Bασκέν Μπερμπεριάν, Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό

Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό, Bασκέν Μπερμπεριάν  
                                       Είδος Ιστορικό Δράμα
                                        Βαθμολογία 10/10

Πρωτοτυπη Γλωσσα Ιταλικά
Μετάφραση
Αριθμος Σελίδων
Ημερομηνια Εκδοσης
Τιμη

Ο Αρμένης σκηνοθέτης Βάσκεν Μπερμπεριαν, έκανε αίσθηση οταν κυκλοφόρησε ένα μυθιστόρημα, που αποτελεί φόρο τιμής στην πολύπαθη φυλή του, τον λαό της Αρμενίας, που -ύστερα από μια Γενοκτονία- πάσχισε να βρει τα βήματά του σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.

         Μαζί του παρακολουθούμε τα πάθη δυο αδελφών κι ενός έθνους ολάκερου "Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό"- σε ένα έργο που θυμίζει κάτι από τα κλασσικά έργα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε έναν προσφυγικό καταυλισμό Αρμενίων στην Πάτρα γεννιούνται δύο κατάξανθα δίδυμα αγόρια.

Δύο άγγελοι που φώτισαν τις ζωές των γονιών τους...
       Ένα δίπολο αγγελικό με τα συμπληρωματικά ονόματα Μιχαήλ και Γαβριήλ.
Η ολέθρια απόφαση του πατέρα τους μια νύχτα ενοχής θα χωρίσει τους δρόμους τους, βυθίζοντας τη γλυκιά μητέρα τους Σατέν στη συντριβή και τον πατέρα τους στην αυτολύπηση.
Τα βήματα του ενός θα τον οδηγήσουν στην Ιταλία, εσωτερικό στο θρυλικό Κολλέγιο των Μεχιταριστών, όπου θα ακολουθήσει μια ιδιότυπη ενηλικίωση...
Ο άλλος στη Σοβιετική Ένωση ,θα γνωρίσει τα κολαστήρια των γκουλάγκ και μιας γραφειοκρατίας που συνθλίβει το άτομο.
Από την Πάτρα ως το Μιλάνο κι από τη Ρωσία ως τον Καναδά οι ήρωες ακολουθούν το πεπρωμένο του ίδιου του αρμενικού λαού, που η μοίρα διασκόρπισε στα 4 σημεία του ορίζοντα...
Τα γυρίσματα του χρόνου θα φέρουν μια παράξενη τομή στις ζωές τους, κλείνοντας τους δυο πολυτάραχους κύκλους της πορείας τους, με έναν απροσδόκητο τρόπο.
       Συνδετικός κρίκος όλων, ο μονόφθαλμος Εβγκένι από τη Σιβηρία, που μέσα στην απρόσιτη μοναχικότητά του, κρατά τα κλειδιά μιας εναγώνιας αναζήτησης.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό αποτελεί ένα κοινωνικό μυθιστόρημα ιστορικών αναφορών που αφήνει βαθύ σημάδι στην ψυχή του αναγνώστη.
            Ο Αρμένης Βάσκεν Μπερμπέριαν, που έχει διακριθεί στη σκηνοθεσία, αφουγκράζεται τη φωνή του αίματός του και γράφει τώρα ένα βιβλίο εμβληματικό, όχι μονάχα για την αρμενικη λογοτεχνία, αλλά ενδεχομένως και για την ευρωπαική ,δεδομένου μέσα από αυτό κάνει και ένα δυναμικό πέρασμα σε στιγμές του 20ου αιώνα
Ακόμη κ η γλώσσα του πρωτοτύπου, η ιταλική, αποδεικνύει πως τούτο το βιβλίο δε συνιστά ..."οικογενειακή υπόθεση " των Αρμενίων μόνο, αλλά εμπεριέχει αναφορές γενικότερου ενδιαφέροντος.
Το εντυπωσιακό είναι πως ο Βασκέν Μπερμπεριάν δεν επιλέγει την ασφαλή λύση της καθεαυτής Γενοκτονίας, η οποία για έναν συγγραφέα παρέχει ένα πεδίο με αυτονόητη δυναμική.(Ερεβάν, Υπόσχομαι Να Ξεχάσω κλπ)
            Αντιθέτως ο Μπερμπεριάν εδώ ασχολείται με τις ευρύτερες συνέπειες της Γενοκονίας  πάνω στην ψυχή των Αρμενίων μεταπολεμικά, προσδίδοντας σχεδόν ψυχαναλυτική διάσταση στην αίσθηση του Ξένου.
Μνήμη, νοσταλγία, και συμφιλίωση απαλύνουν την ψυχή των ηρώων, από το μίσος- σε ένα δράμα με υποδηλώσεις υπαρξιακές.
          Το "Κάτω Από έναν Αδιάφορο Ουρανό" διατηρεί κλασσικότροπα αφηγηματικά μονοπάτια με διείσδυση στους χαρακτήρες και τις συνειδησιακές τους συγκρούσεις, αναπαράσταση τόπων και λανθάνουσες πολιτικές προεκτάσεις.Κατορθώνει να συμπυκνώσει δυνατά συναισθήματα και πλήθος προβληματισμών με γραφή που δεν κουράζει στιγμή.
           Κεντρικός άξονας είναι το σχετικά σύνηθες σεναριογραφικό μοντέλο μιας παραλληλίας όπως τη σηματοδοτεί ο πιο ισχυρός δεσμός, ο αδερφικός, ο οποίος διαρρηγνύεται από ένα βίαιο γεγονός κι έκτοτε κατατρύχει τους ήρωες ως ξερίζωμα κι ανεκπλήρωτος πόθος .
Δυο δίδυμα αγόρια , λοιπόν.
Ο σύνδεσμος των διδύμων έχει, ούτως ή άλλως, εκπληκτικές ιδιαιτερότητες με ανεξιχνίαστες προεκτάσεις και μια μοναδικότητα που πολλές φορές έχει απασχολήσει την Λογοτεχνία- και ειδικότερα τη νεανική.Ονομαστό ,για παράδειγμα, ήταν το κοινωνικό μυθιστόρημα του Έριχ Κέστνερ , που μέσα από δυο τρισχαριτωμένα δίδυμα κορίτσια -χωρισμένα βαίως- κατήγγειλε το πλήγμα ενός Διαζυγίου για την ψυχή των παιδιών.
Περισσότερο αυτή η διάσταση δίδεται στο ξεκίνημα του αδερφικού δεσμού, παρά εκείνη της ομοιότητας που διερευνά ο Ντοστογιέφσκι στον Σωσία.
       Το τραυματικό ρήγμα παρόν κι εδώ, με έναν τρόπο που το έθιξε το  διαχρονικό μιούζικαλ τουWilly Russel  Blood Brothers.
Στη Λογοτεχνία αντίστοιχος χωρισμός δύο αδερφικών φίλων(; ) σημαδεύει το παρόμοιας βαρύτητας, "Χαρταετοί Πάνω ΑπΤην Πόλη".
Έκτοτε το μυθιστόρημα του Μπερμπεριάν εξελίσσεται σε μια παραλληλία σπαρακτική προσλαμβάνοντας μια γεωγραφική έκταση η οποία συμβολίζει τη μοίρα του αρμενικού λαού όπως διασκορπίστηκε στα πέρατα του κόσμου, διωγμένος από την πρώτη Γενοκτονία του αιώνα μας.
          Η διαχείριση του Μπερμπεριάν προσδίδει στο βιβλίο του μιαν ευρύτητα κοσμοπολίτικη: Έχουμε πλούτο αναφορών,
εναλλαγή εικόνων, τόπων και συναισθηματικές διακυμάνσεις που ωστόσο όλες διατηρούν την αυθύπαρκτη δυναμική τους.
           Η ιστορία του ενός αδελφού, του Μιχαήλ, εξελίσσεται στην ειδυλλιακή πόλη της Βενετίας, όπου έχει την έδρα του το θρυλικό Κολλέγιο των Μεχιταριστών ";Aγιος Λάζαρος", η κιβωτός του αρμενικής παράδοσης και κουλτούρας με την βαρύνουσα Ιστορία.
Μαθητές και καλόγεροι σε πνευματικές ζυμώσεις, εφηβικές ατασθαλίες, και ερωτική αφύπνιση...
Σε αυτό το κομμάτι οι στιγμές αχνά φέρνουν στον νου το  αριστούργημα ενηλικίωσης του Νομπελίστα Modiano
"Ήταν Όλοι Τους Καλά Παιδιά", που επίσης εξελίσσεται σε  μεταπολεμικό οικοτροφείο, με μια παρέα αγοριών, σημαδεμένων από ζητήματα οικογενειακά και τον Πόλεμο.
Έχουμε έναν άντρα με συνηθισμένα πάθη κ  λάθη που έχει ευκαιρίες να επουλώσει το χθες.Εδώ ενυπάρχουν αυτοβιογραφικά κομμάτια του συγγραφέα.
            Από την άλλη, η μοίρα του Γαβριήλ φωτίζει απάνθρωπες πτυχές του σταλινικού καθεστώτος ενόσο και στα ψυχροπολεμικά χρόνια, μετεξελισσόταν σε μια νέα ανθρωποφάγα τυραννία.
Μια μοίρα παρόμοια με των Ποντίων που εξορίστηκαν στο Καζακστάν περιμένει τους Αρμένιους σε έναν επαναπατρισμό που έγινε ξενιτεια κάτω από την τρομοκρατία των γραφειοκρατών.Το Κόμμα πανταχού παρόν.Εκεί που κι ένα λάθος βιβλίο οδηγούσε στην κόλαση.

Στην πορεία του Γαβριήλ, στα στρατόπεδα εργασίας, την οδοποία, τα ορυχεία ουρανίου κλπ, αναβιώνουν σκηνικά που το κοινό πρωτοσυνάντησε στο έργο του Σολτζενίτσιν.
Φιγούρες από τη Μια μέρα του Ντενίσοβιτς ή το Αρχιπέλαγος Γκούλαγκ συντροφεύουν τον Γαβριήλ, που γίνεται ένας ακόμη θλιβερός ένοικος στο Σπίτι Των Πεθαμένων με Αναμνήσεις σαν αυτές που ζωντάνεψε ο Ντοστογιέφσκι ,κατάδικος αυτός του τσαρικού τότε καθεστώτος.
    Ο αναγνώστης μαζί του, βιώνει το απάνθρωπο ψύχος της Σιβηρίας, την πείνα, την αποσύνθεση των κορμιών σε μιαν αιματοβαμμένη συντροφικότητα.
           Το σκηνικό συμπληρώνεται από την αρμένικη ελίτ του Καναδά που, ακόμη και στη δεκαετία του 90, ισορροπεί ανάμεσα στην προσαρμογή και το τραύμα του αποχωρισμού από τα πάτρια.

Τέλος μαγνητίζει το αίνιγμα του Εβγκένι με την παραμορφωμένη όψη και μια ψυχή που αναζητά την ανθρωπιά.
Χαρακτήρες που σφυρηλατούνται πάνω στο αμμόνι της Ιστορίας για να οδηγηθούν σε μια τροπή που αφοπλίζει, με τον έρωτα αόριστα παρόντα,  πληγή, αποστέρηση αλλά  και υπόμνηση ζωής.
        Σα σκηνοθέτης ο συγγραφέας, μας ξεναγεί με ζωηρή εικονοπλασία στους τόπους δράσης, με εικόνες σαν καρτ ποστάλ, ενώ ιχνηλατεί τη σκηνογραφία της φύσης που συνοδεύει τα πάθη των ανθρώπων , είτε με δυσοίωνα χρώματα του δειλινού, είτε με την παγερή κουρτίνα που το Βόρειο Σέλας απλώνει στις αρκτικές νύχτες, είτε τα αποχαιρετιστήρια λουλούδια 

Άρτια τοποθετημένες στις σελίδες οι αποκαλύψεις και τα πισωγυρίσματα στον χρόνο, που κλιμακώνουν την ένταση , καθώς συμπληρώνουν όλα τα κομμάτια του παζλ, προσδίδοντας μια ζωντάνια σχεδόν κινηματογραφική στο βιβλίο.
Μέχρι την τελευταία σελίδα ο Μπερμπέριαν επιφυλάσσει συνταρακτικές αποκαλύψεις και μια τραγική ιστορία που ξεμπροστιάζει μια ψευδεπίγραφη ειρήνη στην Ευρώπη που κόχλαζε μα που ακόμη χωρά την ελπίδα.
           Το Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό, αποτελέι ένα σημαντικό έργο της σύγχρονης λογοτεχνίας διεθνώς καθώς θέτει σημαντικά ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης , όπως συνδιαλέγεται με την ιστορική συγκυρία, 
και χαρτογραφεί την ψυχή του αρμενικου λαού αφότου αυτή σαρώθηκε από το σοκ της μαζικής σφαγής.
         Μέσα από αυτό το βιβλίο ο αναγνώστης ανακαλύπτει αθέατες πλευρές του εικοστού αιώνα υπό το πρίσμα των Αρμενίων, σε μια εξακτίνωση χρονική, τοπογραφική και ταξική.
Σημείο αναφοράς πλεον, φορέας πολλαπλών συγκινήσεων το "Κάτω Από Έναν Αδιάφορο Ουρανό" ανήκει στα βιβλία που κάθε αναγνώστης οφείλει να ανακαλύψει.
Από τα έργα που οι γενιές των Αρμενίων μετά από μας θα συμπεριλάβουν ίσως και στα κλασσικά της Λογοτεχνίας τους κι όχι μόνο.

                                         ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ

Ο Βασκέν Μπερμπεριάν γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στον Καναδά. 
Είναι αρμένικης καταγωγής,
 αλλά ζει και εργάζεται στην Ιταλία όπου και διαπρέπει ως συγγραφέας και σκηνοθέτης διαφημιστικών σποτ. 
Είναι ευρυμαθής και πολύγλωσσος αλλά η συγγραφική του πένα έχει διαλέξει την ιταλική γλώσσα η οποία, όπως λέει, τον αντιπροσωπεύει περισσότερο. 

Το "Κάτω από έναν αδιάφορο ουρανό" είναι το δεύτερο κατά σειρά πολυβραβευμένο μυθιστόρημά του με το οποίο καθιερώθηκε διεθνώς.

Καλεντ Χοσεϊνί, Χαρταετοί Πάνω Από την Πόλη

                                                           Χαρταετοί Πάνω Από την Πόλη, Καλεντ Χοσεϊνί
                               Είδος Κοινωνικό Δράμα
                               Βαθμολογία 10/10
                                                        

Ο Αφγανός συγγραφέας Κάλεντ Χοσεινί, με ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα παγκόσμιας εμβέλειας για τη Φιλία, σύστησε σε ολόκληρο τον πλανήτη μια χώρα λαβωμένη από τον Φονταμενταλισμό και τους ανταγωνισμούς της Δύσης , που όμως διατηρούσε άλλοτε μια γλυκιά αθωότητα προτού την διαλύσει ο Πόλεμος.
     Οι Χαρταετοί Πάνω Από την Πόλη είναι ένα αριστούργημα που μας  ταξιδεύει στην Καμπούλ παρέα με δυο μικρούς φίλους που η ζωή τους παρακολουθεί τη μοίρα του Αφγανιστάν.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην Καμπούλ μεγαλώνουν δυο αγόρια:
Ο 9χρονος Αμίρ κι ο συνομήλικός του, υπηρέτης του, ο Χασάν, που μοιράζονται μια βαθιά φιλία.
                Ο πλούσιος Αμίρ, κάτω από τη σκιά του αρχοντικού κι επιβλητικού Μπάμπα του, απολαμβάνει παιχνίδια στους χωματόδρομους της συνοικίας του με τον αναλφάβητο φίλο και υπηρέτη να τον διδάσκει με τη σοφία της καλοσύνης.
                Στα 1975 την Πρωτοχρονιά των Μουσουλμάνων και τη Γιορτή των Χαρταετών, ένα τραγικό περιστατικό εξορίζει τα δυο παιδιά από την αθωότητά τους όπως και έκανε η ρώσικη εισβολή στο ίδιο το Αφγανιστάν.
Έκτοτε, ο Αμίρ κι ο Χασάν ακολουθούν δρόμους χωριστούς με τον πρώτο να χτίζει τη ζωή του στην Αμερική και τον δεύτερο να παραμένει ανάμνηση και νόστος.
             2 δεκαετίες σχεδόν αργότερα, ένα παλιό χρέος θα οδηγήσει τον Αμίρ πίσω σε μια πατρίδα καθημαγμένη από τη λαίλαπα των Ταλιμπάν για να κλείσει λογαριασμούς του χθες και της ίδιας του της συνείδησης.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Με τίτλο παρμένο από ένα εξαίσιο αφγανικό έθιμο που σηματοδοτεί την μουσουλμανική Πρωτοχρονιά, το Πέταγμα των Χαρταετών, το βιβλίο του Χοσεινί έρχεται να μας συστήσει μια πατρίδα πληγωμένη υπό το πρίσμα μιας Φιλίας από τις πλέον δυνατές.
Με την αγορίστικη φιλία λοιπόν να διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο ως βίωμα, νοσταλγία, χρέος,
"οι Χαρταετοί Πάνω Απ Την Πόλη" συνοψίζουν όλη την πορεία του Αφγανιστάν από την εισβολή των Ρώσων ως τους τρομερούς Ταλιμπάν.
Ένα κοινωνικό δράμα που όσο κλιμακώνεται επιφυλάσσει στον αναγνώστη πλήθος συναισθημάτων για τον αφήσει συγκλονισμένο, σχεδόν τραυματισμένο, με μιαν αλήθεια που φέρνει το άτομο αντιμέτωπο απέναντι στον Πόλεμο ,την προκατάληψη και κυρίως τον λιποτάκτη εαυτό του.
           Βιβλίο αυθεντικής συγκίνησης , δυνατών εικόνων και στιγμών που ντροπιάζουν τη Δύση για τις παρεμβάσεις της στη Μέση Ανατολή...
          Η Φιλία των δυο αγοριών λοιπόν, από την αφετηρία της κιόλας, ακολουθεί γνώριμα λογοτεχνικά μοτίβα και υποτάσσεται σε πολλαπλές αντιθέσεις από αυτές που θέτει η κοινωνική δομή για να χωρίζει παράλογα τους ανθρώπους.
       Ο Αμίρ ανήκει στην εκλεκτή φυλή των Παστούν που είναι οι αφέντες ενώ ο Χασάν είναι Χαζάρος ανήκοντας σε μιαν  φυλή Υπόδουλων, σύμφωνα με την Ιστορία κ την πολιτική σκέψη των Αφγανών:
Είναι... εκπληκτικά αποτρόπαιος ο τρόπος που ο συγγραφέας κατέδειξε πώς οι Χαζάροι είχαν τον απόβλητο ρόλο των Εβραίων επί Χίτλερ στη συνείδηση κάποιων Αφγανών ελιτιστών, αποδεικνύοντας πως το δηλητήριο του ρατσισμού δεν εξαλείφθηκε με την ήττα των Ναζί, ούτε καν περιορίστηκε στην αποικιοκρατία των Λευκών στην Αφρική.
          Σε αυτήν την αντίθεση, προσθέστε την θανάσιμη κόντρα ανάμεσα στους Σουνίτες και τους Σιίτες ( κάτι σαν τοφοβερό Σχίσμα των δύο Εκκλησίων) κι έχετε δυο παιδιά σε ένα δίπολο που άλλοι όρισαν γι αυτά.
             Ασφαλώς, μέσα από τόσες διαφορές, το ταξικό χάσμα των δύο αγοριών προβάλλει αγεφύρωτο.
         Παρόλη την γενναιοδωρία του,άρχοντα πατέρα και τη συναναστροφή των παιδιών, κάνει την εμφάνισή του στις παιδική άιχμηρότητα του Αμίρ που απλώς δίνει την ευκαιρία στον μικρό Χασάν να λάμψει με την αρχοντιά της ψυχής του.
Ένας χαρακτήρας στωικός, ένας φίλος βγαλμένος από τον αρχετυπικό μύθο του Δάμωνα και του Φιντία -κράμα της υποταγής και της έμφυτης αρετής.

Ένας χαρακτήρας ιδανικό αντίβαρο προς την εύθραυστη ψυχική δομή του Αμίρ, που συγγραφικά ήταν πιο πολύπλοκη καθώς ακροβατεί ανάμεσα

στην ανασφάλεια και την ενοχή,
στην έπαρση και την ευαισθησία,
στη δειλία και την αυτοθυσία.
Ωστόσο ο συγγραφέας πλέκεί ένα υποδειγματικό ψυχογράφημα του Αμίρ, παρουσιάζοντας τις παιδικές αγωνίες, τις διακυμάνσεις και τον δεσμό πατέρα -γιου.
Ένας πατέρας εμβληματικός μεγαλόψυχος και δυσπρόσιτος με δικά του μυστικά, αναπτύσσει προς τον γιο του μια στοργή παράξενη, με αντιφατικά μηνύματα και μιαν αποδοχή υπό αίρεση...
       Ο επερχόμενος αποχωρισμός των δυο παιδιών προσλαμβάνει συμβολικές διαστάσεις καθώς συμπίπτει με το τέλος εποχής όπως το σηματοδότησε η ρωσικη εισβολή κι οι αυθαιρεσίες των Σοβιετικών στο όνομα των ταξικών τους ιδεοληψιών.
Εικόνες προσφυγιάς και ξεριζωμός από την Εδέμ της παιδικής ηλικίας, μέχρι την αφγανική παροικία της Αμερικής με τις αναμνήσεις από την πατρίδα, ενώ μια "βεντέτα" απρόβλεπτη κι αθέατη κινεί τα νήματα της μοίρας από τα παρασκήνια...
Ένα στοιχείο που συνεπαίρνει είναι οι ηθογραφικές πληροφορίες που συνοδεύοντας την καθημερινότητα των ηρώων, δίνουν ένα κατατοπιστικό πορτρέτο της αφγανικής νοοτροπίας , όπως αυτή διατηρείται ακόμη κ στην Ξενητειά.Γλέντια, εθιμοτυπία, τελετουργικά γάμου και κηδείας- και νέοι όροι συνθέτουν μια παράδοση ιδιαίτερη.
     Το δεύτερο μέρος ,με συνδετικό κρίκο ένα γράμμα από το παρελθόν, περιλαμβάνει τη νέα πραγματικότητα του Αφγανιστάν που με αμερικανική βοήθεια κατέλαβαν οι Ταλιμπάν.
Η κατάρρευση των παιδικών μύθων στιγματίζει τούτη την επιστροφή.
Η διαλυμένη πόλη των παιδικών χρόνων με τις αιματοβαμμένες προκλήσεις της και τη νοσταλγία, ωθεί τον ήρωά μας σε οριστική ενηλικίωση, όταν αυτός καλείται να αντιμετωπίσει τους παιδικούς του δαίμονες για να διασώσει το πιο ακριβό κομμάτι της ψυχής του.
         Είναι εμφανές πως ο συγγραφέας συμμερίζεται το τραύμα του πρωταγωνιστή του και θρηνεί το χαμένο του Αφγανιστάν, με αγανάκτηση για όσους του το στέρησαν-  δημοσιοποιώντας μέσα από την πένα του εικόνες κτηνωδίας που το καθεστώς τον Ταλιμπάν επεφύλαξε στον ταλανισμένο αφγανικό λαό.
Μέσα σε όλα, η γυναίκα παρουσία κάπως πιο θολή, αναμενόμενο για τη μουσουλμανική νοοτροπία αυτό.
Αξιοσημείωτο είναι πως η μητρική φιγούρα προβάλλει ως σταθερή απουσία, ενώ ο έρωτας έρχεται ήπια και γλυκά ως έμπνευση και συντροφικότητα.
            Η κορύφωση συγκλονίζει με τη σκληρότητα και την ανθρωπιά αντάμα, και το φινάλε διατηρεί αληθοφάνεια ,αφήνοντας μια γλυκόπικρη επίγευση, σε έναν επίλογο ποιητικό.
"Το Χαρταετοί Πάνω Από την Πόλη" συνιστά σίγουρα ένα βιβλίο αναφοράς.
Πρώτη φορά ένα βιβλίο (πλην της τούρκικης λογοτεχνίας), συστήνει μια μουσουλμανική χώρα της Ανατολής με τόσο συναίσθημα, συνδυάζοντας τον παλμό ενός έθνους με συνειδησιακά διλήμματα του ατόμου.

Ένα έργο που οπωσδήποτε πρέπει να διαβαστεί  καθώς διευρύνει την οπτική μας στα τεκταινόμενα του πλανήτη κι εγγυάται ότι δε θα αφήσει ασυγκίνητο κανέναν.
Το μυθιστόρημα Χαρταετοί Πάνω Από Την Πόλη  αποδόθηκε και στο σινεμά σε μια δυνατή ταινία του Μαρκ Φόρστερ, που όμως δεν ξεχώρισε όσο το βιβλίο του Κάλεντ

Χέδδερ Μόρρις, Ο Δερματοστίκτης του ΑΟΥΣΒΙΤΣ

    Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς, Χέδερ Μόρρις
                                 Είδος Ιστορική Μαρτυρία
                                 Βαθμολογία 10/10

Heather Morris

The Tattooist of Auschwitz
Σελίδες 368
Ημ Έκδοσης Μάρτιος 2018

Για το Ολοκάυτωμα έχουν γραφτεί χιλιάδες βιβλία καθώς αυτό συνιστά τη μελανότερη κηλίδα του Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.
Λίγα βιβλία όμως έχουν τέτοια αμεσότητα, βάρος και  συναισθηματική δύναμη όσο η πρόσφατη μαρτυρία που έφερε στο φως η Χέδδερ Μόρρις συνομιλώντας με έναν κρατούμενο ο οποίος χάρη στο ιδιαίτερο πόστο του είχε να αφηγήθεί μια μοναδική ιστορία επιβίωσης κι έρωτα, από τον τόπο του θανάτου.
Ο Δερματοστίκτης Του Άουσβιτς είναι μια κατάθεση σε μια αχανή βιβλιογραφία που σίγουρα έχει να πει νέα πράγματα -αποτρόπαια μαζί κι ελπιδοφόρα- για τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο νεαρός Εβραίος Λάλε από τη Σλοβακία δέχεται να ταξιδέψει ως τα ναζιστικά στρατόπεδα και να εργαστεί για τους Γερμανούς προκείμενου να σωσει την οικογένειά του από την αιχμαλωσία.
Δεν ξέρει όμως ότι τον περιμένει η ομηρία στο σκληρότερο ναζιστικό στρατόπεδο, το Άουσβιτς της Πολωνίας, όπου θα χάσει την ανθρώπινη υπόστασή του για τον Αριθμό 32407...
Εκεί, προκειμένου να επιβιώσει, δέχεται τη σχετικά προνομιούχο θέση του δερματοστίκτη.
Έτσι γίνεται εκείνο το μοιραίο πρόσωπο, που χαράσσει στους νεοαφιχθέντες ομήρους το τατουάζ με τον αριθμό που θα είναι το όνομά τους στη νέα τους ζωή.
Ισορροπώντας ανάμεσα στι τύψεις ο Λάλε πασχίζει να απαλύνει το τραύμα των συγκρατουμένων τους και να διευκολύνει τη ζωή τους ,κάτω από το βλέμμα του παράξενου Ες Ες φρουρού του, του Μπαρέσκι.
        Μια μέρα ο Λάλε καλείται να χαράξει με τη βελόνα  το μπράτσο μιας κοπέλας που αφήνει με τα μάτια της το στίγμα της στην καρδιά του...
Είναι η Γκίτα με την οποία θα μοιραστεί μια απίθανη αγάπη, κάτω από τα στόμια των οπλοπολυβόλων... 
Γύρω τους φίλοι, εχθροί, θεατές μιας απίθανης αγάπης που αποδεικνύει το μεγαλείο του Ανθρώπου κόντρα στην ίδια την απανθρωπιά του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 
Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς αποτελεί μια από τις πολυάριθμες μαρτυρίες επιζησάντων από το Ολοκαύτωμα.
Μια ακόμη ανταπόκριση από την κόλαση.
Αποτελεί ανασύνθεση των εκμυστηρεύσεων του Λάλε Σκοκόλοφ στην Χέδδερ Μόρις.
        Το βιβλίο αυτό διαβάζεται ως ντοκουμέντο αλλά και σαν ένα δραματικό μυθιστόρημα καθώς η συγγραφέας εμφυσά συναισθήματα στα πρόσωπα της ιστορίας αυτής που δεν παραμένει αποστειρωμένη καταγραφή.
               "Ο Δερματοστίκτης" του Άουσβιτς είναι γραμμένος , με μια γλώσσα αρκετά απλή -σε έναν ιστορικό ενεστώτα που προσδίδει αμεσότητα κι ένταση στην αφήγηση.
Οι ζωντανοί διάλογοι προσδίδουν απόλυτη φυσικότητα κai θεατρικότητα στο κείμενο, που "φεύγει" απνευστί.
        Κεντρικό πρόσωπο, ο Λάλε Σοκόλοφ μια ξεχωριστή προσωπικότητα που σηκώνει επάξια το νάρος του πρωταγωνιστή- με την ευφυία , την ιδιαίτερη γοητεία του και τη θέλησή του.
Πρόκειται για εναν ευέλικτο άντρα, με ισχυρό ένστικτο επιβίωσης, που ξεχώρισε για το υψηλό του μορφωτικό επίπεδο και άρπαξε την ευκαιρία που του δόθηκε συνθηκολογώντας ενδεχομένως με ένα κομμάτι της συνείδησής του, όταν δέχθηκε τον ρόλο του Δερματοστίκτη.
Ήταν εκείνος που υποχρεώθηκε από τα Ες Ες να πληγώνει χέρια και ψυχές των κρατουμένων χαράσσοντας με την απαίσια βελόνα και το πράσινο μελάνι το Νουμερο της καταμέτρησης που γινόταν το νέο όνομα για κάθε όμηρο στο Άουσβιτς.
Η θέση αυτή εθεωρείτο ένα πόστο προνομικακό καθώς εξασφάλιζε ξεχωριστό χώρο διαμονής και καλύτερη μερίδα στα συσσίτια, σαν κομμάτι των Πολιτικών Υπηρεσιών του στρατοπέδου.
Μια άλλη αντίστοιχη περίπτωση προνομιούχων στα στρατόπεδα ήταν οι Sonderkommandos που επωμιζόμενοι το φριχτό έργο της απομάκρυνσης των πτωμάτων από τα Κρεματόρια, έχαιραν καλύτερών συνθηκών διαβίωσης μέχρι να εξοντωθούν για να μην υπάρχουν μάρτυρες του Μεγάλου Εγκλήματος.
         Σε αυτό το σημείο ο Λάλε μας θυμίζει λίγο τη μαρτυρία του Slomo Veneccia, μετον οποίο η ιστορία του τέμνεται όταν ο ίδιος έγινε μάρτυρας της Εξέγερσης των Κρεματορίων το 1943.
         Στο αμφιλεγόμενο πόστο του που τόσο πλήγωνε τους ομοτρόφους του , ο Λάλε θα υποστεί την παράξενη συμπάθεια του ΕςΕς δεσμοφύλακα Μπαρέτσκι που θα του εκμυστηρευτεί την προσωπική του ιστορία.
Αμφιταλαντευόμενος ανάμεσα στη σαδιστική έπαρση του αδιαφιλονίκητου κυρίαρχου και την απλοικότητα του νεαρού άντρα με τις συνηθισμένες αγωνίες καιι το αίτημα φιλίας, ο Μπαρέτσκι θα χαρίσει στιγμές αχνού χαμόγελου , καθώς παρά τα όπλα του, υποτάσσεται στη σαγήνη του Λάλε κ διεκδικεί τη φιλία του,  φτάνοντας ως ένα σκηνικό που θύμισε τα τερτίπια των Ες Ες, στην πιο ανθρώπινη εκδοχή τους:
Ενδίδοντας στην αγάπη για τον αθλητισμό συχνά οι χαμηλόβαθμοι Ες Ες αξιοποιούσαν τους ομήρους για ψυχαγωγία προκαλώντας τους σε αθλητικές αναμετρήσεις με χαρακτηριστικότερους τους αγώνες ποδοσφαίρου (σαν την Απόδραση των 11) ή μονομαχίες γύρω από τη Σκακιέρα ( Η Βαριάντα Του Λινενμπουργκ-ΡΟΥΑ ΜΑΤ).
Η ιδιότυπη σχέση με τον Μπαρέτσλι κινεί ζωηρό ενδιαφέρον του αναγνώστη.
        Εκείνο όμως που συνταράσσει την ψυχή του αναγνώστη είναι η ιστορία αγάπης που άνθισε στο Άουσβιτς, με τη μεγαλειώδη θέληση του αγριολούλουδου στος λάσπες των δρόμων.
Η στιγμή που δυο γυμνά, χωμάτινα Νούμερα, το 32407, και το 34908 δέχτηκαν τη ζωοδότρα πνοή του Έρωτα, που τους επέστρεψε την ανθρώπινη υπόστασή τους, και σαφώς τη θεική τους κληρονομιά.
Ήταν ο Λάλε λοιπόν που έδινε κουράγιο στην ανήμπορη Γκίτα καθώς αυτή δεχόταν το ανεξίτηλο πέρασμα της βελόνας του και το θανάσιμο τατουάζ της στο μπράτσο.Έκτοτε μια ευγενική αγάπη σκέπασε με το προστατευτικό της πέπλό τους δυο μελλοθανάτους πυροδοτώντας πόθους κι ορθώνοντας νέα όνειρα απέναντι στα συρματοπλέγματα...
Ποιος αναγνώστης μπορεί να μείνει ασυγκίνητος μπροστά στο αδιάλλακτο μπαιράκι που έρωτας υψώνει κοντρα στην τυραννία;;
Πού αλλού μπορεί να μετουσιωθεί ο έρωτας σε καταγγελία του μίσους αν όχι στο στρατόπεδο θανάτου το Άουσβιτς!!
Η απρόσμενη αγάπη του Λάλε και της Γκίτα παραπέμπει τους πιο ενημερωμένους και τους θεατρόφιλους,στην τραγική , ρομαντική ιστορία της "Μάλα" και του Πολωνού αγαπημένου της όπως aποδόθηκε σε κόμικ από το Μουσείο του Στρτατοπεδου και όπως το ελληνικό κοινό τη γνώρισε από το αριστουργηματικό μιούζικαλ του Νίκου Καρβέλα "Η Μουσική του Ανέμου".

Το ζεύγος του Λάλε και της Γκίτα φέρνει στο νου μας και τον έρωτα του Ες Ες φρουρού Wuensch προς την Εβραιοσλοβάκα Helena Citronova ο οποίος έσωσε τη ζωή εκείνης και την ψυχή εκείνου...
Ομως το Άουσβιτς δεν είναι μέρος φιλόξενο για τη  ελπίδα, ούτε για ρομαντισμούς.Στο κολαστήριό του με τους ζωντανούς σκελετούς κάτω από το μαστίγιο των Ες Ες και τα σκυλιά τους, ο θάνατος καραδοκεί σε κάθε βήμα κι η ανατροπή κάθε προσδοκιας ελλοχεύει.
Όλα είναι ρευστά γεγονός που από τη μια τροφοδοτεί το πάθος με την απελπισία, από την άλλη αποκαρδιώνει κι 
         Το χρονικό τούτης της αγάπης χαρτογραφεί εντέλει το χρονικό του ίδιου του Άουσβιτς ως την Απελευθέρωσή του στις 27 Ιανουαρίου του 1945...
Η αγάπη αυτή ακολούθησε και κατέγραψε στα σημάδια και στις λαβωματιές της, τις μπόρες του αιώνα μας , καθώς η βαρβαρότητα δεν σταμάτησε το Μάη του 1945 αλλά συνέχισε να συνθλίβει τα μικρά
όνειρα των Μικρών Ανθρώπων με τις μεγάλες καρδιές...Με αγωμία ως την τελευταόα σελίδα ο αναγνώστης παρακολουθεί τη μέρα αυτού του ξεχωριστού ζευγαριού που δικαιώνει έννοιες όπως αγάπη, αλληλεγγύη, συντροφικότητα.
             Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς είναι η αφοπλιστική μαρτυρία ενός χαρισματικού ανθρώπου, που γνώρισε το ειδεχθέστερο πρόσωπο του ρατσισμού
Ένα αξέχαστο ντοκουμέντο όπου σε συμπληρωματικό μοτίβο συνυπάρχουν η Κτηνωδία κι ανθρωπιά , η απόγνωση κι η ελπίδα, το μίσος κι η ευγενέστερη εκδοχή αγάπης, ο αληθινός έρωτας!!
Δε θα το ξεχάσετε ποτέ.

ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ, Άνθρωποι Από Στάχτη(2) ΔΙΟΠΤΡΑ

                                    Άνθρωποι Από Στάχτη(2), Πασχαλία Τραυλού, ΔΙΟΠΤΡΑ
                                      Είδος Ιστορικό Δράμα
                                      Βαθμολογία 9/10

                

 Αριθμός Σελίδων 504
 06/06/2018
Πασχαλία Τραυλού, Θεοί Από Στάχτη (1), εκδ Διόπτρα

ΒΙΒΛΙΟ 2
Επιτέλους ήρθαμε στο δεύτερο μέρος της συγκλονιστικής Τριλογίας που η Πασχαλία Τραυλού ξεκίνησε να συνθέτει για το θέμα του Ολοκαυτώματος, ανιχνεύοντας πίσω από αυτό τον σπόρο του ρατσισμού, που παραμονεύει αδιάλειπτα και διαχρονικά, σε κάθε έκφανση του κοινωνικού μας βίου,
ακόμη κι ύστερα από τοσα ...παθήματα.
Οι "Θεοί πλέον έγιναν Στάχτη" κάτω από τον νόμο της ανάγκης, κάτω από τη φλόγα των εφηβικών ονείρων και τη διάψευση της πραγματικότητας...
Τώρα είναι η σειρά των ανθρώπων, που θα αφήσουν τα αποκαίδια τους στο βωμό παρανοϊκών ιδεοληψιών- μαριονέττες του πιο αποτρόπαιου σχεδίου στην Παγκόσμια Ιστορία...
"Άνθρωποι Από Στάχτη" ζητούν να αφηγηθούν την δική τους ιστορία αφήνοντας τα δικά τους απομεινάρια στη Λίκιθο της Μνήμης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ροζαλία Σεφεριάδη προσπαθεί να στήσει τη ζωή που ονειρεύτηκε στο Παρίσι υπό τους ήχους της Μουσικής.
Δυστυχώς όμως τα όνειρά της γκρεμίζονται όταν ο αγαπημένος της και μέντοράς της Ανατόλ Κοβάλσκι εξαφανίζεται μυστηριωδώς χωρίς να δίνει σημεία ζωής.
               Σταδιακά, θα ανακαλύψει ότι πίσω από τον φημισμένο καλλιτέχνη κρύβεται ένα οικογενειακό δράμα ζυμωμένο με τα υλικά του πολέμου και του χρέους.
              Μετρώντας απώλειες κι ενοχές η Ροζαλία θα διαπιστώσει ότι έχει μείνει έγκυος από τον απόντα πια Κοβάλσκι.
Σε μια συντηρητική εποχή η μόνη λύση για να γλυτωσει το στίγμα της ανύπαντρης μητέρας είναι ο Γαλλοεβραίος ζωγράφος φίλος της , ο Ζαν Πιέρ, που δέχεται να προστατεύσει την αγαπημένη του εκδηλώνοντας γι άλλη μια φορά την ανεκπλήρωτη αγάπη του για κείνη.
              Η εισβολή των Γερμανών στο Παρίσι του 1940 βρίσκει την Ροζαλία μητέρα ενός αγοριού και στιγματισμένη σύζυγο Εβραίου...
Σύντομα ο Πόλεμος θα αγγίξει αγαπημένα πρόσωπα της Ροζαλίας στην Έλλάδα όπου ο θείος της παλεύει με το ανεπόυλωτο του πάθος, ενώ η Νεφέλη υποφέρει στην απάτη ενός ψευδεπίγραφου γάμου και από το μίσος για τη Ροζαλία και τον Αλμπέρτο που την παγίδευσαν.
                 Η Ροζαλία θα μπει σύντομα στο στόχαστρο του σατανικού αξιωματικού των Ες Ες Μαξ Μάισνερ, που την εμπλεκει σε ένα σαδιστικό παιχνίδι, με ενέχυρο τη ζωή όσων αγαπά.
Ανάμεσα στον τρόμο και στην προδοσία, η άκρη του δρόμου αυτού θα οδηγήσει τη Ροζαλία στο Άουσβιτς κι από κεί στην περίφημη χορωδία γυναικών.
Τα πάθη της Ροζαλίας όμως δεν έχουν τελειωμό καθώς θα αναγκαστεί να υπηρετήσει στο πορνείο του Άουσβιτς!!
             Κι όμως, επιμένει να ελπίζει ότι -έστω κι έτσι- θα μάθει νέα για τον γιο της και τον χαμένο της αγαπημένο, τον Ανατόλ Κοβάλσκι που είναι εν αγνοία του πατέρας.
Θα βρει η Ροζαλία την πολυπόθητη εξιλέωση;
Θα ξανασμίξει με τα αγαπημένα της πρόσωπα ή θα γίνουν όλοι 3 ακόμη αριθμοί στη λίστα των απωλειών, που απρόσωπα καταγράφει η ιστοριογραφία...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η πολυαναμενόμενη συνέχεια των "Θεών Από Στάχτη" ήρθε κάνοντας παρανάλωμα τους Ανθρώπους...
       Άνθρωποι Από Στάχτη, λοιπόν με τον Πόλεμο να δείχνει το αποκρουστικό πρόσωπο του σε μια ολοκληρωτική φρίκη μίσους.
Η υπόθεση του δεύτερου μέρους από την Τριλογία της Στάχτης διαδραματίζεται την περίοδο 1939-1943, παρακολουθώντας τη βίαιη ενηλικίωση της Ροζαλίας.
             Τώρα, η κόρη του προσφυγικού ζεύγους από τη Φώκαια, του Αρίστου και της Ελπινίκης Σεφεριάδη, παίρνει την σκυτάλη από εκείνους, καθώς είναι η δική της σειρά να πληρώσει το προσωπικό της μερίδιο στον αιματοβαμμένο βωμό της Ιστορίας.
Ήδη από το προηγούμενο βιβλίο εκκρεμούσε η αγωνία για την τύχη του μαέστρου, Ανατόλ Κοβάλσκι:
          Η ιστορία του αποκαλύπτεται στον αναγνώστη και στη Ροζαλία με την μέθοδο του τρίτου παρατηρητή (όπως αξιοποιήθηκε σε πολλά κλασσικά έργα της Μπροντέ, του Λερού κλπ), όσο ο στενός του συνεργάτης και θυρωρός της Μουσικής Ακαδημίας ξετυλίγει το οικογενειακό δράμα του Κοβάλσκι, που συμπλέκεται με άγνωστα όσο κι αποτρόπαια  στιγμιότυπα από τη ναζιστική κατοχή στην Πολωνία, επιβεβαιώνοντας την απέχθεια του Χίτλερ για τους πνευματικά ασθενείς και οποιονδήποτε αντιπροσωπευε τη σωματική αδυναμία...
Ο Κοβάλσκι έκτοτε, διατρέχει το βιβλίο ως αόρατη παρουσία, ως πόθος και ανεκπλήρωτο όνειρο...
Μια παρουσία επιβλητική όσο και γοητευτική κομίζει κάτι από την αύρα του συνονοματου , μοιραίου  προκατόχου του στο κλασσικό ρεπερτόριο...
Απρόσιτα γοητευτικός, αδάμαστος, μύστης πραγματικός της Μουσικής.
Μια από τις πιο μυστηριακές φιγούρες του Σύγχρονου μυθιστορήματος!
Ο αθέατος καταλύτης μέχρι τη Μεγάλη Στιγμή.
     Κατά τα άλλα, παρακολουθούμε ένα πλέγμα ενοχών που έχει παγιδεύσει την Ροζαλία, καθώς η ώρα της απόδοσης πλησιάζει.
Στους "Ανθρώπους Από Στάχτη", κεντρικό ρόλο διεκδικεί ο ζωγράφος Ζαν Πιερ Λαρούζ, ο πιο πολυεπίπεδος ίσως χαρακτήρας του έργου, που διατηρεί το αίνιγμά του ως το τέλος.
Ο ερωτευμένος άντρας, που δε συμβιβάζεται με τη ματαίωση της αγάπης του και τη μετουσιώνει σε συμπαράσταση, θυσία αρπάζοντας την ευκαιρία να δηλώσει παρών, για να φτάσει στον απώτατο εγωισμό ,που οδηγεί στα άκρα. 
 Γενικότερα είναι χαρακτηριστικό πως στους "Ανθρώπους Από Στάχτη" κανένας δε δικαιούται το στέφανο της αγνότητας και κανένας δεν παρουσιάζεται εξιδανικευμένος ή μονοδιάστατα ταγμένος στη μια πλευρά...
Όλοι οι ήρωες  αποτελούν άθροισμα φωτός και σκότους..
Διατηρώντας τη σκοτεινή τους πλευρά, εναλλάσσουν την αυτοθυσια με τη μικροψυχία και τον ατομισμό, ανάλογα τις περιστάσεις.Αυτό προσδίδει αληθοφάνεια και συνιστά ίδιον συγγραφικής ωριμότητας.
Κάτι άλλο που χαρακτηρίζει το βιβλίο της Τραυλού  είναι η τόλμη να αναμετρηθεί με ζητήματα- ταμπού.
              Από τη μια τα αδέλφια Λαρούζ, Άμπελ και Κλωντετ, εκπροσωπώντας ένα από τα πιο αδιάσπαστα τανπού της κοινωνίας ενδεχομένως και της Φύσης.
Από την άλλη, έχουμε και την περίπτωση της τραβεστί Βεντέτα, που γνωρίζει την απόρριψη της οικογένειάς του για να οδηγηθεί ως τα ναζιστικά στρατόπεδα.
           Σε επίπεδο ψυχολογίας του έργου, η συγγραφέας επιστρατεύει σχήματα γνώριμα από την αρχαία τραγωδία παίζοντας επιδέξια με το μοντέλο της Ύβρεως και της Νέμεσης καθώς και με το μοτίβο της Αναγνώρισης, όπως συνέβη στην "Οδύσσεια" και στην "Ιφιγένεια Εν Ταύροις",  επιτείνοντας την ένταση και τη συγκίνηση...
     Είναι εντούτοις γεγονός, πως παρατηρούμε τα πάθη ορισμένων ηρώων αποσπασματικά, μέσα από την περιστασιακή αλληλογραφία της Ροζαλίας με αποτέλεσμα να αποστασιοποιείται ο αναγνώστης από τις δικές τους ψυχικές διαδρομές έχοντας μια ημιτελή εικόνα των ψυχικών τους συγκρούσεων...
Ήθελα να δω περισσότερα από τον άλλοτε ανέμελο ναυτικό θείο Πάκη με τις προοδευτικές ιδέες, που τον λάβωσε ο Πόλεμος, καθώς κι από τα αδιέξοδα της Ντελίσια, που την παγίδευσαν η Ροζαλία κ ο Εβραίος Αλμπέρτο σε έναν γάμο απάτη για να καλύψουν την ομοφυλοφιλία του βιβλιοπώλη φίλου της Ροζαλίας.
             Νομίζω ανακόπηκε η ορμή  τούτης της ιστορίας και η συγγραφέας ίσως δεν εκμεταλλεύτηκε στο επάκρο τη δυναμική αυτού του ζεύγους.
Ίσως υπάρχει ειδικός λόγος γι αυτό.
Ενδεχομένως πάλι, αυτό το κομμάτι θυσιάστηκε στην επιθυμία της Πασχαλίας Τραυλού να ξεφύγει από τα τετριμμένα και να μην ακολουθήσει την εύκολη οδό, αφού δεν ασχολείται τόσο με την χλιοσυζητημένη Κατοχή στην Ελλάδα ,αλλά μεταφέρει τη δράση της στη Γαλλία, εκεί που πάιζεται το δράμα της Ροζαλίας...
Η συγγραφέας στήνει το ιστορικό πλαίσιο χωρίς να αναλύει το  διχαστικό σκηνικό στην κατεχόμενη Γαλλία, όπως το είδαμε σε έργα όπως η Γαλλική Σουίτα της Νεμιρόφσκι, Το Αηδόνι της Χάννα ή Τα Παιδιά Της Ελευθερίας. 
Εδώ ρόλο παίζουν τα ατομικά δράματα- ψηφίδες που συνεργάζονται" στο μωσαικό του εβραικού ολοκαυτώματος, καθώς διασχίζουν τον δρόμο- από το Βισύ και το κιτρινό άστρο, ως το γκέτο του Ντρανσί και τα τρενα χωρίς γυρισμό.
         Θα έλεγε κανείς πως η ίδια Ιστορία προσωποποιείται κ μεταμορφώνεται μέσα από τις αλλάγές της Ροζαλίας
           Μιας νεαρής γυναίκα που παραμερίζει τη φιλαυτία του καλλιτέχνη και προτάσσει την αυταπάρνηση της Μητέρας, όπως ο αιώνας μετέβη από την ανεμελιά του Μεσοπολέμου στη δίνη του Πολεμου....
Αύτό ακριβώς φέρνει τη Ροζαλία στο κρεβάτι του Κατακτητή ,του αξιωματικού Μαξ Μάισνερ.
Αυτός ο ήρωας συνιστά το πρότυπο του Ναζί, σαν α πλάστηκε από το ιδεολογικό εκμαγείο, όπου  ο Χίμμλερ προ΄σαρμοζε την εκπαίδευση των υποτακτικών του.
Λάτρης της δύναμης και με μια πνευματική καλλιέργεια που τροφοδότητσε την έπαρσή του κι όχι την ψυχή του, ο Μάισνερ συμπυκνώνει τα αρχετυπικά χαρακτηριστικά του Άρειου όπως τον αντιλαμβανόταν η χιτλερική ιδεοληψία, με κύρια γνωρίσματα την ατσάλινη πειθαρχία τον άκρατο σαδισμό, που διαστρεβλώνουν τον έρωτά του για τη Ροζαλία...
Στο πρόσωπό του Μάισνερ η Πασχαλία Τραυλού ενσαρκώνει ιδανικά το πρότυπο του αξιωματικού των Ες Ες.Ένας από τους επίλεκτους δημιους που στρατολόγησε ο Χάινριχ Χίμμλερ για θεματοφύλακες του οράματος του περί Φυλετικής Καθαρότητας και εκκαθαρισης του Εβραϊσμού.
        Ο Μάισνερ είναι ο κρίκος την πρότερης ζωής στο Παρίσι με την ενότητα του Άουσβιτς.
Εδώ η Πασχαλία Τραυλού συνθέτει ένα ντοκουμέντο από άγνωστες πτυχές του Ολοκαυτώματος.
        Στον εφιαλτικό μικρόκοσμο του Άουσβιτς η Ροζαλία βρίσκει τη Νέμεσή της κι η συγγραφέας Τραυλού συγκλονίζει το κοινό καθώς παρέχει πληροφοριακό υλικό που πρώτη φορά έφερε στο φως ο Laurence Rees σε συνεργασία με το BBC κι ήταν άγνωστο στους περισσότερους.
Πειράματα, δεσμοφύλακες,άγνωστοι έρωτες, η Μουσική... 
Κάπως έτσι, η Ροζαλία "μας " συναντά τον αμφιλεγόμενο Διοικητή του Άουσβιτς Rudolph Hoess, συγκαταβατικό οικογενειάρχη από τη μια και υποτονικό  γραφειοκράτη , βετεράνο των Freikorps, υπέυθυνο για 2 εκατομμύρια θανάτους αθώων ομήρων!
(Που ο μύθος τον θέλει να σύναψε δεσμό με Εβραία, την οποία οδήγησε στους θαλάμους των αερίων)
          Μέσα από τη Ροζαλία, ανακαλύπτουμε την Ορχήστρα του Άουσβιτς που μάς την είχε πρωτοσυστήσει  η μαρτυρία της Φάνια Φένελον.
Η Τραυλού εκμεταλλεύεται τους δύο της κεντρικούς της ήρωες για να αναδείξει τη λατρεία των Γερμανών για τη Μουσική ως γκροτέσκο σύντροφο στις θηριωδίες τους.
Η κιθάρα της Ροζαλίας αποκτά την τελετουργική σημειολογία που είχε το "Βιολί Του Άουσβιτς" της Maria Anglada...
Ανάμεσα στα πρόσωπα, δεσπόζει η θηριώδης δεσμοφύλακας των Ες Ες Μάντελ με το περιώνυμο βλέμμα, που θα το διερευνήσετε μέσα στο βιβλίο.
       Κατά τα άλλα ανακαλύπτουμε το Πορνείο του Άουσβιτς, όπου ανταμοίβονταν πειθήνιοι Kapos και κατώτεροι αξιωματικοί
και το εργαστήρι του σαγηνευτικού Γιόζεφ Μέγκελε όπου ξεκινά νέος ασύλληπτος εφιάλτης για τη Ροζαλία.
Μέσα στα όλα, συναντάμε Τσιγγανους, που βασανίστηκαν κι εξοντώθηκαν στο Άουσβιτς, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση των Εβραίουγγρων νάνων Όβιτς, που επέζησαν των πειραμάτων του Μέγκελε.
(οι οποίοι στην πραγματικότητα κατείχαν ξεχωριστά μπλοκς από τους υπόλοιπους).
Από το έργο κάνει τ απροσδόκητο πέρασμα ο Καρλ Σβαρτς, ο ευαίσθητος Γερμανός ξυλογλύπτης που λατρεψαμε από το βιβλίο "Άγαλμα Στη Σοφίτα" κι ήταν μια ευχάριστη προσθήκη στο παζλ της προσωπικότητάς του.    

        Η παρουσία του Σβαρτς αποτελεί στολίδι ανθρωπιάς και απαλύνει τις σκληρές ώρες των ομήρων.
Οι στιγμές του στο στρατόπεδο είναι σα να συμπληρώνουν το ημερολόγιό του από το "Άγαλμα".
      Η αγωνία, πάντως, για τον ανυπότακτο μαέστρο Ανατόλ Κοβάλσκι τη Ροζαλία και τον μικρό τους γιο διατηρείται αμείωτη μέχρι το αποτρόπαια ποιητικό φινάλε με τις καθαρά συμβολικές στιγμές, που αντιπαραβάλλει την Τυραννία και την επιστροφή στο Θηρίο, απέναντι στην Τέχνη, που ανυψώνει τον άνθρωπο διασώζοντας την ουράνια κληρονομιά του.
              Αυτός ο Ουρανός, που τον ήλιο του σκίασε η Στάχτη των Κρεματορίων, είναι το ζητούμενο της συγγραφέως που χρίζοντας του ήρωές της Ταγούς της Τέχνης και του Έρωτα, "τον ζητά πίσω".
         Είναι βέβαιο πως "Οι Άνθρωποι Από Στάχτη" διαθέτουν αυτοτέλεια, ολοκληρώνοντας σε μεγάλο βαθμό τον κύκλο της Ροζαλίας, ωστόσο αφήνουν ανοικτά μέτωπα που ετοιμάζουν το έδαφος για ένα δυναμικό τρίτο μέρος.
Ένα τρίτο βιβλίο, όπου Θεός κι Άνθρωποι ζητούν εξιλέωση απέναντι σε κείνον τον όμηρο που οργισμένος συνόψισε τη φρίκη των Αθώων στη ρηση
"Εάν Υπάρχει Θεός Θα Πρέπει να Μου Ζητήσει Συγγνώμη". 

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ
Πασχαλία Τραυλού, Θεοί Από Στάχτη (1), εκδ Διόπτρα

Διαβαστε Πλούσια βιβλιογραφία για 
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

Γεωργιος Ελ ΤΖΙΤΖΙΚΑΚΗΣ , Ένα Δράμι Δύναμης

                                                 Ένα Δράμι Δύναμης, Γεώργιος Ελευθερίου Τζιτζικάκης                                                                             Είδος: Κοινωνικό
                                                                           Βαθμολογία: 9,5/10

          Ο Γεώργιος Ελευθερίου Τζιτζικάκης έκανε ένα θεαματικό ντεμπούτο με το λυρικό κράμα ρομαντισμού, μεταφυσικής ονειροπόλησης και δραματος, "Του Αηδονιού Το Δάκρυ", που κατέκτησε τις καρδιές του αναγνωστικού κοινού.
Τον επόμενο χρόνο (2016) επανήλθε αιφνιδιάζοντάς τους αναγνώστες, καθώς δεν ακολούθησε την ασφαλή πεπατημένη που ο ίδιος χάραξε.
          Αντίθετως ρισκάρισε με ένα μυθιστόρημα εντελώς διαφορετικό, που στέκεται στον αντίποδα της πρώτης του σχεδόν τρυφερής έμπνευσης.
           Το " Ένα Δράμι Δύναμης", λοιπόν, είναι ένα τολμηρό βιβλίο που έρχεται να μας σεργιανίσει στην αθέατη πτυχή της κοινωνίας μας που οι ευυπόληπτοι της Ημέρας αρέσκονται να αποκαλούν Υπόκοσμο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Νόουτοκ, Λάμπρος, Στίβι.Ποιος είναι στ' αλήθεια;
Ο Νόουτοκ είναι ένας μπράβος της Νύχτας στην υπηρεσία του πιο σκληρού εκπροσώπου της, του επωνομαζόμενου Νερουλά.
Ένας μπιφ όπως αποκαλούνται οι ογκώδεις σωματοφύλακες και υποτακτικοί των Νονών της Νύχτας.
Ένας ψυχρός εκτελεστής, λοιπόν.
Υπηρέτης των συμβολαίων θανάτου και φόβητρο...
Ένα θηρίο που γεύεται ακάθαρτες ηδονές με μια υποψία χαμένης ευαισθησίας, η οποία σύντομα φιμώνεται από το αίμα και τα σκοτάδια.
Μέσα του όμως κρατά εκείνο το αγόρι από την Καστοριά που η μάνα του το ζέσταινε με το φτωχικό μαγκάλι και την ξυπόλητη αγάπη της...
           Εκείνο το αγόρι αναβιώνει και πασχίζει να ξεφύγει από τα πλοκάμια της Νύχτας ξεχνώντας πως εκείνη μαρκάρει για πάντα τους Δούλους της.
Η εξαφάνιση τριών γυναικών αναγκάζει τον Νο να ενδυθεί την παλιά του μάσκα και να επιστρέψει για να μάθει τι τους συνέβη.Για να εκδικηθεί...Κάτω από το βλέμμα του μυστηριώδους μπαρακούντα...
Η πορεία του θα κορυφωθεί με μια μονομαχία ολοκληρωτική.Αυτήν με με την ίδια του τη συνείδηση...
Ποιος θα νικήσει;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Δυναμικό και ιδιότυπα τρυφερό,
ωμό και απροσδόκητα σπαρακτικό, 
το "Ένα Δράμι Δύναμης" μέσα στις ωραίες αντιφάσεις του,συνιστά ένα από αυθεντικό κοινωνικό μυθιστόρημα,  που δεν ξεχνάς ποτέ!
Παρότι δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απολαυστικό, λόγω του θέματός του, διαβάζεται απνευστί αφήνοντας στάμπα στην ψυχή, καθώς μάς συστήνει έναν κόσμο άγριο όσο κι ανεξιχνίαστο, πίσω από τα παραζαλισμένα φώτα της πολύβουης πόλης. 
Σίγουρα Το Ένα Δράμι Δύναμης δεν είναι ελαφρύ αναγνωσμα για όλους.
Καταγγελτικό, βίαιο και αμείλικτο στην ειλικρίνειά του, αποτελεί ένα από τα πιο τολμηρά και ουσιαστικά βιβλία της Σύγχρονης Λογοτεχνίας μας, καθώς αναμετράται με όσα η Κοινωνία μας πασχίζει να ξεχνά.
              Το Ένα Δράμι Δύναμης δεν είναι, λοιπόν, ένα απλό μυθιστόρημα αλλά ανταπόκριση απο τη  Κόλαση μιας πόλης που σήπεται από μέσα...
                Πρώτη φορά τον λόγο παίρνει όχι ένα θύμα ή ένας δίκαιος εξιδανικευμένος διώκτης του Κακού, αλλά ένας θύτης:
                Σε έναν εκτεταμένο ευέλικτο μονόλογο, σαν εξομολόγηση, που παρέχει αντικρουόμενα συναισθήματα , ένας μπράβος της Νύχτας- ένας φουσκωτός όπως λέμε,-ξετυλίγει το νήμα της ζωής και της συνείδησής του για να μας οδηγήσει από την παγωμένη λίμνη της Καστοριάς των παιδικών του χρόνων, στην τρικυμισμένη θάλασσα, των μεγάλων ντιλς, της Μαστροπείας, των Εκβιασμών και των ανταγωνισμών για την Κυριαρχία στη Νύχτα.
Δεν κρύβει τίποτα, δεν κλαψουρίζει μελό δικαιολογίες  και με αξιοπρέπεια κρίνει τον εαυτό του!
        Στα έκπληκτα μάτια μας , μέσα από αυτόν τον μονόλογο χωρίς χρονική ακολουθία, χαράσσεται ένα πλέγμα αλληλεξάρτησης προδοσίας και διαστροφής, που συνθέτουν το Οργανωμένο Έγκλημα
Ένας κόσμος με δικούς του κώδικες και όρους.Με Σκιες, Σκύλους και συνθηματολογία που αποκωδικοποιεί ο συγγραφέας με τόση μαεστρία που δειχνει πόσο βαθιά έχει εντρυφήσει στο αντικείμενό του, προσδίδοντας κοινωνιολογική διάσταση στις αναφορές του.
          Γύρω από τον κεντρικό ήρωα περιστρέφεται ένας θλιβερός θίασος από λογής χθόνια πλάσματα, ενόσο ο συγγραφέας χαρτογραφεί την Ανθρωπογεωγραφία της Νύχτας.
Πόρνες, μαφιόζοι,σπείρες που λιμαίνονται ανυπεράπιστες ζωές, εμπόριο ψυχών, αστυνομικοί, που τα παίρνουν.
Η Τζίνα από τη Λευκορωσία, ο Σάμμι από την Αφρική, ο Ρουμάνος, η Χόνει,  ο Στάθης με το δικό του πένθος, αντιπαλευουν τους δικους τους δαίμονες
Σε όλα δεσπόζει ο ενορχηστρωτής της φρίκης,το αντίπαλον δέος του ήρωά μας:
          Πρόκειται για τον αρχιμαφιόζο "Νερουλά" που δανείζεται το προσωνύμι του από τις μακάβριες εμπνεύσεις του Σαδισμού του, ο οποίος ξεπερνά τα όρια της ανθρώπινης αντοχής, με στιγμές εφιαλτικές, που προξενούν γνήσια φρίκη συμβάλλοντας στην πλοκή..
             Μια ιδιαίτερη,αιμοδιψής προσωπικότητα ο διαβόητος Νερουλάς και μοναδικός παρτενέρ του ήρωά μας σε ένα ανελέητο παιχνίδι ψυχολογίας κι επιβίωσης.
          Μια αντιπαράθεση 2 ανδρών σαν δίπολο Σκακιέρας στη σκιά του Μπαρακούντα που χαμογελά από τον μυστηριώδη , πολυτελή πίνακά του.
Εκμαυλιστής και ταυτόχρονα, το alter ego του πρωταγωνιστή , ο Αρχιμαφιόζος ,σε μια παράδοξη συμπλοκή όρων και ρόλων Καλού - Κακού, Ισχυρού και Αδύναμου, Ηθικού κι Διεφθαρμένου-
όπως περίπου ο Γουλφ Λάρσεν για τον Χώμφρευ του Τζακ Λόντον ή ο Λόρδος Χένρι για τον Ντόριαν σε πασίγνωστα κλασσικά έργα που φυσικά εκτόξευσαν το μοτίβο της αντιπαράστασης δυο ηθικών πόλων σε άφθαστα επίπεδα φιλοσοφίας...
Μια ηθική μονομαχία και εδώ με αμφίβολο αποτέλεσμα.
            Το "Ένα Δράμι Δύναμης" είναι ένα μυθιστόρημα που απαιτεί συγγραφική αποκοτιά τόσο για το θεματολογικό ρίσκο που ενέχει όσο και για την ίσως κι επικίνδυνη έρευνα που χρειάζεται για ένα ολοκληρωμένο σύνολο, σαν κι αυτό- από την ιδιαίτερη ορολογία ενός αλλότριου Μικρόκοσμου μέχρι τα επεισόδια που συνθέτουν την αλήθεια του .Ένα φοβερά δύσκολο βιβλίο κ μπράβο στον συγγραφέα που το επεχείρησε με τόση υπευθυνότητα.
          Ο Γεώργιος Τζιτζικάκης, καλλιεργεί μια ζοφερή ατμόσφαιρα και αγωνιώδη ρυθμό χωρίς να κρυφτεί πίσω από splatter εντυπωσιασμούς ή χυδαίες εκφράσεις
Στο Ένα Δράμι στοίχημα ήταν και η γλώσσα κ ο τρόπος που το αντιμετώπισε ο κ Τζιτζικάκης είναι υποδειγματικός.
Η αμεσότητα του λόγου,
 η προφορικότητα μιας αφήγησης σε πρώτο πρόσωπο
κι ο τραχύς χαρακτήρας του ήρωά του, 
δεν έγιναν ουδεποτε πρόσχημα χυδαιότητας ή προχειρότητας.
Αντιθέτως έχουμε μια γλώσσα σμιλεμένη λέξη τη λέξη ώστε να ισορροπεί
ανάμεσα στην αυθεντικότητα των δρόμων και την καλαισθησία,
ανάμεσα στην αργκό και την ποιότητα,
τον κυνισμό και μια απροσδόκητη ποίηση που στοχεύει στην καρδιά.
Εγχείρημα δύσκολο να συνδυάσεις
τον αυθορμητισμό με την εγκυρότητα
και τον "αλήτη" με τον λογοτέχνη".
Αυτή η γλωσσική ακροβασία κάνει το κείμενο να ρέει καίγοντας με την αλήθεια του.
Κάθε του γραμμή , κάθε περιστατικό φανερώνει πίσω της μια εμπεριστατωμένη θέαση ενός τρομακτικού κόσμου, με γνήσια βία.
Καπου όμως από τις χαραμάδες παρεισφρέουν ρινίσματα ευαισθησίας του ήρωά μας που υποβάλλει κοινωνικούς προβληματισμούς σαν κραυγή βοήθειας από τον πυθμένα του πηγαδιού.
Παράλληλα ξεπηδά και μια ιδιότυπη νοσταλγία για τον χαμένο παράδεισο μιας αθωότητας που τη λάβωσαν πρόωρα το ψύχος των βουνών και των ανθρώπων...
Μέσα σε όλα ο Τζιτζικάκης φιλοτεχνεί το πορτρέτο μιας Αθήνας των 80 κ των 90s: 
Με ΤΟ ΜΙΝΙΟΝ κ την Πατησίων της Κατερίνας Γώγου.
Mε τις όμορφες γωνιές στην Αθηνάς και την Ομόνοια 
που ως παιδιά γευθήκαμε το ιδιαίτερο άρωμα τους, κάτω από το βεβηλωμένο κλέος του Παρθενώνα.
            Αυτήν την Αθήνα παρακολουθεί ο "μπιφ Νόουτοκ" να μεταλλάσσεται σε μια πόρνη ξεπεσμένη θλιβερή, που άδικα "ανάβει τα κολιέ της", όπως τραγουδά ο Μπαγιώκης.
Μάταια μακιγιάρει την αποσύνθεσή της, με την απελπισία που διαγράφουν οι στίχοι της Σώτις Τσώτου σε ένα από τα κορυφαία τραγούδια του Γιώργου Νταλάρα

                                                    
Άστεγοι που αποπέμπονται για να μην αλλοιώνουν τη βιτρίνα .Λουκέτα σε άλλοτε γραφικά μαγαζάκια, στέκια τοξικομανών και σκυφτοί ώμοι.
Αυτή η παρακμή της Αθήνας, που μας συστήνει ο ΝΟΟΥΤΟΚ καβάλα στη μηχανή του, αντικατοπτρίζει τη δική του κατάδυση στο έρεβος, που συμπαρασύρει κι ένα κομμάτι της δικής μας μυστικής συνενοχής.
Ένα μυθιστόρημα πορτρέτο της πιο βαθιάς αλήθειας που καταδεικνύει πως όλος αυτός ο ίσως απεχθής μικρόκοσμος της Νύχτας δε  είναι μια καθησυχαστικά αποκομμένη, παράλληλη πραγματικότητα, αλλά ίσως απότοκο του Σκότους που "δε νικήσε η Μέρα", όπως όλοι μας την διαμορφώνουμε.
Ο Λάμπρος, Στίβι Νοουτοκ, όπως κάθε απόκληρος ή περιθωριακός
 ενσαρκώνει τον συγκλονιστικό στίχο της Γαλάτειας Καζαντάζκη 
[...]Μ' από την Κόλαση μου Σου φωνάζω
Εικόνα σου είμαι κοινωνία
και σου Μοιάζω..."
             Σαρξ εκ της Σαρκός μας- και μικρό πορτρέτο της δικής μας συλλογικής ήττας η καταβύθιση του νεαρού Λάμπρου και των συν αυτώ ως τον πυθμένα του εγκλήματος, που η διαφθορά των ευνομούμενων κατά βάθος αρέσκεται να συντηρεί έχοντας έυκολους στοχους ως "αποδιοπομπαίους της ταμπέλας"..
Κι αν ο ήρωας ανέλαβε τις ευθύνες του και πλήρωσε τα λάθη του, ίσως ήρθε ο καιρός να αναλογιστούμε έστω λίγο το δικό μας μερίδιο σε όλα αυτα...
       Μπράβο στον νεαρό συγγραφέα , Γεώργιο Ελ. Τζιτζικάκη, που τόλμησε αυτό το βήμα κι εμφύσησε όλον αυτόν τον κοινωνικό προβληματισμό πίσω από τον ξεχωριστό ηρωά του, σηματοδοτώντας μια ελπιδοφόρα παρουσία στα λογοτεχνικά μας δρώμενα πέρα από τα τετριμμένα κι εύπεπτα που μας κατακλύζουν.


Ξέρω μια πόλη που η άσφαλτος καίει
και δέντρου σκιά δε θα βρεις
μεγάλη ιστορία προγόνοι σπουδαίοι
λυχνάρι και τάφος της γης

Θυμίζεις Αθήνα γυναίκα που κλαίει
γιατί δεν τη θέλει κανείς
Αθήνα Αθήνα πεθαίνω μαζί σου
πεθαίνεις μαζί μου κι εσύ

Ξέρω μια πόλη στη νέα Σαχάρα
μια έρημο όλο μπετό
οι ξένοι οι στόλοι λαθραία τσιγάρα
παιδιά που δεν ξέρουν κρυφτό

Θυμίζεις Αθήνα γυναίκα που κλαίει
γιατί δεν τη θέλει κανείς
Αθήνα Αθήνα πεθαίνω μαζί σου
πεθαίνεις μαζί μου κι εσύ

Ξέρω μια πόλη στη γη της Αβύσσου
κουρσάρων κι ανέμων νησί
στης Πλάκας τους δρόμους πουλάς το κορμί σου
για ένα ποτήρι κρασί

Θυμίζεις Αθήνα γυναίκα που κλαίει
γιατί δεν τη θέλει κανείς
Αθήνα Αθήνα πεθαίνω μαζί σου
πεθαίνεις μαζί μου κι εσύ