Jessie Burton "TO ΚΟΥΚΛΟΣΠΙΤΟ" (Τhe Miniaturist)

                                        Tο Κουκλόσπιτο (The Miniaturist) Τζέσσυ Μπάρτον
                                          Είδος : Θρίλερ Εποχής
                                            Βαθμολογία : 8/10

                                                                                         

Πώς είναι να κρατάς τη μικρογραφία της ζωής σου και την ίδια σου την ύπαρξή μέσα στη χούφτα σου,νιώθοντας πως "τίποτα δεν είναι στο χέρι σου";;; 
Ένα  από τα πιο συζητημένα best seller της χρονιάς, είναι το
μυθιστόρημα της νεοεμφανιζόμενης 34χρονης Αγγλίδας Τζέσυ Μπάρτον, βιβλίο που στην Ελλάδα κυκλοφόρησε με τον πολύ ιντριγκαδόρικο τίτλο "Το Κουκλόσπιτο κι έχει αποσπάσει αρκετές διακρίσεις
Specsavers National Book Award for Books Are My Bag New Writer of the Year (2014),
 Walter Scott Prize Nominee (2015),
Goodreads Choice Award Nominee for Historical Fiction (2014), Waterstones Book of the Year (2014).

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η 18χρονη Ολλανδέζα Νέλλα Οόρτμαν ταξιδεύει από το χωριό της στο Άμστερνταμ για να συναντήσει τον έμπορο σύζυγό της, Γιοχάννες Μπράντ.
Στο σκοτεινό σπίτι την υποδέχεται η παράξενη κουνιάδα της, Μάριν , η νεαρή και μυστηριώδης υπηρέτρια Κορνήλια και ο νέγρος ακόλουθος του συζύγου της, ο Όττο...
Ο νέος της σύζυγος δείχνει να αδιαφορεί για τη Νέλλα και της χαρίζει ένα παράξενο  γαμήλιο δώρο
Ένα καλοσμιλεμένο μικρό ομοίωμα του σπιτιού τους,σαν κουκλόσπιτο, που σταδιακά το στελεχώνει ένας άγνωστος τεχνίτης με λιλιπούτεια ομοιώματα που απηχούν την πραγμαστικότητα της οικίας Μπραντ
Η Νέλλα εγκλωβίζεται στην αποπνικτικό μικρόκοσμο της νέας οικογένειας, όπως ακριβώς κι οι μινιατούρες στο Κουκλόσπιτο, ώσπου συνειδητοποιέι ότι πλανάται ένας θανάσιμος κίνδυνος, που διαρκως σφίγγει τον κλοιό του πάνω από το σπιτικό των Μπραντ...
Η Νέλλα υποψιάζεται πως ο μυστηριώδης μινιαρουτοποιός έχει το κλειδί του μυστήριου και θα αποδυθεί σε μια προσπάθει να τον εντοπίσει πριν να είναι αργά για όλους...
  

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Χωρίς την... παραμικρή σχέση με τον ομώνυμα μετεφρασμένο τίτλο του Ερρίκου Ίψεν ,το "Κουκλόσπιτο" της Τζέσσυ Μπάρτον αποτελεί ένα οικογενειακό δράμα με ηθογραφικές διαστάσεις και πινελιές μυστηρίου, που θα γοητεύσει τον αναγνώστη.
               Ατμοσφαιρικό από την πρώτη σελίδα, μας απορροφά κατευθείαν και μας καταβυθίζει έναν κόσμο παράξενο, σκιασμένο από πλήθος μυστικών, σκεπασμένο από βελούδινες κουρτίνες και νοτισμένο από τα κανάλια της Ολλανδίας του 17ου αιώνα!
Τριτοπρόσωπη αφήγηση σε ιστορικό Ενεστώτα που κυλάει χωρίς να κουράζει παρά την περιγραφικότητά της.

Κεντρικό πρόσωπο στο "Κουκλόσπιτο" είναι η  Νέλλα (από το Πετρονέλλα), μια  φτωχή κι καλοπροαίρετη κοπέλα, κατά τα πρότυπα μιας "συνηθισμένα καλής" πρωταγωνίστριας κοινωνικού βιβλίου , η οποία βλέπει στον γάμο της με τον γοητευτικό μεγαλέμπορο Γιοχάννες την ευκαιρία να ξεφύγει από το ριζικό του χωριού.
Δεν ξεφεύγει όμως από το ζοφερό γυναικείο πεπρωμένο( που μάλλον.... δεν είναι ελληνική πατέντα) αφού στη μικρή Ολλανδή νεόνυμφη  επιφυλάσσεται συμβίωση με την ιδιόρρυθμη κουνιάδα της Μάρον Μπραντ, που δείχνει να κινεί τη νήματα στο νεο της σπιτικό και αναδεικνύεται σε έναν συναρπαστικό , πολυεπίπεδο χαρακτήρα.
             Η νεαρή Βρετανίδα γενικότερα αποφεύγει τη μονοσημία των χαρακτήρων και τα στερεότυπα, σμιλεύοντας καλοδουλεμένες προσωπικότητες με ιδιότυπο προσωπικό φορτίο και άπροσδόκητα πάθη, που εγείρουν αβίαστα τη συμπόνια του αναγνώστη.
           Προσωπικά είχα λίγο πολύ υποψιαστεί πολλά από αυτά ,ωστόσο με μάγεψε ο επιδέξιος τρόπος που ξεδιπλώθηκαν και η απρόσμενη κατάληξη όλων, αναδεικνύοντας ένα πολυδιάστατο οικογενειακό δράμα, όπου κανείς δε μένει αλώβητος.
Η θέση της γυναίκας, επίσης, προβάλλει ως περιφερειακό ζητούμενο και ισχνός μοχλός αμφισβήτησης της παγιωμένης τάξης.

Το "Κουκλόσπιτο " της Μπάρτον, παρά τον κοινωνικό του χαρακτήρα διαθέτει ίχνη θρίλερ,χωρίς να είναι καθαροαιμο δείγμα του είδους, καθώς ατονεί το συναισθημα και η αγωνία δεν κορυφώνεται ποτέ...
Στα πιο χαρακτηριστικά  θρίλερ προβάλλει συνήθως μια εικόνα από τα παιδικά μας χρόνια και τα ανυποψίαστα παιχνίδια μας ως φορέας απειλής ή θανάτου, σε μια ανατρεπτική αντίφαση που επιτείνει τον τρόμο(πχ δαιμονισμένες κούκλες, μωρά ή παιδιά με παράξενες δυνάμεις κλπ) 
             Η συγγραφέας αξιοποιεί επιτυχώς αυτό  ακριβώς το μοτίβο, ωστε να συνθέσει μια υποβλητική ατμόσφαιρα! 
Το εύρημα του τρόμου που δίνει το στίγμα στο βιβλίο της, λοιπόν,  είναι ένα ονειρικό κουκλόσπιτο με τις μινιατούρες του, που σε αντιδιαστολή με την ομορφιά και την αθωότητα της εικόνας τους, κομίζουν μια πολύ σκοτεινή θαρρείς δύναμη, προοικονομώντας συνταρακτικά γεγονότα για τα πρόσωπα του σπιτιού.

Εκείνο σίγουρα που δεσπόζει στο βιβλίο δεν είναι η πλοκή που, αν και αρκετά ευρηματική,  δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ακριβώς "καταιγιστική".Δεν υπάρχουν εξελίξεις να κόψουν την ανάσα και μονάχα προς το τέλος έχουμε μια κορύφωση ίσως όμως και κατώτερη της αγωνίας που προδιαγράφει το εύρημα
Κυριαρχο στοιχείο είναι το χτίσιμο της ατμόσφαιρας κι η παραστατική σκηνογραφία που χαρτογραφεί την οικογενειακή πραγματικότητα και τη θέση της γυναίκας σε αυτήν ,σεργιανώντας μας  στην Ολλανδία του εμπορίου και της κυριαρχίας των θαλασσών.
Ο αναγνώστης γίνεται κοινωνός της υγρασίας των καναλιών και βιώνει τον ασφυκτικό ζόφο του καλβινισμού, όπου η εργασία κι ο πλούτος εξιλεώνουν τον Θεό, σε ενα σύστημα προδρομικό του καπιταλισμού.
Η υποκριτική ηθικόλογία ξεμπροστιάζει την πραγματική φαυλότητα.
              Μέσα στις σελίδες του "Κουκλόσπιτου" διασχίζουμε σοκάκια και τους δρόμους του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ συνιστώ... προσοχή στους διαβητικούς αναγνώστες (!), καθώς οι σελίδες του βιβλίου είναι κατακλυσμένες από τη Ζάχαρη και την ιδιαιτερη σημειολογία της στην εθιμοτυπία της ολλανδικής κοινωνίας, αλλά και  στην οικονομική της πραγματικότητα.

Όλα κορυφώνονται σε ένα φινάλε συγκινησιακό, που θεωρήθηκε από πολλούς αμφιλεγόμενο, αλλά  προσωπικά με ικανοποίησε, παρότι δεν του αποδόθηκε η απαρα΄θιτητη ένταση που αθ απογείωνετο αποτέλεσμα.Επίσης φοβάμαι ότι ενυπάρχει μια εκκρεμής ασάφεια...Ο συμβολισμός παραμένει ατελέσφορος...
             Εντούτοις, η "αλληγορία του βιβλίου απο τα συμφραζόμενα καταλήγει στο πολύτιμο μήνυμα ότι "ο άνθρωπος πρέπει να λαμβάνει τα ηνία του πεπρωμένου του",χωρίς να μεταθέτει την ευθύνη του σε άλλους.

Το αν οι ήρωες το διδάχθηκαν αποτυγχάνοντας η επιτυγχάνοντας να πραγματώσουν το δίδαγμα αυτό, θα το ανακαλύψετε στις σελίδες του ιδιαίτερου αυτού βιβλίου-

Μια εξαιρετική έκδοση από τις εκδόσεις Πατάκη με ικανοποιητική επιμέλεια , που, παρά τα ήσσονος σημασίας ελάχιστα ορθογραφικά ατοπήματά της, απέδωσε μεστά το κείμενο και το εμπλούτισε με περιεκτικές και πολύ ενδιαφέρουσες υποσημειώσεις εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα γύρω από την ολλανδική πραγματικότητα του 17ου αιώνα.

H Tριλογία Του Βερολίνου,Philip Kerr

                                      H Tριλογία Του Βερολίνου,Philip Kerr
                                              Eίδος : Ιστορικό/ Νουάρ
                                                       Βαθμολογία: 10/10

                                       















Το πρώτο έργο του Φίλιπ Κερρ που πλέον ανάγεται στη σφάιρα του κλασσικού!
To 1989 μέσα στην "αστυνομική" αυτοκρατορία της...Αγκαθα Κρίστι , ήρθε να ταράξει τα νερά ο Σκωτσέζος Φίλιπ Κερρ με μια σειρά νουάρ μυθιστορημάτων, που έχουν κεντρικό ήρωα τον ξεχωριστό ντέτεκτιβ Μπέρνι Γκούντερ και πεδίο δράσης το Βερολίνο και τις μεταμορφώσεις του κάτω από την εξουσία του Χίτλερ, το πέρασμα του πολέμου και την ήττα.
         Αυτά τα τρία μυθιστορήματα ενώθηκαν σε έναν υπέροχο τόμο συνθέτοντας μια αξέχαστη σπονδυλωτή τριλογία, την Τριλογία Του Βερολίνου από τις Εκδόσεις Κέδρος.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
Το πρώτο μέρος της τριλογίας τιτλοφορείται οι "Βιολέτες Του Μάρτη" και μας μεταφέρει στη Γερμανία των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936, κάτω από το βλεμμα της Λένι Ρίφενσταλ.
"Βιολέτες Του Μάρτη" ιστορικα ονομάστηκαν οι Γερμανοί διαδηλωτές που ενωμένοι το 1848 διαδήλωσαν ζητώντας ελευθερία του τύπου και προοδευτικότερες ρυθμίσεις κάτω από το ενωτικό έμβλημα του παγγερμανισμού, τη Germania.
Το 1933 ,όταν το Ναζιστικό Κόμμα ανήλθε ταχέως στην εξουσία πολλοί Γερμανοί συνέρευσαν να εγγραφούν σε αυτό, με διάθεση τυχοδιωκτική, χωρίς να ασπάζονται την ιδεολογία του,προσλαμβάνοντας το ίδιο προσωνύμι.
Αντιθέτως κάποιοι άλλοι, πασχίζουν να αποσταθιοποιηθούν από αυτό
Ανάμεσά τους, ο εσωστρεφής Μπέρνχαρντ Γκούντερ που δηλώνει την παραίτησή του από το Αστυνομικό Σώμα, απεχθανόμενος τους Ναζί- κι εργάζεται ως ιδιωτικός ντέτεκτιβ
Όταν ο μεγαλοβιομήχανος ο Σιξ καλεί τον Γκούντερ να βρει ένα πανάκριβο κόσμημα που έχει κλαπεί, και τον δολοφόνο της κόρης του που βρέθηκε απανθρακωμένη, θα εμπλακεί ξανά στο σπειροειδή λαβύρινθο της διαφθοράς  του ναζιστικού καθεστώτος.
Το ταλέντο του Γκούντερ να μπλέκει θα τον οδηγήσει σε μια κούρσα θανάτου που  του επιφυλάσσει κι ενα πέρασμα από το Νταχάου,το πρώτο στρατόπεδο συγκέντρωσης που αρχικά "φιλοξενούσε αντιφρονούντες,ομοφυλόφιλους και τσιγγάνους!Εκεί ο Γκούντερ αποκαλύπτει μια συγκινητική πλευρά του χαρακτήρα του...
         Η περιπέτεια αυτή θα φέρει αναμέτρηση ιδεών κι ανυπολόγιστο κόστος, για τον Γκούντερ που θα δει ως την αγαπημένη του να εξαφανίζεται μυστηριωδώς...

Στο Χλωμό Εγκληματία, μεταφερόμαστε στα 1938, με την ισχύ της ναζιστικής Γερμανίας στο απόγειό της.

Στους δρόμους του Βερολίνου όμως τον τρόμο σπέρνει μια σειρά άγρια δολοφονημένων κοριτσιών από τη Χιτλερική Νεολαία- απάνθρωπα κακοποιημένων!

Το νήμα αυτής της τρομακτικής υπόθεσης θα οδηγήσει αρχικά τον δαιμόνιο Μπέρνι Γκούντερ σε τρομακτικές α[ποκαλύψεις.

Ο Φίλιπ Κερρ αναδεικνύει, μέσα από τον μικρόκοσμο του ήρωά μας και της επιμέρους υπόθεσης, το κάδρο ενός βρόμικου πολιτικού παρασκηνίου που μεθόδευε σταδιακά την παγίδευση της γερμανικής κοινωνίας και εξόντωση των Εβραίων-πρώτα ηθικά , μετά κοινωνικά κι έπειτα βιολογικά...
Η πλοκή κόβει την ανάσα και απαντά στο μυστήριο εξαφάνισης της Ίγκε από το προηγούμενο βιβλίο...

Το βιβλίο κλείνει με το "Γερμανικό Ρέκβιεμ" ,ένα κύκνειο άσμα του Βερολίνου, που πασχίζει να βρει τον βηματισμό του ανάμεσα σε ερείπια και ανθρώπους- φαντάσματα και γυναίκες που πουλούν το κορμί τους για ένα τσιγάρο ή λίγο καφέ...
Το τέλος του πολέμου και η συντριβή της Γερμανίας βρίσκει τον Γκούντερ παντρεμένο,και το Βερολίνο διχοτομημένο να ισορροπεί ανάμεσα στους Δυτικούς στρατιώτες και στους άτεγκτους Σοβιετικούς.
Ο Γκούντερ καλείται να επιλύσει το μυστήριο της δολοφονίας ενός Αμερικάνου στρατιώτη , ενώ μαθαίνει ότι η γυναίκα του τον απατά...

ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η συνένωση των τριών αυτών έργων σε ένα βιβλίο Τριλογία Του Βερολίνου του Φίλιπ Κερρ, συνθέτει ένα ανάγλυφο πορτρέτο του ιστορικού Βερολίνου.
Αποτελεί μια "πλήρη περιστροφή" στην Ιστορία των τελευταίων 10ετών (1938-1948), ένα "τέλειο κύκλο" που σηματοδοτεί την πορεία του Βερολίνου μέσα στα πολυτάραχα χρόνια του αγριότερου  πόλεμου που γνώρισε η Ανθρωπότητα...

      Παρακολουθούμε την ανάδυσή της γερμανικής πρωτεύουσας ως μποέμ, πλουραλιστικό κέντρο αλλά και "θέατρο" εξάπλωσης του  ναζιστικού τρόμου, για να περιπλανηθούμε στις φαρδιές λεωφόρους και τις επιβλητικές παρελάσεις, ώσπου οσμιζόμαστε τα αποκαΐδια του Reichstag και τα θραύσματα της "Νύχτας των Κρυστάλλων".

        Ακολουθούμε το Βερολίνο στη φρενήρη πορεία προς τη δόξα του, με την φιγούρα του Χίτλερ να κυριαρχεί, μέχρι που έρχεται η απόλυτη κατάρρευσή του μέσα σε αίμα και συντρίμμια...

Και στα τρία βιβλία επίκεντρο φυσικά είναι το έγκλημα, όπως το ανέδειξαν μεγάλοι συγγραφείς, σαν τον Τσάντλερ και την Κριστι.

             Οι υποθέσεις είναι αριστοτεχνικά συνδυασμένες με το ιστορικό υπόβαθρο, και τα ιστορικά πρόσωπα εντάσσονται κ συνυπάρχουν ιδανικά με κείνα που αποτελούν προϊόν μυθοπλασίας! 
Ετσι, τα βήματά μας μας φέρνουν σε επαφή με τον δαιμόνιο χωλό Υπουργό Προπαγάνδας Γιόζεφ Γκαίμπελς αλλά και στον-όχι πολυσυζητμένο στην Ελλάδα- Γιούλιους Στράιχερ...
       Ο Γιούλιους Στράιχερ- άλλοτε δάσκαλος με υπόνοιες για παιδοφιλία- υπήρξε ο φανατικός γκαουλάιτερ της Φραγκονίας και ιδρυτής της αντισημιτικής "Der Stuermer" ,μιας βδελυρής φυλλάδας, γεμάτης προπαγανδιστικά παραληρήματα εναντίον των Εβραίων και πορνογραφικές φαντασιώσεις κατώτερων ενστίκτων.Προσωπικότητα ρυπαρή με πολλές αντιπάθειες στην ελίτ των ναζί τύγχανε της ανεξήγητης εύνοιας του Χίτλερ, που τελικά απαγχονίστηκε στη Νυρεμβέργη για εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας.Η παρουσία του γίνεται με τρόπο πειστικό.
           Στην Τριλογία συναντάμε τον ίδιο τον Reichsfuerer, τον Heinrich Himmler και αναδεικνύει απολαυστικά την περιώνυμη μανία του με την αστρολογία και τον αποκρυφισμό που εμφύσησε και στα Ες Ες του...΄(Εχουμε κ μια πρώτη γνωρίμια με το ξανθό κτήνος τον Χάιντριχ που θα "γνωρίσουμε καλύτερα στη Μοιραία Πράγα).
             
Την εμφάνισή τους, από την άλλη, κάνουν στρατιώτες των Συμμαχικών Δυνάμεων, με τους Σοβιετικούς να προβάλλουν σχεδόν κτηνώδεις ,αναδεικνύοντας την αναμενόμενη αποστροφή του Βρετανού συγγραφέα προς τον Κομμουνισμό κ βέβαια την ΕΣΣΔ.(επεφρασμένη και μέσω του ηρωά του, Μπέρνχαρντ Γκούντερ)
Είναι γεγονός βέβαια ότι οι Σοβιετικοί κατέθεσαν το περισσότερο αίμα και τον μεγαλύτερο ηρωισμό σε αυτόν τον πολεμο κι η"απάντησ'ή τους ενάντια στους Γερμανούς όταν μπήκαν στο ηττημενο Βερολίνο υπήρξε σκληρή...
Ο Φίλιπ Κερ, λοιπόν διαφωτίζει πλήρως το σκηνικό αυτής της νεμέσεως, με εικόνες παρακμής κ ολέθρου που υπέφεραν και άμαχοι (οι ίδιοι που ζητωκραύγαζαν όμως τους κατακτητικούς πολέμνους της Βέρμαχτ τους φυσικά).Είναι γεςγονός που τέτοια αίσθηση διακίωσης δεν υπάρχει για τους Ρώσους στο βιβλίο του Κερρ...
Τέτοια στιγμιότυπα θηριωδίας των ελευθερωτών Σοβιετικών είδαμε στο μυθστόρημα ΜΑΞ (Σαρα Κοεν Σκάλι) αλλά και στα ΡΟΔΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ (Τραυλού)
          
Ένα ακόμη στοιχείο που ξεπηδά στο βιβλίο, έιναι η γυναικεία παρουσία σε όλη της την αισθησιακή διάσταση.
Η συγγραφική αφοβιά του Κερρ γυμνώνει απενοχοποιημένα τη σάρκα, παραδίδοντας άφθονο ερωτισμό με κεντρικό άξονα τον ερωτικό πρωταγωνιστή.

      Σε όλο αυτό το σκηνικό δεσπόζει ο πιο ξεχωριστός ήρωας αστυνομικού και όχι μόνο- βιβλίου των τελευταίων ετών.
         Είναι ο μυστηριώδης Μπέρνι Γκούντερ, ένα πλάσμα σκοτεινό, που όμως συχνά μάχεται για το φως της αλήθειας.
Ένας άνθρωπος ανθεκτικός ,αλλά όχι πραγματικά σκληρός.
Ένας αντιναζιστής, που χαράσσει τη δική του μοναχική- άτυπη- αντίσταση, μέσα από τον νόμιμο ρόλο του με ένα τρόπο που αφοπλίζει...
Με χιούμορ σκαιό κι αιχμηρή ειρωνεία ο Γκούντερ συνιστά το αμείλικτο σχόλιο του έργου πάνω στα καταιγιστικά, όσο και παράλογα γεγονότα που κηλίδωσαν για πάντα τη Γερμανική αλλα κι ευρωπαϊκή Ιστορία...
Παράλληλα, προσφέρει απλόχερα στιγμές γέλιου που πάνε αντάμα με την αγωνία και στιγμές άγριες, αυθεντικού αποτροπιασμού.
Η αρχετυπική αρρενωπότητα του Γκούντερ, πάντως, κομίζει μια ατόφια γοητεία που κυριεύει τον αναγνώστη και μένει αξέχαστη

Παρότι η Τριλογία του Βερολίνου, λόγω της κυκλικής αυτής πορείας της παρουσιάζει μια πληρότητα, ο συγγραφέας Φίλιπ Κερρ την επόμενη δεκαετία (2000) εμπλούτισε τη σειρά του Μπέρνι Γκούντερ με πλήθος υπέροχων νέων αστυνομικών περιπέτειων του αγαπημένου Γερμανού ντέτεκτιβ, σε ανάλογο ύφος.
Τα ΄περισσότερα από τα πρόσφατα βιβλία με τον Μπέρνι - σε χρόνο πλοκής παρεμβάλλονται ανάμεσα στον Χλωμό Εγκληματία (1938) και στο Γερμανικό Ρέκβιεμ (1947) ενώ κάποια πάνε τον ήρωά μας λίγο μεταγενέστερα.
Μιλάω για τις πρόσφατες επιτυχίες "Μοιραία Πράγα"(αναφέρεται στο 1942), "Άνθρωπος Χωρίς Ανάσα"(1943), "Η Γυναίκα Από Το Ζάγκρεμπ"(1942),αλλά και τη Φλόγα που Σιγοκαίει(1950) που -κατά τη γνώμη εξέλιξαν απολαυστικά τον χαρακτήρα κι εμβάθυναν στις συναισθηματικές του διακυμάνσεις αποδεσμεύοντας παράλληλα την πλοκή από το Βερολίνο κι εξακτινώνοντάς την σε διάφορα μέρη της ηπείρου που άγγιξε η θύελλα του πολέμου.

Αξίζει λοιπόν να ανακαλύψετε αυτό το αριστουργηματικό κράμα Ιστορίας και αστυνομικού μυστηρίου την "Τριλογία του Βερολίνου" και κατόπιν να αναζητήσετε τα υπόλοιπα συναρπαστικά βιβλία με τον μοναδικό ντέτεκτιβ Μπέρνι Γκούντερ

Ανακαλύψτε τα ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠ ΚΕΡΡ με τον Μπέρνι Γκούντερ στη σελίδα μας

ΤΖΟΚΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Η Δύναμη Της Στιγμής

                                                                      Θεοδώρα Τζόκα, Η Δύναμη Της Στιγμής
                                                     Είδος: Αισθηματικό/Κοινωνικό
                                                  Βαθμολογία: 5,5/10

                       

Μετά το Βιβλίο της Ευδοκίας που κέρδισε τις εντυπώσεις, η Θεοδώρα Τζόκα επανέρχεται με ένα δυναμικό αισθηματικό μυθιστόρημα κοινωνικών προεκτάσεων.
Η Δύναμη Της Στιγμής έιναι ένα βιβλίο που αφουγκράζεται τα σημεία των καιρών.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Συρία, 2014: H Nαντίγια Μουρεντίν είναι η μόνη από την οικογένειά της που ο πατέρας της, ο ελληνομαθής γιατρός Αλή, κατορθώνει να ανασύρει ζωντανή από τα ερείπια του σπιτιού τους στο Χαλέπι της Συρίας ύστερα από εάν σφοδρό βομβαρδισμό.
               Αυτός ο βομβαρδισμός πυροδοτεί την απόφασή του Αλή Μουρεντίν να διαφύγει από τη φλεγόμενη κόλαση της Συρίας αναζητώντας ένα ασφαλέστερο άυριο στην πατρίδα των νεανικών του χρόνων, για αυτόν και την κόρη του.
Μετά από περιπέτειες και την απειλή των τζιχαντιστών σε κάθε τους βήμα, θα βρουν την πολυπόθητη θέση στην απέλπιδα βάρκα που θα τους μεταφέρει στην Ελλάδα.
           Μετά από ένα τραγικό ναυάγιο στα ανοικτά της Κω, η προσφυγοπούλα Ναντίγια θα σωθεί από τα χέρια του ντόπιου δικηγόρου Στέφανου κι αυτή η συνάντηση θα αλλάξει την πορεία τους για πάντα.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Αφουγκραζόμενη την επικαιρότητα η συγγραφέας Θεοδώρα Τζόκα έφερε στο προσκήνιο το δράμα των προσφύγων που τον τελευταίο καιρό έχει γιγαντωθεί, με απρόβλεπτες συνέπειες για το ριζικό της Ευρώπης.
          Η Δύναμη Της Στιγμής της Θεοδώρας Τζόκα, αποτελεί μια κοινωνική ιστορία ζυμωμένη με τα υλικά του απελπισμένου έρωτα, της αδικίας και της ανθρώπινης οδύνης και θα είχε αναχθεί σε ένα κοινωνικό βιβλίο αναφοράς για τις ημέρες που ζούμε, αν δεν παρουσίαζε κάποιες σημαντικές αδυναμίες..
                Στο επίκεντρο μια Σύρια φοιτήτρια αρχαιολογίας, η Ναντίγια Μουρεντίν και ο φιλέλληνας πατέρας της , ο Αλή, που είχε τελειώσει Ιατρική στην Ελλάδα, γεγονός που υποδηλώνει τους δεσμούς ανάμεσα στους δύο λαούς- παρά τη διαφορά θρησκείας και κουλτούρας.
       Η Ναντίγια Μουρεντίν βρέθηκε από τα κύματα της Μεσογείου, στο τρικυμιώδες πέλαγος ενός απαγορευμένου έρωτα, καθώς ο ευαίσθητος Έλληνας Στέφανος της σώζει τη ζωή, όταν ετοιμοθάνατη την ξεβράζει η θάλασσα στις ακτές της Κω.
                  Η συγγραφέας κατορθώνει να αποδώσει τον παραλογισμό του πολέμου και αποτυπώνει ένα αγωνιώδες οδοιπορικό των προσφύγων εκείνων που, ενώ ποθούν ειρήνη και δημιουργία, ξεριζώνονται βίαια και καταδικάζονται στην εξαθλίωση.
        Οι Σύριοι πρωταγωνιστές μας αντιπροσωπεύουν ιδανικά την εύπορη τάξη των Σύριων που ευημερούσαν και μεγαλουργούσαν πριν τον πόλεμο, παρότι η χώρα τους ασπαζόταν το Ισλάμ.
Ακόμη διαγράφονται συγκινητικά οι οικογενειακοί δεσμοί και το ήθος ανθρώπων ταμένων στις αξίες και στο φως.
                Έτσι εξυφαίνεται ένας έρωτας από τους πλέον δραματικούς που υπακούει στο προσφιλέστατο αρχέτυπο του άντρα σωτήρα που θέτει υπό την προστασία του το αγνό κορίτσι.
Λάτρεψα αυτήν την έμπνευση, που μάλιστα στο βιβλίο είναι διαποτισμένη από μια διάσταση σχεδόν ανθρωπιστική!
           Από το σημείο εκείνο όμως προβάλλει και ο αντίπαλος πόλος μέσα από πρόσωπα που διαθέτουν κοινωνική δύναμη, απρόσιτη στον μέσο άνθρωπο κι η ιστορία μας περιπλέκεται μυθιστορηματικά...
Ακολουθούν ανατροπές και δραματικές συγκρούσεις στην ψυχή της Σύριας ηρωίδας, που αφού γνωρίζει το κοινωνικό περιθώριο και την ύστατη ηθική έκπτωση αναγκάζεται να επιστρέψει για να κλείσει ο αιματηρός κύκλος στον οποίο άθελά της ενεπλάκη.
Είναι εμφανές πως η εξέλιξη κινείται σε μονοπάτια γοητευτικά που oμως στερούνται ρεαλισμού.
'Ετσι το βιβλίο αποκτά χαρακτηριστικά ενός ρομαντικού δράματος που εξατομικεύεται και χάνει κάτι από τον αμιγώς κοινωνικό του χαρακτήρα.
            Ένα από τα στοιχεία που μου άρεσαν στη Δύναμη της Στιγμής είναι πως ανέδειξε τον μικρόκοσμο ενός πορνείου και την αγαθότητα που μπορεί να υπάρχει μέσα σε μια ψυχή σπιλωμένη από άνομα αγγίγματα και τη βρομιά της Νύχτας.
Πρόκειται για την ιδιότυπη μπέσα αυτών που ξεγελάστηκαν και τη στοργικότητα που μόνον οι περιφρονημένοι μπορούν να δείξουν μέσα από την ενσυναίσθησή τους:
Αστραποβολά η "αρετή των αμαρτωλών", που οι δοκιμασίες κι η κοινωνική αδικία σφυρηλατούν μέσα τους καρδιές συμπονετικές.
Μου άρεσε που η συγγραφέας είχε την τόλμη να φέρει στο προσκήνιο πόρνες, δικαιώνοντας ανάμεσά τους τις καλές ψυχές που λαχταρούν να ξεφύγουν, καθώς είναι νωπές στην ελληνική κοινωνία οι μνήμες από τις άρρωστες ιερόδουλες που ένας άλλοτε Υπουργός Υγείας είχε διασύρει το 2013.
Αυτή η αναγωγή γίνεται, διότι η ίδια συγγραφέας παρεμβάλλει τολμηρούς προβληματισμούς γύρω από την Κρίση και την προδοτική πολιτική των τελευταίων ετών -και σίγουρα οι κουβέντες της κρύβουν πολλά περισσότερα από όσα ίσως ένα ρομαντικό μυθιστόρημα της επέτρεψε να γράψει σε αυτές τις σελίδες.  
           Είχε όμως σημεία που με ενόχλησαν κι οφείλω να τα επισημάνω για να είμαι έντιμη απέναντι στον αναγνώστη:
            Στη "Δύναμη της Στιγμής" διακρίνω μια μανιχαιστική προσέγγιση του καλού με το κακό και μόνο ένας χαρακτήρας κάνει την ευχάριστη έκπληξη- ανατρέποντας τα δεδομένα...
Θα ήθελα εμβάθυνση και σε άλλους χαρακτήρες που παρουσιάστηκαν βιαστικά, ενώ μέσα τους μένονταν συγκρόυσεις ανεπίλυτες.
         Το πιο ενοχλήτικό όμως στη Δύναμη Της Στιγμής, είναι πως στο σύνολό τους οι Έλληνες εκπροσωπούνται από ήρωες φαύλους και μέσω αυτών τους αποδίδονται σωρηδόν χαρακτηριστικά ρατσισμού, βίας, νεοπλουτισμού και μικρόψυχίας που καταλήγουν ενοχλητικά κλισέ, αν όχι προσβλητικά για τον μοναδικό λαό της Ευρώπης που υπέστη τόσο μεγάλο βάρος του προσφυγικού.
            Οι πρόσφυγες σχεδόν "αγιοποιούνται" παρότι η διαγωγή τους πολλές φορές δεν επιτρέπει τέτοια θεώρηση, ενώ η χώρα υποδοχής Ελλάδα "δαιμονοποιείται" άδικα.
Το βιβλίο αυτό με προσβάλλει ευθέως ως Ελληνίδα και μάλιστα σε μια εποχή που η χώρα μου χειμάζεται κ αποτελεί κι αυτή θύμα της παγκοσμιοποίησης!
Σίγουρα, υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά στην κοινωνία μας, όμως της δίνεται ανισομερής έμφαση για να τονιστεί  το δράμα της ηρωίδας. Τέτοιες,ωστόσο, απλουστεύσεις δεν προσιδιάζουν σε ένα ώριμο κοινωνικό μυθιστόρημα.Είναι ηθικό ατόπημα όταν ένα "θύμα" (ελληνικός λαός) παρουσιάζεται ωμά ως "θύτης"!!!!
Αυτό και μια ακαθόριστη αίσθηση πως μια από τις τελικές ανατροπές "εκβιάζεται" κάπως και δίνεται με βιασύνη, με εμποδίζουν να μιλήσω για ένα βιβλίο που "κάνει τη διαφορά", ωστόσο μου επιτρέπουν να προτείνω το βιβλίο αυτό ως μια εναλλακτική ρομαντική ιστορία δυνατών συναισθημάτων που ίσως αγγίξει τους αναγνώστες.
          Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα έντονο αλλα λογοτεχνικά αδιάφορο μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί κι επιφυλάσσει δυνατές στιγμές εκβιάζοντας προβληματισμούς που δεν είναι σε θέση να φέρει εις πέρας, 
Ωστόσο διαθέτει μεγαλύτερη βαρύτητα από όση προδιαθέτει το ατυχές εξώφυλλο και ο λιγάκι αταίριαστος τίτλος του.
Αξίζει να το ανακαλύψετε.
                                                                   

Ρενα Ρώσση Ζαίρη, Δυο Φιλία Για την ΑΜΕΛΙΑ

                                        Δυο Φιλιά Για Την Αμέλια, Ρένα Ρώσση Ζαίρη
                                                           Είδος Αισθηματικό
                                                    Βαθμολογία 8/10

                                                                         

Φέτος η Ρένα Ρώσση Ζαίρη, που τόσο αγαπήθηκε για τα βιβλία της "Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι, Μικρόι Άγγελοι , Στην Αγκαλιά του ήλιου", επανέρχεται με ένα ακόμη μυθιστόρημα δυνατών συναισθημάτων και πολύχρωμων εικόνων, ακολουθώντας την τροχιά μια ηρωίδας που έλαμψε σαν σούπερ νόβα ,καίγοντας τα πάντα στο πέρασμα της...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Λου Βεγίνη σαγηνεύει με τα βιολετιά της μάτια τις καρδιές των ανδρών και τον κόσμο του θεάτρου. κατακτώντας την κορυφή.
Στο βωμό της επιτυχίας θα θυσιάσει όμως τον έρωτα και τα παιδιά που γέννησε.
Διαδρομές από την Αθήνα στη Ρώμη και μονοπατια σπαρμένα με ηλίανθους που οδηγούν τελικά στο δέντρο του Ιπποκράτη στην Κω.
Ποιο από όλα οδηγεί όμως στην αληθινή αγάπη και στην κάθαρση;;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το Δυο Φιλιά Για την Αμέλια συνιστά ένα αντιπροσωπευτικό αισθηματικό μυθιστόρημα γεμάτο συναισθηματική φόρτιση ταξιδιάρικες εικόνες και ανατροπές, που δοαβάζεται απνευστί και χαρίζει -στις αναγνώστριες κυρίως-  μια δροσερή, χαλαρωτική εμπειρία.

Μια οικεία ιστορία "δόξας και πτώσης, μίσους και προδοσίας", σπαρμένη με την αστερόσκονη του λυρισμού και του έρωτα, που "κάάάπου" την έχουμε "ξανακούσει", "ξαναδει" ή "διαβάσει".
Ειναι σα μια γνωστή αγαπημένη συνταγή της γιαγιάς, που όποτε κι αν εφαρμοστεί , εγγυάται ένα, ευχάριστο αποτέλεσμα.
Αρκεί να βρεθούν "κατάλληλα χέρια ",όπως η πένα της αγαπημένης Ρένας Ζαίρη.
             Έτσι και το Δυο Φιλιά Για Την Αμέλια δεν είναι πρωτόγνωρη έμπνευση κι ακολουθεί πεπατημένη οδό.
Παραμένει όμως ένα βιβλίο που καθηλώνει από τις πρώτες σελίδες ,διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον και χωρίς να λιμνάζει η πλοκή.

Μια ιστορία  ανθισμένη, που ευωδιάζει από πλήθος λουλουδιών -στοιχείο προσφιλές στη συγγραφέα που κάνει την παρουσία του έντονη και στο "Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι"
            Και σε αυτό το βιβλίο συναντάμε οικεία γνωρίσματα που χαρακτηρίζουν τη γραφή της Ρένας Ρώσση Ζαίρη- με ο,τι θετικό αγαπήσαμε σε κείνη ,αλλά και με τις γνωστές μικρές αδυναμίες.

Ανάμεσα στις πολλές αρετές είναι οι εξελίξεις που συναρπάζουν ως την τελευταία σελίδα, η κοινωνική ευαισθητοποίση και η τρυφερή αύρα που διαπνέει ολόκληρο το έργο ακόμη και στις πολύ σκληρές στιγμές.
              
Για μια ακόμη φορά ταξιδεύουμε με τους ήρωες σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπου η συγγραφέας μας ξεναγεί με ζωηρή εικονοπλασία κ πληροφοριακό υλικό- σε ύφος σχολικής έκθεσης μερικές φορές.
Αυτό σε άλλους αρέσει, σε άλλους όχι.Ανήκω, μάλλον, στους πρώτους.
Αγαπώ αυτά τα ταξίδια των ηρώων και τις αναφορές σε λόγια μεγάλων, όπως εύστοχα εντάσσονται στην πλοκή- κι ας γινεται με έναν τρόπο ανάλαφρο.  

Η "Αμέλια" είναι ακόμη βιβλίο της συγγραφέως που  εξελίσσεται σε διαδοχικούς μονολόγους,-δύο αυτήν τη φορά- που τέμνονται σε κοινά γεγονότα για να επεκταθεί ο δεύτερος στη λύση της ιστορίας.
Μονόλογοι αναίτιοι(δεν εντάσσονται σε κάποιο "τέχνασμα συγγραφικό -πχ γράμμα,ημερολόγιο,εξομολόγηση")
απλώς εξυπηρετούν την τάση της Ζαίρη να γράφει σε πρώτο πρόσωπο- σαν σε εφηβικό μυθιστόρημα.
               Εντούτοις οι μονόλογοι δε φέρνουν πιο κοντά μας τους ήρωες, καθώς παρουσιάζουν μια ομοιογένεια που δεν αποδίδει τις διαφοροποιήσεις στους χαρακτήρες τους.
Το στιλ έκφρασης , η ανάλυση των τοπίων και των σκέψεων παραμένουν ίδια κι απαράλλαχτα "όποιο πρόσωπο κι αν αφηγείται".
Αντιθέτως οι μονόλογοι απαιτούν επανάλήψεις ώστε να φωτιστεί το παζλ από την οπτική του καθενός κι αυτό χαρακτηρίζει όλα τα βιβλία της Ζαίρη.
Χρειάζεται εδώ μια πιο ώριμη διαχείριση αυτού του τρόπου, ώστε να υπηρετεί τους πρωταγωνιστές κ τις απαραίτητες διακυμάνσεις στο βιβλίο.

Ωστόσο  το Θέμα της συγγραφέως αυτή τη φορά αξιέπαινα τολμηρό...
Εκκινώντας από παιδαγωγική βάση η Ρένα Ρώσση καταπιάνεται με τον ναρκισσισμό  που μετατρέπει τον άνθρωπο σε θηρίο.
Αρχικά κατορθώνει να αποδώσει αυτό το νοσηρό "καθρέφτισμα" της ναρκισσίστριας ηρωίδας στα νερά του εγωκεντρισμού της και τον αριστοτελικού τύπου μονισμό της, που την "απομονώνει ψυχικά από όσα αγάπησε ως κι από τα ίδια τα παιδιά της- μετατρέποντάς την σε "θηρίο".

Κατόπιν μέσα από μυθιστορηματικό πρίσμα αναδεικνύονται οι  ολέθριες συνέπειες και μια ηθική έκπτωση χωρίς τέλος.

Η ηρωίδα Λου προβάλλει ως μια απόλυτα τραγική φιγούρα, διότι βιώνει αυτό που ο Ντοστογιέφσκι όρισε ως "κόλαση" ,δηλαδή "την απουσιά της αγάπης" πρωτίστως από την ίδια της την ψυχή...
          Υπό αυτό το πρίσμα, η  συγγραφέας ιχνηλατεί την αιματοβαμμένη  πορεία  της Λου από τις διαταραγμένες σχέσεις με το πατρικό πρότυπο ως την αναπαραγωγή της ιδιότυπης αποστέρησης που βίωσε η ίδια, στα δικά της  τα παιδιά.
Η Ζαίρη επιχειρεί να αποδώσει  τη σύγκρουση ανάμεσα στην ψυχρή μάνα και την κόρη που μαραζώνει στην απόρριψη.
Αυτή η συγκρουσιακή κατάσταση στο βιβλίο κορυφώνεται μέσα από μια εφιαλτική ίντριγκα- μυθιστορηματικού τύπου.
Γενικά δε λείπουν οι υπερβολές που συναντά κανείς σε δυνατές αισθηματικές ιστορίες όπως αυτή...
                   Στον  αντίποδα βιώνουμε το ξεχωριστό δέσιμο πατέρα και κόρης μέσα από στιγμιότυπα που φέρνουν αγαλλίαση στην ψυχή μας και αναδεικνύουν το αίτημα κάθε ψυχής για στοργή που ημερεύει τις αγωνίες τις πικρίες και την ανασφάλεια- εφόδιο ανεκτίμητο για μια υγιή προσωπικότητα...

Το δεύτερο σημαντικό ζήτημα που θίγεται όμορφα στο Δυό Φιλία Για την Αμέλια είναι μια ευαίσθητη κατηγορία ανθρώπων, οι πολίτες με αναπηρία...
Θεωρώ ότι ο  χαρακτήρας που αντιπροσωπεύει αυτήν τη σημαντική παράμετρο, ήταν άκρως ενδιαφέρων κι έπρεπε να έχει σκιαγραφηθεί περισσότερο στο βιβλίο μας, διοτί κόμιζε χρήσιμα διδάγματα -κι ήταν μια ακτίδα ελπίδας για πολλούς ανθρώπους και συγγενείς που στηρίζουν ανθρώπους με ανάλογες δυσκολίες.
                  Αν η συγγραφέας είχε αναδείξει τη  διαδρομη αυτού του προσώπου στο επίκεντρο κ όχι περιφερειακά- θεωρώ θα προσέδιδε στο έργο της την απαράιτητη πρωτοτυπία και μια μεγαλύτερη βαρύτητα. 
            Παρόλαυτα, το πρόσωπο αυτό κατορθώνει να διατηρήσει μια πινελιά αυθύπαρκτης γοητείας και δε συνιστά μια προσχηματική παρουσία διεκπεραιωτικής "ευαισθησίας".
              Όπως σε όλα τα βιβλία της Ζαίρη ο έρωτας δε θα μπορούσε παρά να προβάλλει ως ένα θείο δώρο κι ευκαιρία "εξανθρωπισμού", αγγίζοντας κάθε αναγνώστη.
Το στιγμιότυπο στο λιβάδι για παράδειγμα είναι μικρό κομψοτέχνημα φωτός και συναισθημάτων...
            Η λύση αυτή τη φορά, ήταν ικανοποιητική ,αλλά παρουσιαστηκε λίγο πιο βιαστικά απο ό,τι της αναλογούσε-σχεδόν κινηματογραφικά, χωρίς να αποδίδει την αναμενόμενη συντριβή της ηρωίδας.
           Στο σύνολό του το Δυο Φιλιά Για την Αμέλια είναι ένα απολαυστικό βιβλίο που θα σας ξεκουράσει και θα σας προβληματίσει:
Παρά τις αναπόφευκτες υπερβολές μιας τυπικής αισθηματικής ιστορίας, όπως είναι και η "Αμέλια" - η ουσία παραμένει
και συνίσταται στο αδιαπραγμάτευτο αίτημα της αγάπης-
μαζι με την ευθύνη του Γονιού απεναντι στα παιδιά που γεννά.
. Αφήστε τα φωτείνα συναισθηματα να κατακλύσουν την ψυχή σας και φυλάξτε Δυο Φιλιά Για την Αμέλια!

Διαβάστε άλλες δυο παρουσιάσεις για βιβλία της Ρένας Ρώσση Ζαίρη:
1) Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι

2) Στην Αγκαλια του Ηλιου
 

Ισίδωρος ΖΟΥΡΓΟΣ, ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ

                                            Στη Σκιά Της Πεταλούδας, Ισίδωρος Ζουργός
                                      Είδος : Ιστορικό
                                      Βαθμολογία 10/10

                                        

Εκδόσεις Πατάκη

Αριθμός Σελίδων 693

Χρονολογία Έκδοσης 2005

Τιμή στην αγορά  Απο 22, 60 - 15,62 ευρώ

ΙSBN 9789601614984

To 2005 κυκλοφόρησε ένα σπουδαίο ιστορικό μυθιστόρημα που μας σεργιάνησε στη Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα και ανάγεται πλεόν- κατά κοινή ομολογία- στη σφαίρα της κλασσικής ελληνικής πεζογραφίας.
           Πρόκειται για το έργο "στη Σκιά Της Πεταλούδας "του Ισίδωρου Ζουργού, μυθιστόρημα που διασώζει ξεχασμένες αρετές της γραφής και αξίες.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Προπαραμονές Δεκαπενταύγουστου
Ένας άντρας και μια γυναίκα- άγνωστοι μεταξύ τους-βρίσκονται εγκλωβισμένοι στο ασανσέρ ενός συγκροτήματος επαγγελματικών γρραφείων.
Όσο κυλούν οι ώρες η οικειότητα τους οδηγεί να ανοίξουν το στρείδι της ψυχής τους για να λάμψει η προσωπική τους αλήθεια και η μνήμη.
Μπροστά μας, σε παράλληλους χρόνους, προβάλλει το χρονικό δύο οικογενειών της Μακεδονίας, από την Ανατολική Ρωμυλία του 1860 και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τη Μεταπολίτευση και τη σύγχρονη Θεσσαλονίκη.
            Ταυτοχρόνως, πρόκειται για μια εξελικτική πορεία της ψυχής που έζησε "μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα" και ψήλωσε το ανάστημά της για να συνθλιβεί στη Σκιά της μοίρας της.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

O δάσκαλος και συγγραφέας Ισίδωρος Ζουργός ύστερα από τρία ενδιαφέροντα βιβλία ("Φράουστ", "Βιβλίο Του ωκεανού" και "Ψίχα  του Περασμένου Καλοκαιριού") επανήλθε με ένα επικών διαστάσεων βιβλίο, αποδεικνύοντας το μεγάλο του λογοτεχνικό διαμέτρημα, που τον κατατάσσει στο πάνθεον των σημαντικότερων πεζογράφων της Ελλάδας μας διαχρονικά.

Ανθρωποι και Ιστορία , λοιπόν, Στη Σκιά Της Πεταλούδας!!!

Το πιο εμβληματικό ίσως βιβλίο των τελευταίων χρόνων είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που εκτείνεται τελικά σε υπαρξιακού τύπου προβληματισμούς.
Πρόκειται για μια χαρτογράφηση των αιματηρών διαδρομών της Ιστορίας και των συνειδησιακών αδιεξόδων του ανθρώπου.
Το Έπος της Ματαιότητάς μας.
Όχημα μας γι αυτήν την καταβύθιση, η Ιστορία του 20ου αιώνα, αλλά και ο έρωτας, η πιο μάταιη ψευδαίσθηση αθανασίας...
Η δομή του βιβλίου είναι σπονδυλωτή καθώς, με αφορμή μια απρόσμενη εξέλιξη στο σήμερα, εξακτινώνεται στο χρονικό δύο οικογενειών και τριών γενεών.

Ένα ευφάνταστο εύρημα, ο "εγκλεισμός σε ένα ασανσέρ λόγω τεχνικής βλάβης" φέρνει ακούσια κοντά ένα άντρα και μια γυναίκα.
Η αγωνιώδης αναμονή ξεδιπλώνει τον γόρδιο δεσμό των παγιδευμένων ψυχών και συνάμα το κουβάρι των αναμνήσεων.
Έτσι σχηματίζονται τρεις άξονες...
Με κορμό την αναγκαστική κ άβολη συνύπαρξη  ανάμεσα στους εγκλειστους ,το έργο διακλαδίζεται από τη μια μεριά στην αφήγηση του άντρα και από την άλλη στις μνήμες της γυναίκας.
Φιλόδοξο εγχείρημα με το συγγραφικό αυτό τέχνασμα να συνενώνει ετερόκλητα πρόσωπα σε κοινό παρονομαστή , ώστε να συνθέσει το οικογενειακό πανόραμα διαφορετικών ανθρώπων και ξεχωριστά κοινωνιογράμματα από την επαρχία και τον αστικό ιστό,μέσα στο πέρασμα του χρόνου.
         Η Ιστορία στο βιβλίο υποτάσσεται στην ατομικότητα των ηρώων και παρουσιάζεται με γνώμονα τη δική τους διαδρομή.
          
Η γλώσσα -πάντα τριτοπρόσωπη με τον συγγραφέα παντεπόπτη- "βιώνει ηδυπαθώς" έναν σπάνιο λεξιλογικό πλούτο και μια ποιότητα εκλεπτυσμένη, μη διστάζοντας να ενδυθεί και τη σκληρή εκδοχή της βιοπάλης, των βρόμικων δρόμων ,αλλά και του αυθορμητισμού της αργκό, στους διαλόγους που προβάλλουν φυσικότατοι.
Εξάρσεις λυρισμού σε περιφράσεις απολαυστικής εκζήτησης ,με τον συγγραφέα να αποφεύγει την παγίδα του "ξύλινου λόγου". 
Οι λέξεις  στάζουν ιδρώτα, στάζουν αίμα, ερωτισμό και κομίζουν χίλιες δυο μυρωδιές. 
Παρά τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες, οι περιγραφές είναι καίριες κι εστιάζουν στην ουσία, χωρίς να υποδαυλίσουν τη δράση ή να κουράσουν.
             Ο Ισίδωρος Ζουργός με ένα οικογενειακό έπος σαν εκείνα του Τάσου Αθανασιάδη, μοιάζει συνεχιστής της πορείας που χάραξαν οι κλασσικοί μας, όπως ο Μυριβήλης, ο Θεοτόκης ή ο Καραγάτσης, με τους οποίους έχει αντιπαραβληθεί από πανεπιστημιακούς και ειδήμονες στον χώρο του βιβλίου..
             Το έργο του διαθέτει εκείνο το ηθικό βάθος για να είναι "μεγάλο βιβλίο", διασώζοντας το παλαιό ήθος γραφής με την αναλυτικη διάθεση, τη διεισδυτική μάτιά και την καλλιέπεια της έκφρασης .
        Απέχει παρασάγγας από τον λεκτικό μινιμαλισμό ,την αφαιρετικότητα και τη λεξιλογική πενία των σημερινων λογοτεχνικών τάσεων...

Το σκηνικό μας λοιπόν στην "Πεταλούδα", ξεκινά από την Ανατολική Ρωμυλία και τους πρώτους πρόσφυγες για να εστιάσει στη Θεσσαλονίκη και τις παρυφές της, σκαρφαλώνοντας δυτικά στην Κοζάνη και κατηφορίζοντας για λίγο προς Λάρισα και Αθήνα.
Και μέσα σ' όλα η πανταχού παρούσα πεταλούδα με την ιδιαίτερη σημειολογία στην ελληνική παράδοση- από την αρχαία Ελλάδα ως τον Παπαδιαμάντη και την ποίηση.
Σύμβολο των χαμένων ψυχών, οιωνός θανάτου και μοίρας αναπόδραστης...
Από τη  μια έχουμε την συγκλονιστική φιγούρα της Ζώικας -της αρχετυπικής γυναικείας καρτερίας.
Μέσα από τα μάτια της θα γνωρίσουμε το μένος των Εξαρχικών  και τις απηνείς διώξεις του ελληνικού στοιχείου στα χωριά της Μακεδονίας- ειδικότερα κληρικών και δασκάλων.
Θα μπούμε σε σπιτικά πλούσια, αλλά και στον συντηρητικό αστισμό του θρησκόληπτου, πατριδοκαπηλικού καθεστώτος Μεταξά.
Θα ανιχνεύσουμε την ιδεολογική σύγκρουση που κόχλαζε στην προπολεμική Ελλάδα.
Το πλαίσιο  της εποχής εδώ δίνεται κυρίως με αντιπροσωπευτικές προσωπογραφίες κι όχι τόσο με ηθογραφική αναπαράσταση.
           Τα χρόνια του πολέμου τα γεγονότα προσλαμβάνουν καταιγιστική τροπη.
Η αντίθεση ανάμεσα σε αντιστασιακούς και δωσίλογους θα κορυφωθεί σε ανατρεπτικές στιγμές που δύσκολα θα ξεχάσει ο αναγνώστης.
Η γλυκιά Ζώικα, ο Σταύρος, ο Παναγιώτης, η ηδυπαθής Χρυσούλα, ο παγερός Χαρίλαος, η ρούσα Αγγελική , ο Νίκος η Σταυρούλα σε στιγμές γλυκόπικρες και άκρως τραγικές ακολουθούν τη μοίρα τους.
Στον άλλο πόλο αφήγησης προβάλλει ο αέναος κληρωτός του Οδυσσέα, ο αιώνιος Έλληνας- είτε ως πρόσφυγας είτε ως ταξιδευτής άπληστος και φιλοπερίεργος.
           Άνθρωποι που ζητούν να ριζώσουν κ κείνοι που αναζητούν πάντα τη φυγή χωρίς να γνωρίζουν τι θέλουν να ξορκίσουν. 
          Ο Μάρκος, "γιος του φονιά του λύκου", αναζητά την οικογενειακή γαλήνη βιώνοντας την ανταλλαγή των πληθυσμών και τον αγώνα της προσφυγιάς να στεριώσει.
           Η ιστορία μας μεταφέρει στο Βέλβεντο,στον Γαλλικό και στο πολυπολιτισμικό μωσαϊκό της προπολεμικής Θεσσαλονίκης με την ανεμελιά των τεκέδων, τους ρεμπέτες το εμπορικό δαιμόνιο,αλλά κι εκείνους που στη σκιά διεκδικούσαν ενα φωτεινό αύριο...
Η Αννίκα, ο Βασίλης , ο Κοσμάς, ο Ηλιας, ο Βασίλης όλοι τους αφήνουν το δικό τους χνάρι με το αλέτρι της αξιοσύνης ή το ίδιο τους το αίμα στην ψυχή του αναγνώστη.

Οι καταστάσεις μέχρι τη μεταξική δικτατορία προσεγγίζονται ακροθιγώς.
Εκεί ανθεί μια μοναδική αντρική φιλία που ο συγγραφέας αποκρυπτογραφεί με ρεαλισμό τους μοναδικούς της κώδικες, αναδεικνύοντας τις αρετές που απορρέουν από αυτή.
Φιλία που στις αντιφάσεις της μου θυμίζει λίγο τον Λούη του Μουρσελλά με τον εκεί  συντηρητικό αφηγητή. 
         Το κομμάτι όμως στο οποίο δίνεται σαφής έμφαση είναι ο Πόλεμος και Κατοχή που ζωντανεύουν με εφιαλτική παραστατικότητα  και πολύ δυνατές στιγμές. 
            Τραγική φιγούρα ο Ηλίας αλλά ο πιο ξεχωριστός χαρακήρας είναι ο Βασίλης, που θα ήθελα ίσως να έχει αναπτυχθεί περισσότερο στο βιβλίο, καθώς έχει μια αυτόφωτη δυναμική και μια ιδιότυπη γοητεία με ισχυρό συγκινησιακά φορτία.
Και στις δύο ιστορίες ο Εμφύλιος καθώς και η πολιτικές ανακατατάξεις που οδήγησαν στη δικτατορία των Απριλιανών βρίσκουν μικρό μερτικό και το δράμα των ηρώων ατομικοποιείται και αναδιπλώνεται σε πιο ενδοσκοπικά μονοπάτια προσωπικής εξέλιξης.
           Προσπερνάμε τη Χούντα και τα γεγονότα του Πολυτεχνείου καθώς και την επιστροφή Καραμανλή και μιας αμφίβολης Δημοκρατίας για να ιχνηλατηθεί ένα αντιπροσωπευτικό πορτρέτο της μεταπολιτευτικής ανεμελιάς , της αστυφιλίας και του υλισμού.
           Με την παροδο του χρόνου και των γεγονότων οδηγούμαστε με απόλυτη φυσικότητα τελικά στη μοιραία "Συνάντηση" του άντρα και της γυναίκας μέσα στο ασανσέρ...

Η ιστορία στο σήμερα ακολουθεί αντίστροφη πορεία.
Ενώ στις οικογενειακές ιστορίες συμπυκνώνεται ο χρόνος, ο εγκλεισμός διατρέχει ολόκληρο το βιβλίο, κυλώντας "ανάρμοστα" αργά για να επιτείνει την αγωνία μας.
Ο συγγραφέας επίτηδες έχει βάλει χρονομετρητή σε κάθε κεφάλαιο σχετικά με το ασανσέρ, για να δείξει τη σχετικότητα του χρόνου που περιγελά τα ανθρώπινα κι άλλοτε κυλά σα νερό , άλλοτε καθηλώνει στο μαρτύριο της αναμονής.Επιδαψιλευει έτσι την αγωνία κ αναπαριστά ποσο αργά κυλάει ο χρόνος οταν αναμένεις το θαυμα που δεν ερχεται..
          Τι παράξενος εγκλεισμός όμως που απελευθερώνει τους δυο εγκλωβισμένους ξεμπροστιάζοντας τα εσωτερικά τους δεσμά!
Ανθρωπιά, λαχτάρα και ένας έρωτας απεγνωσμένος!
Ανάμεσα σε μπαρουτοκαπνισμένες μνήμες και ηρωικά κατορθώματα έρχεται κι αυτός να ορθώσει τη δική του ηρωική κραυγή ελευθερίας, σαν πράξη αντιστασιακή στον ζόφο του θανάτου.

Η  τελική εκβασή της φέρνει δάκρυα στα μάτια και συνταράσσει τον αναγνώστη εγκαθιστώντας στην ψυχή το μελαγχολικό κι ομιχλωδες μακεδονικό τοπίο που συναντάμε στην νεορομαντική - παρακμιακή Ποίηση του Τέλλου Άγρα.
          Ο συγγραφέας Ζουργός κατόρθωσε να διαπεράσει τη νικημένη Ιστορία των συντεθλιμμένων "μικρών "του 20ου αιώνα και να συνθέσει μοναδικά μια ελεγεία για τους Αποτυχημένους.
                                                Πως ορίζεται όμως η Αποτυχία;; Φτώχεια;Μοναξιά;Θάνατος;Αρρώστια;Απόρριψη;;Επαγγελματική καταστροφή;Διαζύγιο;Ατεκνία;Προδομένη ιδεολογία;Συνθηκολόγηση;;Αλλοτρίωση;
           Δεν έχει σημασία. Κάθε ήρωας το βιώνει με τον  δικό του τρόπο.
Η "ήττα" καθενός θυμίζει τον οδυνηρό κύκλο που, παρά τις αξιοθαύμαστες μάχες τους, ακολούθησαν και οι "Σκλάβοι" του Θεοτόκη για να επιστρέψουν στα "Δεσμά" τους- ταξικά ,βιολογικά, συναισθηματικά: Από την ανελέητη μοίρα δεν ξέφυγε κανείς- ούτε στον Θεοτόκη, ούτε στον Ζουργό.
.
Κοινή παράμετρος, λοιπόν, η έννοια της Ματαίωσης.
Ματαίωση μιας προαιώνιας υπόσχεσης μεγαλείου.
Το νόστιμον ήμαρ που δε δικαίωσε την οδύσσειά μας, καθώς οι πύλες του Παραδείσου έμειναν κλειστές κι οι ποιητές "βουβοί".                                    

Ναι. Στη "Σκιά Της Πεταλούδας" του ο συγγραφέας Ζουργός κατάφερε να αποτυπώσει τη "Μελαγχολία της Πατρίδας" (όπως την όρισε ένας άλλος του λόγου ποιητής, ο Μάνος Ελευθερίου) σε μια μοναδική σύζευξη με την έσω τραγωδία του ανθρώπου.
            
Μια πεταλούδα είναι κι η ύπαρξη του καθενός που "πάλεψε με την προνύμφη της",διεκδικώντας πολύχρωμες πτήσεις, για να βρει τελικά φτερά που τη γέλασαν , που ποτέ δεν έφτασαν στον ήλιο, γιατί ήταν κέρινα...

Ανακαλύψτε αυτό το σπουδαίο βιβλίο, το μεγάλο έργο που ανυψώνει τη Λογοτεχνία μας στο αισθητικό και δημιουργικά παιδευτικό βάθρο που προκαλεί κάθε άνθρωπο να "ψηλώσει" -έστω και λίγο- πνευματικά και ηθικά.

                                                                          Δέδε Έλλη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ του ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΖΟΥΡΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ


                                       ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ (Από Wikipedia)

Ο Ισίδωρος Ζουργός[1] είναι Έλληνας συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως δάσκαλος. Έχει δυο παιδιά και σήμερα εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με διάφορα περιοδικά δημοσιεύοντας ποίηση και πεζογραφία, καθώς και βιβλιογραφικά κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο και ιστορίας της εκπαίδευσης.

Το 1996 συμμετείχε στη συλλογική έκδοση κειμένων για την εκπαίδευση, με τον τίτλο "Αναπνέοντας κιμωλία -γραφές εκπαιδευτικών", από τις εκδόσεις Σαββάλα. Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα: "Φράουστ" (Λιβάνης, 1995/Πατάκης, 2010), "Αποσπάσματα από το βιβλίο του ωκεανού" (Πατάκης, 2000/2007), "Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού" (Πατάκης, 2002/2010), "Στη σκιά της πεταλούδας" (Πατάκης, 2005), "Η αηδονόπιτα" (Πατάκης, 2008), "Ανεμώλια" (Πατάκης, 2011 - Βραβείο Αναγνωστών ΕΚΕΒΙ)[2].

Πρόσφατα (2014), από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί το "Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο"[3]. "Ενα πολυσχιδές μυθιστόρημα , εξαιρετικά γραμμένο, για τον κόσμο της επιστήμης, της Ιστορίας, της φιλοσοφίας, της Ιατρικής, της θεοκρατικής αντίληψης, της τέχνης, της επινόησης της γραφής, της συναισθηματικής εξέλιξης"[4].

Επίσης, συμμετείχε στη συλλογική έκδοση "Ζωολογία του πάνω και του κάτω κόσμου"[5] (Πατάκης, 2009), στη σειρά "Hotel-Ένοικοι Γραφής", που επιμελείται ο Μισέλ Φάις[6].


Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο, 2014
Ανεμώλια, 2011
Η Αηδονόπιτα, 2008
Στη σκιά της πεταλούδας, 2005
Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού, 2002
Αποσπάσματα από το βιβλίο του ωκεανού, 2000
Φράουστ, 1995