Edna O' Brien , ΚΟΡΙΤΣΙ

                                                                                                    Edna O'Brien , Κορίτσι
                                                                                                                     Είδος Κοινωνικό

                                                    Βαθμολογία 8,5/10

Προσφάτως έλαβε χώρα μια σημαντική στιγμή για την Παγκόσμια Λογοτεχνία, καθώς η Ιρλανδή συγγραφέας ,Edna O' Brien Μικρές Κόκκινες Καρέκλες και το πρόσφατο "Κορίτσι"),

απέσπασε την υψηλότερη τιμητική διάκριση της Γαλλίας και χρίστηκε Ταξιάρχης του Γαλλικού Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών-  τίτλος που τής απονεμήθηκε από τη Γαλλίδα Υπουργό Πολιτισμού Roselyne Bachelot!

          Η βράβευση αυτή υπερβαίνει την "ατομική επιτυχία" και αποτελεί μικρή νίκη για την κοινωνική συνείδηση της Ευρώπης, διότι η 88χρονη πλέον O' Brien υπήρξε για πολλές δεκαετίες μια αληθινή επαναστάτρια κάνοντας τη γραφίδα της λάβαρο ενάντια στην καταπίεση, στην αδικία και στη βία, δίνοντας φωνή στην Καταπιεσμένη Γυναίκα ανά την Ιστορία.

 Η θεματολογία της Ο' Βrien δεν περιορίζεται στον συνήθη  εθνικό "εγωκεντρισμό" πολλών συγγραφέων, αλλά γίνεται οικουμενική γιατί  εξακτινώνεται γεωγραφικά,  όπου ο αιώνας της σπιλώθηκε από τις μεγαλύτερες ντροπές του Ανθρώπινου Πολιτισμού: Ο Πόλεμος και η καταπίεση της Γυναίκας:

Tα βιβλία της Edna O' Brien είναι... παγκόσμια, γιατί αγγίζουν όλο το φάσμα του παγκόσμιου σκηνικού κι όλα αποπνέουν μια διαχρονική αγωνία για τα μεγαλύτερα, τα πιο μαρτυρικά θύματα όλων των πολέμων: Τις Γυναίκες και τα παιδιά...

         Το 2014, ακούραστη πένα της ευαισθητοποιημένης Ιρλανδής  έκανε μια αιματηρή στάση στη Νιγηρία με το "Κορίτσι" της να γίνεται μάρτυρας απέναντι στη βαρβαρότητα της της εξτρεμιστικής ισλαμικής οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η 17χρονη Μάριαμ βλέπει την ξέγνοιαστη εφηβεία της στο αγαπημένο της σχολείο να ανατρέπεται βίαια όταν στελέχη της Μπόκο Χαράμ απήγαγαν εκείνη και αρκετές συμμαθήτριές της από το οικοτροφείο τους.

Η νεαρή μαθήτρια θα βιώσει ακραία βία σε μια αντρική κοινότητα που προπαρασκευάζει και συντηρεί πολεμιστές διαποτισμένους μίσος για τη Γυναίκα και τη χαρά.

Σε μια ατμόσφαιρα κτηνωδίας η νεαρή Μάριαμ θα πληρώσει το βαρύ τίμημα του "να εισαι γυναικα" σε μια φονταμενταλιστική κοινότητα αλλά θα καταφέρει να αποδράσει.

Εκεί όμως αρχίζει γι αυτήν μια νέα μάχη επανένταξης σε μια κοινωνία που την έχει στιγματίσει , γιατί έκανε το "έγκλημα" να επιστρέψει με "το παιδί του εχθρού"...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Edna O Brien χρόνια τώρα δε διστάζει να φέρει στο προσκήνιο τερατώδη εγκλήματα πολέμου που στιγμάτισαν τη σύγχρονη Ιστορία του κόσμου, μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο , με τη σύγχρονη τεχνολογία και τη γνώση απλά να συμβάλλουν στον ολοκληρωτικό τους χαρακτήρα.

Αυτή τη φορά ακούραστη και γεμάτη πνευματικό σφρίγος εστιάζει στη φρικιαστική δράση της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.

Στο όνομα του Αλλάχ η Μπόκο Χαράμ προσπαθεί λυσσαλέα να εκριζώσει κάθε θύλακα δυτικότροπων ελευθεριών και κάθε διαφυγή γνώσης με τις γυναίκες στο άμεσο στόχαστρο, επιδιώκοντας να απλώσει τα φονταμενταλιστικά δεσμά σε όλη την κοινωνικοπολιτική ζωή της Νιγηρίας.

Στο πλαίσιο της τρομοκρατίας που σπέρνει σε όλη τη χώρα άντρες της φοβερής Μπόκο Χαράμ το 2014 απήγαγαν 270 μαθήτριες μέσα από το ίδιο τους το σχολείο  στην περιοχή Τσιμπόκ.

Αυτά τα άτυχα κορίτσια σύρθηκαν ως "σκλάβες" και όμηροι στο ρυπαρό στρατώνα τους, εκτεθειμένα στις δολοφονικές ορέξεις τους.

80 από αυτές απέδρασαν και 26 απελευθερώθηκαν μετά  από διαπραγματεύσεις με τη κυβέρνηση της Νιγηρίας και την καταβολή λύτρων

100 όμως μαθήτριες παραμένουν ακόμη σε αυτήν την αλγεινή αιχμαλωσία- γεγονός αδιανόητο για τον 21ο αιώνα...

Η Edna O Brien ταξίδεψε μέχρι τη Νιγηρία και μίλησε με διασωθείσες με θουκυδίδεια μέθοδο ανασύνθεσης της αλήθειας που θα αποτελούσε πρώτη ύλη για το συνταρακτικό της μυθιστόρημα.

Αυτές τις κοριτσίστικες μαρτυρίες από την φονταμενταλιστική κόλαση η Ιρλανδή συγγραφέας τις αποτύπωσε στο πρόσωπο της μυθοπλαστικής ηρωίδας Μαριαμ, που προέρχεται από προφανώς μια χριστιανική οικογένεια της Νιγηρίας και στο πρόσωπο της συνοψίζονται τα μαρτύρια πολλών από τις άτυχες μαθήτριες που απήγαγαν και βασάνισαν οι τζιχαντιστές...

Η τόλμη της Edna O; Brien επεκτείνεται όμως και σε κάτι πέρα από τον αυτονότητο αποτροπιασμό που προξενεί η απροσχημάτιστη βαρβαρότητα των φανατικών.

Για την ακρίβεια η συγγραφέας εστιάζει σε ένα ακόμη βουβό έγκλημα μεγαλύτερο ίσως κι από την προηγούμενη κτηνωδία:

Την τάση της κοινωνίας -ακόμη και αυτής που εμφορείται από αρχές προοδευτικές- να "θυματοποιεί" τα ίδια θύματα, μέσα από την καχυποψία, τον στιγματισμό την περιθωριοποίηση! Είναι θαρρείς και τα ίδια τα θύματα καλούνται να λογοδοτήσουν για το ακούσιο πάθος τους και μετατοπίζεται σε κείνους το φορτίο της ενοχής.

              Ηθικά θεωρώ το διακύβευμα του βιβλίου αξιέπαινο.

Τεχνικά υπάρχουν μια σημαντική αδυναμία: 

           Το βιβλίο "Κορίτσι" είναι μοιρασμένο σε δυο μέρη.

Το πρώτο περιγράφει την απαγωγή και τις συνθήκες αιχμαλωσίας και- παρότι κάποιες αναφορές-τω όντι- σοκάρουν -είναι αρκετά συμπυκνωμένος ο χρόνος στο στρατόπεδο. Υπήρξε μια σχετική "βιασύνη".

Έτσι, παρά τη γλαφυρότητα, ο αναγνώστης δεν προλαβαίνει να αφομοιωθεί βιωματικά τη φρίκη που διαβάζει, αφού η πλοκή την προσπερνά σχετικά σύντομα για να περάσει στα επόμενα οδυνηρά...

Ίσως χρειαζόταν να σταθεί περισσότερο η συγγραφέας στην καθ' εαυτή εμπειρία και να αναδείξει πιο σφαιρικά τους χαρακτήρες που πλαισίωναν την ηρωίδα.

Με την ίδια πάντως τα καταφέρνει καλά.

Το μεγαλύτερο του βιβλίου αφιερώνεται στην απόδραση της μαθήτριας και στον "γολγοθά" της επανένταξης σε μια κοινωνία εχθρική, υποκριτική και άβουλη στην αντιμετώπιση του κακού.  Μια κοινωνία συνένοχη.

Ένας προβληματισμός που δεν περιορίζεται στα εφιαλτικά δρώμενα της Νιγηρίας αλλά άπτεται της "κουλτουρας του βιασμού" που διέπει δυστυχώς και τις δυτικές κοινωνίες, διαιωνίζοντας άδικα την οδύνη των θυμάτων κακοποίησης.

Το "Κορίτισι είναι σίγουρο πιο συμπαγές σύνολο από το προηγούμενο έργο της O Brien "Μικρές Κόκκινες Καρέκλες" που αποτέλεσε ξεχωριστή έμπνευση δοσμένη όμως με μια αφαιρετικότητα  σχεδόν ποιητική που δυσχέραινε σίγουρα τον "αμύητο" στο ιστορικό του υπόβαθρο αναγνώστη.

            Από τα βιβλία που σμιλεύουν την κοινωνική ευαισθησία και την οικουμενική συνείδηση του αναγνώστη ,το "Κορίτσι" αξίζει να διαβαστεί από κάθε Έλληνα για την πρωτότυπη αλλά και τόσο επίκαιρη θεματολογία του.

           Η μεγάλη κυρία της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας κερδίζει ένα βραβείο στις ψυχές των αναγνωστών γιατί στην 9η(!) δεκαετία της ζωής της παραμένει σαλπίγκτρια της αλήθειας και της γυναικείας δικαίωσης!

Antonio G. Iturbe, Η Βιβλιοθηκάριος του ΑΟΥΣΒΙΤΣ

 ΑΝΤΟΝΙΟ G. ΙΤURBE, Η Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς

                                  Είδος: Ιστορικό Δράμα

                                   Βαθμολογία : 10/10

                                   

Άλλο ένα βιβλίο για το Άουσβιτς;
Κι όμως... Πάντα υπάρχει κάτι καινούριο ή χρήσιμο να ειπωθεί σχετικά με αυτό το ύστατο άκρο της ανθρώπινης σκληρότητας που ξετυλίχθηκε σε αυτή τη γωνιά της Ευρώπης.

Αρκεί ένα απόθεμα ανθρωπιάς, αγωνίας και συγγραφικής οξυδέρκειας- μπορεί κι ευαισθησίας ...

Αυτή τη φορά "ξεναγός στη φρίκη" γίνεται ένα γλυκό κορίτσι με μια ιδιαίτερη αγάπη, που προδιαγράφει άλλωστε κι ο ίδιος ο τίτλος, αφού η κοπελίτσα αυτή γίνεται... "Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς"!

Η ηρωίδα που παίρνει φωνή από την πέννα του Αντονιο Ιτούρμπε, λοιπόν, αποδρά μέσα από τα βιβλία και ορθώνει τη δική της αντίσταση! Πρόκειται για ένα νεαρό κορίτσι την Ντίτα Κράους και υπήρξε πραγματικά.

Είναι η 14χρονη έφηβη Εντίτα Αντλέροβα(το αληθινό της όνομα) , η οποία καταφθάνει τον Γενάρη του 1944 στο Μπίρκεναου μαζί με τους γονείς της.

Εκεί εμπλέκεται θαυμαστά κι απροσδόκητα με τα βιβλία διασώζοντας κάτι από το φρόνημα των γύρω της...

Με αυτήν την πρώτη ύλη συντίθεται ένα από τα πιο συγκινητικά μυθιστορήματα σχετικά με το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα, που θα γεμίσει συναισθήματα και προβληματισμο κάθε ελεύθερη ψυχή.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Ντίτα είναι ένα από τα πολλά παιδιά που από το γκέττο του Τερεζίν κατέληξαν τελικά, στο Άουσβιτς.

Η διοίκηση των ναζί όμως επιτρέπει να ιδρυθεί μέσα στο Άουσβιτς για τους συγκεκριμένους εκτοπισμένους του Τερεζίν ένα οικογενειακό υποστρατόπεδο με ένα υποτυπώδες σχολείο για λόγους προπαγάνδας.

Σε αυτήν την απροσδόκητη όαση η Ντίτα Κράους κατορθώνει να περισώσει έναν κρυφό θησαυρό: 5-6 κακοδιατηρημένα βιβλία που ανοίγουν νέους ορίζοντες για τους φυλακισμένους δασκάλους και μαθητές-πέρα από το συρματόπλεγμα του στρατοπέδου..

Συνοδοιπόρος της Ντίτα ένα γοητευτικό μυστηριώδες αγόρι που σέρνει τις αλυσίδες των δικών του μυστικών, και κάνει την καρδιά της μικρής Ντίτα να χτυπήσει σε πείσμα του θανάτου που τη ζώνει.

Στο μεταξύ ένας μυστηριώδης φρουρός των Ες Ες πλευρίζει την πιο στενή της φίλη που βρίσκεται σε δίλημμα...

Κι όλα αυτά, ενόσω οι καμινάδες καπνίζουν νύχτα- μέρα, αλέθοντας κορμιά αθώων...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

"Βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς"!

Ένας τίτλος που κρύβει δυο έννοιες μεταξύ τους αντίθετες αν όχι αλληλοαναιρούμενες:

Από τη μια το Άουσβιτς, έμβλημα του ναζισμού και τόπος πραγμάτωσης του φριχτού ρατσιστικού του οράματος! 

Από την άλλη o μεγαλύτερος εχθρός και φόβητρο του χιτλερικού ολοκληρωτισμού: Tα Βιβλία!

            Ήταν 10 Μαϊου του 1933 όταν το νεοανελιχθέν ναζιστικό καθεστώς συγκέντρωσε μια λίστα προοδευτικών βιβλίων και τελικά τα έριξε εν μέσω αλαλαγμών στην πυρά.

Οι σελίδες των Φρόυντ, Ρέμαρκ, Στάινμπεκ, Ουγκό, Ντοστογιέφσκι, Τσβάιχ και άλλων, από λύχνοι μέσα στην πνευματική νύχτα, έγιναν πλέον, στάχτη... 

Ηταν τότε που ο Χάινε άρθρωσε τη ζοφερή του προφητεία:

"Εκεί όπου καίνε βιβλία κάποτε θα κάψουν και ανθρώπους"-όπερ κι εγένετο με τον ειδεχθέστερο τρόπο στα στρατόπεδα εξόντωσης

Αυτά τα δύο στάδια του δολοφονικού Ολοκληρωτισμόυ γεφυρώνει το παρόν μυθιστορημα του Ιτούμπε.

           Δεν είναι πρώτη φορά στη Λογοτεχνία, που ένα κορίτσι αντιστέκεται στην τυραννία με όχημα τη δύναμη των βιβλίων. Συνέβη στο τόσο ξεχωριστό βιβλίο του Μάρκους Ζουσάκ "Η Κλέφτρα Των Βιβλίων", όπου η μικρή Λίζελ , που σώζει βιβλία από τη ναζιστική πυρά κείνη τη νύχτα του Μάη ,

σαστισμένη παρατηρεί την κοινωνία της Γερμανίας να αποσυντίθεται κάτω από το ναζιστικό δηλητήριο, ώσπου καλείται να κρύψει έναν νεαρό Εβραίο κι η ζωή της αλλάζει...

            Τώρα, η Ντίτα Κράους από το Τερεζίν καλείται να διασώσει κι εκείνη μια χούφτα πολύτιμα βιβλία από τη θηριωδία των ναζί.

"Παράθυρα στο φως"- που θέτουν- τον νου -σε εγρήγορση, γίνονται τα φτωχικά αυτά βιβλία κι επιστρέφουν στους τροφίμους  την ανθρώπινη υπόσταση, που τόσο λυσσαλέα πασχίζουν με τις κακουχίες, τις ασύλληπτες ταπεινώσεις και την τρομοκρατία να τους αποστερήσουν οι ναζί.

Τα βιβλία γίνονται "φτερά, που δε φοβούνται τον ήλιο, αλλά ανυψώνουν τον Άνθρωπο- από το χθόνιο σκοτάδι- πιο κοντά στις ηλιαχτίδες του".

Υπό αυτό το πρίσμα ο Ιτούμπε παρουσιάζει την Ντίτα σα μια μικρή Σεχραζάτ που αφηγείται χωρία της κλασσικής λογοτεχνίας στα παιδάκια της.

Κάπως έτσι από το έργο του Ιτούμπε παρελαύνουν σε περιληπτικές αναφορές κλασσικά μυθιστορήματα όπως το "Μαγικό Βουνό" του Τόμας Μανν κι ο "Κόμης Μόντε Κρίστο", που αποκτούν συμβολικές διαστάσεις στη ζωή των αιχμαλώτων του Άουσβιτς.

Αυτή η διακειμενικότητα προσδίδει στη "Βιβλιοθηκάριο του Άουσβιτς" τη γοητεία ενός ιδιαίτερου κύρους και μοναδικό της ελάττωμα είναι ότι παρουσιάζει και το φινάλε των βιβλίων αυτών, πράγμα που θα αφαιρέσει την απόλαυση από κάθε δυνητικό αναγνώστη τους που δεν τα έχει ακόμη γνωρίσει.

Παρ'όλαυτα, η ζωοδότρα πνοή των βιβλίο εμφυσά ελπίδα κι επένδυση στην ίδια την αξία του Ανθρώπου...

Πέρα από τα βιβλία είναι κι ο ανθρώπινος παράγοντας που ο συγγραφέας αναπτύσσει με εξαιρετικό τρόπο, μέσα από ενδιαφέροντες χαρακτήρες...

   Όλοι οι όμηροι αφοπλίζουν με τη θέλησή τους για ζωή.

Ειναι η γλυκιά έφηβη Ντίτα Κράους που κερδίζει την καρδιά όλων με την ευσυνειδησία και την ανθρωπιά που αντιτάσσει στα θηρία.
Επιπροσθέτως, είναι ο παράξενος σύντροφός της,ο άλλοτε αθλητής Φρέντι Χιρς, με το εσωτερικό σφρίγος, που κουβαλά τους προσωπικούς του δαίμονες, και τους καταπνίγει για να δώσει δύναμη στους συγκρατούμενούς του και να αντισταθεί με τον δικό του τρόπο στα γερμανικά θηρία, που τους φρουρούν .          

Είναι η τρυφερή Μαργκίτ,  που έρχεται αντιμέτωπη με την πρόκληση ενός ακραίου, ισως κι απαγορευμένου, έρωτα, που συγκινεί τον αναγνώστη. 
Αντάμα με τους κεντρικούς χαρακτήρες αρμονικά ενταγμένοι στο κάδρο των εξελίξεων είναι κάποια υπαρκτά και αρκετά γνωστά πρόσωπα που σημάδεψαν την ιστορία του Άουσβιτς Μπιρκενάου. Συμβάλλουν όλα τους στη σκιαγράφηση του εφιαλτικού ολοκαυτώματος, που εκμηδένισε τον Ανθρωπο, εξευτέλισε τον σύγχρονο πολιτισμό, απαξίωσε την ίδια τη Δημιουργία και κατακρύμνησε τον ΄'ανθρωπο στο επίπεδο του Κτήνους για πάντα.
   Πρώτος από όλους είναι ο γελαστός γιατρός , ο Ες Ες υπολοχαγός, ο Γιόζεφ Μένγκελε , το πιο σατανικό ανθρώπινο πλάσμα που περπάτησε σε αυτήν τη γη. 

Δεν ανατριχιάζουν μόνο τα φριχτά εγκλήματά του Μένγκελε ή τα αδιανόητα πειράματά του πάνω στους ανυπεράσπιστους αιχμαλώτους [και ιδίως σε διδύμους, παιδιά ή εγκύους] αλλά κυρίως η μυθική ομορφιά του και το χαμόγελο, με το οποίο απολάμβανε τον πόνο που έσπερνε, επενδύοντας με ένα υπόστρωμα ανωτερότητας, Πολιτισμού κι επιστήμης τις μισάνθρωπες πράξεις του.
Αυτό το τρομερό πρόσωπο κάνει ένα πολύ ιδιαίτερο όσο και τρομακτικό πέρασμα στην πορεία της Ντίτα Κράους, δεν κατόρθωνει όμως να την κάμψει.

         Παράλληλα, συναντούμε ένα ερωτευμένο ζευγάρι Εβραίων του Άουσβιτς που ο έρωτάς τους θα σταθεί πάνω από τον θάνατο και τον τρόμο και θα γίνει θρύλος: Πρόκειται για την Μάλα και τον Ερντεκ που από τα πόστα των διερμηνέων προσπαθούν να βοηθήσουν τους συγκρατουμένους τους, μεθοδεύοντας τη δική τους απόδραση με τραγικά αποτελέσματα που ανήγαγαν την αγάπη τους σε σύμβολο.

Τούτη η  σπαρακτική ιστορία  άφησε το αποτύπωμά της στην Τέχνη και ενέπνευσε και την ελληνική αριστουργηματική ροκ όπερα "Μάλα- Η Μουσική του Ανέμου" του Νίκου Καρβέλα , καθώς και πλήθος έργων.

Ήταν τόσο  ευχάριστη έκπληξη να τη συναντήσω στις σελίδες του μυθιστορήματος αυτού!

Από την άλλη οι πρωταγωνίστριες μας, η Ντίτα κι η Μαργκρίτ θα παραδοθούν στα δικά τους ευγενή συναισθήματα και θα κυριαρχήσουν στις σελίδες και την ψυχή μας.

Θα δοκιμαστούν από διλήμματα, θα παλέψουν και θα γίνουν από εκείνους που έκαναν να ανθίσουν λουλούδια μέσα από την τέφρα των ανθρωποφάγων φούρνων του ναζισμού.

Αυτή είναι η "Βιβλιοθηκάριος του Αουσβιτς":

Ένα πορτρέτο της Φρίκης όπου έχουν τρυπώσει λιγες πινελιές ελπίδας και πίστης...
Ένα γνήσια αντιφασιστικό βιβλίο που πολεμά το μίσος μέσα από το φως των Βιβλίων και της Ανθρωπιάς

                                                                                              

Frank Goldammer, Το Tέρας

      Το Τέρας, Frank Goldammer

                                             Eιδος :Αστυνομικό

                                             Βαθμολογία: 10/10

Εκεί που το αστυνομικό μυστήριο συναντά την πιο οδυνηρή ιστορική περίοδο της ευρωπαϊκής Ιστορίας γεννιέται ένα συγκλονιστικό αποτέλεσμα που γεμίζει την ψυχή αποτροπιασμό κι αγωνία- αφήνοντας στον απόηχο την οδυνηρή απορία για τη θηριωδία του ανθρώπου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Μαξ Χέλερ είναι ένας επιθεωρητής που ζει στη Δρέσδη... Ενόσω βλέπει την πατρίδα του να καταρρέει κάτω από την αντεπίθεση των Συμμάχων αγωνιά για τους δυο γιους του που ακόμη πολεμούν σε μακρινά εδάφη και άγνωστες θάλασσες...

            Μια καθημερινότητα ανάμεσα σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς και συσσίτια με το δελτίο διαταράσσεται ακόμη περισσότερο όταν στην πόλη σημειώνονται μια σειρά από τρομακτικές δολοφονίες.

Μια φιγούρα ξεπηδά από τα σκοτεινά και κατακρεουργεί κορμιά, πλημμυρίζει στο αίμα μια καθημερινότητα γεμάτη ήδη θάνατο.Ο Χέλερ πασχίζει να ανακαλύψει το Τέρας που κρύβεται πίσω από αυτήν τη βαρβαρότητα...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Ο Goldammer στήνει επιδέξια ένα αστυνομικό θρίλερ με φόντο την πιο εφιαλτική περίοδο της Ιστορίας, τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο...Το "Τέρας", λοιπόν, αποτελεί ένα αστυνομικό μυστήριο που ακολουθεί τα χνάρια του πρόωρα χαμένου συγγραφέα Φίλιπ Κερρ, με τον σοσιαλιτστή και σίγουρα αντιναζιστή επιθεωρητή Μπέρνι Γκούντερ να επιλύει ειδεχθείς δολοφονίες ...

Πρωταγωνιστής του Goldammer είναι επίσης ένας Γερμανός επιθεωρητής ο Μαξ Χέλερ, παρόμοιων πολιτικών διαθέσεων ουδετερότητας μέσα στη ναζιστική θεομηνία.

Το πλαίσιο δράσης είναι η μεσαιωνική πόλη της Δρέσδης του 1945. Πρόκειται για μια πολιτεία γοητευτική, πανέμορφη- γεμάτη γοτθική επιβλητικότητα ,με εκκλησίες να ατενίζουν ουρανό και σπάνια έργα τέχνης, που αποτύπωσαν όλα το χνάρι μιας ολάκερης εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί αλλά σημάδεψε τη γερμανική κουλτούρα και τεχνοτροπία.

  Αυτή ακριβώς η πόλη τέθηκε στο στόχαστρο του σφοδρότερου αεροπορικού βομβαρδισμού όλόκληρου του Πολέμου, όταν το Απρίλη του 1945 εξαπολύθηκαν εναντίον της από τη RAF χιλιάδες εμπρηστικές βόμβες που την ισοπέδωσαν. Χιλιάδες άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί ή σκοτώθηκαν από ισοπεδωμένα κτίρια.

Δεκάδες μνημεία παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς σωριάστηκαν σε ερείπια κι έγιναν στάχτη κι αποκαίδια.

Η Δρέσδη αποτελεί -κι αυτή- ένα θλιβερό σύμβολο τυφλού ρεμβασισμού κι όση αγανάκτηση κι αν μάς προκαλούν τα ναζιστικά εγκλήματα- από τη μιαν άκρη της Ευρώπης ως την άλλη,

δεν μπορεί παρά κάθε έντιμος ιστοριοδύφης να συνυπολογίσει και την ισοπέδωση της Δρέσδης ως μια ακόμη ζοφερή σελίδα τούτης της Σύρραξης, που προσεγγίζει το έγκλημα πολέμου...

Αυτήν την πολιτεία μάς ιχνηλατεί ο Goldammer μέσα από τους σκυθρωπούς κατοίκους της και τη σκληρή  τους καθημερινότητα όσο ο πόλεμος οδεύει προς τη λήξη του παρασύροντας το απάνθρωπο Τρίτο Ράιχ στην κατάρρευση...

Εκείνοι έχουν μείνει πίσω να καταβάλουν το Τίμημα του Ηττημένου...

Ο Goldammer παρουσιάζει την τραγωδία του Πολέμου κι από την πλευρά εκείνων που τον ξεκίνησαν δίνοντας και σε αυτούς φωνή και δικαιώματα-εκείνα που τους στέρησε μια τυφλή οργή και η θέση τους στην λάθος πλευρά της Ιστορίας.

Πρόκειται για τους άμαχους πολίτες της Γερμανίας, τα αθέατα θύματα τούτου του πολέμου, που θα κληθούν να πληρώσουν τις ασύλληπτες θηριωδίες των συμπατριωτών τους !

Μέσα στο δυσοίωνο αυτό κλίμα σημειώνεται μια σειρά απάνθρωπων φόνων πρωτοφανούς αγριότητας...

Ο Μαξ Χέλερ ερευνά σε έναν τόπο όπου βασιλεύει ο θάνατος!

Έκτοτε, ο συγγραφέας ανακατεύει επιδέξια την τράπουλα των προσώπων και των υπόπτων ώστε να μας κατευθύνει σε πλήθος διαφορετικούς δρόμους...

Ωστόσο θα κατορθώσει να μας εκπλήξει φέρνοντας στην επιφάνεια ένα συγκλονιστικό οικογενειακό δράμα που θέτει αγωνιωδώς το ερώτημα για την ανθρώπινη φύση:
Ti τελικά συνιστά ένα "τέρας"; Ποιος πραγματικά είναι το τέρας και ποιος ο δολοφόνος;;;

Ένα κρίσιμο ερώτημα που καλείται να το απαντήσει κάθε εποχή αναζητώντας τελικά τον Άνθρωπο ανάμεσα στα τέρατα...

Vanessa de Haan, Αγρια Θάλασσα

                                                            Άγρια Θάλασσα, Vanessa de Haan
                                                                  Είδος: Ιστορικό Μυθιστόρημα
                                                                   Βαθμολογία: 8/10

The Restless Sea

Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Όσο κι αν πιστεύουμε ότι έχουν γραφτεί τα πάντα για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο , πάντα μια ταλαντούχα πένα μπορεί να μας εκπλήξει.
Αυτό πετυχαίνει η Βρετανή Βανέσσα ντε Χάαν με ένα μεστό ιστορικό μυθιστόρημα, την "Άγρια Θάλασσα", όπου θα μας μεταφέρει στιγμές από τη Μάχη της Αγγλίας και τις μάχες του Βρετανικού Ναυτικού στη θάλασσα, μέσα από τρία νεαρά παιδιά που ο πόλεμος τα ρίχνει στα άγρια νερά μιας βίαιης ενηλικίωσης... .

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
19369  Τζακ ανδρώνεται στη σκιά του Πολέμου, σαν αλήτης σε μια φτωχοσυνοικία του Λονδίνου.
Ανάμεσα στις εφηβικές συμμορίες και τη μικρή εγκληματικότητα, μονάχα η αθώα αδελφούλα του γίνεται το μοναδικό ανάχωμα ανθρωπιάς στην ψυχή του, ώσπου μια απόφαση τον στρέφει στη θάλασσα.
Οι νηοπομπές θα τον βγάλουν στα νερά της Αρκτικής και στον σκληρό χειμώμα της Ρωσίας με την αδελφούλα του μακρινή ανάμνηση.
Στην άλλη γωνιά της Αγγλίας, ο Τσάρλι ετοιμάζεται για μια ακόμη πτήση κυνηγώντας το όνειρο να γίνει ήρωας της Πολεμικης Αεροπορίας, σχεδιάζοντας το μέλλον του με την αρραβωνιαστικιά του, την καθωσπρέπει Ολίβια.
Η νεαρή Ολίβια ανακαλύπτει τον αγώνα για την επιβίωση όταν αναγκάζεται να εγκαταλείψει το αποστειρωμένο περιβάλλον της αριστοκρατικής της οικογένειας και να αντεπεξέλθει στις νέες πραγματικότητες, που επιβάλλουν ο πόλεμος και η συμβίωση με τη δύστροπη θεία Νάνσυ.
            Κι ενόσω τα γερμανικά Meschermitt και τα θορυβώδη Stukas ζώνουν με φλόγες και ουρλιαχατά το Λονδίνο όλα αρχίζουν να ανατρέπονται όταν ο Τζακ θα συναντήσει την Ολίβια, απειλώντας το καλοστημένο πλάνο  του Τσάρλι για το μέλλον του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η "Αγρια Θάλασσα" αποτελεί το συγγραφικό ντεμπούτο της Vanessa de Haan που κλήθηκε να ξεπεράσει δυο υφάλους:
       Αφενός ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελει μεν προνομιακό πεδίο (αφού μόνος του υποβάλλει ένταση συναισθημάτων) είναι, όμως, ένα θέμα που κυριαρχεί θεματολογικά την τελευταία 60ετία σε Λογοτεχνία, Κινηματογράφο και Ιστοριογραφία και τείνει να κορεστεί.
Επομένως, απαιτούνται πραγματικά πρωτοτυπες  και πολύ δυναμικές εμπνεύσεις για να προσφέρει κανείς κάτι αξιοπρόσεκτο πια.
Ο πήχυς είναι πολύ ανεβασμένος.
          Αφ'ετέρου, για ένα άρτιο αποτέλεσμα, απαιτούνται πλέον γνώσεις ιστορικές αλλά και τεχνικές προκειμένου να αναπαρασταθούν στιγμιότυπα των μαχών με εγκυρότητα και ζωντάνια.
Η συγγραφέας κατορθώνει σε έναν μεγάλο βαθμό να υπηρετήσει τις δυο αυτές παραμέτρους και να χαρίσει ένα αρκετά καλό μυθιστόρημα που επιφυλάσσει αρκετές συγκινήσεις και πρόσωπα που αγγίζουν τον αναγνώστη με το δράμα τους.
Δεν ξέρω για τους Εγγλεζους ή τους Αμερικάνους, πάντως, ειδικότερα για τους Έλληνες αναγνώστες "Η Άγρια Θάλασσα" παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς λίγα π΄ραγματα έχουμε δει για τη Μάχη της Αγγλίας ή τους Βρετανούς αμάχους, αφού στα ελληνόφωνα βιβλία έχουμε εστίαση συνήθως στον αγώνα της Γαλλίας και -δυστυχώς λιγότερο- των Σοβιετικών.
Με μια φράση,λοιπόν, "Η Άγρια Θάλασσα" είναι το οδοιπορικό ενηλικίωσης τριών νεαρών 'Άγγλων μέσα από την τρικυμία του πολέμου.
Η αφήγηση εξελίσσεται γραμμικά, χωρισμένη σε κεφάλαια που εστιάζουν κάθε φορά σε ένα από τους κεντρικούς πρωταγωνιστές ο οποίος στο επόμενο κεφάλαιο παραδίδει τη σκυτάλη της πλοκλης στον επόμενο.Αυτή η εναλλάγή καθιστά πιο ευέλικτη τη ροή.
Το πρώτο ατού του βιβλίου είναι πράγματι οι βασικοί του χαρακτήρες:¨
Ιχνηλατημένοι ικανοποιητικά, καθένας κουβαλάει το ατομικό του φορτίο παλεύοντας με τους δικούς του "δαίμονες".
Όλοι διατηρούν μια αυτόνομη γοητεία και κανείς δεν προβάλλει εξιδανικευμένος.
Ο Τζακ μεγαλώνοντας στο κοινωνικό περιθώριο πασχίζει να αναδυθεί από τον βούρκο και να σώσει από αυτόν και τη μικρή του αδελφή ως καθρέφτη της χαμένης αθωότητάς του...
Ο Τσάρλι αναμετράται με την ιδεατή εικόνα του ήρωα πατέρα του επιβάλλοντας στον εαυτό του το κυνήγι της τελειότητας, μα βλέπει το είδωλο αυτό να τσαλακώνεται βίαια από τις δοκιμασίες των μαχών, την απώλεια και τις αδυναμίες του.
Η Ολίβια εγκαταλείπει την ασφάλεια της αριστοκρατικής καταγωγής και καλείται να προσαρμοστεί στην άγρια φύση και σε μια χειραφέτηση που ζητά η καρδιά της και οι απαιτήσεις των καιρών...
Δίπλα τους ο συγκροτημένος Καρλ, ρρομαντικός Χανς, η αποπροσανατολισμένη, εύθραυστη Μπέτσι, ο καιροσκόπος Στουνγκ, ο Όττο, η εικόνα των χαμένων φίλων να χαμογελούν από μακρυά...
Όλες αυτές οι παράλληλες ζωές καθώς συμπλέκονται συνθέτουν ένα δράμα που γεννά πολλαπλά συναισθήματα και φυσικά αγωνία για την έκβαση και την τύχη όλων τους.
Μέσα από αυτές προβάλλουν ιδανικά όπως η φιλία, οι οικογενειακοί δεσμοί και η αυτοθυσία.
      Το άλλο στοιχείο που κερδίζει τις εντυπώσεις είναι σίγουρα οι εκπληκτικές περιγραφές από τη ζωή στο Πολεμικό Ναυτικό,οι νηοπομπές, οι συντροφικές σχέσεις, οι αερομαχίες, ο θάνατος, που καραδοκεί.
Πρώτη φορά εγώ σε μυθιστόρημα κατανοώ τόσο καλά τις συνθήκες σε ένα αεροπλανοφόρο, τις τεχνικές απαιτήσεις και τον σχεδιασμό ενός βομβαρδισμού από την πλευρά του επιτιθέμενου και κάτι από τον υποβρυχιακό πόλεμο.
Η Βανέσσα ντε Χάαν σκιαγραφεί ιδανικά την έξαψη της πτήσης, την αδρεναλίνη της μάχης, τη μοναξιά του ναυαγού, τον σαρκοβόρο πάγο, το αίμα, την εκμηδένιση του ανθρώπου κάτω από τη θηριωδία του πολέμου...
Είναι θεαματικό μια γυναίκα να γνωρίζει σε τόσο βάθος τέτοιες λεπτομέρειες από το σύμπαν των στρατιωτικών και φανερώνει πόσο βαθιά και υπέυθυνα έχει μελετήσει η ντε Χάαν το θέμα της.
Η μόνη αδυναμία που έχω να εντοπίσω είναι μια γενικότερη τάση που νιώθω ότι ενυπάρχει στη βρετανική σχολή για εκτενείς και παραστατικές περιγραφές τοπίων που συχνά είναι υπερβολικά αναλυτικές εις βάρος της πλοκής.
Προς το τέλος υπήρξε μια ανισομέρεια στην εικονοπλασία και στις καθεαυτές εξελίξεις που συμπυκνώθηκαν λίγο.
          Είναι όμως μια επουσιώδης επισήμανση πάνω σε ένα εν γένει αρμονικό σύνολο που κατορθώνει να παρασύρει τον αναγνώστη για να τού αφήσει στο τέλος ηχηρό αντιπολεμικό μήνυμα κι εναν βαθιά συγκινητικό απόηχο ανθρωπιάς!
Το συστήνω ανεπιφύλακτα- ειδικά για όσους θέλουν κάτι πέρα από την ελληνοκεντρική σκοπιά του φοβερού αυτού πολέμου, αναζητώντας να ανακαλύψουν ακόμη περισσότερες πτυχές του, πάντα με τον Άνθρωπο στο επίκεντρο.

Τίτσα Πιπίνου, Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο

                                     Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο, Τίτσα Πιπίνου
                                               Είδος : Ιστορικό Μυθιστόρημα
                                                  Βαθμολογία 10/10
                                

  
Παρότι η Ελλάδα τα μαύρα χρόνια 41- 44 γνώρισε Τριπλή Κατοχή από Γερμανούς Ιταλούς, αλλά και τους Βουλγάρους σε Μακεδονία- Θράκη, στη συλλογική συνείδηση δεσπόζει - καταλυτική- η παρουσία των Γερμανών , που έφερε το ιδεολογικό στίγμα αυτού του "αμετανόητου" ολοκληρωτισμού και συντόνισε τους δυο συμμάχους της στον διαμελισμό της δύσμοιρης Ελλάδας.
Έτσι, τα περισσότερα έργα - είτε στην ιστοριογραφία, είτε στον κινηματογράφο, είτε στην Λογοτεχνία και τα Εικαστικά- εστιάζουν στα φριχτά πεπραγμένα των Γερμανών, δίνοντας συχνά τον απενοχοποιητικό ρόλο του κομπάρσου σε Ιταλούς και Βουλγάρους.
Στην πραγματικότητα, όμως, ενώ οι Βούλγαροι έμειναν γνωστοί για την ακατέργαστη βαρβαρότητά τους, ήδη από τον Μακεδονικό Αγώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους ,οι πιο..."συμπαθείς και χαριτωμένοι" Ιταλοί υπήρξαν κι αυτοί πολύ σκληροί κατακτητές , με τη νησιωτική Ελλάδα μάλιστα να υποφέρει για πολύ περισσότερα χρόνια κάτω από τα δεσμά τους.
Ίσως η συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο και οι διώξεις που αρκετοί Ιταλοί υπεστησαν από τον Σεπτέμβρη του 1943 από τους άλλοτε συμμάχους τους τους Γερμανούς, τούς ξεπλένει παραπλανητικά από όλο το αίμα που έφεραν κι αυτοί στην Ελλάδα.
Από τους λίγους συγγραφείς που εστίασαν στην ιταλική κατοχή ήταν η Τίτσα Πιπίνου που, μέσα από μια ξεχωριστή κοπέλα και την οικογενειά της, μάς έδωσε μια σύντομη αλλά διαφωτιστική επισκόπηση της σκλαβιάς που γνώρισαν τα Δωδεκάνησα από τους άπληστους Ιταλούς που κάτω από το καθεστώς του Μπενίτο Μουσολίνι οραματίζονταν ήδη κυριαρχία στη Μεσόγειο...
"Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο" διαφωτίζει με έναν πολύ εύληπτο τρόπο αυτό το επίσης δραματικό κομμάτι της Ιστορίας μας, μέσα από μια πληθώρα ατομικών παθών

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Δωδεκάνησα 1937.Η Άννα είναι η τρίτη κόρη της Δωροθέας και του ονειροπόλου Νικηφόρου -η πιο φιλελεύθερη & πιο παραμελημένη από τις 3 αδελφές, την πειθαρχημένη Πηνελόπη, που προετοιμάζεται για τον κοινωνικά ιδανικό γάμο, και την ανέμελη Φραγκίσκη, που απολαμβάνει να εξερευνά τη φύση.Ασφυκτυώντας κάτω από τον ιδεοληπτικό συντηρητισμό της δεσποτικής γιαγιάς της, κι έναν ορίζοντα κλειστό για ένα κορίτσι δίχως προίκα, η Άννα εγκαταλείπει το φτωχό ιταλοκρατούμενο νησί της και μεταβαίνει στη Ρόδο να βρει την τύχη της.
Η συνάντησή της με την κορυφαία μοδίστρα της εποχής τη Φραγκολεβαντίνα μανταμ Φλώρα θα της δώσει την ευκαιρία που αναζητά. Υπό την καθοδήγηση εκείνης, η Άννα θα αναδείξει το ταλέντο της , που θα της ανοίξει τις πόρτες των σαλονιών, προσφέροντάς της σύντομα την καθιέρωση.
Συμπαραστάτριά της θα έχει την ξαδέλφη της, τη γλυκιά Βερονίκη, που απρόσμενα θα γνωρίσει τον αλέγκρο Ιταλό αξιωματικό Ντάριο 
Στη Ρόδο, όμως, η Άννα θα συναντήσει τον Ιταλό μηχανικό Αλεσάντρο Κιοράντο και μαζί του θα παραδοθεί στη δίνη ενός κρυφού έρωτα, που θα δοκιμαστεί σκληρά:
Ο φοβερος πόλεμος θα ανατρέψει τις ζωές όλων.Οι φιλήσυχοι άνθρωποι θα αναμετρηθούν με τον φόβο, την απώλεια και τη ναζιστική θηριωδία.
Όλοι θα δουν τις ως τότε ισορροπίες να ανατρέπονται, ενώ μια επιστροφή θα σαρώσει τις πρότερες προκαταλήψεις.
Η δε Άννα θα χάσει τον Αλεσάντρο και πιεσμένη από την αμείλικτη κοινωνική κατακραυγή θα οδηγηθεί σε έναν συμβατικό γάμο.
 Η μοίρα όμως έχει διαφορετική γνώμη και καραδοκεί να πει την τελευταία της λέξη...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
"Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο" της Τίτσας Πιπίνου αποτελεί ένα από τα πιο  πλούσια, μεστά και γοητευτικότερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει με θέμα την Κατοχή.
Αυτό είναι από τα ελάχιστα μυθιστορήματα που εστιάζει στην παρουσία των Ιταλών κατακτητών κι όχι των Γερμανών.
Αισθάνομαι ότι ο λίγο "αφελής" τίτλος το αδικεί και προδιαθέτει ίσως για ένα πιο "ανάλαφρο και μονοδιάστατο" ανάγνωσμα, ενώ το μυθιστόρημα της Τίτσας Πιπίνου προσφέρει πολλά περισσότερα, καθώς αποτελεί μια πολυπρόσωπη ηθογραφία με πλούτο συναισθημάτων, διαθέσεων και εικόνων!
Κοιτά κατάματα τα άλλα δυο δημοφιλέστερα ελληνόφωνα μυθιστορήματα με θέμα την ιταλική κατοχή.
Ανάμεσά τους φυσικά κυριαρχεί το αριστουργηματικό "Μαντολίνο Του Λοχαγού Κορέλι" από τον Λουί ντε Μπερνιέρ, που  μίλησε κι αυτό για την ιταλική κατοχή- στα Επτάνησα, δίνοντας όμως μια θεώρηση αντιμιλιταριστική, γεμάτη ανθρωπισμό, με τον φωτεινό και γλυκύ μουσικό αξιωματικό Αντόνιο Κορέλι να αποτελεί προσωποποιημένη καταγγελία του Πολέμου και τον τραγικό Κάρλο Γκουέρτσο να προσωποποιεί την αυτοθυσία του αγνού έρωτα.
Από την άλλη, ο Στέφανος Λίβος με το "Μυστικό του Λεβάντε" προσέγγιζε κι αυτός την ιταλική κατοχή  στα Επτάνησα επίσης ανθρωποκεντρικά, με μιαν αμείλικτη ιστορική εγκυρότητα κι αληθοφάνεια στους ήρωές του , χρησιμοποιώντας μια γλώσσα χωρίς λυρισμό και λογοτεχνικά σχήματα.
"Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο" ξεχωρίζει γιατί αγγίζει πειστικά το περιπετειώδες ζήτημα της ιταλικής κατοχής στα Δωδεκάνησα πριν τον πόλεμο και μέχρι το οριστικό τέλος του για τα νησιά, το 1947, φανερώνοντας το δράμα των καθημερινών ανθρώπων, με μια γλώσσα καλοδουλεμένη, που διατηρεί άσβεστη τη φλόγα της αγάπης και τον συναισθηματισμό της.
Η Τίτσα Πιπίνου, τιμώντας τη ροδίτικη καταγωγή της, εστιάζει στην ιστορία των Δωδεκανήσων και στο βίωμα της ιταλικής κατοχής που διαδέχθηκε την οθωμανική.
Είναι εμφανές ότι γι' άλλη μια φορά, έχει πραγματοποιήσει φιλόπονη ιστορική έρευνα και εχει αξιοποιήσει ιδανικά τις βιβλιογραφικές πηγές της και τις μαρτυρίες, ώστε να αναπαραστήσει γλαφυρά και πιστά το σκηνικό εκείνης της εποχής στον αναγνώστη.Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο ανάγεται σε μια πολύ ζωντανή ηθογραφία.
Η βιοπάλη και η καταπιεσμένη θέση της γυναίκας αναδεικνύονται από κάθε πλευρά, μέσα από το χτίσιμο των χαρακτήρων και της ίδιας της πλοκής.
Μια σχεδόν εξοργιστική εθιμοτυπία που υπακούει σε και μια διαστρεβλωμένη μητριαρχική εξουσία καταπνίγει την ελευθερία και υποσκάπτει την ατομική ευτυχία και ρην αυτοπραγμάτωση , εκεί που το να γεννηθείς κορίτσι τελευταίο στη χρονική σειρά συνιστούσε καταδίκη κι αιτία κοινωνικής περιθωριοποίησης!!
Εκπρόσωπος αυτής της τάσης η γιαγιά Πηνελόπη , η πρωτοτοκη εγγονή της, κη μητέρα, η Δωροθέα.
Η συγγραφέας όμως κατορθώνει να ιχνηλατήσει την κοινωνική αλλαγή που επιφέρουν οι καιροί, οι ανατροπές και φυσικά μια νέα γενιά που ζητά να σπάσει τα ανόητα στεγανά.
Ασφαλώς η κεντρική ηρωίδα η Άννα αντιπροσωπεύει την επιθυμία του ατόμου για αυτοδιάθεση κι αυτοπραγμάτωση κυνηγώντας τα όνειρά της και παραδινόμενη στα πάθη της. Δεν είναι όμως μόνον η Άννα, καθώς την πλαισιώνουν πλήθος χαρακτήρων άρτια σκιαγραφημένων.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Λουκής, ένας άντρας θλιμμένος, αλλά οξυδερκής που θα παλέψει με το κοινωνικό στίγμα και τον ανεκπλήρωτο έρωτά του.
Ή δε Πηνελόπη θα διαπιστώσει πόσο λανθασμένο και παραπλανητικό ήταν το κοσμοείδωλο που της υπέβαλε 
Είναι ο μακρόθυμος Μαρής Κομνηνός που αντιτάσσει την καλοσύνη στις δοκιμασίες της ζωής.
Από την αλλη, ο ιταλικός πόλος στη μυθοπλασία εκπροσωπείται από ανθρώπους της λογικής , που εμφορούνται από δημοκρατική αντίληψη και θα γευθούν τη ναζιστική σκληρότητα...
Ασφαλώς, ο Αλεσσάντρο αλλά και ό Ντάριο ή ο τραγικός αξιωματικός Βιτόριο διατηρούν την ανθρωπιά τους και απέχουν από το μοτίβο του άδικου κατακτητή.
Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιος Ιταλός ήρωας που να ανήκει στους αμετανόητους φασίστες., εντούτοις, η συγγραφέας κατορθώνει να παρουσιάσει τους φαύλους ηγέτες σαν τον Ντε Βέκι και τον αφελληνισμό που επιχείρησαν.
Η καθεαυτή πλοκή εκτυλίσσεται γραμμικά με ορισμένα επεξηγηματικά φλας μπακ, σχετικά με το υπόβαθρο των ηρώων.( Σε κάποια σημεία ίσως αντί της περιγραφής θα προτιμούσα απευθείας διαλόγους.)
Εντούτοις, η γενική εντύπωση είναι πως "Το Κορίτσι του Αλεσσάντρο" είναι ένα μυθιστόρημα με εναλλασσόμενες εικόνες και πρόσωπα , που κυλάει ευχάριστα και διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον, μέχρι την τελευταία του σελίδα, συνδυάζοντας την αγάπη και την Ιστορία.
Πρόκειται για ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα, όμορφο, αέρινο αλλά και δραματικό, όπως το υπέροχο και αντιφατικό εξώφυλλό του, με την πανέμορφη φινετσάτη κοπέλα στον φόντο του πολέμου.
Συνιστά μια ιδανική αναγνωστική επιλογή- ειδικότερα για το επετειακό κλίμα των ημερών.

Πέτρος Κυρίμης, Κάποτε Στον Πειραιά

                                                                       Κάποτε Στον Πειραιά, Πέτρος Κυρίμης
                                             Είδος: Κοινωνικό 
                                            Βαθμολογία :9,5/10

Σελίδες 280
Τιμή 14,40€
Εκδόσεις Κλειδάριθμος

Το 2019 κυκλοφόρησε ένα κοινωνικό μυθιστόρημα που φέροντας κάτι από τη δραματικότητα και τη  συγκίνηση των χρυσών ημερών του ελληνικού κινηματογράφου, μου θύμισε, παράλληλα, κάτι από τους μεγάλους πεζογράφους της Μεταπολίτευσης.

Το "Κάποτε Στον Πειραιά" του Πέτρου Κυρίμη είναι ένα από τα πιο δυνατά κοινωνικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν τελευταία, και αυτό φανερώνει η Ανατύπωση που ήδη έγινε από τους πρώτους μήνες της κυκλοφορίας του.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε έναν Πειραιά που επουλώνει τα τραύματα του Εμφυλίου και υποδέχεται τον Έκτο Αμερικανικό Στόλο μεγαλώνουν τέσσερις φίλοι:

Ο περήφανος και αψύς Λουκάς, που ονειρεύεται ταξίδια,
ο εύπιστος Αντώνης, που τρέμει τα καράβια,
ο ευαίσθητος Νάσος, που ονειρεύεται να σπουδάσει
κι ο ταλαντούχος ζωγράφος Νικόλας,

κάτω από τη ζηλόφθονη ματιά του ευκατάστατου Βασίλη, που μάταια διεκδικεί μια θέση στην παρέα τους.

Κοινό  σημείο των τεσσάρων η φτώχεια και η απουσία του πατέρα.

Την ανεμελιά τους σκιάζει η προφητεία μιας τσιγγάνας που βλέπει τη σκιά του θανάτου
να επικρέμεται πάνω από τους τρεις ...

Σε μια άλλη γωνιά του Πειραιά, η μοναχική, τρυφερή Ελένη αγναντεύει τα καράβια από το παράθυρο του ορφανοτροφείου κι ονειρεύεται να αποδρασει από τη δυναστεία του σκοτεινού επιστάτη...
Κανείς όμως δεν μπορεί να αποδράσει από το πεπρωμένο του.Ποιος θα επιβιώσει από τις περιδινήσεις του χρόνου και τα τερτίπια της Μοίρας, διασώζοντας την ψυχή του κι όσα ονειρεύτηκε;
Ποιος θα αντέξει στα φοβερά μυστικά που θα έρθουν στο φως για να φέρουν σκοτάδι;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Το "Κάποτε στον Πειραιά" είναι ένα από τα πιο συγκινητικά και δυνατά
ελληνικά μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων.
Με ευαισθησία, ο Πέτρος Κυρίμης συνθέτει ένα κοινωνικό δράμα που εκτυλίσσεται
με όρους και δομή αρχαίας τραγωδίας.
Έχουμε κι εδώ γνώριμα μοτίβα του αρχαίου θεάτρου όπως η άγνοια, η τραγική ειρωνεία και η αναγνώριση...
Κάτι που προσδίδει θεατρικότητα στο βιβλίο είναι πως ανάμεσα στην πλοκή έχουμε Ιντερμέτζα με χορικά.
Η αφήγηση είναι άναρχη και ιδιαζόντως εκφραστική.
Πρώτος αφηγητής δεν είναι κάποιος ήρωας, ούτε ο απρόσωπος "παντεπόπτης συγγραφέας", αλλά εκείνος που πραγματικά επισκοπεί τα ανθρώπινα στα μήκη και τα πλάτη-ο πανταχού παρών...Χρόνος, σε μια προσωποποίηση παράξενη που έχει κατι απο υπερρεαλισμό!
Εκείνος ανοίγει την "αυλαία του δράματος", λοιπόν, για να παρελάσουν οι άνθρωποι, σα μαριονέττες της Μοίρας, που από την αρχαιοελληνική παράδοση συνιστά την αναπόδραστη διαφεντεύτρια όλων.
Στη συνέχεια επανέρχεται η τριτοπρόσωπη αφήγηση με κάθε ήρωα να αποκτά το δικό του κεφάλαιο...
Αιφνιδιαστικά κι εμβόλιμα στο κείμενο ξεπηδούν και κάποιοι μονόλογοι εκ μέρους κάποιων από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές, που μας συστήνουν μύχιες σκέψεις και εξηγήσεις καταστάσεων. 
Πρόκειται, γενικά, για ένα κείμενο "ανένταχτο", που κάθε φορά αλλάζει αφηγηματικά και υφολογικά προσωπεία, προκειμένου να αγγίξει ολόπλευρα τις τραγωδίες των ηρώων χωρίς να αφήνει αθέατες πλευρές.
Με αυτόν τον τρόπο υποβάλλεται 'ενας τρυφερός λυρισμός που συνδυάζεται ιδανικά με μια γλώσσα ενίοτε σκληρή, δηκτική- αμείλικτη σαν τη ζωή, μα πάντα εκφραστική, να "δονείται" από τον παλμό ψυχών και καταστάσεων.
Αυτός ο αιφνιδιαστικός λυρισμός που πλαισιώνει με τρυφερότητα και την αχλύ της εξευγενισμένης ομορφιάς  κάποιους ήρωες, έρχεται σε αντίφαση με τη βρόμικη πλευρά και την εξαχρείωση, που διέπει τη ζωή στα καταγώγια της Τρούμπας, στους λασπερούς δρόμους της κοινωνικής αδικίας, πίσω από τις κλειστές πόρτες.
Άλλοτε στοχαστικός λοιπόν, άλλοτε σκληρός, άλλοτε σπαρακτικά ονειροπόλος ο λόγος του Πέτρου Κυρίμη 
μού έφερε συνειρμικά στο νου εκείνη την οδυνηρή τρυφερότητα και την καταγγελτική τόλμη του Μπάμπη Τσικληρόπουλου, που -κι εκείνος- εναλλάσσει τη ρυπαρή φαυλότητα και την ανελέητη πραγματικότητα με τη νοσταλγία τον στοχασμό και το όνειρο...
Και οι δυο θρηνούν τη συλημένη αθωότητα! 
 Δεσπόζον στοιχείο και στον ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ, είναι- φυσικά- ο έρωτας, που σαν τον ρευστό Πρωτέα, δοκιμάζει αέναες μεταμορφώσεις, ανάλογα με τις διαθέσεις και την ηθική των ανθρώπων: Πότε ευγενής πόθος και γρανάζι στον τροχό της Μοίρας, πότε αδηφάγο αλλά πρόσκαιρο πάθος, πότε νοσηρή και θανάσιμη εμμονή και πότε φως και παραμυθία, ο έρωτας θέτει σε κίνηση τα πάντα.
Στο "Κάποτε στον Πειραιά" παρελαύνουν ταυτόχρονα πλήθος κοινωνικών ζητημάτων, όπως τα απόνερα του Πολέμου,η πορνεία, η διάψευση των πόθων, η μετανάστευση.
Επίσης ξετυλίγεται η καθημερινή βία στις φτωχογειτονιές, η δυσμενής θέση της γυναίκας, καθώς κι η αμφιλεγόμενη πολιτική κατάσταση, όπως οι παιδοπόλεις της Φρειδερίκης και η διακίνηση παιδιών στην Αμερική.
Άλλα ακροθιγώς, άλλα ως πραγματικότητα των ηρώων
Κι όλα αυτά σε μια άρτια χαρτογραφημένη σκηνογραφία που αναπαριστά όλες τις γνώριμες γωνιές του Πειραιά.Τη Θεμιστοκλέους, τη Φρεαττύδα, το Ρολόι και το λιμάνι που υπόσχεται ωκεανούς και νόστους.Παράλληλα μας σεργιανά στα αθέατα σκοκάκια από τις χιλιοτραγουδισμένες φτωχογειτονιές, της Δραπετσώνας, τα ναυπηγεία του Περάματος, τα ανήλιαγα σοκάκια του πληρωμένου έρωτα...

Όλοι οι χαρακτήρες της μυθοπλασίας κερδίζουν επάξια μια θέση στην ψυχή του αναγνώστη, αν και  θεωρώ ότι κάποιους ο συγγραφέας τους "αποσύρει από το προσκήνιο κάπως "βιαστικά".
Ίσως αυτό δεν έγινε τυχαία , αλλά συνέβη για να καταδείξει την αναλγησία του Χρόνου που δε δίνει ούτε στιγμή ανάπαυλας να θρηνήσεις τις απώλειές σου, στη φρενήρη πορεία του,όπως σε κείνον τον παλιό στίχο του Διονύση Σαββόπουλου που αποφθεγματικά δηλώνει πως "Η ζωή αλλάζει, δίχως να κοιτάζει τη δική σου μελαγχολία!

Παρότι στο μυθιστόρημα πρωταγωνιστούν άντρες, η γυναικεία παρουσία είναι έκδηλη
κι αναδεικνύεται σε όλες της τις πλευρές.

Ως Πρόκληση στην αμαρτία, ως μητρικό χάδι, ως Εξιλασμός και κάθαρση. Ερωμένη, Αγαπημένη, Μάνα.

Ο πιο ξεχωριστός χαρακτήρας για μένα ήταν παραδόξως ο Βασίλης, που σήκωσε έναν βαρύ κι αθέατο σταυρό, και ξετυλίγει συγκλονιστικές πλευρές...Ήρωας- εύρημα, που ο συγγραφέας θα μπορούσε να έχει "εκμεταλλευτεί" λίγο περισσότερο για αυτήν τη δυναμική του.Ακόμη κι έτσι όμως ο Βασίλης θα σας κάνει να δακρύσετε, όπως και αρκετά άλλα σημεία του βιβλίου.

Το τελευταίο μέρος, που έρχεται ως εκτόνωση και κλείσιμο των εκκρεμών κύκλων, μου θύμισε- ακαθόριστα- λίγο το τελευταίο μερος από το "Οδός Αβύσσου 0", του Μενέλαου Λουντέμη, όπου μια κινηματογραφική λάμψη εισχωρεί στην τραγωδία- και το θέατρο της ζωής συμπλέκεται με την Τέχνη...
Γενικώς, πρόκειται για ένα βιβλίο που εμπνέει πολυποίκιλα συναισθήματα και σκέψεις πολύπλευρες όπως κάθε πραγματικά "καλό" βιβλίο.
Το "Κάποτε Στον Πειραιά" του Πέτρου Κυρίμη είναι ένα από τα πιο δραματικά κοινωνικά μυθιστορήματα, που θα διαβάσετε ποτέ και επιφυλάσσει πληθώρα αντροπών, γεννώντας δυνατά συναισθήματα και στον πιο ψύχραιμο αναγνώστη.   
Aπό τα βιβλία που δύσκολα ξεχνάς, το Καποτε στον Πειραια ειναι απο τα ενθαρρυντικα δειγματα της συγχρονης πεζογραφιας διασωζοντας κατι απο την συγγραφική και ηθική ποιοτητα των παλαιοτερών πεζογραφων.Για μέν εντάσσεται στα αναγνωστικά must!

Ματωμένη Τζαζ,Bernice Mac Fadden

                                                             Ματωμένη Τζαζ, Μπερνίς Λ. ΜακΦάντεν
                                            Είδος: Κοινωνικό
                                          Βαθμολογία 8,5/10
                           

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

ΤΗΕ ΒΟΟΚ ΟOF HARLAN

Μετάφραση:Χίλντα Παπαδημητρίου

ΤΙΜΗ 14,64

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυθιστορήματα της χρονιάς είναι το αυτοβιογραφικό μυθιστορημα  "Ματωμένη Τζαζ " όπου η Μπερνίς ΜακΦέραντ μετουσίωσε την ιστορία του έγχρωμου παππού της, του τζαζίστα Χάρολντ σε μια σημειολογική πραγματεία γύρω από τον Ρατσισμό που σημάδεψε το 20ο αιώνα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αμερική, αρχές του αιώνα:
 Η Έμμα και η Λούσιλ είναι δυο  φίλες μεγαλωμένες στο συντηρητικό πλαίσιο της Εκκλησίας των Βαπτιστών κι εύπορα μέλη της κοινότητας των Μαύρων, με τη Μουσική όχημα ονείρων.
Η Λούσιλ θα γίνει διάττων αστέρας της τζαζ ενώ η Έμμα θα αφοσιωθεί στο όνειρο της οικογένειας διεκδικώντας παράλληλα τον απογαλακτισμό της από τη σκιά του κληρικού πατέρα της.
Μέσα από δυσκολίες γεννιέται ένα αγόρι ο Χάρλαν Έλιοτ , που αναπτύσσει έναν ατίθασο χαρακτήρα και στην εφηβεία του εγκαταλείπει το σχολείο για να ασχοληθεί με τη μουσική.
Μέσα από αυτά ο Χάρλαν επιδίδεται σε μια ζωή γεμάτη γυναίκες και ναρκωτικά, που τον περιθωριοποιεί από την μπάντα του, ώσπου σε μια του περιπλάνηση συναντά τον τρομπετίστα Λίζαρντ και μια φιλία ανθίζει.
Μια πρόσκληση σε νυχτερνό κέντρο της Μονμάρτρης στο Παρίσι, αλλάζει τη ζωή τους καθώς φέρνει τους δυο φίλους στη Γαλλία τις μέρες της ναζιστικής εισβολής.Ο Χάραλντ κι ο Λίζαρντ εξαιτίας της μαύρης επιδερμίδας τους και του αδούλωτου φρονήματός τους, θα μεταφερθούν στο ναζιστικό στρατόπεδο του Μπόυχενβαλντ όπου θα γευθούν στιγμίοτυπα από την κόλαση και διασταυρωθούν με την περιώνυμη Σκύλα του, την ξανθιά σαδίστιρια φρουρό του, Ilse Koch.
Οι δυο φίλοι θα αποδυθούν σε έναν αγώνα επιβίωσης που ωστόσο θα αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια του σε όλην τη συνέχεια, μέχρι τη στιγμή της κάθαρσης.
Τελικά μπορεί να υπάρξει Ελευθερία για κάποιον που πολλαπλές εκφάνσεις απρόσωπου μίσος τον χρίζουν ως...Ανεπιθύμητο;;;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ένα βιβλίο που ο τίτλος του αντανακλά πλήρως το περιεχόμενο αλλά και το μήνυμα που ζητά να κομίσει, η "Ματωμένη Τζαζ" συνιστά, εν πρώτοις, μια περιπλάνηση γεμάτη φιλία, θλίψη και μουσική, που μέσα από την απλή της γλώσσα κυλάει εύκολα.
Σε μια πρώτη ανάγνωση η "Ματωμένη Τζαζ" αποτελεί τη βιογραφία του παππού της συγγραφέως , ενός τυπικού έγχρωμου Αμερικάνου αρχές του 20ου αιώνα, που ένα καπρίτσιο της τυχης τον έφερε αντιμέτωπο με μια ακραία συνθήκη, όπως η σύλληψη από τους ναζί του Χιτλερ:
Ο Χαρολντ Ελιοτ  δεν έχει τίποτα το ηρωικό ή το συναρπαστικό, αφ εαυτού του.
Δεν είναι άνθρωπος ξεχωριστού ηθικού αναστήματος , ούτε ταγμένος σε κάποιο ανώτερο σκοπό.
Δε ζει κάποιο μεγάλο πάθος.
Δεν κατορθώνει ούτε καν να ξεχωρίσει στο πλαίσιο της Τέχνης του, καθώς παραμένει ένας ικανοποιητικός μουσικός, χωρίς όμως ιδιαίτερη λάμψη ή εκείνο το καλλιτεχνικό άστρο, που θα τον έκανε να γράψει Ιστορία.
Είναι από την αρχή ως το τέλος ένα ορφανό παιδί, που ψάχνει την ταυτότητά του έχοντας μέσα του το μικρόβιο της περιπλάνησης και τη στάμπα της μοναξιάς.
Το πιο ισχυρό στοιχείο στην προσωπικότητα του Χάρολντ είναι η βαθιά φιλία του για τον τρομπετίστα Λίζαρντ και μια ευλογημένη ικανότητα επιβίωσης.
Ο Λίζαρντ, παρότι καταλαμβανει μικρό μερος στην πορεία του Έλιοτ, δρα σαν καταλύτης στην πλοκή και την ψυχή του ήρωα, και ακτινοβολεί περισσότερο από τον πρωταγωνιστή.
Μια παρουσία ερήμην της πανταχού παρούσα.
Ο κατά τα άλλα συμπαθής Χάρολντ είναι ένας από τους Πολλούς, χωρίς δυναμικά χαρακτηριστικά.
Ένα άτομο "με λάθη και πάθη", αλλαά βαθιά ριζωμένη στην ψυχή την αίσθηση μιας ακαθόριστης απώλειας.
Η γοητεία του βιβλίου αυτού έγκειται στις συμβολικές προεκτάσεις που προσλαμβάνει τελικά η περίπτωση του Χάρλαν.
Το σκούρο χρώμα της επιδερμίδας του, εμφυσά στον Χάρολντ την ιδιοσυστασία των Έγχρωμων που κουβαλούν κάτι από την αδάμαστη αφρικανική φύση με εγγενή τον ρυθμό και τα ηλιοβασιλέματα της απέραντης σαβάνας.
Αυτά τα στοιχεία ισορροπούν με την αμερικάνικη κουλτούρα της ωραιοποιημένης βιτρίνας και της επίπλαστης ανεμελιας πίσω από τον βαθιά ριζωμένο συντηρητισμό.
Νότες διαπερνούν μια αβέβαιη καθημερινότητα.
Μέσα από τον Χάρλαν προσεγγίζουμε τον μαγικό κόσμο της τζαζ που ο αργός της ρυθμός αποτυπώνει τη θλίψη των " Νέγρων"για τα διαχρονικά πάθη της μάυρης φυλής.
Από τη λαμπερη Bettie Smith μέχρι τον θρυλικό Luis Armstrong η νωχέλική ατμόσφαιρα της τζαζ μας τυλίγει.

Ο θρυλικός Armstrong πρωταγωνιστεί, μάλιστα, σε ένα συγκινητικό στιγμιότυπο μ ε έναν από τους ήρωες του βιβλίου.
Μου θύμισε κάτι από το σκοτεινά γοητευτικό ο "Διάβολος Τραγουδούσε Τα Μπλουζ" της Λίλυ Σπαντιδάκη" χωρίς την υποβλητικότητα εκείνου του βιβλίου καθώς η στοχοθεσία είναι διαφορετική:
Δεν πρωταγωνιστεί ωστόσο η Μουσική σε αυτές τις σελίδες, αλλά ο Άνθρωπος, όχι περιορισμένος στην επωνυμία του συγκεκριμένου ήρωά του, αλλά ως εν γένει θύμα των κοινωνικών διακρίσεων.
Το μαύρο χρώμα του φέρνει τον Χάρλαν Έλιοτ στο προσκήνιο των τυπικότερων ρατσιστικών συγκρόυσεων του αιώνα μας, σε έναν συνδυασμό που αιφνιδιάζει.
Από τα υποβαθμισμένα γκέτο των Μαύρων όπως το Χάρλεμ,
μέχρι την  αστυνομική βία και τους ταπεινωτικούς περιορισμούς στην καθημερινή συνύπαρξη , στην Εκπαίδευση, στην Εργασία και στην περιουσία, η "Ματωμένη Τζαζ" θίγει αρχικά με διακριτικότητα όλον τον ρατσισμό που διέτρεχε την αμερικάνικη νομοθεσία εις βάρος των Εγχρωμων πολιτών ,χωρίς πλατειασμούς.
Από την άλλη ο πρωταγωνιστής μας, Χάρλαν Έλιοτ, έρχεται αντιμέτωπος και με το ναζιστικό μένος, καθώς η τύχη του τον οδηγεί όμηρο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Buchenwald, όπου μαζί με τον Λίζαρντ θα δοκιμασει στο πετσί του τι σήμαινε να είσαι Υπάνθρωπος για τα χιτλερικά πρότυπα.
Η συγγραφέας δίνει κάποιες ενδεικτικές εικόνες από την ομηρία του Χάρλαν στο ναζιστικό στρατόπεδο χωρίς λεπτομέρειες.
Σε κάθε περίπτωση είναι αρκετές για να φέρουν ρίγος και να απλώσουν τη σκιά μιας ειδεχθούς φιγούρας του Μπούχενβαλντ.
Προκειται για την ωραία αλλά τρομακτικά κυνική Ίλζε Κοχ μιας από τις χειρότερες γυναίκες των Ες Ες , σύζυγος του διοικητή Καρλ Κοχ που εγινε ο φοβος κ ο τρομος σε Μπούχενβαλντ κ Ράβενσμπρικ για τους ευρηματικούς τρόπους βασανισμού των θυμάτων της...

Λέγεται ότι η Κοχ περιφερόταν στο στρατόπεδο γυμνή καβάλα στο άλογό της με ένα μαστίγιο στο χέρι και όποιος την κοιτούσε εκτελούνταν επί τόπου.Φημολογείται οτι διατηρούσε συλλογή με αμπαζούρ, γάντια και εξώφυλλα βιβλίων από ανθρώπινο δέρμα, ακόμα και ανθρώπινα κρανία, που είχε αποσπάσει από δολοφονηθέντες κρατούμενους...
Αυτό το φάντασμα θα στοιχειώσει τον Έλιοτ, αν και διατηρώ την πεποίθηση ότι αυτή η περίοδος της ομηρίας του Χαρλαν θα μπορούσε να έχει αναπτυχθεί περισσότερο καθώς παρείχε πρόσφορο υλικό για συναισθηματικές διακυμάνσεις και ανάπτυξη χαρακτήρων....
 Σιγουρα πάντως, η περιπτωση του έγχρωμου πρωταγωνιστή αποδεικνύει πως το Ολοκαύτωμα συμπεριέλαβε κι άλλα ξεχασμένα θύματα κι όχι μονάχα τους Εβραίους...
Το ενδιαφέρον είναι πως η πένα της ΜακΦάντεν φωτίζει επαρκώς την επίδραση της ομηρίας σε έναν επιζήσαντα, απομυθοποιώντας την ειδυλλιακή θεωρία περί ευτυχισμένης επιστροφής.Η δοκιμασία των ομήρων δεν τελειώνει όταν ο επιζήσας κλείνει πίσω του καγκελόφραχτη πύλη του στρατοπέδου, αλλά συνεχίζεται σε μια επίπονη διαδικασία πενθους, ίασης, αποιδρυματοποίησης και- τελικά- επανένταξης...Πόση ολοκληρωνουν όμως αυτήν την πορεία προς την θεραπεία και τη δημιουργική ωρίμανση τους μέσω αυτού του  πόνου;
Η συγγραφέας ιχνηλατεί αυτήν τη μακρά κι επώδυνη περίοδο ανάνηψης του επιζήσαντα χαρτογραφώντας τα σημάδια στο κορμί και την ψυχή του, που, μάλιστα -εν προκειμένω- δεν εξαλείφθηκαν ποτέ πραγματικά.
Στη συνέχεια η συγγραφέας κάνει μια σύντομη επισκόπηση της πολυτάραχης δεκαετίας του 60, όπυ περνούν σαν καρέ ενός φιλμ ο Κέννεντι,το Βιετνάμ, το κίνημα των hippies, η αστυνομική βία, η χειραφέτηση των έγχρωμων,  κι η αποκάλυψη αμνήστευσης αρκετων ναζί εγκληματιών πολέμου...
Ονομαστικά παρελαύνουν προσωπικότητες όπως κ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κι ο Νέλσον Μαντέλα... για να μεταφερθούν απόνερα της Μεγάλης Εικόνας στη μικροκλίμακα της προσωπικής ζωής του Χάρλαν.
Όλα αυτά συνθέτουν μια συναρπαστική θεματολογία που η συγγραφέας χειρίστηκε με μια διάθεση συμπύκνωσης που ίσως εμπόδισε τον αναγνώστη να βιώσει σε βάθος κάποιες καταστάσεις οι οποίες επιδέχονταν αναλυτικότερης παράθεσης.
Η πορεία του ήρωα μας του έγχρωμου Χάρλαν Έλιοτ σε κάθε περίπτωση, ολοκληρώνεται με μια συγκλονιστική συνειδησιακή αναμέτρηση και τη νέμεση, που έφερε τη λύτρωση απροσδόκητα...
Στο στιγμιότυπο αυτό υπήρξε μια ιστορική παρέκβαση που τη συγχωρείς διότι εξυπηρετεί τον εξαίσιο συμβολισμό όλης της ιστορίας (με τρόπου που έχουν επιλέξει κι άλλοι συγγραφείς σαν τον Φίλιπ Κερρ , με πιο πρόσφατη περίπτωση το "Άνθρωποι Από Στάχτη" της Πασχαλίας Τραυλού).
Το φινάλε απογειώνει το βιβλίο.
Είναι βέβαιο πως η Ματωμένη Τζαζ κινήθηκε σε διττό επίπεδο το ατομικό και το συλλογικό, διερευνώντας την επίδραση του κοινωμικού γίγνεσθαι πάνω στο πρόσωπο.
Από τη μια, εξυπηρέτησε ικανοποιητικά την ψυχογραφική διάστασή του ως προς τον συγκεκριμένο πρωταγωνιστή του και την οδό του προς στην κάθαρση.
Από την άλλη προσέγγισε τα ματωμένα χνάρια μιας πολύπαθης κοινωνικής ομάδας, των Έγχρωμων μέσα στις μπόρες και τις ιλιγγιώδεις περιδεινήσεις του 20ου αιώνα, που σηματοδότησε σε μεγάλο βαθμό την απελευθέρωση τους και την κατάκτηση της δικής τους δικαίωσης όπως ατομικά πέτυχε ο Χάρλαν.
Γιατί πάνω από όλα η μυθιστορηματική βιογραφία "Ματωμένη Τζαζ" ανυψώνεται τελικά σε έναν αντιρατσιστικό ύμνο ανθρωπιάς , που αξίζει να διαβαστει ειδικά σήμερα που αναβιώνουν επικίνδυνες ιδέες περί φυλετισμού και ξενοφοβίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επεξηγηματικές υποσημειώσεις της μετάφρασης σε ένα καλοδουλεμένο σύνολο.