Παρασκευή 26 Ιουλίου 2019

ΓΙΩΤΑ ΦΩΤΟΥ:" Έσβησε το...Φεγγάρι της..."

Πένθος για τον χωρο του Βιβλίου σήμερα καθώς εφυγε από τη ζωή η αξίόλογη συγγραφέας Γιώτα Φώτου, αφού πάλεψε γενναία με την ασθένεια που την ταλαιπωρησε το τελευταίο διάστημα.

Η Γιώτα Φώτου αγαπήθηκε για τη σεμνή της παρουσία στη Λογοτεχνία μας και αξιόλογα μυθιστορήματα όπως 
Το Δάκρυ του Κρίνου
Τα Βιολιά Της Χαράδρας
Σβησμένα Φεγγάρια
Το Διώροφο της Τσιμισκή
Το Τίμημα της Προδοσίας 
Στης Καρυδιάς Τον Ίσκιο
Πλούσιο είναι το έργο της και στον χώρο του παιδικού βιβλίου κι όχι τυχαία καθώς η Γιώτα Φώτου είχε εργαστεί στον χώρο της Εκπαιδευσης 
Η ΓΙΩΤΑ ΦΩΤΟΥ (1957-2019) γεννήθηκε στο Δροσάτο Καρδίτσας και μεγάλωσε στη Λάρισα, όπου σπούδασε αρχικά στην Παιδαγωγική Ακαδημία.
 Στη συνέχεια συμπλήρωσε τις σπουδές της στο ΑΠΘ και στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
 Εργάστηκε ως Σχολική Σύμβουλος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. 
Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν έξι μυθιστορήματά της για ενηλίκους, καθώς και δεκατρία βιβλία της για παιδιά. 
Συνολικά κυκλοφορούν περισσότερα από 60.000 αντίτυπα των βιβλίων της.
Η ενήλικη γραφή της χαρακτηριζόταν από έντονα κοινωνική χροιά , βάθος χαρακτήρων και συγκίνηση που δεν την εκβίαζε με συγγραφικά τεχνάσματα, σλλά την ένιωθες να σε κυριεύει απρόσμενα.
Μυστήριο αλλά και άρωμα Ιστορίας συναντήσαμε σε αρκετά βιβλία της.
Τελευταίο τη μυθιστόρημα για ενήλικες ήταν το ατμοσφαιρικό κοινωνικό μυθιστόρημα ΣΤΗΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ ΤΟΝ ΙΣΚΙΟ , μια ανατομία των ηττημένων στην Ελλάδα της Προκατάληψης και της Μετανάστευσης.Το αμερικάνικο όνειρο τσαλαπατα τα όνειρα της αθωότητας...
Μπορεί η Γιώτα Φώτου να άφησε ενα δυσαναπληρωτο κενό ωστόσο θα συνεχίσει να αγαπιέται μέσα από τα εξαιρετικά της βιβλία.
              Γλυκια μου Γιωτα , χαιρομαι που αξιωθηκα να σε γνωρισω προσωπικα κ να εχουμε τοσο ζεστη επικοινωνια.
Ευχομαι στο Ταξιδι σου αυτο να σε συντροφευουν πια ολοι οι Κρινοι του Παραδεισου κ τα Φεγγαρια του να ειναι αναμμενα για σενα..

Παρακάτω η αποχαιρετιστήρια των εκδόσεων Ψυχογιός 

Με μεγάλη λύπη πληροφορηθήκαμε σήμερα πως η αγαπημένη συγγραφέας και συνεργάτιδά μας, Γιώτα Φώτου, έφυγε από τη ζωή. Η Γιώτα ήταν μια γυναίκα που κέρδιζε αμέσως τους πάντες με τη ζεστασιά της, την απλότητα και την ευθύτητά της, το χιούμορ και το απροσποίητο χαμόγελό της. Και φυσικά με την υπέροχη γραφή της! Καθ’ όλο το διάστημα της περιπέτειας που είχε με την υγεία της, στάθηκε εκείνη σαν βράχος προς τους αγαπημένους της, με την αξιοπρέπεια και τη θετική της στάση! 
Αγαπημένη μας Γιώτα, ευχόμαστε να αναπαυθείς εν ειρήνη και η μνήμη σου να παραμείνει ζωντανή μέσα από τα βιβλία σου που αγάπησαν χιλιάδες αναγνώστες, ενήλικοι μα και παιδιά!

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ 

ΠΑΙΔΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΙΩΤΑ ΦΩΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ

ΣΤΗΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ ΤΟΝ ΙΣΚΙΟ

Η ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ ΤΡΑΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΦΙΛΗ ΓΙΩΤΑ ΦΩΤΟΥ




Δευτέρα 22 Ιουλίου 2019

Ματωμένη Τζαζ,Bernice Mac Fadden

                                                             Ματωμένη Τζαζ, Μπερνίς Λ. ΜακΦάντεν
                                            Είδος: Κοινωνικό
                                          Βαθμολογία 8,5/10
                           

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ
ΤΗΕ ΒΟΟΚ ΟOF HARLAN
Μετάφραση:Χίλντα Παπαδημητρίου
ΤΙΜΗ 14,64

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυθιστορήματα της χρονιάς είναι το αυτοβιογραφικό μυθιστορημα  "Ματωμένη Τζαζ " όπου η Μπερνίς ΜακΦέραντ μετουσίωσε την ιστορία του έγχρωμου παππού της, του τζαζίστα Χάρολντ σε μια σημειολογική πραγματεία γύρω από τον Ρατσισμό που σημάδεψε το 20ο αιώνα.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αμερική, αρχές του αιώνα:
 Η Έμμα και η Λούσιλ είναι δυο  φίλες μεγαλωμένες στο συντηρητικό πλαίσιο της Εκκλησίας των Βαπτιστών κι εύπορα μέλη της κοινότητας των Μαύρων, με τη Μουσική όχημα ονείρων.
Η Λούσιλ θα γίνει διάττων αστέρας της τζαζ ενώ η Έμμα θα αφοσιωθεί στο όνειρο της οικογένειας διεκδικώντας παράλληλα τον απογαλακτισμό της από τη σκιά του κληρικού πατέρα της.
Μέσα από δυσκολίες γεννιέται ένα αγόρι ο Χάρλαν Έλιοτ , που αναπτύσσει έναν ατίθασο χαρακτήρα και στην εφηβεία του εγκαταλείπει το σχολείο για να ασχοληθεί με τη μουσική.
Μέσα από αυτά ο Χάρλαν επιδίδεται σε μια ζωή γεμάτη γυναίκες και ναρκωτικά, που τον περιθωριοποιεί από την μπάντα του, ώσπου σε μια του περιπλάνηση συναντά τον τρομπετίστα Λίζαρντ και μια φιλία ανθίζει.
Μια πρόσκληση σε νυχτερνό κέντρο της Μονμάρτρης στο Παρίσι, αλλάζει τη ζωή τους καθώς φέρνει τους δυο φίλους στη Γαλλία τις μέρες της ναζιστικής εισβολής.Ο Χάραλντ κι ο Λίζαρντ εξαιτίας της μαύρης επιδερμίδας τους και του αδούλωτου φρονήματός τους, θα μεταφερθούν στο ναζιστικό στρατόπεδο του Μπόυχενβαλντ όπου θα γευθούν στιγμίοτυπα από την κόλαση και διασταυρωθούν με την περιώνυμη Σκύλα του, την ξανθιά σαδίστιρια φρουρό του, Ilse Koch.
Οι δυο φίλοι θα αποδυθούν σε έναν αγώνα επιβίωσης που ωστόσο θα αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια του σε όλην τη συνέχεια, μέχρι τη στιγμή της κάθαρσης.
Τελικά μπορεί να υπάρξει Ελευθερία για κάποιον που πολλαπλές εκφάνσεις απρόσωπου μίσος τον χρίζουν ως...Ανεπιθύμητο;;;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ένα βιβλίο που ο τίτλος του αντανακλά πλήρως το περιεχόμενο αλλά και το μήνυμα που ζητά να κομίσει, η "Ματωμένη Τζαζ" συνιστά, εν πρώτοις, μια περιπλάνηση γεμάτη φιλία, θλίψη και μουσική, που μέσα από την απλή της γλώσσα κυλάει εύκολα.
Σε μια πρώτη ανάγνωση η "Ματωμένη Τζαζ" αποτελεί τη βιογραφία του παππού της συγγραφέως , ενός τυπικού έγχρωμου Αμερικάνου αρχές του 20ου αιώνα, που ένα καπρίτσιο της τυχης τον έφερε αντιμέτωπο με μια ακραία συνθήκη, όπως η σύλληψη από τους ναζί του Χιτλερ:
Ο Χαρολντ Ελιοτ  δεν έχει τίποτα το ηρωικό ή το συναρπαστικό, αφ εαυτού του.
Δεν είναι άνθρωπος ξεχωριστού ηθικού αναστήματος , ούτε ταγμένος σε κάποιο ανώτερο σκοπό.
Δε ζει κάποιο μεγάλο πάθος.
Δεν κατορθώνει ούτε καν να ξεχωρίσει στο πλαίσιο της Τέχνης του, καθώς παραμένει ένας ικανοποιητικός μουσικός, χωρίς όμως ιδιαίτερη λάμψη ή εκείνο το καλλιτεχνικό άστρο, που θα τον έκανε να γράψει Ιστορία.
Είναι από την αρχή ως το τέλος ένα ορφανό παιδί, που ψάχνει την ταυτότητά του έχοντας μέσα του το μικρόβιο της περιπλάνησης και τη στάμπα της μοναξιάς.
Το πιο ισχυρό στοιχείο στην προσωπικότητα του Χάρολντ είναι η βαθιά φιλία του για τον τρομπετίστα Λίζαρντ και μια ευλογημένη ικανότητα επιβίωσης.
Ο Λίζαρντ, παρότι καταλαμβανει μικρό μερος στην πορεία του Έλιοτ, δρα σαν καταλύτης στην πλοκή και την ψυχή του ήρωα, και ακτινοβολεί περισσότερο από τον πρωταγωνιστή.
Μια παρουσία ερήμην της πανταχού παρούσα.
Ο κατά τα άλλα συμπαθής Χάρολντ είναι ένας από τους Πολλούς, χωρίς δυναμικά χαρακτηριστικά.
Ένα άτομο "με λάθη και πάθη", αλλαά βαθιά ριζωμένη στην ψυχή την αίσθηση μιας ακαθόριστης απώλειας.
Η γοητεία του βιβλίου αυτού έγκειται στις συμβολικές προεκτάσεις που προσλαμβάνει τελικά η περίπτωση του Χάρλαν.
Το σκούρο χρώμα της επιδερμίδας του, εμφυσά στον Χάρολντ την ιδιοσυστασία των Έγχρωμων που κουβαλούν κάτι από την αδάμαστη αφρικανική φύση με εγγενή τον ρυθμό και τα ηλιοβασιλέματα της απέραντης σαβάνας.
Αυτά τα στοιχεία ισορροπούν με την αμερικάνικη κουλτούρα της ωραιοποιημένης βιτρίνας και της επίπλαστης ανεμελιας πίσω από τον βαθιά ριζωμένο συντηρητισμό.
Νότες διαπερνούν μια αβέβαιη καθημερινότητα.
Μέσα από τον Χάρλαν προσεγγίζουμε τον μαγικό κόσμο της τζαζ που ο αργός της ρυθμός αποτυπώνει τη θλίψη των " Νέγρων"για τα διαχρονικά πάθη της μάυρης φυλής.
Από τη λαμπερη Bettie Smith μέχρι τον θρυλικό Luis Armstrong η νωχέλική ατμόσφαιρα της τζαζ μας τυλίγει.
Ο θρυλικός Armstrong πρωταγωνιστεί, μάλιστα, σε ένα συγκινητικό στιγμιότυπο μ ε έναν από τους ήρωες του βιβλίου.
Μου θύμισε κάτι από το σκοτεινά γοητευτικό ο "Διάβολος Τραγουδούσε Τα Μπλουζ" της Λίλυ Σπαντιδάκη" χωρίς την υποβλητικότητα εκείνου του βιβλίου καθώς η στοχοθεσία είναι διαφορετική:
Δεν πρωταγωνιστεί ωστόσο η Μουσική σε αυτές τις σελίδες, αλλά ο Άνθρωπος, όχι περιορισμένος στην επωνυμία του συγκεκριμένου ήρωά του, αλλά ως εν γένει θύμα των κοινωνικών διακρίσεων.
Το μαύρο χρώμα του φέρνει τον Χάρλαν Έλιοτ στο προσκήνιο των τυπικότερων ρατσιστικών συγκρόυσεων του αιώνα μας, σε έναν συνδυασμό που αιφνιδιάζει.
Από τα υποβαθμισμένα γκέτο των Μαύρων όπως το Χάρλεμ,
μέχρι την  αστυνομική βία και τους ταπεινωτικούς περιορισμούς στην καθημερινή συνύπαρξη , στην Εκπαίδευση, στην Εργασία και στην περιουσία, η "Ματωμένη Τζαζ" θίγει αρχικά με διακριτικότητα όλον τον ρατσισμό που διέτρεχε την αμερικάνικη νομοθεσία εις βάρος των Εγχρωμων πολιτών ,χωρίς πλατειασμούς.
Από την άλλη ο πρωταγωνιστής μας, Χάρλαν Έλιοτ, έρχεται αντιμέτωπος και με το ναζιστικό μένος, καθώς η τύχη του τον οδηγεί όμηρο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Buchenwald, όπου μαζί με τον Λίζαρντ θα δοκιμασει στο πετσί του τι σήμαινε να είσαι Υπάνθρωπος για τα χιτλερικά πρότυπα.
Η συγγραφέας δίνει κάποιες ενδεικτικές εικόνες από την ομηρία του Χάρλαν στο ναζιστικό στρατόπεδο χωρίς λεπτομέρειες.
Σε κάθε περίπτωση είναι αρκετές για να φέρουν ρίγος και να απλώσουν τη σκιά μιας ειδεχθούς φιγούρας του Μπούχενβαλντ.
Προκειται για την ωραία αλλά τρομακτικά κυνική Ίλζε Κοχ μιας από τις χειρότερες γυναίκες των Ες Ες , σύζυγος του διοικητή Καρλ Κοχ που εγινε ο φοβος κ ο τρομος σε Μπούχενβαλντ κ Ράβενσμπρικ για τους ευρηματικούς τρόπους βασανισμού των θυμάτων της...

Λέγεται ότι η Κοχ περιφερόταν στο στρατόπεδο γυμνή καβάλα στο άλογό της με ένα μαστίγιο στο χέρι και όποιος την κοιτούσε εκτελούνταν επί τόπου.Φημολογείται οτι διατηρούσε συλλογή με αμπαζούρ, γάντια και εξώφυλλα βιβλίων από ανθρώπινο δέρμα, ακόμα και ανθρώπινα κρανία, που είχε αποσπάσει από δολοφονηθέντες κρατούμενους...
Αυτό το φάντασμα θα στοιχειώσει τον Έλιοτ, αν και διατηρώ την πεποίθηση ότι αυτή η περίοδος της ομηρίας του Χαρλαν θα μπορούσε να έχει αναπτυχθεί περισσότερο καθώς παρείχε πρόσφορο υλικό για συναισθηματικές διακυμάνσεις και ανάπτυξη χαρακτήρων....
 Σιγουρα πάντως, η περιπτωση του έγχρωμου πρωταγωνιστή αποδεικνύει πως το Ολοκαύτωμα συμπεριέλαβε κι άλλα ξεχασμένα θύματα κι όχι μονάχα τους Εβραίους...
Το ενδιαφέρον είναι πως η πένα της ΜακΦάντεν φωτίζει επαρκώς την επίδραση της ομηρίας σε έναν επιζήσαντα, απομυθοποιώντας την ειδυλλιακή θεωρία περί ευτυχισμένης επιστροφής.Η δοκιμασία των ομήρων δεν τελειώνει όταν ο επιζήσας κλείνει πίσω του καγκελόφραχτη πύλη του στρατοπέδου, αλλά συνεχίζεται σε μια επίπονη διαδικασία πενθους, ίασης, αποιδρυματοποίησης και- τελικά- επανένταξης...Πόση ολοκληρωνουν όμως αυτήν την πορεία προς την θεραπεία και τη δημιουργική ωρίμανση τους μέσω αυτού του  πόνου;
Η συγγραφέας ιχνηλατεί αυτήν τη μακρά κι επώδυνη περίοδο ανάνηψης του επιζήσαντα χαρτογραφώντας τα σημάδια στο κορμί και την ψυχή του, που, μάλιστα -εν προκειμένω- δεν εξαλείφθηκαν ποτέ πραγματικά.
Στη συνέχεια η συγγραφέας κάνει μια σύντομη επισκόπηση της πολυτάραχης δεκαετίας του 60, όπυ περνούν σαν καρέ ενός φιλμ ο Κέννεντι,το Βιετνάμ, το κίνημα των hippies, η αστυνομική βία, η χειραφέτηση των έγχρωμων,  κι η αποκάλυψη αμνήστευσης αρκετων ναζί εγκληματιών πολέμου...
Ονομαστικά παρελαύνουν προσωπικότητες όπως κ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κι ο Νέλσον Μαντέλα... για να μεταφερθούν απόνερα της Μεγάλης Εικόνας στη μικροκλίμακα της προσωπικής ζωής του Χάρλαν.
Όλα αυτά συνθέτουν μια συναρπαστική θεματολογία που η συγγραφέας χειρίστηκε με μια διάθεση συμπύκνωσης που ίσως εμπόδισε τον αναγνώστη να βιώσει σε βάθος κάποιες καταστάσεις οι οποίες επιδέχονταν αναλυτικότερης παράθεσης.
Η πορεία του ήρωα μας του έγχρωμου Χάρλαν Έλιοτ σε κάθε περίπτωση, ολοκληρώνεται με μια συγκλονιστική συνειδησιακή αναμέτρηση και τη νέμεση, που έφερε τη λύτρωση απροσδόκητα...
Στο στιγμιότυπο αυτό υπήρξε μια ιστορική παρέκβαση που τη συγχωρείς διότι εξυπηρετεί τον εξαίσιο συμβολισμό όλης της ιστορίας (με τρόπου που έχουν επιλέξει κι άλλοι συγγραφείς σαν τον Φίλιπ Κερρ , με πιο πρόσφατη περίπτωση το "Άνθρωποι Από Στάχτη" της Πασχαλίας Τραυλού).
Το φινάλε απογειώνει το βιβλίο.
Είναι βέβαιο πως η Ματωμένη Τζαζ κινήθηκε σε διττό επίπεδο το ατομικό και το συλλογικό, διερευνώντας την επίδραση του κοινωμικού γίγνεσθαι πάνω στο πρόσωπο.
Από τη μια, εξυπηρέτησε ικανοποιητικά την ψυχογραφική διάστασή του ως προς τον συγκεκριμένο πρωταγωνιστή του και την οδό του προς στην κάθαρση.
Από την άλλη προσέγγισε τα ματωμένα χνάρια μιας πολύπαθης κοινωνικής ομάδας, των Έγχρωμων μέσα στις μπόρες και τις ιλιγγιώδεις περιδεινήσεις του 20ου αιώνα, που σηματοδότησε σε μεγάλο βαθμό την απελευθέρωση τους και την κατάκτηση της δικής τους δικαίωσης όπως ατομικά πέτυχε ο Χάρλαν.
Γιατί πάνω από όλα η μυθιστορηματική βιογραφία "Ματωμένη Τζαζ" ανυψώνεται τελικά σε έναν αντιρατσιστικό ύμνο ανθρωπιάς , που αξίζει να διαβαστει ειδικά σήμερα που αναβιώνουν επικίνδυνες ιδέες περί φυλετισμού και ξενοφοβίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επεξηγηματικές υποσημειώσεις της μετάφρασης σε ένα καλοδουλεμένο σύνολο.

Δευτέρα 1 Ιουλίου 2019

Λενα Μαντα: ΚΛΗΡΩΣΗ για ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ!!!!!

ΜΕΓΑΛΗ ΚΛΗΡΩΣΗ για μια ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ σε Ιόνιο και  ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ (από Πάτρα, Κέρκυρα σε Κροατία, Μαυροβούνιο, Βενετία)

Με αφορμή το νέο μυθιστόρημα της ΛΕΝΑΣ ΜΑΝΤΑ, οι Εκδόσεις Ψυχογιός κάνουν δώρο μια 
κρουαζιέρα 7 διανυκτερεύσεων, για δύο άτομα.
Αν είστε εσείς οι τυχεροί, θα έχετε την ευκαιρία να κάνετε τη βόλτα σας στη Βενετία, και όχι μόνο!
Θα επισκεφθείτε ακόμη το ειδυλλιακό νησί της Κέρκυρας,
 την ιστορική πόλη της Πάτρας, 
τη θεαματική πόλη του Κότορ στο Μαυροβούνιο, 
το μαγευτικό Ντουμπρόβνικ 
και τη γοητευτική πόλη του Σπλιτ στην Κροατία, που μαρτυρά τα χρυσά χρόνια της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής.
Τέλος, θα καταλήξετε στη Βενετία!
ΔΗΛΩΣΤΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ στη σελίδα των Εκδόσεων ΨΥΧΟΓΙΟΣ μέχρι τις 14 Ιουλίου 2019
κι ετοιμαστείτε για ένα  ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ. 
ΛΗΞΗ ΚΛΗΡΩΣΗΣ : 14 Ιουλίου 2019

Το λινκ για τη σελίδα της ΚΛΗΡΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ 

Η ΟΜΑΔΑ των Εκδόσεων ΨΥΧΟΓΙΟΣ στο FACEBOOK

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ  ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΛΕΝΑΣ ΜΑΝΤΑ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ

                         Ταξίδι Στη Βενετία, Λένα Μάντα
                                            Είδος Κοινωνικό Δράμα
                                       Βαθμολογία 8,5/10
   

Εδώ και 12 χρόνια η Λένα Μαντά μετρά επιτυχίες ειδικότερα, μετά το "Σπίτι Δίπλα Στο Ποτάμι", που, από εγχώριο εκδοτικό φαινόμενο του 2006, απέσπασε τιμητική πλακέτα από την amazon έχοντας ξεπεράσει εκεί τα 100.000 αντίτυπα.

Σήμερα τα βιβλία της έχουν μεταφραστςί σε πολλές χώρες.
Το" Βαλς με 12 Θεούς" έχει μεταφραστεί στην Κίνα και τη Βουλγαρία.
Ο "Έρωτας Σα Βροχή" έχει κυλοφορήσει σε Αλβανία και ιταλία.
"Το Σπίτι Δίπλα Στο Ποτάμι" σε Ιταλία Ισπανία, Τουρκία, Αλβανία 
και το "Γράμμα Από Χρυσό" σε Σερβία Ιταλία.
Παραταύτα, η Λένα Μαντά δεν επαναπαύεται στις δάφνες της, αλλά διαρκώς αναζητά νέους δημιουργικούς δρόμους με τα συγγραφικά της μέσα να ωριμάζουν, εμπλουτίζοντας τον μικρόκοσμό της.
Η άοκνη έμπνευσή της φέτος μάς ταξιδεύει στη Βενετία.
...Τη γυναίκα ή την πόλη; Θα το ανακαλύψουμε μαζί

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Πηνελόπη, η Μάνια και η Ιφιγένεια ξεκινούν τη ζωή τους σε μια γειτονιά της Αθήνας.
Παρά το διαφορετικό τους οικογενειακό υπόβαθρο συνεκτικός κρίκος ανάμεσά τους στέκεται μια μυστηριώδης γυναίκα με ανεξιχνίαστο παρελθόν, που σαν "καλή νεράιδα" σημαδεύει τη μοίρα τους.Μια μοίρα σπαρμένη συναισθήματα πίκρες και απώλειες.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Μετά το υπαινικτικά αυτοβιογραφικό "Ζωή Σε Πόλεμο", η Λένα Μαντά επανέρχεται ξανά με ξεκάθαρη μυθοπλασία.
Το νέο μυθιστόρημα της Λένας Μαντά "Ταξίδι Στη Βενετία", παρά τους ρομαντικούς συνειρμούς που γεννά ο ταξιδιαρικός τίτλος του απέχει από τη συναισθηματική διάθεση που υπαινίσσεται.Δεν έχουμε δηλαδή κάποια κλασσική ερωτική ιστορία.
Αντιθέτως το "Ταξίδι στη Βενετία" απότελεί μια δυνατή κοινωνική ιστορία με σαφή στοιχεία ρεαλισμού κι έντονα δραματικό χαρακτήρα, που διερευνά τα δαιδαλώδη περάσματα της γυναικείας ψυχής.
Το "Ταξίδι Στη Βενετία" μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένα πολυπρόσωπο και βαθιά ανθρώπινα βιβλίο, όπου κάθε σύγχρονη γυναίκα θα εντοπίσει οικείες καταστάσεις της σημερινής πραγματικότητας.Διαθέτει αυτό το συναρπαστικό στοιχείο της εναλλαγής προσώπων και καταστάσεων.
Ουσιαστικά, το "Ταξίδι στη Βενετία" συνιστά το οδοιπορικό τριών γυναικών στη σύγχρονη Ελλάδα και στην αναζήτηση της αυτογνωσίας και της οικογενειακής γαλήνης, μέσα από διαψεύσεις, λάθη , αλλά και μια ακλόνητη φιλία από αυτές που σημαδεύουν τη ζωή του ανθρώπου κ τον προάγουν.
Όπως δύο από τα πετυχημένα βιβλία της Λένας Μαντά "Το Σπίτι Δίπλα Στο Ποτάμι" και το "Γράμμα Από Χρυσό", έτσι και το "Ταξίδι στη Βενετία" ακολουθεί σπονδυλωτή δομή, συνδέοντας τρεις ετερόκλητες ιστορίες γύρω από έναν κοινό άξονα, που διακλαδίζεται σε πολλά φλας μπακ.
Στο "Ποτάμι" συνδετικός κρίκος 5 διαφορετικών γυναικών είναι το σπίτι του νόστου.
Στο "Γράμμα" ένα κόσμημα συνδέει τρεις γενιές και το πεπρωμένο του ελληνισμού της Πόλης.
Τώρα στο "Ταξίδι" το συνεκτικό αυτό στοιχείο είναι η...Βενετία , που προσλαμβάνει διττό συμβολισμό και γίνεται καταφύγιο και προορισμό ζωής...
Το βιβλίο διαθέτει συμμετρία ξεκινώντας από ένα ονειρικό ταξίδι στη Βενετία για να εξακτινωθεί στις ιστορίες του και να επιστρέψει στην προσγείωση από το Ταξίδι.
Παρότι το βιβλίο, χρονικά τοποθετείται στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, η έμφαση δε δίδεται στις κιινωνικοπολιτικές συνθήκες αλλά στα πρόσωπα, ιδίως στα 3 κορίτσια -παράμετρος η οποία θυμίζει αχνά "Τα Χρόνια της Χαμένης Αθωότητας" της Σόφης Θεοδωρίδου με 3 κοπέλες που επίσης ζουν την περίοδο αυτή βίους παράλληλους.
Ιφιγένεια, Πηνελόπη, Μάνια, λοιπόν, με την κεντρική φιγούρα της Βενετίας να απορροφά τους κραδασμούς της ταραχώδους ζωής τους:
Η θυσία, η πίστη σε πατροπαράδοτες αρχές και μια μετατόπιση τόνου για μια φύση ατίθαση, αντικομφορμίστρια και παράφορη, όσο απέρχεται η παλιά Ελλάδα...
Τρεις βασικές ιστορίες, που καθεμιά προσεγγίζει ένα διαφορετικό κοινωνικό θέμα το οποίο υπαινίσσεται και το όνομα της καθεμιάς.Διάχυτοι, λοιπόν, οι προβληματισμοί γύρω από τη θέση της Γυναίκας ως κόρης , συζύγου μάνας κι ερωμένης.
Μέσα από τις γυναίκες αυτές προβάλλει η αγωνία της Μητρότητας, ο έρωτας, αλλά και η σκληρή ασθένεια γεγονός που πιθανόν να αποτυπώνει το ίδιο το βίωμα της συγγραφέως που πάλεψε κι έγινε θετικό παράδειγμα για πλήθος γυναικών ως μαχήτρια αλλά και ως παραστάτιδα στον σύντροφο της ζωής της... 
Επίσης συναντούμε τη θρησκοληψία πνιγηρή, διαβρωτική που αλλοιώνει το θρησκευτικό αίσθημα, παραμορφώνοντας το σε ένα αποκρουστικό σύμπλεγμα ενοχών.
Ακροθιγώς προσεγγίζονται ομως κ άλλα σημαντικά ζητήματα όπωςοι ενδοοικογενεικές σχέσεις κ ειδικότερα το Διαζύγιο με τις οδυνηρές προεκτάσεις του όταν αγγίζουν μάλιστα τα όρια της παθολογίας.
Ταυτόχρονα με συγκίνησε η παιδαγωγική ευαισθησία που η Λένα Μαντά εδειξε δια μέσου κάποιας ηρωίδας της στα πραγματικά θύματα ενός διαζυγίου που είναι τα παιδιά των χωρισμένων γονιών.
Παρουσιάζονται συμπεριφορες προς μίμηση αλλά κ προς αποφυγήν.
Νιώθω πως αυτό το κομμάτι προσφέρει πολύ χρήσιμα μηνύματα, υποδεικνύοντας εύστοχους κι ωφέλιμους χειρισμούς εκ μέρους των ενηλίκων στην εύθραυστη πραγματικότητα του διαζυγίου ωστε τα παιδιά να έχουν τις λιγότερες δυνατές απώλειες.
Συνάμα όμως, στο Ταξίδι αυτό κυριαρχεί η Φιλία ως καταφυγή, παρηγοριά κι ελπίδα, στην πιο ευγενή εκδοχή της, με την αλήθεια και τα μοιραία σκαμπανεβάσματά της.
Μέσα σε όλα, μια πινελιά νοσταλγίας κι αλλοτινής αρχοντιάς που την προσωποποιεί η παράξενη αρχόντισσα Βενετία, σα μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια.
Η Βενετία με την βαρύτιμη περηφάνεια της αστραποβολά στις σελίδες του βιβλίου σαν πολύτιμο, αρχαίο κόσμημα και με τη ζακυνθινή της αύρα, φαντάζει σαν ηρωίδα βγαλμένη από την πέννα του Γρηγόρη Ξενόπουλου.
Η παρουσία της καταπραυντική , η γοητεία της σαν παλιό κόκκινο κρασί, παρά το προσωπικό της δράμα ...Η Βενετία επιδρά ευεργετικά στις ζωές αυτών των τριών κοριτσιών με έναν τρόπο που μου έφερε στο νου την παρουσία της Αλεξάνδρας στη ζωή της Ηρώς ("Ντάτα", "Όσο Αντέχει Η Ψυχή").
Στη Βενετία, όμως, αυτό το μοτίβο εξελίσσεται με περισσοτερη αληθοφάνεια και χωρίς τις γοητευτικές υπερβολές της υπέροχης, αλλά σίγουρα ακραίας Ντάτα-Αλεξάνδρας.
Η Βενετία μέσα από την πολυτάραχη ζωή της σαγηνεύει όπως η παραμυθένια πόλη της Ιταλίας, που, κρύβοντας γωνιές υγρασίας, σεργιανά τον επισκέπτη στον δικό της μύθο, πλημμυρισμένη στα χρώματα, ενόσο βυθίζεται.
Αντιστοίχως, κι η Βενετία βυθίστηκε στο δικό της σκοτάδι μέσα από τις δοκιμασίες της ,αναδύθηκε όμως ξανά , σκορπώντας την ψυχική της ομορφιά, σε όποιον κατέφυγε στο κατώφλι της αλλά και στους ίδιους τους αναγνώστες.
Ομολογώ, ωστόσο, πως το καθεαυτό ταξίδι των τριών γυναικών στη Βενετία, δεν αποκτά κάποια ιδιαίτερη σημειολογία, ούτε επηρεάζει την πλοκή όπως ίσως προδικάζει ο τίτλος.Δεν υπάρχει κάποια ανατροπή ως προς αυτό, εντούτοις, ο κύκλος των τριών γυναικών  ολοληρώνεται αρκετά ομαλά.
Ωστόσο, το "Ταξίδι στη Βενετία" είναι ένα δυνατό κοινωνικό βιβλίο που θα σεργιανήσει τον αναγνώστη όχι μόνο στη χώρα των Δόγηδων αλλά κυρίως στα άδυτα της γυναικείας ψυχής.


Παρασκευή 31 Μαΐου 2019

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ: H Aγαπημένη Συγγραφέας μας ξεναγεί στον κόσμο των Βιβλίων της που όλοι αγαπήσαμε

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ: "Οι ευσυνείδητοι Γιατροί μπορούν να είναι πρότυπο για την κοινωνία"
Η αγαπημένη συγγραφέας,Σόφη Θεοδωρίδου,
με αφορμή το τελευταίο της βιβλίο "ο Γερμανός Γιατρός" 
και την παρουσίασή του στη σελίδα μας,
ξεφυλλίζει μαζί μας τα υπέροχα βιβλία της,
εξηγεί το παράδοξο με τους τίτλους των μυθιστορημάτων της,
και μας συστήνει έναν κατακτητή, που ήρθε να γιατρέψει κι όχι να υποτάξει...

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ
σε επιμέλεια της Δέδε Ελισσάβετ

1. Η Γερμανική ΚΑΤΟΧΗ είναι ένα θέμα που έχει εμπνεύσει πολυάριθμα λογοτεχνήματα, εδώ και πολλές δεκαετίες.
Την έχετε προσεγγίσει και η ίδια, από άλλες πλευρές στην "Αμαρτία Της Ομορφιάς"
και "Το Στεφάνι Από Ασπάλαθο"
Τι το νέο & ποια έκπληξη φέρνει σε αυτό το πολυσυζητημένο θεματικό πλαίσιο για τον αναγνώστη *ο Γερμανός Γιατρός;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τούτη τη φορά, πέρα από το δράμα των Ελλήνων, αναφέρομαι και στο δράμα ορισμένων Γερμανών, που ενάντια στις προσωπικές ουμανιστικές τους κοσμοθεωρίες βρέθηκαν να είναι μέρος των στρατευμάτων Κατοχής,
καθώς και στον τρόπο που διαχειρίστηκαν τα συναισθήματα, τις τύψεις, τις αμφιβολίες που τους φόρτωνε ένα τέτοιο γεγονός.
Ακόμη, αναφέρομαι στον τρόπο που βίωσε ο γερμανικός λαός τον Β΄ΠΠ, τον φριχτότερο πόλεμο που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα, όταν και άρχισε πλέον να συνειδητοποιεί πού τον οδήγησαν οι επιλογές του.
Η έκπληξη συνίσταται στο ότι ο ανθρωπισμός θριαμβεύει στο πρόσωπο του κατακτητή κι όχι του κατακτημένου.

2. Σε αυτό το μυθιστόρημα έχετε στο επίκεντρο έναν Γερμανό αξιωματικό που, αν και ανήκει στις Δυνάμεις της πιο απάνθρωπης Κατοχής, εμφανίζει μιαν απρόσμενη καλοσύνη, εκφράζοντας ανθρωπισμό ακόμη και προς τους υπόδουλους Έλληνες.Τι στάθηκε έμπνευση για ένα τέτοιο θέμα;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Έμπνευσή μου υπήρξαν οι επιστολές προς την οικογένειά του ενός Γερμανού γιατρού, του Χανς Λέμπερ, στη μνήμη του οποίου και αφιερώνω το μυθιστόρημά μου, που βρέθηκε στην Ελλάδα επί Κατοχής.

3.Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας περισσότερα για το πρόσωπο της αφιέρωσης, τον Χανς Λεμπέρτ :Πώς ανακαλύψατε την ύπαρξή του;
Πώς ήρθατε σε επαφή με τα χειρόγραφά του;
Μοιάζει η προσωπική του ιστορία με αυτή του Κρίστιαν;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κάποιες φορές αποφασίζει η τύχη για σένα.
Αυτή στάθηκε αιτία που ο γιος μου,πηγαίνοντας στη Γερμανία για κάποιο καλοκαιρινό πανεπιστημιακό πρόγραμμα πριν λίγα χρόνια, βρέθηκε να νοικιάζει δωμάτιο στο σπίτι του γιου του Χανς Λέμπερ, του δρ Γκέορκ Χανς Λέμπερ. Προφανώς,εξαιτίας του γεγονότος ότι ήταν Έλληνας, ο τελευταίος του μίλησε για τον πατέρα του και του δώρισε το βιβλίο που εμπεριείχε τις επιστολές που έγραφε προς τους οικείους του επί Κατοχής και είχαν μεταφραστεί με τη χορηγία κάποιων Ελλήνων πολιτών, οι οποίοι είχαν ευεργετηθεί τότε από τον γερμανό στρατιωτικό γιατρό Χανς Λέμπερ.
Όταν ο γιος μου, επιστρέφοντας, το άφησε στα χέρια μου και το διάβασα, με συγκίνησε τόσο ο λυρισμός που απέπνεαν εκείνα τα γράμματα, η αγάπη του για το νησί, στο οποίο βρέθηκε, και τον ντόπιο πληθυσμό αλλά και η προσωπική ιστορία του αντρός, που ένιωσα να με εμπνέει το θέμα.
Τρία χρόνια αργότερα είχε γραφτεί το «Ο Γερμανός γιατρός». Και, ναι, η ζωή του Κρίστιαν μοιάζει πολύ με την προσωπική ιστορία του Χανς Λέμπερ, δίχως να λείπουν οι μυθοπλαστικές αναφορές σε δευτερεύοντα σημεία
 Γενικώς, όμως, σεβάστηκα τη ζωή και το έργο του ανθρώπου που με ενέπνευσε.

4.Ο «Κρίστιαν Μίλλερ» προτάσσει την ανθρωπιά, που επιτάσσει η ιατρική του ιδιότητα. Μπορεί αυτός ο χαρακτήρας να διδάξει την Ανθρωπιά στην Επιστήμη όπως την εισηγούνται ο Αριστοτέλης κι ο Γκάντι; Είχατε ένα τέτοιο μήνυμα κατά νου όταν γράφατε τον Γερμανό Γιατρό;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η Ανθρωπιά είναι διαχρονική αρετή. Δεν είναι μόνο ο Αριστοτέλης και ο Γκάντι που αναφέρονται σε αυτήν.
Αλλά για ν’ απαντήσω στην ερώτησή σας, ναι, η Ανθρωπιά μπορεί να διδάξει και να εμπνεύσει.
Ιδίως οι επιστήμονες που υπηρετούν την ιατρική επιστήμη, η οποία είναι η κατ’ εξοχήν επιστήμη που υπηρετεί τον άνθρωπο στις πιο προσωπικές και δύσκολες στιγμές του, αυτές του πόνου και της αγωνίας που κουβαλά η αρρώστια κι ο ενδεχόμενος φόβος του θανάτου,
μπορούν και να εμπνεύσουν και να διδάξουν και να αποτελέσουν πρότυπο.
Ο όρκος του Ιπποκράτη και η αριστοτελική αξιολογική κρίση ‘Πάσα επιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης και της άλλης αρετής πανουργία, αλλ' ου σοφία φαίνεται’ 
ήταν σταθερά στη σκέψη μου κατά τη διάρκεια της συγγραφής.

5. Πώς προσεγγίζει μια γυναικεία πένα την ψυχή ενός άντρα, και μάλιστα Γερμανού στρατιωτικού; 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Έχω τη γνώμη ότι, αν υψωθούμε πάνω από προκαταλήψεις και στερεότυπα, αυτό που μένει είναι ο άνθρωπος χωρίς διάκριση φύλου και έθνους. 

6. Είναι η καλοσύνη ερωτεύσιμο στοιχείο σε έναν άνθρωπο;
AΠANTHΣH Οι άνθρωποι ερωτεύονται για δεκάδες λόγους.
Γιατί όχι και από την καλοσύνη;

7. Βασικό στοιχείο στα βιβλία σας είναι ο έρωτας, στην πιο τραγική του μορφή.
Πιστεύετε ότι αντιθέσεις όπως το μοτίβο "κατακτημένου &κατακτητή",
"Γερμανού &Ελληνίδας", ενισχύουν τον έρωτα;
Μπορεί ο έρωτας να στεριώσει πάνω στις αντιθέσεις του;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ο έρωτας μπορεί να στεριώσει πάνω στις αντιθέσεις του.
Ας μην ξεχνάμε ότι τα ετερώνυμα έλκονται. Ωστόσο, οι αντιθέσεις στις οποίες αναφέρεστε είναι τυχαίες.
Έχουν να κάνουν με την Ιστορία και τη διαχρονική της ιδιότητα να φέρνει τους ανθρώπους σε επαφή μέσα σε τραγικές συνθήκες. Όπως αναφέρει και ο Ευριπίδης στη Μήδεια:
«Με ανέλπιστα και φοβερά πράγματα οι Θεοί υφαίνουν τη ζωή μας. Εκείνα που ήταν για να γίνουν δεν έγιναν ποτέ. Κι αυτά που γίνονται δεν ήταν για να γίνουν».
Γι’ αυτό και πιστεύω ότι η ερωτική έλξη θα υπήρχε και έξω από το μοτίβο «κατακτημένου & κατακτητή», αν οι συγκεκριμένοι άνθρωποι τύχαινε να γνωριστούν.

8. Πολλές γυναίκες που ερωτεύτηκαν άντρες από τα στρατεύματα κατοχής- διαπομπεύτηκαν κ στιγματίστηκαν, με απανθρωπιά
όπως κατέδειξε στη «Μάνα του Σκύλου» ο Παύλος Μάτεσις
και που στάθηκε θέμα και για το πρόσφατο μυθιστόρημα της Σοφίας Βόικου
«Το Κορίτσι Της Ντροπής» :
Πιστεύετε ότι υπάρχει κατακριτέα πλευρά σε έναν τέτοιον αντιθετικό έρωτα; Υφίσταται προδοσία;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Αυτό εξαρτάται από τις συνθήκες.
Σε γενικές γραμμές παρόμοιες καταστάσεις συνηθίζεται να στιγματίζουν τους ανθρώπους, επομένως, κατά τη γνώμη μου, εξαρτάται απόλυτα από τις περιστάσεις που συνοδεύουν έναν τέτοιο έρωτα.
Εξαρτάται επίσης από το πόσο δυνατά είναι τα πατριωτικά αισθήματα ενός ανθρώπου ή πόσο διαπιστώνει, όπως η ηρωίδα στο βιβλίο «Η μητέρα του σκύλου» ή και η δική μου ηρωίδα, η Λήδα, ότι δεν τον αφορούν, καθώς για κείνους η έννοια της πατρίδας είναι συνυφασμένη με αρνητικά συναισθήματα και συμπεριφορές.
Πάντως, το ερώτημα είναι πολύ σοβαρό και δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις.
Ο Βολταίρος διατύπωσε τη φράση 
‘τα πάντα είναι σχετικά και γι’ αυτό ανεκτά’.
Έχει τεράστια σημασία πότε λες ή κάνεις κάτι. Η στιγμή, ο καιρός, οι περιστάσεις…
Ο Λουντέμης το 1958, προσκεκλημένος του Συνεδρίου της Ειρήνης στα εγκαίνια του μνημείου του Μπούχενβαλτ μίλησε σε 200.000 ανθρώπους και είπε μεταξύ άλλων τα εξής: «Έρχομαι από μια ξερή γη και φέρνω ένα ματωμένο κόκκινο τριαντάφυλλο να το καταθέσω στο μνημείο των νεκρών, που όσο ήταν ζωντανοί ήταν Γάλλοι, Εβραίοι, Πολωνοί, Ρώσοι, Έλληνες που τώρα που είναι νεκροί απέκτησαν ενιαία εθνότητα».
Για τη φράση του αυτή σε δυο μέρες το ελληνικό ραδιόφωνο ανάγγειλε ότι συκοφάντησε τη χώρα του και του αφαιρέθηκε η ιθαγένεια. Σήμερα για την ίδια φράση θα έπαιρνε βραβείο!

9. Οι Γερμανοί πολίτες σαν τον Γερμανό στο μυθιστόρημα σας, επί 10 χρόνια βομβαρδίζονταν με μιαν ανελέητη προπαγάνδα περί Αρίας φυλής, που δικαιούται να βλέπει τους άλλους σκλάβους!
Πώς μπορεί να βγει κάποιος ηθικά αλώβητος και να διατηρήσει μέσα του ανέπαφες κάποιες αξίες;


AΠΑΝΤΗΣΗ: Είναι δύσκολο. Πρέπει να είσαι απόλυτα συνειδητοποιημένος, ώστε να μη σ’ αγγίξει η προπαγάνδα. Τουλάχιστον αυτό μας έχει διδάξει η ζωή και η Ιστορία.

10. Ο Γερμανός ήρωας ανήκει στη Βερμαχτ κι οχι στα Ες Ες.Ας διευκρινίσουμε στο κοινό αυτήν τη διαφορά, (χωρίς να ξεπλένουμε κανέναν)

AΠΑΝΤΗΣΗ: Πράγματι, ανήκει στη Βέρμαχτ και όχι στα Ες Ες. Η Βέρμαχτ ήταν ο τακτικός γερμανικός στρατός, που διοικούνταν από αξιωματικούς μόνιμους ή και επιστρατευμένους. Τα Ες Ες (Schutzstaffelστα γερμανικά)ήταν η μετεξέλιξη των ταγμάτων εφόδου, όργανο καθαρά του Ναζιστικού κόμματος, που μετερχόταν κάθε λογής εγκλήματα για να πετύχει τους στόχους του. 

11. Παρόλαυτα, και η Βέρμαχτ-παρότι δεν διεκπεραίωσε το Ολοκαύτωμα, βαρύνεται με γενοκτονικού τύπου εγκλήματα, κι ολοκαυτώματα (όπως το δικό μας Δίστομο, τα Καλάβρυτα Κάνδανο, το Κομμένο, τα Ανώγεια, το Λιντιτσε)
&αμέτρητες πράξεις τρομοκράτησης των πολιτών στις κατεχόμενες χώρες Είναι υπεύθυνοι μόνο οι ηγέτες σε έναν Πόλεμο ή έχουν κι οι λαοί μερίδιο ενοχής;

AΠΑΝΤΗΣΗ: Οι λαοί έχουν το μερίδιο ευθύνης που τους ανήκει, ιδίως στις δημοκρατίες. Θεωρώ ότι ο γερμανικός λαός έχει αναγνωρίσει την ευθύνη του ως προς αυτό το θέμα.

Προσωπικά πιστεύω ότι κάθε άτομο σε παρόμοιες καταστάσεις έχει την προσωπική του ευθύνη. Τρανταχτό παράδειγμα είναι ο τρόπος που διαχειρίστηκαν σε καιρό πολέμου τις εντολές που έλαβαν οι Γερμανοί αξιωματικοί. Δεν ήσαν όλοι εγκληματίες, όπως καταμαρτυρούν αρκετές μαρτυρίες Ελλήνων.

12. Εξιλεώνουν παρουσίες σαν τον Γιατρό μας τα μαζικά εγκλήματα του γερμανικού λαού που εξαπέλυσε τον εφιαλτικότερο πόλεμο στην Ευρώπη,
βαυκαλιζόμενος με την ετικέττα του Herrvolk?; 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δε γίνεται να τα εξιλεώσουν. Ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη, ούτε δύο ή τρεις. Ωστόσο, δε γίνεται και να μην αναγνωρίσουμε την προσφορά αυτών των ανθρώπων.

13. Έχετε αναφέρει πως μεταφέρετε πραγματικές ιστορίες στο χαρτί, προσαρμοσμένες με μυθοπλαστικές ώστε να μη θίγουν αληθινά πρόσωπα. Νιώσατε κάποια ευθύνη απέναντί τους;

AΠΑΝΤΗΣΗ: Συνήθως, όταν υπάρχει εν ζωή κάποιο πρόσωπο που σχετίζεται με την ιστορία η οποία με εμπνέει, θεωρώ χρέος μου να τον (τους) ρωτήσω, εξηγώντας συνάμα ότι γράφω μυθιστόρημα. Αυτό έπραξα και στη συγκεκριμένη περίπτωση και έλαβα την άδεια. Η ευθύνη σαφώς υπάρχει και έχει να κάνει κυρίως με τον τρόπο που προσεγγίζεις το θέμα. Χρειάζεται διακριτικότητα και σεβασμός.

14. Υπάρχει κάποιο γενικό μήνυμα που θέλετε να υπηρετείτε με τα βιβλία σας; 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εκ των υστέρων διαπιστώνω ότι τείνω να υπηρετώ τις ανθρωπιστικές αξίες, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα μηνύματα που περνώ μέσα από τα βιβλία μου σε καμία περίπτωση δεν τα προκαθορίζω.Μιλάω για πράγματα που εμένα με συγκινούν και με αφορούν και ελπίζω να συγκινήσουν και να αγγίξουν και τον αναγνώστη μου. 

15. Πολλα βιβλία σας εμπεριέχουν έντονες ιστορικές αναφορες στις συγκρούσεις του 20ου αιωνα, με τους πολλαπλούς διχασμούς. Βασιλιάς Βενιζελος, ΔεξιοιΑριστεροι, κλπ.
Δικαιούται ο συγγραφεας να περνα το δικό του ιδεολογικό στίγμα ή οφειλει να μένει ουδέτερος στις αναφορές του;
AΠANTHΣH: Τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα. Αυτά δεν αλλάζουν και έτσι οφείλει να τα παρουσιάσει στον αναγνώστη ο συγγραφέας. Ο τρόπος όμως που τα προσεγγίζει καθένας από μας είναι καθαρά προσωπικός. Δε γίνεται διαφορετικά. Ωστόσο, θεωρώ ότι όσο μεγαλύτερη απόσταση έχουμε από τα ιστορικά γεγονότα, τόσο πιο εύκολο είναι να κρίνουμε όσα συνέβησαν με περισσότερη αντικειμενικότητα. Και από ορισμένα γεγονότα, όπως αυτά του Εθνικού Διχασμού, υπάρχει πλέον ασφαλής απόσταση.

16. Συμπάσχετε προσωπικά με τους χαρακτήρες σας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Θεωρώ τον εαυτό μου περισσότερο ως παρατηρητή. Αργότερα, όταν ολοκληρώνω κάποιο βιβλίο μου και το προσλαμβάνω ως αναγνώστρια, τότε ναι, συμπάσχω.

17. Πολλοί ήρωες σας έρχονται αντιμέτωποι με κρίσιμα διλήμματα .Συμφωνείτε πάντα ως Σόφη με τη λύση που επιλέγουν;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σαφώς όχι. Σ’ αυτήν την περίπτωση θα ήταν απόλυτα καθοδηγούμενοι κι εμένα μου αρέσει να τους ακολουθώ εγώ κι όχι αυτοί εμένα.

18. Έχει διαβάσει κάποιος από τους πραγματικούς ήρωες ή τους άμεσους απογόνους κάποιο από τα βιβλία σας;Τι σας είπαν;

AΠΑΝΤΗΣΗ: Απ’ όσο μου είπαν, τους συγκίνησε ο τρόπος που διαχειρίστηκα την ιστορία τους.

19. Παρατηρω το παραδοξο κάποια βιβλία σας αντλούν τίτλους από κινηματογραφικές ταινιες, χωρις άμεση θεματολογική συσχέτιση "Η Νυφη Φορούσε μαύρα", "Γερμανός Γιατρός","Αμαρτια της Ομορφιας".
Γιατί αυτή η ταύτιση στους τίτλους;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δε γνώριζα ότι υπήρχε σχετικός κινηματογραφικός τίτλος για τη «Νύφη» και το «Ο Γερμανός γιατρός».
Στο πρώτο βρήκα τον τίτλο μου όταν η Αντριανή, η ηρωίδα μου, αρνήθηκε να βγάλει το φόρεμα της χηρείας της για τον γάμο.Στο δεύτερο θεώρησα ότι είναι απολύτως ταιριαστός ο τίτλος, λιτός και περιεκτικός.
Αργότερα έμαθα ότι υπήρχαν και ταινίες με τον ίδιο τίτλο, ωστόσο δε θεώρησα ότι είναι κάτι το μεμπτό, καθώς άλλο είναι ο κινηματογράφος και άλλο η πεζογραφία.
Για τον τίτλο «Η αμαρτία της ομορφιάς», παρότι γνώριζα ότι υπάρχει σχετική ελληνική ταινία, τον επέλεξα και πάλι, θεωρώντας ότι εκφράζει απόλυτα το βιβλίο, καθώς τα πρόσωπα που μου αφηγήθηκαν την ιστορία απ’ την οποία άντλησα έμπνευση επαναλάμβαναν συνεχώς ως αφορισμό «όλα έγιναν επειδή ήταν πολύ όμορφη», σαν να ήταν η ομορφιά μεγάλη αμαρτία.
20. Αλήθεια αγαπημένη ταινία έχετε;
Δεν έχω κάποια συγκεκριμένη, ομολογώ όμως ότι μου αρέσει πολύ ο καλός κινηματογράφος.

21. Υπάρχει κάποιο από τα βιβλία σας που κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά σας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Θα ξεχώριζα το «Πες μου αν με θυμάσαι», μόνο και μόνο για το γεγονός ότι εμπεριέχει τα δικά μου συναισθήματα. Κατά τα λοιπά είναι μυθοπλασία, αφού εγώ είχα την ευτυχία να μοιραστώ την ευθύνη για την ασθένεια της μητέρας μου, η οποία έπασχε από Αλτσχάιμερ, με τα αδέρφια μου, έχοντας στο πλευρό τον σύζυγό μου.

22. Ποιον χαρακτήρα σας έχετε ξεχωρίσει από τα βιβλία σας ως Σόφη Θεοδωρίδου;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Αγαπώ όλους τους ήρωες και τις ηρωίδες μου, ακόμη κι αυτούς που «ενοχλούν» τους αναγνώστες και επισύρουν την μήνι τους. Δε θέλω να ξεχωρίσω κανέναν, όπως μια μάνα δεν μπαίνει ποτέ στη διαδικασία να ξεχωρίσει τα παιδιά της. Ωστόσο, η εμπειρία της συγγραφής του πρώτου μου βιβλίου, τότε που για πρώτη φορά ένιωσα τους ήρωές μου να ζωντανεύουν και να διεκδικούν την αυτονόμησή τους, ήταν κάτι το ανεπανάληπτο.

23. Πώς ξεκίνησε η σχέση σας με τη συγγραφή;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Θα έλεγα από πολύ μικρή, όταν έγραφα τα παραμύθια μου, ζωγράφιζα τις εικόνες τους και τα έδινα στις φίλες μου να τα διαβάσουν. Αργότερα, στο Λύκειο, είχα γράψει και κάποια διηγήματα για την εφημεριδούλα του σχολείου μας.
Έκτοτε και για χρόνια πολλά περιορίστηκα στην ιδιότητα της αναγνώστριας, ώσπου με ενέπνευσε μια οικογενειακή ιστορία και θέλησα να δοκιμάσω τι μπορώ να καταφέρω.

24. Ποια 4 βιβλία σας έχουν επηρεάσει ως αναγνώστρια;
AΠΑΝΤΗΣΗ: Δεν είναι μονάχα τέσσερα. Είναι τα βιβλία του Καραγάτση, του δικού μας, του Μενέλαου Λουντέμη, τα βιβλία των Τολστόι και Ντοστογιέφσκι και άλλα πολλών μεγάλων κλασσικών συγγραφέων.

25. Συγγραφείς που ακολουθείτε;
AΠΑΝΤΗΣΗ: Πολλούς. Και διαφορετικής θεματολογίας.
Δε θα ήθελα να αναφερθώ ονομαστικά. Ίσως ξεχάσω κάποιους και δε θα το ’θελα. Ωστόσο, σας εξομολογούμαι ότι αισθάνομαι την ανάγκη από καιρού εις καιρόν να επιστρέφω στους κλασσικούς συγγραφείς που πρωτοδιάβασα στη νιότη μου.

26. Πώς αντιδράτε στην αρνητική κριτική;
Καλοδεχούμενη, αρκεί να είναι καλόπιστη.

27. Ποια ήταν η πιο συγκινητική στιγμή σας με το κοινό;
AΠΑΝΤΗΣΗ: Είναι πολλές οι στιγμές. Η αγάπη του κόσμου με συγκινεί μέχρι σήμερα. Θα ξεχωρίσω όμως μία, αφού μου το ζητάτε. Ήταν η στιγμή που ένας άντρας ποντιακής καταγωγής με πήρε παράμερα και μού ανέφερε δακρυσμένος ότι δε γνώριζε τις λεπτομέρειες της ποντιακής γενοκτονίας κι ότι τον συγκλόνισε «Το κορίτσι απ’ τη Σαμψούντα».

28.Τι αγαπάτε στην Αλμωπία;
Αγαπώ τη φύση, που είναι πανέμορφη, τον τρόπο που τα βουνά σε κλείνουν ολόγυρα και νιώθεις ότι βρίσκεσαι σ’ έναν δικό σου, ξεχωριστό, πλανήτη.Πάνω απ’ όλα όμως αγαπώ την αίσθηση ότι ανήκω εκεί.

29.Επόμενα συγγραφικά σχέδια;
Όπως λέω συχνά, η συγγραφή είναι σαν μικρόβιο στο αίμα. Απ’ τη στιγμή που θα προσβληθείς, τότε είναι «ασθένεια» ανίατη. Οπότε, όπως ήδη καταλάβατε, κάτι γράφω. Αν στεφθεί από επιτυχία η προσπάθειά μου, τότε θα βρεθεί κάποια στιγμή στα χέρια των αναγνωστών.

30. Ένα μήνυμα για τους αναγνώστες του ιστολογίου μας
Να συνεχίσουν να αγαπούν τη λογοτεχνία, ώστε να μας τροφοδοτούν κι εμάς τους συγγραφείς με έμπνευση. Η αγάπη των αναγνωστών πάντα εμπνέει, τουλάχιστον αυτή είναι η προσωπική μου πεποίθηση.

Ευχαριστώ από καρδιάς γι αυτήν την όμορφη κατάθεση ψυχής...
Σας ευχαριστώ κι εγώ για τις πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και τη φιλοξενία.

Sarunas Marciulionis Ο "ΘΡΥΛΟΣ" του ΜΠΑΣΚΕΤ που ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΤΗΝ ΕΔΡΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΒΟΥΛΗ

Ο ΛΙΘΟΥΑΝΟΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΠΟΥ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΤΗΝ ΕΔΡΑ ΤΟΥ
Στις Ευρωεκλογές του 2019 εξελέγη πανηγυρικά εξασφαλίζοντας με την παράταξη των Οικολόγων Πράσινων, μια από τις προνομιακές θέσεις της Ευρωβουλής με 32.500 ψήφους στην 2.793.986 κατοίκων Λιθουανία!Για την ακρίβεια δεύτερος πίσω από τον Μπρόνις Ρόουπ Κι όμως ο Λιθουανός Σαρούνας Μαρτσουλιόνις την αρνήθηκε την έδρα του, διότι ήταν άλλες αγάπες του που προηγούνταν της πολιτικής.
Ασφαλώς και το όνομα κατι σας θυμίζει αφού πρόκειται για τον θρυλικό super star του λιθουανικού μπάσκετ, τον γκαρντ Σαρούνας Μαρτσιουλιόνις,που μεσουράνησε την εποχή περίπου του Γκάλη για λογαριασμό της ΕΣΣΔ και μετέπειτα της Λιθουανίας. 
Γεννημένος 13 Ιουνίου 1964 στο Κάουνας ο Raimondas Šarūnas Marčiulionis έγραψε τη δική του ιστορία στον χώρο του παγκοσμιου μπάσκετ.
Γιος ενός μηχανικού Juozas Marciulionis
και μιας καθηγήτριας Γεωγραφίας, ο Μαρτσουλιόνις μαζί με τη αδελφή του Ζita Μarčiulionytė, μεγάλωσαν ως τυπικοί πολίτες της ΕΣΣΔ.

Ο Σαρούνας μοιραία ανδρώθηκε στη σοβιετική σχολή και συγκεκριμένα στο Βίλνιους όπου πήγε να σπουδάσει δημοσιογραφία, με μοναδικό εφόδιο από τους γονείς του "έναν σάκκο με λιγοστά μήλα".... 
Εκεί εντάχθηκε στη νεανική ομάδα Καλαθοσφαίρισης, ξεχωρίζοντας ως μια κορυφαίων προδιαγραφών παρουσία, τόσο με το ευφυιές του παιχνίδι όσο και με τη δεινότητά του στο σουτ...
Με τη Σοβιετική Ένωση ο Μαρτσιουλιόνις πέτυχε πολλές διακρίσεις,ξεκινώντας από το Παγκόσμιο στα U19 το 1983 με κορυφαία την Ολυμπιάδα της Σεούλ το 1988 όταν η ΕΣΣΔ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.
Υπήρξε μέλος της ΕΣΣΔ που ηττήθηκε τη μαγική βραδιά της 4ης Ιουνίου του 1987 όταν ανέτειλλε το άστρο της Ελλάδας στο μπασκετικό στερέωμα
Ο Μαρτσιουλίονις μιλησε στον Β Σκουντή με πολύ θερμά λόγια, γι αυτήν τη χαρμολύπη, λέγοντας πως "εκείνη τη βραδιά- παρά την ήττα της πατρίδας μου- ένιωσα πως ήμουν παρόν σε έναν συγκινητικό τοκετό καθώς τότε γεννήθηκε το Ελληνικό Μπάσκετ!" μεγαλοψυχία που ανέτρεψε 3 δεκαετίες αργότερα...
Εν τω μεταξύ μοιραία στάθηκε η συνάντησή του με τον Donnie Nelsons που βλεποντας τα προσόντα του προώθησε τον νεαρό Σαρούνας στους Warriors σε μια εποχή που οι πόρτες του ΝΒΑ δύσκολα ανοιγαν για τους Ευρωπαίους. 
Ακολούθησαν οι Seatl Super Sonics, οι Kings ,οι Denver Νuggets.
Σε εθνικό επίπεδο, ο Μαρτσιουλιόνις ,μαζί με τον ταλαντούχο κι επιβλητικό γίγαντα Άρβιντας Σαμπόνις, υπήρξαν οι στυλοβάτες του λιθουανικού μπάσκετ, όταν η Λιθουανία σαφέστατα προσδεδεμένη στο δυτικό άρμα αξίωσε κ πέτυχε την ανεξαρτησία της το 1990.
Ο ίδιος ο Μαρτσιουλιόνις έχει περιγράψει στον Βασίλη Σκουντή με μελανά χρώματα το σοβιετικό καθεστώς και το γεγονός ότι "το Μπάσκετ ύπήρξε μοναδική διέξοδος για τη γενιά του να ταξιδέψει και να γνωρίσει έναν πιο ελεύθερο τρόπο ζωής".(Ο Β Σκουντής έχει αφηγηθεί απίθανες ιστορίες και από τον νεαρό Σαμπόνις να του ζητά 'ενα κασόνι Coca Cola ως αντάλλαγμα μιας συνέντευξης το 1984)Αυτή λοιπόν η νεοσύστατη εθνική ομάδα υπήρξε όνειρο ζωής για όλους τους Λιθουανούς ως αποκοπή από την ΕΣΣΔ kai  συμβολισμός μιας αυτόνομης εθνικής ταυτότητας.
Είναι αξιοσημείωτη η κινητοποίηση του Μαρτσουλιόνις να βρει χορηγούς για τη νεοσύσαστη τότε Εθνική Λιθουανίας,καθώς επέλεξε τις εμφανίσεις ,διαπραγματεύτηκε για τα παπούτσια των παικτών κι εξασφάλισε χορηγούς.H προσωπικότητα του Μαρτσιουλιόνις πρσέλκυσε και αμερικάνικη στήριξη όπως με χορηγ΄λια της American Bank ή το ροκ συγκρότημα Grateful Dead και τον εικαστικο Greg Speirs που εμπνεύστηκε αυτά τα χαρακτηριστικά πλουμιστά μπλουζάκια που συνοδευουν τη Λιθουανία τεχνικής του tie dyed του 60.Ο δε Αμερικάνος καλλιτέχνης διέθεσε όλα τα κέρδη του για την ίδρυση Λιυθουανικής Ομάδας και σε φιλανθρωπικές δράσεις για παιδιά στη Λιθουανία ύψους 450χιλιάδων λιρών.
Αποτέλεσμα, λοιπόν, της εμβληματικής παρουσίας του Μαρτσιουλιόνις και της ταλαντούχας γενιάς του ήταν η συγκομιδή δυο Χάλκινων ολυμπιακών Μεταλλίων:
Στην Ολυμπιάδα της Βαρκελώνης το 1992 και στην Ατλάντα το 1996 πίσω από Dream Team και τη Γιουγκοσλαβία.
Το ελληνικό κοινό θα θυμάται το χαμογελαστό πρόσωπο του Μαρτσιουλιόνις το οποίο με πάθος χειροκρότησε με την ιαχή Lietuva-Lietuva!στο επεισοδιακό Ευρωμπάσκετ του 1995, όταν σύσσωμη η κερκίδα του ΟΑΚΑ συντασσόταν με τη φιναλίστ Λιθυουανία εναντίον της Γιουγκοσλαβίας, εξοργισμένη για την διαιτητική μεροληψία υπέρ των πλάβι ,ελέω Στάνκοβιτς.

Σε αυτό το Ευρωμπάσκετ της Αθήνας ο μικροκαμωμένος εκρηκτικός shooting guard της Λιθουανίας, με το αργυρό μετάλλιο στο στήθος, ανακηρύχθηκε MVP, αφήνοντας πίσω από θρυλικές παρουσίες (ως επί το πλείστον ΝΒΑers) εκείνου του Πρωταθλήματος, όπως ο Σαμπόνις, ο Βλάντε Ντίβατς, ο Πρέντραγκ Ντανίλοβιτς, ο Τόνι Κούκοτς κι ο διαστημικός Σάσα Τζόρτζεβιτς των 41 πόντων του Τελικού. 
Πέραν της αθλητικής του παρουσίας έντονη είναι κι η κοινωνική του αφύπνιση του Μαρτσιουλιόνις, οπως στην περίπτωση καποιου συμπατριώτη του, που ο μικρός του γιος χρειάστηκε επέμβαση στην καρδιά, και με δική του μεσολάβηση χειρουργήθηκε στις Η.Π.Α.Έγινε δε γνωστό ότι κινητοποιήθηκε αυτοπροσώπως στον σεισμό του Σαν Φραντσίσκο για να βοηθήσει στον απεγκλωβισμό επιβατών ενός τρένου.
Σήμερα είναι ένας πετυχημένος επιχειρηματίας με ξενοδοχείο στο Βίλνιους όπου έχει ιδρύσει και Ακαδημία Μπάσκετ, καθώς το μπάσκετ συνιστά γιορτή κι εξαγωγιμο προιόν της Λιθουανίας παγκοσμίως.
Το 2015 ο Μαρτσιουλιόνις συμπεριελήφθη τιμής ένεκεν στο Hall Of Fame.
Το παζλ της ζωής του συμπληρώνουν 2 γάμοι και 3 παιδιά η Κρίστα, η νικόλ ο Augustαs-  ελπίδα σήμερα του μπάσκετ στη γενιά U16 επιδεικνύοντας αθλητικές αρετές που θυμίζουν τον πατέρα του.
Σε ανταπόδοση, λοιπόν, όλης της προσφοράς του ο τρις Ολυμπιονίκης Σαρούνας Μαρτσουλιόνις εξελέγη πανηγυρικά από τους συμπατριώτες του για να τους εκπροσωπήσει στο Ευρωπαικό Κοινοβούλιο.
Προκάλεσε παγκόσμια έκπληξη όμως όταν αρνήθηκε τη θέση του αυτή, όσο τιμητική και προνομιακή αν ήταν.
Οι λόγοι ήταν δύο.
Καταρχάς, η ήδη πλούσια επιχειρηματική του δραστηριότητα κι η επιθυμία του να ενισχύσει τη Νεολαία στην πατρίδα του εκκολάπτοντας το μπασκετικό της μέλλον,τον κρατούν στη Λιθουανία
Ο δεύτερος λόγος είναι ενδεικτικός του ήθους και της σεμνότητάς του:
O Σαρούνας Μαρτσουλιόνις, αν και ζωντανός θρύλος, ισχυρίστηκε ότι ενίσχυσε με το όνομά του το ψηφοδέλτιο του Αγροτικού Πράσινου Κόμματος αλλά "δεν επιθυμεί αξιώματα, καυθώς θεωρεί μάλιστα ότι δε διαθέτει τις γνώσεις και τα προσόντα για να υπηρετήσει μια τέτοια υψηλή θέση".
Αρκέστηκε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του με την παρακάτω αυτούσια δήλωση:
"Η ψήφος του κοινού δείχνει την εμπιστοσύνη τους σε μένα και τις ιδέες μου, για την ποιότητα ζωής των ανθρώπων".
Η μετριοφροσύνη είναι ίδιον του Μαρτσιουλιόνις που δε διστάζει να αρνηθεί τον τίτλο του ταλεντου ή του σταρ,
 και να εκθειάσει χωρίς φθόνο ή υπερβολή τα σπάνια χαρίσματα του συμπάικτη κ φίλου του του Άρβιντας Σαμπόνις, όταν η συζήτηση έρχεται στις αναμνήσεις

Μόνο θαυμασμό μπορεί να γεννήσει αυτή η στάση, ανάγοντας τον Σαρούνας Μαρτσιουλιόνις σε σημαντική προσωπικότητα του Αθλητισμού κι ένα γνήσιο πρότυπο για τους νέους- όχι μόνο για τις επιδόσεις στο παρκέ -αλλά κυρίως- εξω από αυτό...
Ας παραδείγματίζονται από αυτόν κάτι δικοί μας κίβδηλοι super star που σπεύδουν, γεμάτοι ναρκισσισμό, να εξαγοράσουν ευκαιριακά αθλητικά κατορθώματα, εξασφαλίζοντας μια ακριβοπληρωμένη θεσούλα, χωρίς κανένα όραμα για τη χώρα μας και τον πολύπαθο λαό της.
EDIT Μάης 2021 
Είναι απορίας άξιον πώς αυτος ο ωραιος ανθρωπος έρχεται 34 χρόνια μετα τον ελληνικό θρίαμβο στο ΕΥΡΩΜΠΑΣΚΕΤ να κατηγορήσει την ΕΛΛΑΔΑ ,λεγοντας σε Ισπανό δημοσιογράφο πως υπηρξε απόπειρα δωροδοκίας ώστε οι Σοβιετικοί να "πουλήσουν" το ματς.
Η στάση του προκάλεσε τη μάνητα πολλώ  παραγόντων του θριαμβου με τον Νίκο Φιλίππου να δηλώνει πως "Ασχοληθηκαμε τότε μαζί του γιατί ήταν μεγαλος παίκτης και τελικά τον νικήσαμε...Αν ασχοληθούμε τωρα όμως μαζί του θα του δώσουμε αξια σε έναν ηλίθιο!Μια μεγαλη παρουσία δεν εξασφαλίζει πλάντα πνευματική ισορροπία."
Ο Παναγιώτης Φασούλας ζήτησε δημόσια να κινητοποιηθεί νομικά η Ομοσπονδία ενώ ο Παναγιώτης Γιαννάκης γελώντας σχολίασε δηκτικα
"Ποτε ακριβως αποπειράθηκαν να δωροδοκήσουν τον Μαρτσουλιόνις;Στα καταστήματα με σουβενίρ στην Πλάκα ή στην ντισκοτεκ "Ακρωτήρι" όπου ξημεροβραδιαζόταν τότε;;"
Είναι θλιβερό τοσο μεγάλοι αθλητές θρυλικών χρόνων να πεφτουν τοσο χαμηλά στα μάτια μας διότι ίοταν έχουν πεταξει τοσο ψηλά η πτωση τους γινεται με οδυνηρό παταγο...
Κρίμα για μια μεγαλη προσωπικότητα του αθλητισμόυ να αδικεί έτσι τον εαυτό της σπιλώνοντας μια χώρα που αν μη τι άλλο σε κεινο τον καυτό τελικό του 1995 απεναντι στη Γιουγκοσλαβία τραγούδησε σύσσωμη για την πατριδα του"Lietuva Lietuva!"
Σαρας ,μη λησμονεις οτι τα Στερνα τιμούν τα πρωτα...Κρίμα