στο βιβλίο, αποτρέποντας τη μονομέρεια που προδιαγράφει ίσως ο τίτλος.
Εδώ τον Έλληνα αναγνώστη κάπου ίσως τον πληγώνει η συνειδητοποίηση της οδυνηρής οπισθοδρόμησης που βίωνε η ταλανισμένη χώρα μας σε σχέση με την προηγμένη Ευρώπη που, παρότι ενορχήστρωνε πολέμους, και μηχανορραφούσε εις βάρος αδύναμων κρατών, έκαμε και σπουδαία άλματα, στο πνεύμα, στην έρευνα, στην τεχνογνωσία κ στην επιστήμη.Το νησί υπογραμμίζει το χάσμα:
Η κακοδαιμονία του άγονου τόπου που θέλησε να καταπολεμήσει ο αγαπημένος μας επίατρος υπογραμμίζει πόσο ισχνή κι έκθετη ήταν η βασανισμένη Ελλάδα, παραδομένη στη φτώχεια, το κοντόφθαλμο ατομικό συμφέρον, τις προκαταλήψεις, τον αναλφαβητισμό.
Ο κύκλος της Κατοχής για το άγνωστο, αιγαιοπελαγίτικο νησί κλείνει με καθυστέρηση κάποιων μηνών όπως συνέβη στα -υπόλοιπα -Δωδεκάνησα όπου αυτό ανήκε.Αυτό θα σταθεί ιδιότυπα καθοριστικό για τις εξελίξεις.
        Το φινάλε της Θεοδωρίδου συγκινεί με τον λυρισμό του αναπαράγοντας γλυκά ενα αντιπολεμικό "εικαστικό μοτίβο" , που αναδεικνύει τη συμβολική γοητεία της Λογοτεχνίας, που ανακαλεί πίσω την λησμονημένη Ανθρωπιά χωρίς ίχνος διδακτισμού.
Για όλα αυτά ο Κρίστιαν Μίλλερ εγγράφεται στην ψυχή μας ως ο...συμπαθέστερος Γερμανός της Κατοχής σε βιβλίο τουλάχιστον. Μια ακτινοβόλα προσωπικότητα που- χωρίς τυμπανοκρουσίες- φλέγεται από έρωτα για τον Άνθρωπο που τη νιώθεις να γιατρεύει την ίδια την ψυχή σου.
Θεωρώ ότι όποιος αναγνώστης ανακαλύψει τούτον τον ωραίο Γερμανό, δε θα τον ξεχάσει ποτέ.
Ένας αθόρυβος ήρωας που η δική του Αντίσταση υπήρξε πιο σεμνή αλλά πολύ πιο ουσιώδης γιατί συμπεριέλαβε πολύ  πιο διαχρονικά διακυβεύματα από μια συγκεκριμένη συγκυρία, χωροχρονικώς προσδιορισμένη..
Το ιατρικό αυτό χέρι, που δε ζητούσε ταυτότητες αλλά μονάχα πληγή να γιατρέψει, συνέτριψε εν τέλει, δομικά το ναζιστικό ιδεώδες -όχι με τα όπλα συγκεκριμένων μαχών- αλλά προτάσσοντας τη Συμπόνια και το χριστιανικό Έλεος έναντι της Σκληρότητας του Ατομικισμού, της Αλαζονείας που ζητα τα εαυτής.
Κι αν ο Ναζισμός του Χίτλερ ηττήθηκε στο Βερολίνο το 1945, μονάχα η αλληλεγγύη των λαών κι αρχές σαν την  ανιδιοτελής προσφορά στον διπλανό μπορούν να εξαλείψουν τον τοξικό του σπόρο.
Αυτή είναι η κληρονομιά του...Κρίστιαν Μίλλερ ή καλύτερα του γλυκύ Χανς Λεμπέρτ που είναι ο άνθρωπος πίσω από τον μυθιστορηματικό ήρωα, και υπήρξε- τω όντι- ένας εκλεκτός επιστήμων ιατρός, ένας εξαιρετός Στρατιώτης -όχι της Wehrmacht, όπου τον έταξε η μοίρα, αλλά των Ιδανικών του Ανθρώπου όπου τον έταξε η δική του βούληση, και το δικό του μεγαλείο που έκανε την υπέρβαση.
Οφείλουμε να μην ξεχάσουμε τον γιατρό Λέπμερ, όχι ως φυσική παρουσία που πέρασε από τη χώρα μας, αλλά ακολουθώντας τον φωτεινό δρόμο της Προσφοράς του ως απάντηση στο Μίσος.
Τού χρωστάμε να διασώσουμε την ακριβή του προίκα όπως εύληπτα διαγράφεται από την πένα της Σόφης Θεοδωρίδου, κι αυτή η αφύπνιση της ψυχής είναι το υψηλότερος κέρδος από αυτό το μυθιστόρημα- πέραν της τέρψης που, αναντίρρητα, προσφέρει η ανάγνωσή του.
"Ο Γερμανός Γιατρός" της Σόφης Θεοδωρίδου αποτελεί, λοιπόν, ένα εντελώς διαφορετικό βιβλίο για την Κατοχή και μια πολύτιμη προσθήκη, όχι για την αναμφισβήτητη γοητεία του μύθου του αλλά για τις αξίες  που έρχεται να κηρύξει...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ

Σοφία Βόικου, Το Κορίτσι Της Ντροπής

                                         Σοφία Βόικου, Το Κορίτσι Της Ντροπής
                                                                                  Eίδος: Κοινωνικό
                                                                                  Βαθμολογία: 9/10

Η Σοφία Βόικου εδώ και χρόνια προσφέρει μυθιστορήματα γεμάτα ποιότητα- άλλοτε ιστορικά με σύντομα περάσματα από κρίσιμες περιόδους του 20ου κυρίως αιώνα, άλλοτε ταξιδιάρικα και διαφορετικά.

Εκείνο που τη χαρακτηρίζει είναι πως πάντα αναζητά νέους θεματολογικούς δρόμους, κι αυτό φάνηκε από το πρωτότυπο βιβλίο της "Η Πόλη Που Δακρύζει" όπου μας σεργιάνισε στη Βενετία του σκοτεινού ρομαντισμού με έναν τρόπο μαγικό.

Φέτος μας προσγειώνει στη σκοτεινή περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, εκπλήσσοντάς μας, όμως, γι άλλη μια φορά, καθώς με το "Κορίτσι Της Ντροπής" μάς φωτίζει μια εντελώς αθέατη αλλά βαθιά τραγική του παράμετρο- παραγκωνισμένη- ίσως γιατί ίσως σπιλώνει την αγιογραφία του εθνικού μύθου, που κάθε λαός διατηρεί στη μνήμη.
Ένα βιβλίο που αθόρυβα κι εντέχνως συγκλονίζει βαθιά τον αναγνώστη, εγείρονται προβληματισμούς πίσω από τις τραγωδίες των ανθρώπων που σαν ψηφίδες συνθέτουν τη Μεγάλη Εικόνα των δραμάτων της Ανθρωπινης Ιστορίας,

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ελλάδα 1960.Η Λένα μεγαλώνει σε μια φτωχογειτονιά της Αθήνας.Δυστυχώς όμως, ολή της η παιδική ηλικία σημαδεύεται από τη δημόσια κατακραυγή και την περιθωριοποίησή της για ένα σφάλμα που δεν είναι δικό της.
Η μικρή Λένη καλείται να κουβαλήσει το στίγμα του νόθου και μάλιστα ως καρπός ενός δεσμού ανάμεσα σε μια φτωχή Ελληνίδα, τη Βιολέττα  κι έναν Γερμανό στρατιώτη.
Τα ξανθά μαλλιά του αθώου κορίτσιου γίνονται ένας καθρέφτης οργής μιας κοινωνίας διαλυμένης, υποκριτικής, που ζητά εξιλαστήρια θύματα για τα τραύματα του Πολέμου, τις δικές της αθέατες προδοσίες, τη φυγομαχία της.
Η Λένη πρεπει να διαχειριστεί την απόλυτη περιφρόνηση του περιγύρου, αλλά και την αποσυναρμολόγηση της ίδιας της της οικογένειας.
Παράλληλα, διαγράφει τον δικό της δρόμο αναζητώντας να λύσει το οδυνηρό μυστήριο των ανοιχτόχρωμων χαρακτηριστικών της, μακρυά στη Γερμανία...
Από την άλλη, είναι ο Γιόχαν, ο γιος ενός κοινού ναζί εγκληματία πολέμου, ενός διαβόητου Ες Ες υπασπιστή:
Ένα αγόρι που ανατράφηκε στο βαυαρικό τοπίο κατάσπαρτο εντελβάις, στη σκιά του απόλυτου τοτέμ της ναζιστικής ελίτ-του ίδιου του Χίτλερ.Ένα παιδί που το ταχτάρισε η ίδια η Εύα Μπράουν και τώρα καλείται να βιώσει την κατακρύμνιση από την κορυφή του άριου θριάμβου στην απόλυτη ήττα.
Με τις μνήμες ενός Βερολίνου σαρωμένου από τους πεισματάρηδες Σοβιετικούς, ο Γιόχαν καλείται να ζήσειμε τη μνήμη της ντροπής και 

με το αίμα των χιλιάδων θυμάτων του πατέρα του
να "λεκιάζει τα ρούχα, τη σκέψη, την κοινωνική του ζωή και τους δεσμούς του".
Πώς τέμνονται οι δρόμοι αυτών των δυο θλιμμένων ανθρώπων που πληρωνουν αμαρτίες των γονέων τους;

Πώς θα αποτινάξουν το ακούσιο στίγμα για να χαράξουν το δικό τους φωτεινό χνάρι στη ζωή;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το νέο μυθιστόρημα της Σοφίας Βόικου, "Το Κορίτσι της Ντροπής" είναι ένα πραγματικά ξεχωριστό μυθιστόρημα ιστορικής υφής και κοινωνικών προεκτάσεων, για το οποίο η συγγραφέας αξίζει να νιώσει...περηφάνεια!
Η περίοδος του Β Παγκοσμιου Πολέμου είναι σίγουρα μια σκοτεινή, μά και συνταρακτική περίοδος που έχει απασχολήσει όσο ίσως καμιά άλλη τη Λογοτεχνία σε παγκόσμιο επίπεδο.Η ελληνική πεζογραφία δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση.
Από ανέμπνευστους συγγραφείς που αναπαρήγαγαν απλά σε μια εύκολη "σεναριακή συνταγή" οικογενειακά πολεμικά βιώματα παππούδων και γιαγιάδων,

μέχρι πραγματικούς τεχνίτες της πένας που στις ιδεολογικές συγκρούσεις του ΒΠΠ και στα ακραία ηθικά του διλήμματα βρήκαν πρόσφορο ηθικό έδαφος και φιλοσόφησαν γόνιμα την ίδια την ανθρώπινη φύση και την τραγικότητά της, 

φαίνεται πως όλα έχουν πια ειπωθεί για την περίοδο της Κατοχής και του Πολέμου.
Ήταν λοιπόν εμφανής ο κίνδυνος για τη Σοφία Βόικου να υποπέσει στην παγίδα της κοινοτυπίας ή της επανάληψης.Κι όμως!
Στο "Κορίτσι Της Ντροπής" την απέφυγε με περισσή μαεστρία.
Η αξιόλογη αυτή συγγραφέας, που όσο λίγοι με τόσο ευρεία αποδοχή επιχειρεί τολμηρές θεματολογικές ανατροπές γεμάτες δημιουργικότητα, φαντασία μα και ερείσματα στον ρεαλισμό, έκανε για μια ακόμη φορά την έκπληξη.
"Tο Κορίτσι Της Ντροπής" κατορθώνει να συγκινήσει, να ταρακουνήσει συνειδήσεις προκαλώντας το κοινωνικό μας αντανακλαστικό, και να κομίσει καινούρια ιστορική γνώση.
Η Σοφια Βόικου σε αυτό το βιβλίο εκκινεί από τον εφιαλτη της Κατοχής αλλά αποσύρει τη ματιά της από τα δύο ηθικά άκρα που ανέδειξε μοιραία η θύελλα του Πολέμου.
Στο "Κορίτσι της Ντροπής", δεν συναντούμε επικά κατορθώματα και τον άμετρο ηρωισμό των ανυπότακτων Ελλήνων που στη συντριπτική μερίδα τους προέταξαν μια λαβωμένη,αλλά αδιαπραγμάτευτη αξιοπρέπεια και ευγενείς θυσίες απέναντι στη βαρβαρότητα του κατακτητή, δείχνοντας τον δρόμο για την Ελευθερία.
Δεν σημειώνεται εστίαση ούτε τους προδότες, τους μαυραγορίτες και τους δωσιλόγους.
Με μια έμπνευση χωρίς τυμπανοκρουσίες η Σοφία Βόικου έφερε στο προσκήνιο ένα θέμα που η ιστοριογραφία κ η μνήμη έχει παραμερίσει:
Πρόκειται για μια κατηγορία θυμάτων του Πολέμου που κλήθηκαν να υποφέρουν βουβά, πληρώνοντας εγκλήματα που δεν τους αναλογούν:
Πρόκειται για τα παιδιά που γεννήθηκαν κι έζησαν στο πλαίσιο του Πολέμου ή  και εξαιτίας του...
Η πρώτη ομάδα ανάμεσά τους είναι τα παιδιά που γεννήθηκαν από παράνομους δεσμούς κατακτητών και κατακτημένων.
Αυτά εκπροσωπούνται από την περίπτωση της Λένας.
Είναι τα τραγικότερα πρόσωπα, διότι στη συνείδηση της κοινωνίας αποτελούν το τεκμήριο μιας ασυγχώρητης αμαρτίας και μια στάμπα ανεξίτηλη, που όλοι ζητούν να ξορκίσουν.
Η Λένα ήταν κόρη της νεαρής Αθηναίας Βιολέττας που η κοινωνία δεν της συγχώρεσε το "έγκλημα " ότι δεν ήταν "ηρωίδα", αλλά μια μέση, φοβισμένη κοπέλα, που ο τρόμος και η στέρηση παραμέρισαν κάθε σκέψη ιδεαλισμού ή υπέρβασης, (από αυτές που λατρεύει κάθε εθνικό αφήγημα) 

και την έστρεψαν στην με κάθε τίμημα επιβίωση.
Ένα τίμημα που όμως ουδέποτε συμπεριέλαβε άλλους.
Το εγκλημα της Βιολέττας ήταν ότι σε καιρούς θανάτου αυτή θέλησε μονάχα να ζήσει κι όχι "να πέσει ηρωικά"...Ήταν ότι σε καιρούς θλίψης,αυτή στα 20 της χρόνια, ήθελε απλά μονάχα να απολαύσει μικρές ανθρώπινες χαρές: Ένα δειλινό, ένα ευωδιαστό φουστάνι, μια σοκολάτα:

Αυτά, μπόρεσε να της τα χαρίσει ο Γερμανός δεκανέας Γκούσταφ, που κι εκείνος ανήκε στον γκρίζο μέσο όρο: Μπορεί να κολακεύτηκε από την ιδέα της άριας υπεροχής του έθνους του, αλλά δεν την αφομοίωσε μέσα του, και στις μέρες του Πολέμου αναζήτησε απλά την ηδύτητα ενός δροσερού θερμού κοριτσιού "να μοσχομυρίζει λεμονι ,μακρυά από την παγερή ανάμνηση της σκληρόπετσης,άτεγκτης αρραβωνιατικιάς του με την αψιά μυρωδιά των αλλαντικών και της κανέλλας".Μακρυά από το φόβητρο μιας μετάθεσης στο Ανατολικό Μέτωπο...
Αυτή η έμμεση συναισθηματική συναλλαγή του Γκούσταφ και της Βιολέττας τροφοδότησε το αίσθημα δυο απλών -ίσως κι αμήχανων- παιδιών, χωρίς υπερβάσεις και δραματικές εξάρσεις.
Καρπός αυτής της ανεπίκαιρης, παράνομης ένωσης στάθηκε το αθώο κοριτσάκι που από την πρώτη μέρα της ύπαρξής του χρίστηκε βάρος ανεπιθύμητο για όλους, και πιο πολύ για τη Βιολέττα, η οποία, από τις μέρες της Απελευθερωσης έμεινε μόνη και κλήθηκε να σηκώσει αβοήθητη το στίγμα της προδοσίας-  κι ας μη ζημίωσε κανέναν με τις προσωπικές επιλογές της για την αυτοσυντήρησή της.
Γιατί ενω οι αληθινοί δωσίλογοι υφάρπαζαν περιουσίες και θέσεις εξουσίας, στέλνοντας στον θάνατο έντιμους ανθρώπους κ αγνούς αγωνιστές, οι φτωχές γυναίκες που ερωτεύτηκαν στελέχη του κατοχικού στρατού πλήρωσαν τη χαμηλή κοινωνική τους θέση, μιαν ενστικτώδη οργή της ταλαιπωρημένης κοινωνίας, μα και την εν γένει δυσμενή θέση της Γυναίκας, που ήταν έρμαιο προκαταλήψεων.

Ειναι γνωστές οι στιγμές διαπόμπευσης αυτών των γυναικών όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλα και σε χώρες σαν τη Γαλλία, με αντιστασιακό κίνημα: Γυναίκες που -είτε από έκλυση ηθών, είτε από την τρομακτική πίεση του Λιμού που δοκιμασε τους αμάχους στις κατεχόμενες περιοχές-είτε απλά από έρωτα- ενέδωσαν σε ερωτικούς δεσμούς, με εκπροσωπους των δυνάμεων κατοχής γεύθηκαν ανείπωτες ταπεινώσεις περιφερόμενες σαν θεαμα τσίρκου, με το πλήθος να τις προπηλακίζει, να τις γυμνώνει, να τις πετροβολά, καταματώνοντάς τες.

Τέτοια στιγμιότυπα πρωτογονης οργής μιας απαίδευτης κοινωνίας εις βάρος εξιλαστηριων θυμάτων τα ζωντάνευσε με την σπαρακτική δηκτικότητα της πένας του ο Πάυλος Μάτεσις στη "Μητέρα του Σκύλου", όταν η νόθα Ραράου γίνεται μάρτυρας στον διασυρμό της μητέρας της από το πλήθος που [εξαιτίας δεσμού της με Ιταλό που της εξασφαλιζε φαγητό] 
την ξυρίσε και την διαπομπεύσε σε μια μασκαράτα -ίδια κι απαράλλαχτη με το Πανηγύρι των Τρελών στην "Παναγία των Παρισίων" όπου κακοποιήθηκε ο Κουασιμόδος του Βικτόρ Ουγκό,"φταίχτης", κι αυτός γιατί απλά "σκανδάλίσε" την...ευνομούμενη κοινωνία με την αθωότητά του!
Είναι, βλέπετε, διαχρονική η ανάγκη της κοινωνίας για "αποδιοπομπαίους τράγους".
Σε όλα τα μήκη και τα πλάτη: Πάντοτε η οχλαγωγία της μάζας, αποζητά μια "παραμόρφωση"& μια παρέκκλιση από τις κανονικότητες της, για  να περιπαίξει και να στρεψει την κατακραυγή της αποπροσανατολίζοντας από τη δική της ασχήμια.
Μια οποιαδήποτε βολική πρόφαση ώστε να αποσιωπήσει η κοινωνία τη δική της ενοχή, χωρίς να επωμισθεί καμια επίπτωση.
Αυτό ακριβώς το συλλογικό άλλοθι και τον καννιβαλισμό της αγέλης στους αδύναμους σκιαγράφησε αρχικά η πένα του Μάτεσι, βάζοντας τη μικρή Ραράου να γίνεται μάρτυρας στα πάθη της μητέρας της για να να εισπράξει κι εκείνη τον ...τίτλο "νόθα" και "σκύλος"...Η νομιμοφροσύνη  έχρισε ένα παιδί "ανεπιθύμητο αδέσποτο" να το κλωτσούσαν όλοι οι "καλοί, κι έντιμοι νοικοκυραίοι"...
Αυτό ακριβώς το πεπρωμένο επεφύλαξε στη μικρή Λένη ο κοινωνικός της περίγυρος.
Η Σοφία Βόικου περιγράφει αυτήν την κακοποίησή και τον σταδιακό κοινωνικό αποκλεισμό της παιδούλας, με έναν τρόπο παραστατικό που μάς προκαλεί αγανάκτηση σε σημείο πόνου, ίσως και αναδρομική ντροπή σε όλους μας για την αμετανόητη  απονιά που διακρίνει ακόμα τις κοινωνίες μας, παρά τα χρόνια που πέρασαν.
Μέσα σε όλα, υπάρχει η ευθύνη των επίσημων θεσμών που θα έπρεπε να προστατεύουν τους -έστω παραστρατημένους -ειδικά όταν διακυβεύονται παιδικές ζωούλες κι εκείνοι παραμένουν άτεγκτοι κι επικριτικοί.Σοκάρει η παρρησία με την οποία η συγγραφέας ξεμπροστιάζει τη στείρα ηθικολογία των νομοταγών, του ίδιου του κράτους, αλλά και της Εκκλησίας που θα έπρεπε να είναι καταφύγιο των διωγμένων , μα αντ'αυτού ,διατηρει το άκαμπτο πνεύμα ενός Ιαβέρη, δίχως ευελιξία κι κατανόηση που τόσο έχει ανάγκη το Απολολώς...
Σε αντίθεση, όμως, με τη σπιρτόζα Ραράου του Μάτεσι, η Λένη της Βόικου μέσα σε όλα αναδιπλώνεται σε μιαν εσωστρέφεια ανεπούλωτη και μια ομίχλη θλίψης τη σκεπάζει, όσο πασχίζει να ανακτήσει το δικαιωμα της στον αυτοπροσδιορισμό...
Η Λένη βιώνει μια δομική ήττα. Εντούτοις, διατηρεί μιαν αξιοπρέπεια αντλώντας ψήγματα αγαπης από τον παράξενο, ερωτευμένο  ζωγράφο που πασχίζει να της προσφέρει λίγο χρώμα, παραδομένος κ αυτός στις δικές του σκιές...

Η Βόικου παρακολουθεί όλη τη σκυφτή διαδρομή της θλιμμένης Λένης που ως Άτλαντας έφερε την αναλγησία της κοινωνίας και το αμάρτημα των γονέων της στους άφταιγους ώμους της, πληρώνοντας ένα τίμημα τόσο βαρύ οπως μόνο στους "αμνούς" φορτώνεται.
Οι διακυμάνσεις της Λένας ξεδιπλώνονται με ψυχογραφική διεισδυτικότητα.Δεν είναι όμως μόνον εκείνη.
                Στην άλλη όψη του ίδιου νομίσματος στέκονται και τα παιδιά των αξιωματούχων του Ναζισμού, που μετά τη συντριβή του Χίτλερ κλήθηκαν να επωμιστούν την τρομακτική ενοχή που αναλογούσε στην ήττα και στα έργα των άνομων γενητόρων τους, τους χειρότερους ίσως εγκληματίες πολέμου, που γνώρισε η Ευρωπαική Ιστορία.
        Η ιστορία του Γιόχαν λοιπόν εξετάζει ένα τυπικό δείγμα ενός παιδιου μεγαλωμένου στο ναζιστικό ιδεώδες γαλουχημένου στις συλλογικότητες της Hitlerjuengend.
Η περίπτωσή του αναβιώνει στιγμές από το Obersaltzberg όπως τις πρωτογνωρίσαμε στο βιβλίο τηςAngela Lackberg για την Εύα Μπράουν και πολύ όμορφα τις παρουσίασε στους έφηβους αναγνώστες ο John Boyne με το "Αγόρι στην Κορυφή του Βουνού"

Στην περίπτωση του Γιόχαν η Σοφία Βόικου συνοψίζει εύστοχα ετερόκλητες στάσεις απογόνων των ναζί μετα την πτώση του Βερολίνου και τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια της ήττας.

Υπήρχαν εκείνοι οι Γερμανοί που μόλις αποκαλύφθηκαν τα αποτρόπαια εγκλήματα των αξιωματούχων γονέων τους σοκαρίστηκαν τόσο, ώστε αποκήρυξαν κάθε πατρική κληρονομιά, απαρνούμενοι το ονομα τους, στρεφόμενοι στον φιλειρηνικό ακτιβισμό, και φτάνοντας κάποιοι στο σημείο να επιβαλουν ως και στείρωση στον εαυτό τους για να διακόψουν τη θλιβερή διαδοχή ενός "επισφαλούς DNA"!
Τέτοια περίπτωση ήταν η ανιψιά του Himmler των Ες Ες, ή ο πρωτότοκος γιος του Hans Frank, o Norman, που παντρεύτηκε αλλά επίσης αρνήθηκε να αποκτήσει παιδιά.

Ο δε βενιαμίν Νικλας Φρανκ έγινε πολεμικός ανταποκριτής, κι απέκτησε μια κόρη, αλλά εμπλούτισε την ιστοριογραφία του Πολέμου με καταγγελτικά βιβλία εναντίον του εγκληματία πατέρα του, όπως το "Behind the Shadow of 3rd Reich" για τα χρόνια της κυριαρχίας του πατέρα του στην κατεχόμενη λιμονοκτονούσα Πολωνία -εκπλήσσοντας με την οξύτητά του ,ενόσω γύριζε σε σχολεία και φορείς να διακηρύττει τον αντιφασισμό.
Είναι επίσης ο αμφιλεγόμενος γιος του Μάρτιν Μπόρμαν, που σχετίστηκε, και με την ιεροσύνη,  κι άλλες περιπτώσεις που τις έχει αποκαλύψει μεταξύ αλλων σε μιαν εξαιρετική εργασία ο ιστορικός ερευνητής Gerald Posner.
Από την άλλη, υπήρχαν κι οι αμετανόητοι, και δυο από τις ηρωίδες στη Βόικου φέρνουν στον νου την επωνομαζόμενη πριγκίπισσα των Ες Ες τη Gudrun Himmler που στήριζε τον πατέρα της και ηγέτη των SchutzStuffel SS, τον Χάινριχ Χιμμλερ ως το τέλος ,ενώ φυγάδευε κ στήριζε έκπτωτους ναζί, όντας τοτέμ όλων των νεοναζί.
Ομοίa περίπτωση ήταν η Έντα Γκέρινγκ, μονάκριβη του πανίσχυρου Στρατάρχη της Luftwaffe, Χέρμαν Γκαίρινγκ που τόσο τη λατρευε, ώστε η μέρα των γενεθλίων της ορίστηκε αργία στο Ράιχ! Ποτέ της δεν έπαψε να μιλα με αγάπη για τον καταδικασθέντα -και τελικά αυτόχειρα- στη Νυρεμβέργη πατέρα της κυνικά απαθής στον όλεθρο που σκόρπισε.

Ο δε Ρολφ Μένγκελε όταν- δεκαετία του 70 συναντησε τον καταζητούμενο πατέρα του, τον γιατρό των φρικαλέων πειραμάτων στο Άουσβιτς Γιόζεφ Μέγκελε - δεν τον κατέδωσε...

              Είναι ευφυής ο τρόπος που η Σοφία Βόικου ανεδειξε αυτήν την άγνωστη ειδικά στην Ελλάδα πλευρά της κληρονομιάς αυτού του Πολέμου. Ω, πόσο αστείρευτη πηγή πόνου και θυμάτων αμέτρητων έγινε αυτός ο Πόλεμος επιτέλους!]
Πόσα αμέτρητα ηθικά διλήμματα αηματοδότησε για τη γενιά του, καθορίζοντας όλη τη φυσιογνωμία του κόσμου και του 20ου αιώνα
Η λύση στο "Κορίτσι της Ντροπής" έρχεται με μια μοναδική αλλά και οδυνηρή φυσικότητα.
Δεν υπάρχει γλυκύτητα στο φινάλε, ούτε κάποιος παρηγορητικός εξωραισμός, διότι η Σοφία Βόικου είναι ταγμένη στην επιλογή να μην αποκρύπτει την αλήθεια, κι ας επιφέρει κόστος σε εύπεπτη γοητεία.
Τα βιβλία της Βόικου, λοιπόν, είναι γεμάτα εγκυρότητα, ζωντάνια και πηγαίο συναίσθημα χωρίς όμως καμιά προσπάθεια να εκμαιεύσουν την ευαρέσκεια μας μέσα από συγγραφικά ευρήματα και ανώδυνους ρομαντισμούς.
Με ήρωες πειστικούς και χειροπιαστούς συχνά αποδίδουν τις θλιβερότερες εκδοχές της ματαίωσης, ενώ γίνονται  και πηγή αβίαστης ιστορικής γνώσης από δύσκολους καιρούς...
Αυτή η αλήθεια είναι που διαποτίζει τα βιβλία της Βόικου με μια αυρα γλυκόπικρη πού λίγο αφήνει ένα μικρό τραύμα και ένα άρωμα από "Γλυκό Πικρό Λεμόνι".
Σαν την ίδια τη ζωή! Εκεί όμως κρύβεται η οδυνηρή γοητεία στα μυθιστορήματα της Σοφίας Βόικου που τα κάνει αξέχαστα...
Περιμένουμε με ζωηρό ενδιαφέρον το επόμενο μυθιστόρημά της, με τη βεβαιότητα ότι θα είναι κι αυτό εμπνευσμένο, βαδίζοντας σε νέους δρόμους κι όχι στην ασφαλή πεπατημένη.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ


Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΟΛΕΤΗΡΑ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ , δικηγόρου και Κυβερνήτη της Κατεχόμενης Πολωνίας ΧΑΝΣ ΦΡΑΝΚ, φωτογραφημένη το1942 στο επεταγμένο Κάστρο της Κρακοβίας , σε μια χώρα που αργοπέθαινε απο μια πολιτική γενοκτονίας...
Από αριστερά: Norman (3/6/ 1928):

Ο μελαγχολικός γιος που δεν απέκτησε παιδιά τιμωρώντας τον ευατό του για τα εγκλήματα του πατέρα του.
Sigrid (13/3/1927): Η πρωτότοκη που έζησε στη Νότια Αφρική
και πάντα υπερασπιζόταν τον πατέρα της.
Brigitte η ...μικρη: (13/1/1935): Η κόρη που ήθελε να πεθάνει στα 47 της χρόνια
όπως ο πατέρας της κ έφυγε όντως στα 47 από..καρκίνο.
Niklas(9/3/1939) :Ο βενιαμίν που αποκήρυξε τον πατέρα του, έγινε πολεμικός ανταποκριτής και γύριζε στη Γερμανία μιλώντας εναντίον της μάστιγας του Ναζισμού.Έγραψε βιβλία λίβελλους εναντίον του Hans Frank
Michael (15/2/1937) Ο γιος που υπερκατνάλωνε οκάδες γάλα και πεθανε απο παχυσαρκία
Brigitte, η σύζυγος: Γραμματέας στο δικηγορικό γραφείο του ναζί Χανς Φρανκ 5 χρονια μεγαλύτερή του, γνωστή για την ψυχρότητά της, λάτρις κι αυτή της πολυτέλειας που εξασφάλισε στον Φρανκ η λεηλάτηση της κατεχόμενης Πολωνίας, όπου οριστηκε Γενικός Κυβερνήτης.Υπέμεινε σιωπηλά τις απιστιές του.

Πάνος Αμυράς, Ο ΛΙΜΟΣ

                                                                        Ο Λιμός, Πάνος Αμυράς
                                           Είδος Αστυνομικό /Ιστορίκό
                                               Βαθμολογία: 10/10

                                    
Το συγγραφικό ντεμπούτο του δυναμικό.
Από τις πρώτες σελίδες του κατανόησα πως έχω να κάνω με ένα σημαντικό βιβλίο.
Και μόνον ο τίτλος του υπογραμμίζει τη σοβαρότητά του, φέρνοντας ρίγος κι ένα σφίξιμο στο στομάχι.

"Ο Λιμός" του Πάνου Αμυρά, (διευθυντή της εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος,) αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό μυθιστόρημα, που μέσα από μια αστυνομική υπόθεση διερευνά τη "λιγοτερο συζητημένη, αλλά ίσως την πλέον τραγική" παράμετρο της Γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα:
Δεν είναι άλλη από αυτήν της Πείνας που εξόντωσε 300.000 αθώους πολίτες , κυρίως, τους πρώτους 18 μήνες της σκλαβιάς...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Χειμώνας 1941.Η Αθήνα στενάζει κάτω από τη γερμανική μπότα, και λιμοκτονεί θυμίζοντας στοιχειωμένη πολιτεία, με σκελετωμένους ανθρώπους να τριγυρνούν πεινασμένοι κι απελπισμένοι στους παγωμένους δρόμους της.
Στο ξενοδοχείο Great Britaign η δολοφονία ενός αξιωματικού της Wehrmacht πυροδοτεί μια σκοτεινή υπόθεση, που καλείται να λύσει ο απότακτος υπαστυνόμος Νίκος Αγραφιώτης.
Ο επιθεωρητης θα καταδυθεί σε μια περιπλάνηση- από τους πονεμένους δρόμους, τα ακόλαστα καμπαρέ, το λιμάνι, μέχρι τις επαύλεις των μαυραγοριτών, και τα κολαστήρια της Γκεστάπο.
Οι έρευνές του Αγραφιώτη θα πραγματοποιηθούν κάτω από τις επίμονες πιέσεις των Ες Ες, της δοσιλογικής κυβέρνησης και την ανάδυση επικίνδυνων μυστικών.
Τον Νίκο Αγραφιώτη θα βοηθήσουν μια μυστηριώδης κοπέλα και ένας βετεράνος της Αστυνομίας που πασχίζει να σώσει δεκάδες ανυπερασπιστες ζωές.
Ο Νίκος Αγραφιώτης θα βρεθεί τελικά σε μια υπόθεση που υπερβαίνει τα στενά όρια μιας ανθρωποκτονίας και τελικά αναδεικνύει το μέγιστο διακύβευμα της ίδιας της εθνικής επιβίωσης.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Ο "Λιμός "είναι το παρθενικό έργο  του Πάνου Αμυρά 
και συνιστά ένα δυναμικό αστυνομικό μυθιστόρημα που διερευνά την Ιστορία φωτίζοντας μάλιστα άγνωστες πτυχές από την Αθήνα της Κατοχής .

Ειναι από τα συγκλονιστικότερα βιβλία που εχω διαβάσει 
      Αν και αποτελεί συγγραφικό ντεμπούτο, ο Λιμός είναι ένα πλήρες κι εξαιρετικά ώριμο βιβλίο, που τα έχει όλα:
Δυνατή πλοκή, αγωνιώδη τροπή, πειστικούς χαρακτήρες αλλά και την ιστορική εγκυρότητα,που απαιτεί το σοβαρό του θέμα.
"Ο Αμυράς με τον "Λιμό" του βαδίζει στα χνάρια του ευρηματικού Γιάννη Μαρή, εμπλουτίζοντας όμως την έμπνευσή του με την απαραίτητη δραματικότητα και το ιστορικό βάρος που αναλογεί στο θέμα του.
Έτσι ο "Λιμός" του ανήκει στα νουάρ μυθιστορήματα- με τη χροιά αστυνομικού μυστηρίου να διαποτίζει το δράμα που παίζεται στο πλαίσιο της Ιστορίας.
Γραμμένο σε ευέλικτη γλώσσα που ρέει αβίαστα, διατηρεί το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα.
Στο επίκεντρο έχουμε την τρομερή Πείνα που επήλθε στην Ελλάδα με την είσοδο των ναζιστικών στρατευμάτων.
Ως τυπικό δείγμα νουάρ του ΒΠΠ σίγουρα θα παραπέμψει  τον σύγχρονο αναγνώστη στη σειρά του Φίλιπ Κερρ, που παρέα με τον συβιλλικό και φλεγματικό πρωταγωνιστή του, τον επιθεωρητή Μπέρνι Γκούντερ, επιχειρεί μια επισκόπηση του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου πίσω από ένα αστυνομικό προκάλυμμα.
Αντιστοίχως, ο Πάνος Αμυράς επινοεί τον Έλληνα ομόλογο του Γκούντερ, τον υπαστυνόμο Νίκο Αγραφιώτη.
Πρόκειται για έναν παροπλισμένο αστυνομικό γύρω στα 35, που άνεργος πια βιώνει όλη την εξαθλίωση σε μια πόλη που αργοπεθαίνει.
Ο Νίκος Αγραφιώτης διαθέτει όλα τα γνωρίσματα του ιδανικού πρωταγωνιστή :
Γοητευτικός, αλλά όχι εξιδανικευμένος,
σιβυλλικός ώστε να επιβιώνει
λάτρης του γυναικείου φύλου αλλά όχι έκλυτος, 
μοναχικός, αλλά όχι μισάνθρωπος,
συμπονετικός,
δυσάρεστος στην κεντρική εξουσία και το καθεστώς,
αλλά όχι ριζοσπάστης ή περιθωριοποιημένος, 
έτσι ωστε να κινείται στις παρυφές της εξουσίας και να εμπλακεί σε κρίσιμα ζητήματα που φωτίζουν σκοτεινές πλευρές τις κατοχικής διακυβέρνησης.
Αυτός, λοιπόν, ο..."Έλληνας Μπέρνι" καλείται να ισορροπήσει σε ένα παιχνίδι θανάτου οχι μόνο του ενός,δολοφηνεθέντος αξιωματικού  Χάιντριχ Κράους, αλλά - τελικά- χιλιάδων...καθώς του ανατίθεται μια υπόθεση που κρίνει πολλά περισσότερα.
Επιτέλους, ένα έξυπνο μυθιστόρημα που δεν καταφεύγει στην εύκολο εντυπωσιασμό, ούτε εστιάζει σε μεγαλεπήβολες αποστολές και θρυλικές μάχες...
Ο "Λιμός" του Αμυρά αποστρέφει το βλέμμα από την όποια επική διάσταση του Πολέμου, και φέρνει στο προσκήνιο τη ζωή των αμάχων, που αποτέλεσαν τα βασικά θυματα του ΒΠΠ.
Δεν καταφεύγει ούτε στην εξ' ορισμού έντονη και τραγική πτυχή του Ολοκαυτώματος, αλλά επιλέγει ένα θέμα λιγότερο ηρωικό αλλά άκρως τραγικό, που πονά βαθιά τη συλλογική μνήμη όλων των Ελλήνων, προσλαμβάνοντας απρόσμενες πολιτικές και διεθνείς προεκτάσεις, που εκπλήσσουν.
Στο επίκεντρο ο συγγραφέας φέρνει την τρομερή Πείνα που επήλθε στην Ελλάδα τους χειμωνιατικούς μήνες του 1941, μετατρεποντας τα αστικά κέντρα σε πολιτείες φαντασμάτων, με εικόνες σκελετωμένων παιδιών να τσακώνονται μεταξύ τους γονατισμένα σαν σκυλιά για ένα κομμάτι ψωμί, που γελώντας τους πετούσαν Γερμανοί στρατιώτες, διασκεδάζοντας με την άκρατη δυστυχία τους.
Σπίτια, λίρες, κειμήλια περιήλθαν σε άνομα χέρια μαυραγοριτών για έναν τενεκέ λάδι.
Κάρα των δήμων μάζευαν αποσκελετωμένους που ξεψυχούσαν σα να ήταν απορριμματα.
Οικογένειες εγκατέλειπαν τους νεκρούς τους στον δρόμο χωρίς κηδεία, για να διατηρήσουν το δελτίο τους.
Βασική αιτία όλων ήταν, καταρχήν, η πολιτική αφαίμαξης των κατεχόμενων εδαφών που οι Γερμανοί ακολούθησαν στην πλειοψηφία των κατακτημένων χωρών, ενδεικτική της αδιαφορίας τους για κάθε αρχή ανθρωπισμού και την επιβίωση των ντόπιων πληθυσμών 
Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως με την ισχνή παραγωγή υπήρξε και άλλη μια εξοργιστική παράμετρος:
Πρόκειται για τον ναυτικό αποκλεισμό που επέβαλαν κυνικά οι Εγγλέζοι στη χώρα μας για στρατιωτικούς λόγους όταν αυτή κατακτήθηκε, κλείνοντας τις διόδους ανεφοδιασμού της χώρας σε τρόφιμα και καταδικάζοντας τα αστικά κέντρα σε Ασιτία, "ξεπληρώνοντας" με μια "παγίδα γενοκτονίας" τις θυσίες του ελληνικού λαού για την Ελευθερία των Εθνών...
Μια βρετανική εκδοχή της... "Realpolitik"- ενός στρατιωτικού κυνισμού που εν τέλει, δολοφόνησε χωρίς λόγο με έναν μαρτυρικό, παράλογο  Λιμό εκατόμβη αθώων- και μάλιστα από ένα σύμμαχό τους έθνος, όπως οι Έλληνες, που τόσο συνέβαλαν στον αγώνα κατά του Αξονα.

Ενας αγωνιώδης διπλωματικός αγώνας δρόμου εξελίχθηκε για να λειανθεί λίγο η κατασταση καπου στο τέλος του 1942...

 Ο Πάνος Αμυράς εισάγει την ιστορία του με έναν  μικρό ,σπιρτόζο και πάντα πεινασμένο πρωταγωνιστή του, φιλοτεχνημένο από τον ίδιο καμβά έμπνευσης που γέννησε τον Γιώργο Θαλάσση , τον Σπίθα και τν Γαβριά του Στέλιου Ανεμοδουρά.
Έτσι, ξεδιπλώνεται σιγά σιγά ένα αποτρόπαιο άλμπουμ σκηνών από τα ρακένδυτα Παιδιά Της Πείνας, βγαλμένο θαρρείς από το εμβληματικό βιβλίο διηγημάτων της Λιλίκας Νάκου "Η Κόλαση Των Παίδων".
Άλλωστε ο συγγραφέας φέρνει στο προσκήνιο την ίδια τη συγγραφέα, τη γλυκιά Λιλίκα Νάκου, που ως νοσοκόμα διακόνησε άοκνα τα ορφανά παιδιά του Λιμού βλέποντάς τα συχνά να σβήνουν στα χέρια της.

Αυτήν την εμπειρία της η Λιλίκα Νάκου την αποτύπωσε στην τόσο οδυνηρή της και γνωστή συλλογή διηγημάτων "Η Κόλαση των Παιδιών" - με τον Αμυρά να εντάσσει το πιο σπαρακτικό από τα διηγήματά της ,με τη "μικρή Ελενίτσα", αυτούσιο  μέσα στο έργο του.
Εμβληματικό πλέον βιβλίο  με το μικρό μέγεθος αντιστρόφως ανάλογο της σπουδαιότητάς του,Η Κόλαση των Παίδων  διαδραμάτισε κι έναν απρόσμενα πολιτικό ρόλο διεθνοποιώντας το ζήτημα του "ελληνικού" Λιμού, με τρόπο που θα τον μάθετε στο μυθιστόρημα του Αμυρά! Εκπληκτικό για μια συλλογη διηγημάτων!
Αυτό γιατί παρα την τραγωδία των προσώπων και της εκμηδένισης του ανθρώπου, ο "Λιμός" της Ελλάδας του 41- 42  έσερνε πίσω του ένα πολύπλόκαμο διπλωματικό γα'ι'τανάκι.
Ο συγγραφέας χαρτογραφεί την ανθρωπογεωγραφία του Λιμού κλιμακωτά εκκινώντας από τη βάση του καθημερινού πεινασμένου Αθηναίου για να φτάσει στους Μαυραγορίτες, στις Δυνάμεις Κατοχής, στην εξόριστη κυβέρνηση και τους ισχυρούς ηγέτες.
Έτσι, φωτίζει ένα παρασκήνιο πολιτικών ζυμώσεων που εκτείνονταν από την Αθηνα ,κι εξακτινωνόταν γεωγραφικά στην Τουρκία, την Αφρική  ως τον ελληνισμό των Η.Π.Α!
Μέσα σε όλα το μυθικό τούρκικο "Κουρτουλούς" με την μετ' εμποδίων επισιτιστική βοήθεια της εκεί ομογένειας κ κάποιων πονόψυχων Τούρκων προς τον λιμοκτονούντα ελληνικό λαό , μέρος της οποίας δε δίσταζαν να καρπωθούν αδίστακτα  και οι Γερμανοί ενόσο ξεφορτωνόταν στο λιμάνι του Πειραιά.
Κάπου εδώ συμπλέκονται πραγματικά και μυθιστορηματικά πρόσωπα , με τον μύθο να δίνει πνοή ζώσα στην ιστοριογραφική αλήθεια.
Το επισιτιστικό ζήτημα έχει προσεγγιστεί ακροθιγώς σε συγγράμματα όπως αυτό του Δημοσθένη Κούκουνα ή τη βιογραφία του παράγοντα της Siemens και χρηματοδότη των Ταγματων Ασφαλείας του Ράλλη - του αμφιλεγόμενου  Νικόλαου Βουλπιώτη  και τώρα γίνεται προσωποποιημένη υπόθεση κάνοντας τον αναγνώστη να συμπάσχει με τον Νίκο, την Έλλη κι άλλους δευτεραγωνιστές...
Ένα βιβλίο που παράλληλα με το σκοτεινό του πλαίσιο αφήνει να αναδυθεί η ελπίδα που πηγάζει από διάθεση για αγώνα χάριν ενός ευγενούς σκοπού που υπερβαίνει το άτομο.
       Το τέλος της ιστορίας όμορφο, ταιριαστό, προσφέρει μια αυτονομία στο βιβλίο, ωστόσο αφήνει περιθώριο για μια συνέχεια των περιπετειών με τον συμπαθή Νίκο Αγραφιώτη, έναν ήρωα που απρόθυμα αποχωρίζεται ο αναγνώστης.
           Ο "Λιμός" του Αμυρά λοιπόν είναι ένα σημαντικό βιβλίο και συνιστά πολλά παραπάνω από ένα αστυνομικό  μυθιστόρημα.
Αποτελεί  μια πολύτιμη ψηφίδα  για τον μελετητή της Κατοχής, καθώς καλύπτει ένα ιστοριογραφικά παραμερισμένο ζήτημα -έχοντας το ατού της βιωματικότητας μέσω των δυνατών χαρακτήρων του και της συναισθηματικής πινελιάς που του επιτρέπει η μυθιστορηματική του φύση, εν αντιθέσει με ένα συγγραμμα ή άρθρο Ιστορίας.
                 Ένα εξαιρετικό βιβλίο δράσης, γνώσης και σπαραγμού, καθώς είναι αδυνατόν Έλληνας κι εν γένει στοιχειωδώς άνθρωπος να μη συγκλονιστεί με την ταπεινωτική και άδικη φρίκη της Πείνας που δοκίμασε το πιο ανυπερασπιστο κομμάτι του λαού μας.
               Σε κάθε περίπτωση κλείνω το βιβλίο με πόνο, με μνήμη, και με την ευχή να υπάρξει αντίστοιχη συγγραφική συνέχεια ανάλογης δυναμικής για τον Νίκο Αγραφιώτη Πάνο Αμυρά συνεπαίρνοντας και προσφέροντας γόνιμη γνώση στον -Έλληνα- αναγνώστη.


Παπαιωάννου: Η Φωτογραφία Ως Πράξη Αντίστασης



                                         ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΑΜΥΡΑ

Ο Πάνος Αμυράς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.
Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στην ΑΣΟΕΕ αλλά γρήγορα στράφηκε στη δημοσιογραφία. Ξεκίνησε την καριέρα του από την οικονομική εφημερίδα Εξπρές.
Το 1994 εντάχθηκε στο δημοσιογραφικό δυναμικό του Ελεύθερου Τύπου, ενώ από το 2011 έχει αναλάβει τη διεύθυνση της εφημερίδας.
Έχει εργαστεί στο ραδιόφωνο της ΕΡΑ (Α΄ Πρόγραμμα) και στον ραδιοφωνικό σταθμό City FM.
Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.