ΒΑΣΩ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ: Η Καλλονή Αντιστασιακή Που Γύρισε από το ΑΟΥΣΒΙΤΣ!

                                                                                      Βάσω Σταματίου , Warum? Μια Ελληνίδα Στο Άουσβιτς.
                                                   Είδος :Maρτυρία
                                                    Βαθμολογία 9/10

Σήμερα, 27 Ιανουαρίου, συμπληρώνονται ακριβώς 72 χρόνια από τη μέρα που ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε το μαρτυρικό 'Αουσβιτς.

Στη γραμματεία του Ολοκαυτώματος δεσπόζει το έργο του Πρίμο Λέβι γύρω από αυτό(Έαν Αυτό Είναι Ο Άνθρωπος, Αυτοί Που Βούλιαξαν, Ανακωχή, Λίλιθ), το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, Μίλενα Από την Πράγα, Το Μυθιστόρημα Ενός Ανθρώπου Χωρίς Πεπρωμένο, Η Νύχτα και πλήθος άλλα έργα τα οποία ως επί το πλείστον εστιάζουν στην τραγωδία των Εβραίων- και δικαίως- αφού κατά τη διάρκεια του ΒΠΠ οι Γερμανοί  του Χίτλερ εκρίζωσαν το μεγαλύτερο κομμάτι των εβραικών κοινοτήτων πανευρωπαικά.
              Στην Ελλάδα μας, είχαμε μαρτυρίες από Εβραίους της Θεσσαλονίκης(Χανς Κούνιο, Σεβίλλιας Ερρίκος κλπ), ενώ μεγάλη απήχηση είχε επίσης του εμβληματικό πεζογράφημα του Ναξιώτη Ιάκωβου Καμπανέλλη για το Μαουτχάουζεν.

           Ημέρα Μνήμης, λοιπόν, σήμερα, κι εγώ θεωρώ ότι χρήζει μνείας μια ελληνική μαρτυρία, ένα σημαντικό βιβλίο από το τρομερό σύμβολο της θηριωδίας.Από κει που πάγωσε ο Πολιτισμός 

Πρόερχεται από την Ελληνίδα καλλονή Βάσω Σταματίου, μία από τις Χριστιανές Ελληνίδες που γνώρισαν τη φρίκη του Άουσβιτς- Μπίρκεναου.

Η Βάσω Σταματίου γεννήθηκε στην Πέλλα , αλλά μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.

Υπήρξε ΕΠΟΝΙτισσα και κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενώ ήταν φοιτήτρια Νομικής του ΑΠΘ, συμμετείχε σε πορεία διαμαρτυρίας.

Με αφορμή αυτό ,συνελήφθη ως όμηρος στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" για να μεταφερθεί αρχικά στις φυλακές της Γιουγκοσλαβίας- κι από εκεί στο Άουσβιτς της Σιλεσίας (Πολωνία).

Αυτό το ζοφερό οδοιπορικό μετέφερε στο χαρτί χρόνια μετά η όμορφη Βάσω Σταματίου, μέσα από το αποκαλύπτικο και συγκινητικό βιβλίο της "Warum? Μια Ελληνίδα Στο Άουσβιτς", το οποίο κυκλοφόρησε σε λιγοστά αντίτυπα και δεν είχε τη διάδοση που του άξιζε.
           Όπως ο Πρίμο Λέβι, έτσι κι η Βάσω Σταματίου εισάγει το έργο της με μια αναρώτηση στον τίτλο, προσδίδοντάς του κι εκείνη βασανιστικές ηθικές προεκτάσεις.
Το Κατηγορώ των Αθώων:"Warum?"(στα γερμανικά σημαίνει το "Γιατί;")

Ερώτημα αναπάντητο, όπως ακριβώς η υπόθεση του Πρίμο Λέβι "Εάν Αυτό είναι ο Άνθρωπος."
Τίτλος που φανερώνει, όπως στην περιπτωση του Λέβι, τη φιλοσοφική διάθεση και την οξύτητα του πνεύματος που διέπουν τη μαρτυρία της Σταματίου, χαρίζοντας της ευαισθησία και εκλέπτυνση λόγου, που αγγίζουν την αυθεντική Λογοτεχνία -αντίθετα με τον πιο στεγνό λόγο του Λέβι.
Στις 173 σελίδες του βιβλίου ,λοιπόν, ευωδιάζει το κάλλος της ψυχής μιας πανέξυπνης κοπελίτσας, όμορφης σα νεράιδα, που από τα μαρτύρια της σκοτεινής φυλακής της, μάς συμπαρασύρει στην ελευθερία του πνεύματος και στο φως της ανθρωπιάς, με μια αφήγηση ελκυστική.

         Κάποιες στιγμές μου έφερε στον νου την υπέροχη αγωνίστρια Έλλη Παππά, που, γεννώντας μέσα από τη φυλακή τον γιο του Μπελογιάννη, μιλούσε για το φως, για τα λουλούδια, για τη χαρα, τον έρωτα και τη γνώση.
Σε ένα τόπο παράλογου υποβιβασμού, η Παππά και η Σταματίου,με την αξιοπρέπεια και τα γραπτά τους, επέμεναν να προάγουν τον Άνθρωπο.

Η Βάσω Σταματίου αρπάζει τον αναγνώστη κατευθείαν ξεκινώντας την τόσο παραστατική εξιστόρησή της από τις μέρες της στις σερβικές φυλακές της Μπανίτσα.

Εκεί μας συστήνει τις συγκρατούμενές της , σκιαγραφεί χαρακτήρες και σκέψεις χωρίς να κουράζει και ξεδιπλώνει το ιστορικό της σύλληψής της.

Η μικρή Τούλα, η Μαίρη, η αθυρόστομη Έυα, η Νίκη με το μυστικό γίνονται φίλες σου και αγωνιάς κι εσύ για κείνες...

Δεσπόζουσα φιγούρα στις φυλακές ο σωματώδης, εκρηκτικά βίαιος δεσμοφύλακας Ράντοβαν, με την ανεξιχνίαστη καρδιά και τις κρυμμένες ευαισθησίες.

Η αναγκαστική συνύπαρξη, η πείνα, , η παράξενη σούπα "ταράνα", ανταγωνισμοί κι αλληλεγγύη τόσων γυναικών κάτω από το μαστίγιο του φρουρού, οδηγούν σε  ιδιότυπους δεσμούς συνθέτοντας ένα μωσαικό αγωνίας και απροσμενης τρυφερότητας.

Η πένα της Βασως Σταματίου σαν ανατόμος εισχωρεί στις ψυχές, αναζητώντας προθέσεις και αντιστάθμισμα στον τρόμο. Η αθωότητα της άγνοιας, οι μνήμες της παρίδας, μικρόι ηρωισμοί, η ξέγνοιασια της νιότης που αντιστέκεται, ο απρόσμενος έρωτας. 

Τούτο το σκληρό σκηνικό της σερβικής φυλακής , με κάποια χαριτωμένα στιγμιότυπα να φέγγουν ελπίδα, καταλαμβάνει το πρώτο μισό της μαρτυρίας και θα είναι ο προθάλαμος για τον πρόωρο, "ανεξήγητο Άδη" που οι Γερμανοί έστησαν για τους αθώους στην πολωνογερμανική μεθόριο.
             Η Βάσω Σταματίου μας μεταφέρει στιγμή -στιγμή τούτο το τρομακτικό ταξίδι...
Το τρένο για το Άουσβιτς, οι στρατιώτες, οι κοντοκουρεμένοι τρόφιμοι, τα νέα ριγωτά ρούχα του στρατοπέδου κι η ανείπωτη ευτυχία να παίρνεις παπούτσι στο νούμερό σου...

Κι ύστερα, ο αριθμός χαραγμένος στο χέρι και ο λιμός χαραγμένος στα μάγουλα μετατρέπουν νιάτα δροσερά σε γλυπτά θανάτου....
82224 αντί για το όλο χάρη όνομα σου, που κάποτε συλλάβιζαν στο αυτί σου τα νανουρίσματα της μάνας σου, τα γέλια των φίλων σου και ίσως κάποια λατρεμένη αγοριστική φωνή...
             Κι από το πρώτο σοκ, η καταβύθιση στον απόλυτο εκμηδενισμό σε ένα καλά στημένο πείραμα .
           Απερίγραπτη η φρίκη των ξυλοδαρμών, η χωρίς έλεος ειλωτεία ,οι ματωμένοι σκελετοί που περιφέρονταν κάτω από τα δόντια των σκυλιών και τα μαστίγια των Ες Ες, αλλά το πιο τρομακτικό ήταν η απάθεια καθενός στο δράμα του διπλανού του.Η αποκτήνωση, η έλλειψη ενσυναίσθησης.Η κόλαση όπως την περιγράφει ο Ντοστογιέφσκι ως πλήρη απουσία αγάπης.
Εδώ υπάρχει μονάχα η ζωώδης πείνα, που βλέπει μονάχα έναν κανιβαλικό εαυτό.Η επιστροφή στη σπηλιά και τα πλατωνικά δεσμά της. Η μοναξιά των Πρωτόπλαστων, όταν καθένας πάσχιζε να σώσει τον εαυτό του από την οργή του Θεού...
Η Σταματίου λοιπόν φιλοτεχνεί με ενδεικτικά στιγμιότυπα τον φρικιαστικό πίνακα του Άουσβιτς, επιστρατεύοντας τα πιο σκοτεινά χρώματα από την παλλέτα της ζωής και μας πληροφορεί για τον σαδισμό συγκρατούμενων επιστατριών, για φρικιαστικές ιατρικές επεμβάσεις, την αποφορά της καμένης σάρκας, τα στιβαγμένα πτώματα, την καθημερινή αγωνία και την εξοντωτική εργασία.
Η γυναικέια φύση όμηρος αποτρόπαιων, ιατρικών πειραμάτων,  βασανιστήρια, φιλικές φιγούρες που χάθηκαν, η φλούδα μιας πατάτας "επίζηλο γεύμα", η προδοσία.
Κι αντιστάθμισμα , ένας φιλικός ψίθυρος, η ανάμνηση ενός στίχου, το ψωμί που μασουλάς αργά για να κρατήσει περισσότερο... 
Με άλλα λόγια, η αναμέτρηση του τσακισμένου σώματος με το ακαταπόνητο πνεύμα.
               Όλα τα έγραψε η Βάσω Σταματίου- τίποτα δεν έκρυψε .Κι όμως, άφησε να φεγγοβολήσει μια βαθιά πίστη στα πιο ευγενικά ιδανικά...Η δική της αντίσταση στάθηκε μια ιδιότυπη φιλία με μια Ουγγαρέζα -και όχημα τις γνώσεις για την Αρχαία Ελλάδα.
Το μύρο της φιλίας  πλημμυρίζει την ψυχή του αναγνώστη, υπενθυμίζοντας πως η "Στροφή προς έναν Άλλον μπορεί να νοηματοδοτήσει την ύπαρξη μας και να μας κρατήσει στη ζωή ως η μόνη ουσιώδης αντίσταση στον θάνατο..
Παρακολουθούμε αυτήν τη Φιλία με κατανυξη και αγωνία...
Αφήνοντας αυτό ως επιστέγασμα, η Βάσω Σταματίου  ίσως κλείνει λιγάκι βιαστικά την άρτια δομημένη κ δοσμένη ως εκεί κατάθεσή της, χωρίς να επεκταθεί σε όσα έζησε στο Ράβενσμπρυκ ή την απελευθερωση της.
       Το τελευταίο είναι ζήτημα που παρέλειψε εσκεμμένα γιατί την πονά όσο το τατουάζ στο χέρι της: Ως αριστερή την περίμεναν διωγμοί κι η ίδια κατόρθωσε να σπουδάσει στην Ιταλία σκηνογραφία και να βρει δουλειά πολλά χρόνια αργότερα στη Λυρική.
Είναι επονείδιστο για την Ελλάδα ότι η επιστροφή στην πατρίδα στάθηκε για ανθρώπους σαν την νεαρή επιζήσασα Σταματίου μια νέα "ξενητειά", καθώς την υποδέχθηκε ένα κράτος εχθρικό προς κάθε πρότερο αγωνιστή της Ελευθερίας...Οι ήρωες υπό διωγμόν.όσοι θυσιάστηκαν για την ελευθερια της πατρίδας έγιναν ξανά δεσμώτες!
          Και σήμερα, κάπου αισθάνονται ενίοτε ένας "ενοχλητικός αναχρονισμός", που τον φιμώνει η αδιαφορία των νεότερων γενεών...Χρωστάμε όμως να δώσουμε πίσω τη φωνή στη μνήμη.
Φωνές σαν την ευαίσθητη Βάσω Σταματίου θα παραμένουν πάντα επίκαιρες, και πρέπει να τις αφουγκραζόμαστε ευλαβικά, διότι το  Άουσβιτς θα παραμένει το σημείο 0, όπου "πάγωσε" ο Σύγχρονος Πολιτισμός σαν την Ωραία Κοιμωμένη", περιμένοντας στους αιώνες το φιλί της ανθρωπιάς, για να ξυπνήσει.
           Για όλα αυτά το "ΒΑΡΟΥΜ?" της Βάσως Σταματίου,περιμένει την απάντηση μας ως μια ανεκτίμητη μαρτυρία από τα απώτατα βάθη της κόλασης που κυοφορεί μέσα του άνθρωπος αντάμα με τον Ουρανό όπου προορίζεται, έχοντας πάντα την επιλογή ανάμεσα στα δύο... 

Αν κι εξαντλημένο, προσπαθήστε να αναζητήσετε το "ΒΑΡΟΥΜ?" σε κάποια δημοτική ή σχολική  βιβλιοθήκη...Αξίζει σίγουρα.
Αποσπάσματα  μπορείτε να βρείτε στην αξιόλογη  μελέτη της Φωτεινής Τομαή 
ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟ ΑΟΥΣΒΙΤΣ


Επιπλεόν ενδιαφέροντες συνδεσμοι 

Το Κορίτσι 82224

Η ζωή μετά το Άουσβιτς

Ελληνιδες σε ναζιστικα Στρατόπεδα


Ευχαριστώ από καρδιάς τη Φιλόλογο Καλάβρια Βάσω για την ευγενική της χειρονομία να διαθέσει το αντίτυπο του βιβλίου αυτού από  σχολική βιβλιοθήκη προς παρουσίαση... 

                                   ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΩΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ

Σήμερα η Βάσω Σταματιόυ ζει στο Εκκλησιαστικό Γηροκομείο της Συλίδας και συνεχίζει το συγγραφικό της έργο άοκνα.
Αξιέπαινη η πρωτοβουλία του αλλοτε δημάρχου Στυλίδας , Απόστολου Γκλέτσου, ο οποίος ανακήρυξε επίτιμη δημότη τη Βάσω Σταματιου, τιμώνας την προσφορά της στη μεγάλη υπόθεση της Λευτεριάς.

Ιφιγένεια Βουρδούνη, Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου

                                Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου ,Ιφιγένεια Βουρδούνη

                                            Είδος:Ιστορικό Δράμα

                                            Βαθμολογία :8,5/10 

                                

Mia από τις πιο ευχάριστες αποκαλύψεις του 2016 ήταν η ανερχόμενη συγγραφέας Ιφιγένεια Βουρδούνη που απέδειξε το ταλέντο και την πλούσια έμπνευσή της με ένα υπέροχο ιστορικό μυθιστόρημα, γεμάτο θυελλώδη συναισθήματα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες και ανατροπές.

Η ομορφιά του βιβλίου της προδιαγράφεται ήδη από τον πρωτότυπο τίτλο του.
"Οι Ελαιώνες Του Βερολίνου", λοιπόν, είναι ένα μυσθιστόρημα που συμπυκνώνει ένα πανόρμαμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου, μέσα από χειμαρρό εξελίξεων και συναισθημάτων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Αργύρης είναι ένα 8χρόνο κωφάλαλο παιδί και ζει στην Κέρκυρα με την αγαπημένη πολυμελή του οικογένεια...

Ο λεπτεπίλεπτος γερμανομαθής γιατρός Ιάκωβος με τη γυναίκα του Θεοδώρα και τα πέντε παιδιά τους

Την πρωτότοκη χειραφετημένη καλλονή, Ασπασία,

τους δίδυμους Σάββα και Βαλάντη,

τον ανυπότακτο Άρη

και τον οξυδερκή,τρυφερό Αργύρη.

Ο ελληνοιταλικός πόλεμος κι η επικείμενη εισβολή των Γερμανών, όμως, αναδεικνύουν κρυμμένες πληγές και σκορπίζουν την οικογένεια στα τέσσερα σημεία!
Ο Άρης θα απαρνηθεί για πάντα το παρελθόν του και θα βρει ευκαιρία να εκδικηθεί.
Τα δυο δίδυμα, θα δουν τη σχέση τους να δοκιμάζεται στο φλεγόμενο αμόνι του πολέμου στα αντάρτικα λημέρια κάτω από τη σκιά του Θανάση Κλάρα.
Η Ασπασία θα βρεθεί στη μητρόπολη του ναζισμού, πασχ΄'ζοντας για ζωές αθώων, με τα δίχτυα του πάθους να την μπλέκουν
με την ελίτ των Ες Ες, όπου μίσος και αγάπη εναλλάσσονται σε ένα πυρετικό γαιτανίακι εξουσίας,
παραφοράς και αίματος. 
Οι σκληρές μέρες της ναζιστικής κατοχής φέρνουν ανθρώπους αθώους και ανυποψίαστους στα όρια της ηθικής τους και της αντοχής τους εξωθώντας τους σε αδιανότητες προδοσίες.
Θα κατορθώσει άραγε η άλλοτε αγαπημένη οικογένεια να ενώσει τα κομμάτια της ξανά;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Εκεί που πιστέψαμε πως έχουν γραφτεί όλη για τον συγκλονιστικότερο πόλεμο της Ιστορίας έρχονται έργα σαν αυτό να αποδείξουν πως είναι πηγάδι ανεξάντλητο που κρύβει ποταμούς οδύνης, πάθους και γνώσης.
           "Οι Ελαιώνες του Βερολίνου" της Ιφιγένειας Βουρδούνη είναι ένα τέτοιο εξαίσιο δείγμα πρωτοτυπης και πολυσχιδούς έμπνευσης που χαρίζει δυνατές στιγμές και στοχασμό για τη μητρική αγάπη και τον έρωτα. 
         Ένα βιβλίο που μας παίρνει από το γλυκό τοπίο της Κέρκυρας για να μας σεργιανήσει στους μαρτυρικούς δρόμους της κατεχόμενης Αθήνας και να φτάσει ως το Ανατολικό Μέτωπο κι ένα πυρετώδες Βερολίνο που απολαμβάνει την αιματηρή ακμή του και την θορυβώδη πτώση του.
           Το βιβλίο αρπάζει κατευθείαν τον αναγνώστη με τον υπέροχο τίτλο του, που ευθύς δημιουργεί ένα άινιγμα με την αντίφασή του:"Oι Eλαιώνες Του Βερολίνου": H μεσογειακή θέρμη και το φως απέναντι στη γερμανική στιβαρότητα και την παγερή μουντάδα ενός σιδερένιου κόσμου(...'Ωσπου έρχεται ένα στιγμιότυπο στο βιβλίο που αποσαφηνίζει συγκλονιστικά τη σημειολογία του σε μια εικόνα αποτρόπαια ποιητική.) Άλλωστε το μυθιστόρημα παρουσιάζει μια γλωσσική ωριμότητα, λεξιλογικό πλούτο και λόγο που ρέει με όμορφες εικόνες και στιγμές λυρισμού.

Αφηγητή στο μυθιστόρημα αυτό η Ιφιγένεια Βουρδούνη τοποθετεί τον 8χρονο Αργύρη, ένα αγοράκι που το ωριμάζει ο πόλεμος, φέρνοντας στον νου τον "Μεγάλο Περίπατο Του Πέτρου" από την Άλκη Ζέη.Υπάρχουν στιγμές που ζωντανεύουν αυτή την αθωότητα σε αντιπαραβολή προς τον παραλογισμό των ενηλίκων και του μίσους.

      Εντούτοις το πέπλο της αφήγησης καλύπτει ένα πεδίο ευρύτερο από τον πληγωμένο μικρόκοσμο ενός παιδιού...

Για την ακρίβεια εκτείνεται εντέχνως σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ελλάδα και δίνει στιγμιότυπα από τη χειμαζόμενη Ευρώπη.Από τους βομβαρδισμόυς των πόλεων και την πολιορκία του Στάλινγκραντ, στο έπος του Γοργοποτάμου, τη σφαγή του Διστόμου και το Άουσβιτς, που παρουσιάζονται με χρονική αλληλουχία και εναλλαγές προσώπων- σε "σκηνοθεσία" σχεδόν κινηματογραφική.
Είναι όμως γεγονός πως η δυναμική του βιβλίου έγκειται στους χαρακτήρες και το προσωπικό τους δράμα.
          Οι ήρωες στους "Ελαιώνες Του Βερολίνου" εκκινούν από άκρως ενδιαφέρουσες και έγκυρες ψυχαναλυτικές βάσεις, αλλά ίσως θα χρειαζόταν να αναλυθούν περισσότερο και να αποκτήσουν πιο συμπαγή περιγράμματα.Παρόλαυτα, αξίζουν προσοχής.
      Με λογική σχεδόν φρουδικού τύπου, η Ιφιγένεια Βουρδούνη, στήνει τον βασικό άξονα της ιστορίας της και διερευνά την οιδιποδειακή στρέβλωση της μητρικής αγάπης, που γεννά νοσηρότητα, απωθημένα και μίση...
Ένα άρρωστο απότοκο τέτοιας αλλοίωσης είναι ο αποδιοπομπαίος της οικογένειας, ο Άρης, που απλώνει τη σκιά του σε όλους.
Η φαινομενικά αψυχολόγητη αποστροφή του βρίσκει ρίζες σε ένα βαθύ οικογενειακό μυστικό και μια ενδόμυχα μια "αιμομικτική ενοχή" με απρόβλεπτες διαστάσεις.
          Από την πλευρα τον υπολοίπων, παρακολουθούμε την απέραντη μητρική στοργη που φτάνει ως την αδιανόητη θυσία, ενώ αδελφοκτόνα πάθη, προεικονίζουν το όνειδος του Εμφυλίου προσωποποιημένα ιδανικά.
         Από την άλλη, στην κατεχόμενη Αθήνα του πιο φριχτού Λιμού που γνώρισε η ευρωπαική ιστορία ξεπηδούν "κολασμένοι" κουτσαβάκηδες από καταγώγια και τεκέδες, με προεξάρχουσα την θεία Καλλιόπη,μια λαική φιγούρα σχεδόν γκροτέσκα -θαρρείς βγαλμένες από τις σελίδες ενός Παύλου Μάτεσι.
"Οι Ελαιώνες του Βερολίνου" όμως, παράλληλα με όλα αυτά, ανάγονται και σε μια ανατομία του πάθους,αναδεικνύοντας τον έρωτα στις πιο βαθιές και τραγικές του διαστάσεις.
Η ιστορία της Ασπασίας,λοιπόν, είναι η πιο συναρπαστική από όλες τις υποπεριπτώσεις του έργου σε ένα φρενήρες γαιτανάκι αγωνίας και παραλογισμού που καταλήγει απροσδόκητα.
Μέσα από τα μάτια της νεαρής γιατρού ζωντανεύει μια άλλοτε κοσμοπολίτικη πόλη, μεταλλασσόμενη από την μπότα του ναζιστικού τρόμου: Οι φοβισμένες μορφές των κάποτε ευυπόληπτων πολιτών και πλέον διωκώμενων Γερμανοεβραίων, όπως η Μάρτα, θυμίζουν σκηνές από τη Δύναμη Της Αγάπης του Ρέμαρκ που θέμα της είχε την απόδραση Γερμανοεβραίων από τα νύχια της Γκεστάπο.
 Ταυτόχρονα, μια ακόμη γερμανική οικογενειακή τραγωδία,  ξεμπροστιάζει κι ένα βρόμικο προσκήνιο κεφαλαιούχων και βιομηχάνων που υποστήριξαν τον Χίτλερ, κερδοσκοπώντας αοπό την εκατόμβη της παγκόσμιας σύρραξης.
          Μαζί με την Ασπασία, λοιπόν, καταδυόμαστε στα άδυτα της ναζιστικής αριστοκρατίας και σε ένα παράλογο ερωτα όπου κυριαρχούν τα ηθικά διλήμματα, ο αισθησιασμός και η σκιά του θανάτου.
Ένα εφιαλτικό παιχνίδι κρυμμένων μυστικών ανάμεσα σε αξέχαστα πρόσωπα διαδραματίζεται στο χιονισμένο Tiergarten, στην πολιορκημένη πόλη και σε κάστρα που παραπέμπουν στον Πύργο Βέβελσπουργκ των Ες Ες-  για να΄έρθει η κορύφωση όλων σε ένα σπαρακτικό φινάλε.
        Όλα αυτά, συνθέτουν ένα φιλόδοξο και πρωτότυπο μυθιστόρημα που θέτει υψηλές προδιαγραφές, κι ίσως μιλούσαμε για αριστούργημα αν είχαν αναπτυχθεί παραπάνω τα τολμηρά θέματα και οι δαιδαλώδεις χαρακτήρες που το αποτελούν.
Ωστόσο παραμένει ένα πολυδιάστατο μυθιστόρημα που γοητεύει και που αξίζει σίγουρα μια θέση στη βιβλιοθήκη μας.
Είναι βέβαιο πως η Ιφιγένεια Βουρδούνη διαθέτει την ποιότητα μιας πολύ αξιόλογης πεζογράφου που έχει να δώσει πολλά στο μέλλον.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΛΛΙΟΝΤΖΗ, Εσχατοι Καιροί

                                         Έσχατοι Καιροί, Αναστασία Καλλιοντζή
                                            Είδος:Κοινωνικό Θρίλερ 
                                           Βαθμολογία 9/10

Σελίδες: 718
Έτος : 2005

Το πιο χαρακτηριστικό έργο της Αναστασίας Καλλιοντζή μετά το "Μη Μου Λες Αντίο" είναι σίγουρα οι "Έσχατοι Καιροί", ένα από τα πιο τολμηρά και προκλητικά έργα που γράφτηκαν τα τελευταία χρόνια, ξεμπροστιάζοντας απροσχημάτιστα το ειδεχθέστερο πρόσωπο της κοινωνικής μας πραγματικότητας!

       Ένα βιβλίο οδυνηρής αφύπνισης που θα έπρεπε να το διαβάσουν...όλοι- κι ας το "αντέξουν" λίγοι!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Λευτέρης κι η Δάφνη Ματζιούρη είναι ένα ερωτευμένο ζευγάρι ενάρετων βιοπαλαιστών με την καρδιά γεμάτη καλοσύνη και καρτερία ,που ζουν σε μια συνοικία της Πετρούπολης...

Μοναδικό αποκούμπι τους στην ακραία φτώχεια τους και τις σκληρές δοκιμασίες μιας αδυσώπητης ζωής, η φλογερή αγάπη που τους δένει και η βαθιά τους πίστη στον Θεό.
Παρηγοριά τους, η συντροφικότητα που μόνο οι φτωχοί με τους κοινούς καημούς μπορούν να μοιράζονται.

Σαράκι τους ο αποκομμένος αδελφός του Λευτέρη, ο ωραιοπαθής νομικός Δάκης, κι η πανώρια αλλά και ματαιόδοξη κόρη τους, η 15χρονη Βενετία, η οποία φιλοδοξεί να κατακτήσει τη διασημότητα, με κάθε τίμημα , θαμπωμένη από τα φανταχτερά είδωλα- τόσο μακρυά από το χαμόσπιτα της γειτονιάς της!
Γύρω της, οι συμμαθητές της, παιδιά καθημερινά και συνάμα μοναδικά, με μια νεανική φιλία σύντροφο σε εφηβικά οράματα.Ο αλαφροίσκιωτος Νικόλας, η ιδεαλίστρια Αναστασία, ο στιβαρός Στράτος.
Λίγο πιο μακρυά, στα Πατήσια, ο αστυφύλακας Φώτης Μπούρμαλης ονειρεύεται τη μεγάλη ευκαιρία που θα του επιτρέψει μια τίμια ανέλιξη στον χώρο της Αστυνομίας, αλλά μόνον ο φίλος του ο Θεόδωρος Καπιρέλης κι η αγαπημένη του Νίκη φαίνεται να συμμερίζονται τα όνειρά του, καθώς η πραγματικότητα θα αποδειχθεί "διαφορετική".
Σε μια παράλληλη πραγματικότητα αυτής της πόλης, πίσω από τρυφηλές πόρτες και φλας άπληστων δημοσιογράφων, ο εκτυφλωτικός "σελεμπριτί" Άρης Παγκράτης, απολαμβάνει ηδυπαθώςκαι χωρίς φραγμούς όλες τις απολαύσεις που μπορεί να του προσφέρει το χρήμα- με την υπόκρουση του μελωδικά στοχαστικού "Μέτοικου"!
Όταν αυτοί οι δυο κόσμοι έρθουν σε επαφή, οι εξελίξεις θα είναι καταιγιστικές: 
Oι μάσκες της ωραιοποίησης πέφτουν και ανοίγουν οι πύλες της Αβύσσου, τσαλαπατώντας την αθωότητα και πορφυρώνοντας τον ουρανό με αίμα, σε έναν κολασμένο χορό τεράτων, όπως μόνο οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Εξαίσια αποτρόπαιο, αριστουργηματικά ανατριχιαστικό, διεστραμμένα αφοπλιστικό κι ευφάνταστα ρεαλιστικό "Οι Έσχατοι καιροί" της Αναστασίας Καλλιοντζή είναι ένα από τα ξεχωριστά βιβλία που δεν ξεχνάς ποτέ.
         Μπορεί να το λατρέψεις ,μπορεί και να το μισήσεις πάντως σίγουρα δε θα βγεις αλώβητος από αυτό!
Ένα βιβλίο που ισορροπεί ανάμεσα στις πολλαπλές αντιφάσεις του μέχρι το απροσδόκητο φινάλε του.(ένα φινάλε άγριο σαν σαρδόνιο χαμόγελο)
Αιματηρό και τρυφερό- ζοφερό, αλλά με ένα ιδιότυπο φως επίγνωσης και σοφίας που στο τέλος το δικαιώνει.
Ένα κράμα στυγνού ρεαλισμού και ονειροφαντασίας, που υποβάλλει στον αναγνώστη την ατμόσφαιρα του από την πρώτη σελίδα ως την τελευτάια!
Οι Έσχατοι Καιροί συνιστούν μια σκοτεινή, αναπόδραστη προφητεία, σχεδόν βιβλική, που έρχεται από τις σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης να σημάνει το τέλος των ψευδαισθήσεων.

Ένα αποτρόπαιο Ποίημα του Ερέβους που κινείται στις εσχατιές του χρόνου και της ανθρώπινης Συνείδησης.Μια πραγματεία για την ανθρώπινη φαυλότητα.

Ένα βιβλίο με κάθε του σελίδα να μετατρέπεται σε κοφτερή λάμα συνειδητοποίησης που σε ματώνει, χωρίς έλεος.
Εικόνες βγαλμένες από μποντλερικούς εφιάλτες  -εικόνες γκρανγκινιολικές, που σοκάρουν.
Η φρίκη ωστόσο ξεπηδά ατόφια ακόμη κι από αναίμακτα στιγμιότυπα (δε θα ξεχάσω την αποτρόπαια δισκοθήκη που αποτύπωσε όλη την νοσηρότητα ή εκείνο το παιδικό δωμάτιο...)
Η γνώριμη κι επίπλαστη κανονικότητά μας λοιπόν μεταλλάσσεται σε ένα ρευστό σκηνικό τρόμου, αντικείμενα οικεία μετατρέπονται σε φονικές αλήθειες κι εκεί έγκειται η δυναμική τους.Στην αλήθεια, που δε μας επιτρέπεται πια να αγνοήσουμε....
Γιατί οι "Έσχατοι καιροί" είναι βιβλίο ενηλικίωσης.Σπάει τη φούσκα της οργουελικής μας ευδαιμονίας , γιατί μας στερέι το πρόσχημα της άγνοιας.

           
Η σύλληψη αυτή της Αναστασίας Καλλιοντζή νομίζω πως δεν έχει προηγούμενο στα λογοτεχνικά μας δρώμενα -και μπορεί να "αναμετρηθεί" μόνο με ένα- επίσης αμφιλεγόμενο- underground κομψοτέχνημα:

Πρόκειται για την "Επώνυμη" του Παναγιώτη Χατζηστεφάνου(2005), ενα κολασμένο οδοιπορικό στην παράνοια, που η-εκεί ανώνυμη- ηρωίδα του επιδιώκει μια πορεία προς την επίπλαστη δόξα, σαν τη μικρούλα Βενετία Μαντζιούρη!
    Οι Έσχατοι καιροί παρουσιάζουν πιο συμπαγή πλοκή χωρίς ούτε από δω να απουσιάζουν τα στοιχειά του σουρρεαλίσμού αλλά και μερικές πινελιές μεταφυσικής.
Η Μεταφυσική περισσότερο επενδύει με ένα πέπλο μυστηρίου το έργο παρά συμβάλλει στην πλοκή.

          Η γλώσσα στους Έσχατους Καιρούς είναι παραστατική και αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στον λυρισμό και την ωμότητα, που σίγουρα θα ενοχλήσει κάποιους αναγνώστες, αλλά διασώζει μια αυθεντικότητα απολαυστική:
Μέσα από μια γραφή που διαθέτει αβίαστη προφορικότητα, και- αισθητικά απενοχοποιημένη- η Αναστασία Καλλιοντζή λεκτικοποιεί άφοβα μύχιες σκέψεις που καθένας μας θα μπορούσε να κάνει, και απομυθοποιεί με έναν ιδιότυπο σαρκασμό τους ήρωές της, αλλά και καθέναν από μας.
Έτσι η Καλλιοντζή συνθέτει διεξοδικά ψυχογραφήματα συστήνοντας τους ήρωες της σε όλη τους την αθλιότητα και το μεγαλείο συνάμα, καθιστώντας το βιβλίο ένα βίωμα που ριζώνει στην ψυχή του αναγνώστη!
Η Αναστασία Καλλιοντζή, όπως κ ο Χατζηστεφάνου έχουν την κατάρα να είναι ευαίσθητοι δέκτες των κραδασμών μιας κοινωνίας υπό κατάρρευση και μεσω της πένας τους αρθρώνουν μια κραυγή από το βαθύτερο πηγάδι της απόγνωσης, με τις λέξεις να ζωντανεύουν τον πανικό ενός Μουνκ.
Τα βιβλία τους συνιστούν καταγγελία βαθιά πολιτική και στους "Έσχατους Καιρούς" αυτό διαγράφεται ακόμη σαφέστερα":
Η κοινωνική αδικία κι η καταρράκωση των εργασιακών δικαιωμάτων, που βιώνουν ο Λευτέρης και η Δάφνη (καθώς κι η συν αυτοίς φτωχολογιά) παραπέμπουν ευθέως σε ένα εργασιακό εφιάλτη, βγαλμένο απ΄τον τον κοινωνικό λαβύρινθο στη Ζούγκλα του Άπτον Σίγκλερ, όπως κλιμακωτά αποσυνθέτει την ηθική υπόσταση του Λιθουανού μετανάστη ήρωά του- με τον τρόπο ακριβώς που το κάνει κι η Καλλιοντζή στους δικούς της πρωταγωνιστές.
Στη "Ζουγκλα" πεδίο δράσης ήταν ένα Σφαγείο με άνομους επιστάτες,εκμεταλλευτές της άγνοιας, και της Ανάγκης!
Στους "Έσχατους Καιρούς" "σφαγείο" ονείρων και ψυχών γίνεται ολόκληρο το νομικό και κοινωνικό πλέγμα, που κονιορτοποιεί τα πιο ευγενή όνειρα του ανθρώπου, αλέθοντας τιμή, αγνότητα και κορμιά για να τα πετάξει τροφή σε σκύλους που αλυχτούν!

           Το βιβλίο αναδίδει όλη τη δυσώδη σήψη των θεσμών, όπου πολιτικοί,διακστικοί  και αστυνομικοί δεν είναι πα΄ρα ορντινάτζες κοινών γκάγκστερς, κι αντί να προστατεύουν τους αδυνάτους, αμνηστεύουν την ανομία.
          Το πιο ξεχωριστό από τα ευρήματα ήταν η παραβολή του μαύρου διαμαντιού, που θυμίζει ευαγγελική παραβολή επενδυμένη με τη μεσαιωνική ατμόσφαιρα σκανδιναβών παραμυθάδων.

Στο μαύρο διαμάντι, λοιπόν η Καλλιοντζή συμπύκνωσε την επίπλαστη λάμψη της ζωής, όπως τη βίωνε κι ο καλλονός της κλασσικής λογοτεχνίας, ο Ντόριαν Γκρέι, συνοψίζοντας, με άλλα λόγια, την πορεία του ανθρώπινου γένους!
Κι εδω έρχεται ο Αρης Παγκράτης...Είναι η πιο ακραία και πιο τραγική φιγούρα του έργου ολόκληρου!
Εωσφορικά γοητευτικός,εωσφορικά μόνος...

Είναι ο 'ιδιος ο Ντόριαν του Ουάιλντ.Δηλαδή ο "έκπτωτος Αδάμ".
Ο Άρης είναι ο Άνθρωπος, που παρασυρμένος από τη ματαιοδοξία του αυτομόλησε αυθαδέστατα από την παραδείσια υπόστασή του και επέλεξε μόνος του να κατοικήσει  τον "Τόπο του Θηρίου".
"Ξένος" από τον προορισμό του, "άπατρις" ,ξένος από ό,τι προδιέγραφε η μεγαλειώδης φύση του που αξιώθηκε θεία πνοή και θεία Διαθήκη.
Ο Άρης Παγκράτης άκούει με μανία τον "Μέτοικο" κι ίσως να μην είναι τυχαία η επιλογή από την οξυδερκή συγγραφέα:

Το συγκεκριμένο κομμάτι του Ζορζ Μουστακί κουβαλά όλο το φορτίο της πιο βαθιάς μοναξιάς ,το "άλγος του Ξένου", που τον τύλιξε για πάντα η "Νύχτα".

Κι ίσως κατά βάθος το τέρας να έχει συνειδητότητα της αθλιότητάς του, γνωρίζοντας πως μεγαλύτερη απώλεια δεν υπάρχει από ένα κουφάρι, χωρίς ψυχή!
Μέτοικοι κι εμείς όλοι της γης ,εξόριστοι της Εδέμ.
Μόνο που εμείς έχουμε πλέον την επιλογή και καμιά δικαιολογία υπεκφυγών πια.Ο "επαναπατρισμός" στις αγκάλες του Ουρανού μας μπορεί να γίνει δική μας επιλογή.
         Η ατομική ευθύνη συνιστά απώτερο μήνυμα αυτού του φαινομενικά δυσοίωνου βιβλίου που θεολογεί απροσδόκητα και ατενίζει φως της θέωσης μέσα από τα πυκνά ερέβη της κτηνωδίας.
Στις σελίδες των Έσχατων Καιρών πνέει το αεράκι της δύσβατης ,της ανυπόφορης ελευθερίας που αιτάται ο Ντοστογιέφσκι στον Ιεροεξεταστή του.Λίγοι αποδεικνύονται άξιοι να την επωμισθούν.
Οι "Έσχατοι Καιροί" ανάγονται σε  ένα κοινωνικό ευαγγέλιο της προαναγγελθείσας αυτοκαταστροφής μας.
Θυμίζουν κι αυτό το αξεπέραστο κοινωνικό τραγούδι του σαλπιγκτή ποιητή, Νίκου Γκάτσου, όταν τραγουδά για "Ήλιους και Φεγγάρια που μόνοι μας τα σβήσαμε κι ήρθανε σκοτάδια"...
Βιβλία σαν αυτό μας καλούν να πάρουμε πίσω "την ψυχή μας "από τις λάσπες όπου τη χάσαμε".
       Κατά βάθος, οι Έσχατοι καιροί, παρόλη τη σκληρότητά του, είναι ένα "θαρραλέο" βιβλίο απόλυτης αγάπης και προσήλωσης στη μεγάλη υπόθεση του Ανθρώπου, διότι αποσκοπεί να αποδομήσει τον "δαίμονα" για να κερδίσει πίσω τον "κληρονόμο του Παραδείσου...

...Αν λίγο ενοχληθερίτε από τις ακραίες εικόνες και την υπερβολή του βιβλίου, πριν το καταδικάσετε σας ζητώ απλώς  να αναλογιστειτε:

Εχουμε φτιαξει μια κολαση οπου μορφωμενοι ανθρωποι εστησαν ta Αουσβιτς...

Οπου πατεραδες βιαζουν τα ιδια τα παιδια που γεννησαν...

Μια κολασμενη κοινωνια ,οπου κυκλωματα βαζουν μικρα παιδια να συνουσιαζονται με ζωα κ πλουτιζαν απο αυτο το πορνογραφικο υλικο....

Θα δανειστω μια ατακα απο το θεατρικο εργο ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ "

Στον Θεο σου,Γιαννινα...Μετα απο ολα αυτα, υπαρχει κατι που δεν μπορουμε να πουμε /που δεν μπορει να γινει;;;;".     Αξίζει,λοιπόν, να ανακαλύψετε  το γενναίο βιβλίο που συνέθεσε η Αναστασία Καλλλιοντζή σαν ένα επιπλεόν κίνητρο να αναθεωρήσετε και να γίνετε καλύτεροι άνθρωποι!
                                                          
                                                              Ελισσάβετ Δέδε

Υ.Γ1. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει  από τις εκδόσεις Λιβάνη , αλλά σήμερα είναι εξαντλημένο.
Ελπίζοντας σε νεά επανέκδοση αοπό τον οίκο Μεταίχμιο (όπως ήδη έγινε με τα βιβλια "Πες Πως ήταν Όνειρο" και "Μη Μου Λες Αντίο",) έτσι και το πετύχετε κάπου, μην το χάσετε!

ΥΓ2 Διαβάστε επίσης την παρουσίαση των βιβλίων :
ΕΠΩΝΥΜΗ του Παναγιώτη Χατζηστεφάνου
...και  ΠΑΡΑΝΟΙΑ (Αναστασία Καλλιοντζή)

                                                                  ΕΠΙΜΕΤΡΟ
       ...Ακούστε τον αγαπημένο δίσκο του πρωταγωνιστή μας, Άρη Παγκράτη

  Στίχοι του "Μέτοικου":
Σαν σύννεφο απ' τον καιρό
μονάχο μες τον ουρανό
πήρα παιδί τους δρόμους.
Περπάτησα όλη τη γη
μ' ένα τραγούδι στην καρδιά
και τη βροχή στους ώμους

Μ' αυτά τα χέρια σαν φτερά
που δεν εγνώρισαν χαρά
πάλεψα με το κύμα
Κι είχα βαθιά μου μια πληγή
αγάπη που δε βρήκε γη
χαμένη μες το κρίμα...

Με πρόσωπο τόσο πικρό
από τον ήλιο το σκληρό
χάθηκα μες τη νύχτα
Κι ο έρωτας με πήγε κει
που `χα στα χείλη το φιλί
μα συντροφιά δεν είχα.

Με την καρδιά μου μια πληγή
περπάτησα σ' αυτή τη γη
που είχα να τη ζήσω
Μα μου τα πήρανε μαζί
το όνειρο και την αυγή
και φεύγω πριν αρχίσω

Σαν σύννεφο απ' τον καιρό
μονάχο μες τον ουρανό
θα `ρθω ξανά κοντά σου
Μέσα σε κείνη τη βροχή
που σ' άφησα κάποιο πρωί
κι έχασα τη ζωή μου

Θα `ρθω ξανά απ' τα παλιά
σαν το πουλί απ' το νοτιά
την πόρτα να χτυπήσω
Θα `ναι μια άνοιξη πικρή
που όλα θ' ανοίγουνε στη γη
κι απ' την αρχή θ' αρχίσω                        

ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΥ
Ηταν Ανθρωπος Δικός Μας

Ο θάνατος Του Ποιητή(για τον Λόρκα)

              

Θάνος Κονδύλης, ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΤΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑ

                                          Το Κορίτσι Με Τα Τριαντάφυλλα, Θάνος Κονδύλης
                                                     Είδος: Iστορικό Δράμα 
                                                    Βαθμολογία: 9/10

                                             

Μετά από ένα βιβλίο μυστηρίου βγαλμένου από την Αρχαία Ελλάδα, ο Θάνος Κονδύλης επιστρέφει στην αγαπημένη του θεματολογία , προσφέροντας μια πολύ ξεχωριστή , δραματική ιστορία παρμένη από την πολύπαθη πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων ολόκληρο τον 20ο αιώνα.Πεδίο αυτή τη φορά , η μαρτυρική Κύπρος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Γαλήνη Δημακάκου ζει σε ένα απομονωμένο χωριό της Βόρειας Κύπρου ,τον Ουρανό.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΓΙΑ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ,Richard Flanaghan

Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά
                                          Είδος:Iστορικό Μυθιστόρημα
                                         Βαθμολογία: 10/10

               

Εκδόσεις: Ψυχογιός
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Σελίδες :480
Πρωτότυπος Τίτλος : "Τhe Narrow Road To The Deep North"
Τιμή στην αγορά: 17,70- 15,93 ευρω
Διακρίσεις : Βραβείο "Βooker 2014"

Το 2014 ήρθε ένα νέο αντιπολεμικό μυθιστόρημα να προστεθεί στο λογοτεχνικό πάνθεον θρυλικών έργων ,που κατέδειξαν το ειδεχθέστερο πρόσωπο του πολέμου.
Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά!
Α-λησμόνητο, α-ποτρόπαιο, α-ριστούργημα!!!!
Ένα βιβλίο που σε στοιχειώνει για πάντα!
         Ανάμεσα στις καταθέσεις του Έριχ Μαρία Ρέμαρκ και του Πρίμο Λέβι, τώρα ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν συμβάλλει στην παγκόσμια μνήμη με ένα μυθιστόρημα που δικαιώνει το βραβείο Booker 2014, που θριαμβευτικά κέρδισε!
Το "Μονοπάτι Για Τα Βάθη του Βορρά" έλκει τον τίτλο του από ένα πασίγνωστο έργο του Ιάπωνα ποιητή Μπασό το 1689, όπως μας πληροφορεί κι ο εξαιρετικός μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας.
           Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, 3 αιώνες αργότερα, λοιπόν, συνθέτει ένα εκτεταμένο μυθιστόρημα που φέρνει στο νου ιαπωνικό ποίημα:
Κι αν στα αυθεντικά ιαπωνικά χαικού η θεματολογία ήταν παρμένη από εικόνες της φύσης, το μυθιστόρημα του Φλάναγκαν φιλοτεχνεί "τοπία της ανθρώπινης ψυχής" όπως αυτή αναμετράται με τον θάνατο, τον έρωτα και το Κτήνος...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Βρισκόμαστε στα 1943, μεσούντος του Β Παγκοσμίου Πολέμου: Ο Αυστραλός χειρούργος- και έφεδρος λοχαγός- Ντορίγκο Έβανς κατατρύχεται από ένα παράνομο ερωτικό πάθος για τη γυναίκα του θείου του,την Έιμι.
Με την ανάμνησή της και την προσδοκία να την ξαναβρεί φεύγει για μια νέα στρατιωτική αποστολή, που τον οδηγεί στη Συρία κι από εκεί αιχμάλωτο των Ιαπώνων, στο πιο παράλογο κατασκευαστικό έργο": Προκειμένου να ενώσει τη Βιρμανία με την Σιάμ (Ταϊλάνδη), το Τάγμα Σιδηροδρόμων του Ιαπωνικόυ Στρατού φιλοδοξεί , μεσούντος του Πολέμου, να κατασκευάσει στο όνομα του Αυτοκράτορα  μια γιγάντιαία σιδηροδρομική γραμμή, σε ρυθμούς ιλιγγιώδεις, ανεύφικτους!
Για τον σκοπό αυτό επιστρατεύονται  ντόπιοι των κατεχόμενων περιοχών και αιχμάλωτοι πολέμου- Αυστραλοί και Βρετανοί- που παγιδευμένοι στην ασιατική ζούγκλα και την ιαπωνική αναλγησία, βιώνουν μια κόλαση ασιτίας, άγριας κακοποίησης και εξαντλητικής εργασίας που τους εξολοθρεύει βασανιστικά, και πολύ αποτελεσματικά!
Ο αιχμάλωτος Ντορίγκο Έβανς πασχίζει ως αντιπρόσωπος του αιχμαλωτισμένου τάγματός του να προστατεύσει τους συντρόφους του μέσα στον παραλογισμό, μη διστάζοντας να αντιπαρατεθεί με τον Ιάπωνα επόπτη αξιωματικό Νακαμούρα- σε μια σύγκρουση ιδεών και ψυχικού σθένους...
Λίγοι θα αντέξουν! Ελάχιστοι θα επιβιώσουν από τις κακουχίες και τους ατομικούς του "δαίμονες" στο πεδίο του πολέμου και του έρωτα.Οι πιο δυνατοί!
Κι όταν όλα θα έχουν τελειώσει δε θα μείνει παρά η ομορφιά της ζωής
συμπυκνωμένη σε μια ολοπόρφυρη καμέλια...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ένα βιβλίο γραμμένο απο λάσπη, αίμα και σίδερο, με την πνοή της αγάπης να δίνει ζωή στις σελίδες του! 

 Έρωτας και πόλεμος: Οι δυο κινητήριοι μοχλοί της Ιστορίας αποτελούν και τον διττό άξονα στο νέο, αντιπολεμικό μυθιστόρημα του Φλάναγκαν "Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά"- όπου ο άνθρωπος δοκιμάζεται εξίσου, στη διττή του υπόσταση: Πάθος σωμάτων και ψυχών λοιπόν! Ο Πάσχων εν τω συνόλω Άνθρωπος!

Το Μονοπάτι Για τα Βαθη του Βορρά αποτελεί μια πολλαπλή μαρτυρία από την κόλαση των ιαπωνικών στρατοπέδων συγκέντρωσης και συνιστά μια σύμπραξη ωμότητας και λυρισμού, έναν ερωτικό σπαραγμό και ταυτόχρονα ένα χρονικό οδύνης και ύστατης ταπείνωσης του ανθρώπινου είδους.

Όπως στο Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, η φιγούρα μιας αγαπημένης γίνεται αντίβαρο στη φρίκη, που όμως φανερώνεται σε ένα πλούσιοτατο ρεπερτόριο κτηνωδίας:

To Μονοπάτι του Φλάναγκαν μπορεί για τον Έλληνα αναγνώστη να χαρακτηριστέι

"Το Μαουτχάουζεν της Ανατολής".

       Οι Ευρωπαίοι εστίασαν την συλλογική τους μνήμη στα ανατριχιαστικά ολοκαυτώματα των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης(- με κορυφαίο το Άουσβιτς!)Η σύγκρουση με τους Ιάπωνες για τον μέσο Ευρωπαίο συνοψίζεται στο Περλ Χάρμπορ, στη μάχη της Ίβο Τζίμα και στο αποτρόπαια θεαματικό ραδιενεργό πυροτέχνημα θανάτου στη Χιροσίμα- Ναγκασάκι.
Λίγα έιναι γνωστά σχετικά με το τι πραγματικά διεμήφθη στην Ασία και το προσωπείο του ιαπωνικού μιλιταρισμού, ο οποίος αποδεικνύεται πως συναγωνιζόταν "επάξια" τον ναζιστικό σε εκλογικευμένη βαρβαρότητα.
Το αριστούργημα του σκηνοθέτη  Ντέιβιντ Λιν,"Η Γέφυρα Του Ποταμού Κβάι" ανέδειξε τι συνέβαινε στα ιαπωνικά στρατόπεδα συγκέντρωσης - καταλύοντας και τη Συνθήκη της Γενεύης και κάθε νομιμότητα.(Η προσωπική κόντρα  ανάμεσα στον Νακαμούρα και τον Ντορίγκο του βιβλίου λ.χ. φέρνει ευθέως στον νου την κόντρα μεταξύ του Ιάπωνα διοικητή κ του Βρετανού αιχμαλώτου -Άλεκ Γκίνες στην ταινία αυτή)
Γιατί τώρα ο Φλάναγκαν συνθέτει ένα λογοτεχνικό έπος γύρω από το θέμα με αρχικό καμβά τις μνήμες του Τασμανού πατέρα του, που είχε υπάρξει αιχμάλωτος των Ιαπώνων, εξαναγκασμένος να συμμετάσχει σε ένα παράλογων διαστάσεων σιδηροδρομικό έργο ένωσης του τότε Σιαμ με τη Βιρμανία για τον ανεφοδιασμό των ιαπωνικών δυνάμεων.
Βρέτανοι, Αυστραλοί και ντόπιοι σαν Εβραίοι σκλάβοι στις Αιγυπτιακές Πυραμίδες- δοκίμαζαν το αμείλικτο ιαπωνικό μαστίγιο, τη μαρτυρική πείνα και τρομακτικές τροπικές αρρώστιες για να ολοκληρώσουν τον μεγαλεπήβολο σιδηρόδρομο στο όνομα του άπληστου Αυτοκράτορα:
      Ένας ακόμη παράφρων, ο παραγνωρισμένος, αιμοσταγής Χιροχίτο, σαν τον Χίτλερ, εκμεταλλεύτηκε την απόλυτη πειθαρχία ,την οργάνωση και την αφοσίωση του φιλόπονου λαού του σε ακατάληπτους κώδικες Χρέους, Αυτοθυσίας και θανάτου τιμής για να επιβάλλει τον ιαπωνικό ολοκληρωτισμό σε ολάκερη την Ν.Α. Ασία!
          Αυτό το παρανοϊκό όραμα χάραξε μεταξύ άλλων μια "καταραμένη" Γραμμή Πόνου κι Απόγνωσης στις ζούγκλες της Ασίας, που άφησε χιλιάδες νεκρούς ομήρους κι εκμηδενισμένες συνειδήσεις στο πέρασμά της.
Η Γραμμή της Αρρώστιας, της αποσύνθεσης, 
Μια ακόμη κηλίδα στην Ιστορία-  ως επί το πλείστον ατιμώρητη!
Μια Γραμμή που σηματοδοτεί το πισωγύρισμα του Πολιτισμού στο Μηδέν..
     Παρότι η Σιδηροδρομική Γραμμή είναι το θέμα η αφήγηση κάθε άλλο παρά... γραμμική είναι!
Το Μονοπάτι αποτελείται από διαρκείς μετατοπίσεις στον χώρο κ τον χρόνο φαινομενικά χωρίς ειρμό.
           Η διακειμενικότητα του βιβλίου χαρίζει στιγμές λυρισμού και φέρνει σε αντιπαράθεση χαικού του 17ου αιώνα με τον Σαίξπηρ,τον σύγχρονο Οδυσσέα του Τένισον και την ελληνική Μυθολογία ακόμη, προσδίδοντας  ξεχωριστή υποβλητικότητα στο κείμενο.
Σαν παιδί γύρω από τα κομμάτια ενός παζλ, ο αναγνώστης σταδιακά ανακαλύπτει την πλήρη εικόνα ως το απρόβλεπτο φινάλε που ετεροχρονισμένα αποσαφηνίζει το τελευταίο κ πιο τραγικό ερωτηματικό στη ζωή του Ντορίγκο.
Αρχίκά μας δίνεται η ζωή ενός τυπικού Αυστραλού με δυτικότροπη νοοτροπία, του Ντορίγκο Έβανς.
Η παιδική ηλικία, η κανονικότητα, το ολέθριο πάθος, η στρατολόγηση, η προσαρμογή στη μεταπολεμική κοινωνία, ως και ένα στιγμιότυπο που θα συγκινήσουν κάθε Έλληνα υπάρχουν στο βιβλίο...
Πάνω από όλα η αλησμόνητη γυναίκα που στοιχειώνει ως το τέλος.
      Μεσα από τη θύελλα του πολέμου όμως ο αναγνώστης θα έρθει σε επαφή και με ένα πολιτισμό αλλότριο, άγρια γοητευτικό και θανάσιμα αδιάλλακτο:
Ο ιαπωνικός κώδικας τιμής-ακατανόητος σε κείνους που αγαπούν τη ζωή ξετυλίγει το θανάσιμο πέπλο του πάνω από τις ζωές στρατιωτών κ αιχμαλώτων...Όταν η διαστροφή γίνεται καθήκον
        Το καινοτόμο στο βιβλίο του Φλάναγκαν είναι πως δίνεται βήμα και στην πλευρά των ηττημένων δημίων:Tων Ιαπώνων εγκληματιών πολέμου-ανώτερων και κατώτερων στελεχών. Συναντάμε Ιάπωνες αξιωματούχους να βρίσκουν στην αλληγορική ποίηση ηθικό έρεισμα για τα αποτρόπαια εγκλήματά τους -θύματα κι αυτά μιας μαζικής αυταπάτης.Συναντάμε αριβίστες για λίγα γιεν.
            Αργότερα τους ανταμώνουμε να αντιπαλεύουν ενοχές μπροστά στο ικρίωμα ή στην προσπάθεια να ξαναχτίσουν μια τίμια ζωή, πάντα με το πνεύμα του ποιητή Ίσσα (κι εδώ διερωτάσαι "Υπάρχει ποίηση μετά του Άουσβιτς;).
Κορυφαίος χαρακτήρας του έργου-aνάμεσα σε πολυάριθμα άρτια ιχνηλατημένα πρόσωπα, (Αυστραλούς, γυναίκες ,Ιάπωνες) - είναι ο μυστηριώδης Ιάπωνας ταγματάρχης Νακαμούρα, που στέκεται στον αντίποδα του Ντορίγκο Έβανς- με το ιδιότυπο δίπολό τους, στον πόλεμο και στην ειρήνη, να αποδεικνύει τη σχετικότητα ρευστών εννοιών όπως "καλοσύνη, "συμπόνια""αφοσίωση", "φαύλοτητα", "έντιμότητα"...
Στο επίκεντρο της αφήγησης όμως είναι οι εφιαλτικές στιγμές στον Σιδηρόδρομο του Θανάτου μέσα στην τροπική ζούγκλα. Κάποιοι έχουν ενοχληθεί από τις ωμές εικόνες που υπάρχουν στο βιβλίο από τις στιγμές του μαρτυρίου:Πράγματι. Πρόκειται, όντως, για ένα κολάζ φρίκης: Έναν γκροτέσκο Πίνακα Θανάτου και Αρρώστιας, που αναδίδει την αποπνικτική δυσοσμία του παραμελημένου σώματος,των αποκρουστικών απεκκρίσεων από τη δυσεντερία και την ελονοσία, ,των βασανιστηριων, της ολοκληρωτικής εξάντλησης, της σάρκας σε σήψη, των ανεπούλωτων πληγών που θυμίζουν τη "μοναξιά του Φιλοκτήτη":Του κονιορτοποιημένου ανθρώπου...
Επιπλέον έχουμε και υπαινικτικές αναφορές σε εφιαλτικά ιατρικά πειράματα σαν αυτά που διεπράχθησαν στη Μονάδα 731 του Σίρο Ίσο!
Ελάχιστες στιγμές συντροφικότητας κι απροσδόκητης ανθρωπιάς στην κόλαση ανακουφίζουν τους χαίνοντες πια "σκελετούς" του ιαπωνικού στρατοπέδου"- και τον αναγνώστη...
Μ' άλλα λόγια, "Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά" είναι ένα ακόμη απροσχημάτιστό "Βιβλίο του -Σωματικού- Πόνου", εξίσου "γενναίο με το "Νούμερο 31328" του Ηλία Βενέζη, που αυτό προδιέγραψε ως σκοπό! 
Γι αυτό δεν πρέπει να είμαστε "εύθικτοι"...Αφού ως ανθρωπότητα αντέξαμε να τα διαπράξουμε, οφείλουμε να αντέχουμε και να τα διαβάζουμε! Για να μην ξανασυμβούν!
          Υπάρχουν και στιγμές που το Μονοπάτι συναντά την ιδιότυπη "ποίηση" που μας χάρισε ο Στράτης Μυριβήλης στον Λόφο Με Τις Παπαρούνες (από τη Ζωή Εν Τάφω), διότι είναι πανανθρώπινος ο πόθος του ανθρώπου για το φωτεινό μεγαλείο της ζωής όπως μόνο ένα αγνό λουλούδι μπορεί να "μάς" το "υπενθυμίσει" ακόμη και τις πιο σκοτεινές ώρες της Ανθρωπότητας...
 Για όλα αυτά, το βιβλίο του Φλάναγκαν, Το Μονοπάτι Για Τα Βάθη Του Βορρά" είναι... ένα "Μονοπάτι για τα Βάθη της Καρδιάς", μιλώντας τολμηρά για αλήθειες τραγικές και τρυφερές όπως όσα έργα αγάπησαν πραγματικά τον άνθρωπο μι ατένισαν την αναμόρφωσή του!
            Αυτό το αντιπολεμικό έπος έρωτα, μελαγχολίας και θανάτου, σίγουρα θα αναδειχθεί στα κλασσικά έργα- από κείνα που αφυπνίζουν τους ανθρώπους και αναδεικνύουν το σκοτάδι που μας απειλεί όταν εξοβελίζουμε την ανθρωπιά.
         
Υποδειγματική επεξεργασία του κειμένου κι οι υποσημειώσεις από τον ποιητή- μεταφραστή Γιώργο Μπλάνα που έχει βραβευθεί για τη μετάφραση του μνημειώδους "ΖΩΗ ΚΑΙ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ"(Βασίλι Γκρόσμαν, εκδ Γκοβόστη).

Θα ήθελα μόνο να υπήρχαν παύλες ή εισαγωγικά στις εναλλαγές των διαλόγων, αλλά ίσως αυτές να απουσιαζαν κι από το κείμενο που παρέδωσε ο Φλάναγκαν.

ΥΓ 2 Η ρήση του Αριστοτέλη ορίζει τη Φιλία κι όχι τον έρωτα ως "χωρισμό μιας ψυχής σε δύο σώματα")

Ενας ενδιαφέρων σύνδεμος για τους αιχμαλώτους των ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΙΡΟ ΙΣΟ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ 731

                                      ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
                                       
Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν γεννήθηκε στην Τασμανία το 1961, έλκοντας την καταγωγή του όπως και οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού από Ιρλανδούς κατάδικους που μεταφέρθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Λιμού στα μέσα του 19ου αιώνα. 
Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Τασμανίας και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
 Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Death of a River Guide" (1994), τιμήθηκε με το βραβείο National Fiction Award της Αυστραλίας. 
Το δεύτερο, "The Sound of One Hand Clapping" (1997), σημείωσε επιτυχία στη χώρα του και μεταφέρθηκε από τον ίδιο στη μεγάλη οθόνη (σενάριο και σκηνοθεσία). 
Για το τρίτο του μυθιστόρημα, το "Gould's Book of Fish: A Novel in Twelve Fish" (2001, ελλ. εκδ. "Εγχειρίδιο ιχθύων: μυθιστόρημα σε 12 ψάρια", Άγρα 2006) τιμήθηκε με το Βραβείο Συγγραφέων της Κοινοπολιτείας το 2002. 
Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα "The Unknown Terrorist" (2006, ελλ. έκδ, "Η άγνωστη τρομοκράτισσα", Άγρα 2011), 
"Wanting" (2008, ελλ. έκδ. "Απουσία", Ψυχογιός 2016) και 
"The Narrow Road to the Deep North" (2013, ελλ. έκδ. "Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά", Ψυχογιός 2015), το οποίο τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με τα βραβεία Australian Prime Minister's Literary Prize (2014), The Athens Prize for Literature (2016) και με το Man Booker Prize (2014), η επιτροπή του οποίου το χαρακτήρισε ως "αριστούργημα". 
Ως σεναριογράφος, συνεργάστηκε το 2008 με τον σκηνοθέτη Μπαζ Λούρμαν στο σενάριο της ταινίας "Australia" (με πρωταγωνιστές τους Νικόλ Κίντμαν και Χιού Τζάκμαν). 
Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν θεωρείται ο πιο ταλαντούχος Αυστραλός συγγραφέας της γενιάς του. Ζει στην Τασμανία με τη γυναίκα του και τις τρεις κόρες τους.  ΠΗΓΗ biblionet

                         ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας

Ο Γιώργος Μπλάνας γεννήθηκε στο Αιγάλεω Αττικής το 1959. Σπούδασε ηλεκτροτεχνία και βιβλιοθηκονομία. Εργάστηκε ως ταχυδρόμος, βιβλιοθηκάριος, βιβλιοϋπάλληλος και κειμενογράφος στη διαφήμιση. Συνεργάστηκε με πολλά πολιτικά και λογοτεχνικά περιοδικά.
Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία ποίησης:
"Η ζωή κολυμπά σαν φάλαινα ανύποπτη πριν τη σφαγή", Υάκινθος, 1987,
"Η αναπόφευκτη ανθηρότητά σου", Διάττων, 1990,
"Νύχτα", Νεφέλη, 1991,
"Παράφορο!", Δελφίνι, 1997,
"Άννα", Ερατώ, 1998,
"Η απάντησή του", Νεφέλη, 2000,
"Επεισόδιο", Νεφέλη, 2002, και
"Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη", Γαβριηλίδης, 2010
"Στασιωτικά [1-50]", Γαβριηλίδης, 2011,                      
                          Οι κορυφαίες Μεταφράσεις του

(2016) Flanagan, Richard, Απουσία, Ψυχογιός
(2016) Αισχύλος, Επτά επί Θήβας, Γαβριηλίδης
(2016) Grossman, Vasily Semyonovich, 1905-1964, Τα πάντα ρει, Εκδόσεις Γκοβόστη
(2016) Molière, Jean Baptiste de, 1622-1673, Ταρτούφος ή Ο απατεώνας, Γαβριηλίδης
(2016) Whittemore, Edward, Το μωσαϊκό της Ιεριχούς, Εκδόσεις Γκοβόστη
(2015) Σοφοκλής, Αντιγόνη, Γαβριηλίδης
(2015) Σοφοκλής, Ηλέκτρα, Γαβριηλίδης
(2015) Majia, Jidi, Λόγια της φωτιάς, Κοινωνία των (δε)κάτων
(2015) Αισχύλος, Προμηθέας δεσμώτης, Γαβριηλίδης
(2015) Flanagan, Richard, Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά, Ψυχογιός
(2014) Issa (Yataro Kobayashi), Μύγες και Βούδες, Γαβριηλίδης
(2013) Grossman, Vasily Semyonovich, Ζωή και πεπρωμένο, Εκδόσεις Γκοβόστη(Βραβείο Μετάφρασης)
(2012) Σοφοκλής, Αίας, Γαβριηλίδης
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Βρώμικος κόσμος, Απόπειρα
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ' την κόλαση, Απόπειρα
(2011) Ευριπίδης, 480-406 π.Χ., Ηρακλής μαινόμενος, Νεφέλη
(2011) Bukowski, Charles, 1920-1994, Τρόμου και αγωνίας γωνία, Απόπειρα
(2009) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Ουλαλούμ και άλλα ποιήματα, Ηλέκτρα
(2008) Prest, Thomas Preckett, Sweeney Todd, ο φονικός κουρέας της Οδού Φλητ, Ερατώ
(2008) Thackeray, William Makepeace, 1811-1863, Κάθρην, Νεφέλη
(2008) Bierce, Ambrose, 1842-1913, Ο μοναχός και η κόρη του δημίου, Ηλέκτρα
(2006) Maturin, Charles Robert, 1782-1824, Μέλμοθ ο περιπλανώμενος, Ερατώ
(2006) Puskin, Aleksandr Sergeevic, 1799-1837, Ο νέγρος του Μεγάλου Πέτρου, Ερατώ
(2006) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Το κοράκι, Ερατώ
(2005) Bierce, Ambrose, 1842-1913, Ιστορίες φαντασμάτων, Ηλέκτρα [μετάφραση, επιμέλεια]
(2005) Wilde, Oscar, 1854-1900, Μια ζωή επιστολές, Ηλέκτρα
(2005) Poe, Edgar Allan, 1809-1849, Τρία αστυνομικά προβλήματα για τον Αύγουστο 

ΠΗΓΗ BIOΓΡΑΦΙΚΩΝ : biblionet

ΠΗΓΕΣ ΤΩΝ ΦΩΤΟ
www.theguardian.com, 
apjjf.org,
www.daysofwonder.com και
hellfire-pass.commemoration.gov.au