Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2015

Σάρα Κοέν Σκάλι, MAΞ

                                                                                 ΜΑΞ (ΜAX), Sarah Kohen Scali
                                          Eίδος :Ιστορικό Θρίλερ
                                          Βαθμολογία: 10/10

Αρχική Γλώσσα            Γαλλικά 
Μετάφραση                  Κοντολέων Άννα
Εκδόσεις                       Πατάκη 
Σελίδες                          488
Διαστάσεις                    21χ14
Χρονολογία Έκδοσης  Σεπτέμβριος 2014
Τιμή στην αγορά          17- 12,93 ευρώ                                
ΘΕΤΙΚΑ: Ευφάνταστη έμπνευση, δραματικότητα,άρτια σκιαγραφημένοι ήρωες, ιχνηλάτηση του Ναζισμού, ανάδειξη ιδανικού της Φιλίας, δραματικότητα, αγωνιώδης πλοκή, εκφραστικότατη γλώσσα, μεγάλο ηλικιακό εύρος.

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Πολύπλοκο για παιδιά, απαραίτητο γνωστικό υπόβαθρο για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, 
     

Το Σεπτέμβριο του 2014 κυκλοφόρησε ένα από τα πιο ξεχωριστά βιβλία που γράφτηκαν ποτέ για τον παραλογισμό του ναζισμού:
Σκληρός και τόσο τρυφερός συνάμα- ο "Μαξ" της Σάρα Κοέν ήρθε να φωτίσει μια από τις πιο εφιαλτικές πτυχές του ναζιστικού καθεστώτος, σκιαγραφώντας παράλληλα κι ένα μοναδικό πορτρέτο του.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Μεσάνυχτα της 19ης Απριλίου του 1936, ένα αγόρι προσμένει να γεννηθεί.
Είναι ο Μαξ, το τελειότερο δείγμα της Αρείας Φυλής, που θα αποτελέσει ένα ακριβό δώρο στα γενέθλια του Χίτλερ:
        O Μαξ συνελήφθη στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευγονικής "Lebensborn", που εμπνεύστηκε ο Χάινριχ Χίμμλερ, ζευγαρώνοντας αξιωματικούς των Ες Ες με επιλεγμένα μέλη της Γυναικείας Νεολαίας.
Όλα εκείνα τα νόθα μωρά ενσάρκωναν το άρειο πρότυπο, προερχόμενα από κατάξανθους, υγιείς γενήτορες.
          Έτσι, και ο Μαξ θα αποκοπεί από τη μάνα του για να μεγάλωσει σε Κρατικό Ορφανοτροφείο, υπό την αυστηρή εποπτεία του καθεστώτος, ώστε να ενταχθεί στην υπηρεσία του χιτλερικού Ράιχ.
Εκεί, ο Μαξ θα αφομοιώσει το ναζιστικό δηλητήριο που του ενστάλαξαν οι εκπαιδευτές του.
Θα εξελιχθεί σε ένα σκληροτράχηλο, ξανθό παλικαράκι, που έχει "εξωβελίσει" την αγάπη από την ψυχή του.
         Στα 1942 θα μεταφερθεί στην Ακαδημία της Πολωνίας, όπου γερμανοποιούνται απαχθέντα παιδιά των ντόπιων με άρεια χαρακτηριστικά.
         Ανάμεσά τους θα γνωρίσει τον Πολωνοεβραίο Λούτσγιαν, ο οποίος θα διατηρήσει ακέραιο το πνεύμα της αντίστασης
Κοντά στον Λούτσγιαν, ο μικρούλης "Μαξ" θα αισθανθεί για πρώτη φορά συντροφικότητα ,συμπόνια και αγωνία για ένα άλλο ανθρώπινο πλάσμα.
Για πρώτη φορά, ο μικρός "Μαξ" θα νιώσει διχασμένος ανάμεσα στη ναζιστική ιδεολογία που τον εξέθρεψε και στην ανθρωπιά- μάχη κρίσιμη, με αμφίβολο νικητή...


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Από τα πιο δύσκολα προς κατάταξη βιβλία, ο "Μαξ" της Κοέν είναι ένα έργο που χαράσσεται στην καρδιά του αναγνώστη σα στάμπα από πυρωμένο σίδερο!
Από τα πιο δυνατά κείμενα που θα διαβάσετε ποτέ!
      Ο Μαξ έχει καταγραφεί στην παιδική λογοτεχνία από τον οίκο του.
Θεωρώ όμως, πως το ιδιαίτερο θέμα του βιβλίου αυτού κι οι άρτια δομημένοι χαρακτήρες συνθέτουν ένα καθαρόαιμο ιστορικό θρίλερ ,με δυνατά στοιχεία κοινωνικού δράματος, που μπορεί να απευθυνθεί σε ενήλικες.
      Ο Μαξ συνιστά ένα από τα ευφυέστερα και πιο πρωτότυπα βιβλία που έχουν γραφτεί με θέμα το Τρίτο Ράιχ, θίγοντας μια σχετικά άγνωστη παράμετρο της ναζιστικής πολιτικής.
     Πρόκειται για το πρόγραμμα Lebensborn που ενορχήστρωσε ο Χάινριχ Χίμμλερ από το 1935 μυστικά στη Γερμανία.
        Ζευγαρώνοντας αξιωματικούς των Ες Ες με επιλεγμένες ξανθές και γαλανομάτες κοπέλες της Χιτλερικής Νεολαίας (τις Braune Schwester), ο Χίμμλερ έχτιζε τη νέα γενιά των Γερμανών, στα μορφολογικά πρότυπα της Άρειας Φυλής.
Οι γυναίκες αυτές προστατεύονταν καθ' όλη την εγκυμοσύνη τους, ενώ απομακρύνονταν από τα μωρά λίγες εβδομάδες μετά τη γέννα.
            Τα μωρά μεγάλωναν με την κρατική μέριμνα υπό την αιγίδα του Φύρερ που μάθαιναν να τον λατρεύουν ως επίγειο θεό.
Από παιδάκια εντάσσονταν σε ναζιστικές στρατιές και γαλουχούνταν με βαθύ μίσος και το ήθος του "Αρχαίου Πολεμιστή", όπως τον παρουσίαζε η σκανδιναβική μυθολογία, με την οποία ο Χίμλερ είχε εμμονή.
        Όλα αυτά ζωντανεύουν μέσα από μια δυνατή φιλία!
      Αφηγητής ένα...παιδί, που μας παρουσιάζει τη ζωή του από την εμβρυική του κιόλας ηλικία.
Μαζί του θα ανακαλύψουμε το αποτρόπαιο φυλετικό όραμα του Χίμμλερ, τις Ακαδημίες του Χίτλερ και την γκεμπελική προπαγάνδα.
Θα ταξιδέψουμε ως την Πολωνία των γκέτο, της Τρεμπλίνκα, και των απαγωγών, για να καταλήξουμε στις τελευταίες μέρες του Βερολίνου πριν την πτώση του 1945...
 Ένα πανόραμα του πολέμου που σχηματίζεται μέσα από επιδέξια επιλεγμένες ψηφίδες .
Γλώσσα απολαυστική σε έναν επιδέξιο συνδυασμό εσκεμμένης παιδικής αφέλειας με τη σκληρότητα της αργκό, που ξεγυμνώνει τη φρίκη χωρίς προσχήματα"
          Απαλλαγμένη από τις αγκυλώσεις της ενήλικης ορθότητας, αυτή η αμείλικτη παιδική ματιά σαρώνει σαν τομογράφος τη διαστροφή του ολοκληρωτισμού και την παθολογία των ατόμων που την υλοποίησαν με πάθος.
          Κόβει σα λεπίδα καθώς ανατέμνει όλη τη μισαλλόδοξη βαρβαρότητα του ναζισμού και ανατριχιάζει με τον ακατέργαστο κυνισμό της.
    Το συγγραφικό τέχνασμα ενός εμβρύου που παρατηρεί τον παραλογισμό των ενηλίκων και κατακρίνει ένα απολυταρχικό καθεστώς το συνάντησα πριν χρόνια, στο νεανικό "Κάτω Από την Καρδιά της" της Βούλας Μάστορη, που το "δικό της" αγέννητο βρέφος μίλησε απολαυστικά για τη 7ετή Δικτατορία των Συνταγματαρχών (1967-1974)...
            Στον "Μαξ" βέβαια έχουμε να κάνουμε με ένα εκκολαπτόμενο τέρας, ένα φρανκεσταινικό όραμα που διαβρώνει ψυχές, αντικαθιστώντας την αθωότητα με μια αυτοματοποιημένη αίσθηση ανωτερότητας εις βάρος των αδύναμων.
              Ένας μηχανισμός ακραιφνώς μπιχεβιοριστικός ανασταίνοντας κατά παραγγελίας "δολοφόνους".
       Η αγάπη υπό διωγμόν κι εδώ κατανοούμε πως σε δεύτερο επίπεδο ο "Μαξ" είναι ένα βαθιά κοινωνικό βιβλίο που διατρανώνει ένα αίτημα ανθρωπιάς, αναδεικνύοντας τον ιερό δεσμό ανάμεσα σε Μάνα -Παιδί καθώς και  το μεγαλείο της φιλίας.
      Μέσα στην επιφαινόμενη σκληρότητα του μικρού Γερμανού προβάλλουν στιγμές σπαραγμού που μάταια αυτός προσπαθεί να κρύψει:
Έτσι, η ορφάνια του νεαρού "στρατιώτη" φαντάζει πιο οδυνηρή.
Η Γυναίκα σε αυτό το νοσηρό πλαίσιο προβάλλει άλλοτε ως τραγική Μάνα, άλλοτε ως αποπροσωποιημένο γρανάζι του καθεστώτος!Πότε εμπνέει θλίψη, πότε θαυμασμό και πότε αποστροφή.
Υπάρχουν στιγμές πραγματικά σπαρακτικές... 
           Όλα αυτά τα συναισθήματα προκύπτουν από ιδανικά ιχνηλατημένους χαρακτήρες- με σαφή εστίαση στον μικρό αφηγητή και τον Πολωνοεβραίο Λούτσγιαν.
O Λούτσγιαν είναι ένας όμορφος νεαρός Πολωνός, θύμα κι αυτός της πολιτικής εκγερμανισμού των παιδιών στην κατεχόμενη Πολωνία που διέθεταν άρεια χαρακτηριστικά κι απήχθησαν για να ενταχθούν στις στρατιωτικές ακαδημίες ή να υιοθετηθούν από άκληρα ζευγάρια Γερμανών..
Στη Σχολή εκπαίδευσης των μικρών "γενίτσαρων του ΡΆΙΧ".
Ο Λούτσγιαν θα υποστεί αλλαγή του ονόματός του επί το γερμανικότερον "Λούκας" και θα πασχίσει να διατηρήσει το φρόνημά του ακέραιο του παρόλα τα βασανιστήρια και την εκπαίδευση.
Εκεί θα γνωρίσει το μικρούλη μας "Μαξ" και θα ανθίσει μια αντιφατική και όμορφη φιλία, που θα τους σημαδέψει και τους δυο...
           Στο πρόσωπο του Πολωνού Λούτσγιαν συμπυκνώνεται το ελεύθερο φρόνημα του πολίτη έναντι στον Φασισμό και την αφομοίωση στη μάζα.
        Ο ανυπότακτος Λούτσγιαν γοητεύει τον μικρούλη Μαξ με την πνοή αντίστασης που φέρει για πρώτη φορά σε μια τυποποιημένη ζωή και οι περιγραφές του μικρού συμπαρασύρουν και τον αναγνώστη που παρακολουθεί εναγωνίως την  αγνή τους φιλία να ορθώνει ανάστημα στο καθεστώς...
        Ο κύκλος της φιλίας τους, φτάνει ως το Βερολίνο όταν πια αυτό έχει καταληφθεί από τον σκληροτράχηλο Κόκκινο Στρατό με τα δυο αγόρια σε έναν αγώνα επιβίωσης.
          Μια ετερόκλητη φιλία, αντίσταση αγάπης, και οδοιπορικό δυο αγοριών τις τελευταίες μέρες του πολέμου, που αναπόφευκτα φέρνει συνειρμικά στο νου το κορυφαίο νεανικό αντιπολεμικό βιβλίο "Το Αγόρι Με τη Ριγέ Πιτζάμα".
       Το "Αγόρι" όμως, αν και αναφέρεται στο Ολοκαύτωμα, προβάλλει πιο ανώδυνο και, παρά το συγκλονιστικό του φινάλε,μπορεί εύκολα να διαβαστεί από παιδιά.
Ο Μαξ, πάλι, περιλαμβάνει πιο πολύπλοκες έννοιες και απαιτεί βαθύτερο ιστορικό υπόβαθρο, που αντιστοιχεί σε  μεγαλύτερες ηλικίες- στη μετεφηβεία και στους ενήλικες φυσικά. Σίγουρα οχι σε παιδιά.
Ο Μαξ είναι πολύ σκληρό, ίσως κι επώδυνο ανάγνωσμα για ένα παιδί.
Είναι από τα βιβλία εκείνα που αναδεικνύουν την "Κόλαση των Παίδων" και "φέρνουν σε "δύσκολη θέση" τους ενήλικες...

Στην κορύφωση του τέλους, από τεχνικής απόψεως, ο "Μαξ" παραπέμπει στο "Ξαναβρήκα Τον Φίλο Μου" του Φρεντ Ούλμαν-προσφέροντας την ίδια αιφνίδια συγκίνηση και χαρίζοντας μια εξίσου ιδιότυπη δικαίωση.
Ένα βιβλίο, λοιπόν, που μιλά για παιδιά ωστέ να αφυπνίσει τους ενήλικες και την ιστορική μνήμη, ο "Μαξ" φέρει  μια αθωότητά  ματωμένη,σαν το κατακόκκινο εξώφυλλό του...
       Ο Μαξ της Σάρα Κοέν, με βασικό άξονα τον ναζισμό και απώτερο στόχο το αίτημα της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων, συνιστά ένα από τα πιο συγκλονιστικά, αντιπολεμικά βιβλία που- νεότεροι και..γηραιότεροι-  δε θα ξεχάσουν εύκολα !

ΕΛΕΝΗ ΦΩΤΙΟΥ, Και Τ' Ονομα Αυτης Μυρτω

                                       Και τ Όνομα Αυτής Μυρτώ, Ελένη Φωτίου 
                                                Είδος Αισθηματικό
                                              Βαθμολογία: 7,5/10
                         
     
 To 2013 έκανε το συγγραφικό της ντεμπούτο μια συγγραφέας που από την αρχή ξεχώρισε για την ευαισθησία της και τις ανθρωπιστικές ιδέες που διαπότιζαν το έργο της.
Και τ' όνομα αυτής...Ελένη Φωτίου!
Στο πρώτο της βιβλίο, λοιπόν, μας παρουσίασε μια ιστορία γεμάτη τρυφερότητα, Τέχνη,  και άσβεστο έρωτα!
Ένα βιβλίο που θα σας συγκινήσει και θα φέρει αγαλλίαση ψυχής!
Πρόκειται για "Τ' Όνομα Αυτής Μυρτώ" από τις εκδόσεις Λιβάνη.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Χριστίνα είναι η μοναχοκόρη μιας επιφανούς οικογένειας.
Ένα ειδυλλιακό πρωινό γνωρίζει τον έρωτα στο πρόσωπο ενός ρομαντικού καλλιτέχνη, του Δημήτρη.
Θα παρακάμψουν το κοινωνικό τους χάσμα και από αυτήν τη φλογερή αγάπη θα έρθει στον κόσμο ένα παιδί.
Ένα κλαράκι με την ευωδία της μυρτιάς...
      Ωστόσο, η ευτυχία τους θα ανατραπεί με τον πλέον εφιαλτικό τρόπο από τα σκοτεινά σχέδια ανθρώπων, που ζητούν ανόητα να "υποκαθιστούν" τον ίδιο τον...Θεό"!
         Μια εκτροπή που θα χαράξει δρόμους απροσδόκητους, διασκορπίζοντας τους ήρωές μας στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα:
Ελβετία, Αμερική, ενώ στο σκηνικό προστίθενται και τα γραφικά Κύθηρα.
Ωστόσο ακόμη κι έτσι, ο έρωτας θα βρει τον τρόπο να διεκδικήσει όσα τα χρόνια του στέρησαν βίαια , ενώ η αγάπη θα βρει τον δρόμο να επουλώσει τις πληγές!
Σε όλη την οδυνηρή διαδρομή θα υπάρξει ένας θεόπνευστος συνοδοιπόρος: 
Είναι η Τέχνη, σύντροφος στην πιο άγρια μοναξιά, διασώστης της Μνήμης, έρωτας.
Είναι η Τέχνη που αναπέμπει δοξολογία στον Θεό της αγάπης!

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
"Τ' όνομα Αυτής Μυρτώ" είναι η πρώτη συγγραφική προσπάθεια της Ελένης Φωτίου κι αποτελεί ένα πολύ ελπιδοφόρο ξεκίνημα για μια συγγραφέα που ήρθε να μας θυμίσει τα πιο ευγενικά ιδανικά μέσα από μοναδικές ιστορίες γεμάτες αίσθημα και κοινωνικό στοχασμό.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα που θα ταξιδέψει την ψυχή κάθε αναγνώστη.
Καλογραμμένο, με γλώσσα που ρέει αβίαστα και ενδιαφέροντες χαρακτήρες.

Στο επίκεντρο της ιστορίας μας, βρίσκεται η ανθρώπινη έπαρση που καταπατά κάθε ηθικό φραγμό και κάθε συναίσθημα στο όνομα του άνομου χρήματος και μιας νοσηρής εξουσίας, που ζητά να χειραγωγήσει ζωές.
Αλαζονεία που αγγίζει εωσφορικά μέτρα.
       Η Αλεξάνδρα είναι μια αδίστακτη γυναίκα που η φαυλότητά της την οδηγεί στο χειρότερο ίσως έγκλημα που μπορεί να διανοηθεί ο νους του ανθρώπου.
Έγκλημα με πολλαπλά θύματα -και κορυφαίο όλων τους τον ίδιο της τον εαυτό, τελικά.
Η ηρωίδα "Αλεξάνδρα" βιώνει αναπόδραστα αυτό που ορίζεται από τον Ντοστογιέφσκι ως "κόλαση":
"Eίναι η ανικανότητα να βιώσεις την αγάπη".
Αυτό αποτυπώνεται και σωματικα, δίνοντας έμφαση στη ματαιότητα της κακίας...
Από την άλλη, οι θετικοί πρωταγωνιστές έχουν υπερτονισμένες τις αρετές τους:
Από τα σωματικά τους προσόντα και την εκθαμβωτική ομορφιά, μέχρι την ευφυία και την καλοσύνη τους, η "Μυρτώ" και ο "Μάριος" προβάλλουν εξιδανικευμένοι με ένα ηθικό ανάστημα δυσθεώρητο στον μέσο άνθρωπο!
Σε όλα τους αψεγάδιαστοι και τέλειοι.
Ικανότατοι, ανέγγιχτοι από πάθη και σφάλματα.
        Ήρωες αέρινοι, άπιαστοι, γεγονός που μας εμποδίζει να ταυτιστούμε μαζί τους, ωστόσο σίγουρα κατακτούν την καρδιά μας...
Ειδικότερα η Μυρτώ προβάλλει ως ο απόλυτος αμνός, αν κι η πορεία της αποδεικνύει πως η στοργή μπορεί να απαλύνει και τα πιο βαριά τραύματα.. 
         Το δυνατό και άσπιλο αίσθημα που αναπτύσσεται μεταξύ του Μάριου και της Μυρτώς- πηγαίο, απόλυτο, ανέφελο και τρυφερό- παραπέμπει στον κλασσικό ρομαντισμό του 19ου αιώνα κι έρχεται ως αναμενόμενο επακόλουθο της συμβατότητάς τους.
Θυμίζει την ευγενή, γεμάτη συστολή προσέγγιση αλλοτινών εποχών.

Είναι ξεκάθαρη η θέση του βιβλίου απέναντι στους ήρωες και όσα ηθικά ζητήματα ανακύπτουν από τις επιλογές τους.
       Το έργο διακρίνεται από μια κάπως μανιχαιστική λογική με απόλυτα διακριτό το "καλό" από το "κακό".
        Στη λογική αυτή έχουμε ένα τρυφερό "σύγχρονο παραμύθι", όπου το κακό τιμωρείται παραδειγματικά κι η μοίρα αποκαθιστά με τον δικό τους παράξενο τρόπο τους αδικημένους.
Παρόλαυτα υπάρχουν και ήρωες βαθύτερης ψυχοσύνθεσης , οι οποίοι, χωρίς να είναι κακοί ή ένοχοι, πληρώνουν την ατολμία τους να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους.
          Ο "μύθος" του βιβλίου όμως αναδεικνύει πολυάριθμα κοινωνικά ζητήματα:
Σε αυτόν προβάλλει η ύψιστη πράξη αγάπης που είναι η ανατροφή ενός παιδιού.
Η ζωοδότρα μητρική στοργή παρουσιάζεται ως προσφορά ψυχής, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρεμβολή βιολογικών δεσμών. 
Αυτός ο διαχωρισμός έρχεται να αναιρέσει και να απενοχοποιήσει ένα ζήτημα που αντιμετωπίζεται ακόμη ως ταμπού, την υιοθεσία.
Η μητρότητα τελικά δεν είναι βιολογικό γεγονός , αλλά γεγονός ψυχικό, που πηγάζει από τη διάθεση να παραμερίσεις το Εγώ σου για χάρη ενός παιδιού.

Ενας ακόμη προβληματισμός που κατέχει εξέχουσα θέση στο μυθιστόρημα της Ελένης Φωτίου είναι ο ρόλος του γιατρού στην κοινωνία.
Επηρεασμένη από τη γλυκιά της σχέση με τον γιατρό -πατέρα της, η συγγραφέας αναδεικνύει την ιερή αποστολή του γιατρού, που πρέπει να είναι συμπαραστάτης του ανθρώπινου πόνου.
Φέρνει στο νου μεγάλες προσωπικότητες της ιατρικής στα χνάρια του εμβληματικού Ιπποκράτη και την ανθρωπιστική οπτική του Αριστοτέλη για την Επιστήμη.
Βέβαια το θέμα στο "Όνομα Αυτής"  αναδεικνύεται εμμέσως από την προσωπική στάση των ηρώων, κι όχι ως βασικός πυλώνας αφού η ιστορία διατηρεί τον αισθηματικό χαρακτήρα της. 
Η ιατρική ιδιότητα κάποιων ηρώων εξυπηρετεί πολλές απο τις συμπτώσεις που οδηγούν στη λύση της πλοκής και την τελική κάθαρση.
Στο κεφάλαιο "Ιατρική", η Ελένη Φωτίου θα επανέλθει εκτενέστερα με τον συγκλονιστικό Λύχνο Της Ανατολής ,που συνιστά το οδοιπορικό ενός "ανάργυρου γιατρού" από την Αίγυπτο.(Οπωσδήποτε ανακαλύψτε το!)

Ένα άλλο στοιχείο που χαρακτηρίζει το ΄"Ονομα Αυτής Μυρτώ" έιναι οι αναζωογονητικές εικόνες που η ευαίσθητη ματιά της Ελένης Φωτίου μεταφέρει από τη φύση των Κυθήρων.
Η πένα της συγγραφέως "φιλοτεχνεί πίνακες" τοπίων που καταπραύνουν την ψυχή, σα γνήσια καλλιτέχνιδα:
Άλλωστε στο βιβλίο είναι διάχυτη η φιλοκαλία της Τέχνης.
Μια Τέχνη που πηγάζει από τα μύχια της ψυχής και συνδιαλέγεται μαγικά με το χθες , εκμηδενίζοντας αποστάσεις και μετουσιώνοντας το Ανεκπλήρωτο σε πληρότητα Δημιουργίας.
Μια έντονη θρησκευτικότητα διατρέχει την ιστορία...
Δεν υπάρχει όμως φόβος ή διδακτισμός:
          Είναι η αγνή εμπιστοσύνη των αθώων ψυχών στον Θεό, που Τον "βιώνουν" με το "πιο Ωραίο από όλα τα Ονόματά Του", όπως σημειώνει ο Επίσκοπος Μυριήλ στο Α' Βιβλίο των ΑΘΛΙΩΝ, του Βίκτωρ Ουγκό: Ως "Ευσπλαχνία", δηλαδή.
Ως Αγάπη σε ο,τι τους περιβάλλει:Ανθρώπους,ζώα, φύση-φίλους κι εχθρούς...
Ακόμη και η Τέχνη, τροφοδοτεί το κάλλος της ατενίζοντας Ουρανό σε αναζήτηση του "θεού", για τον οποίο προορίστηκε ο Άνθρωπος ως δημιούργημα αγάπης.
          
Σε αυτό το πλαίσιο , δυνατό στοιχείο της πλοκής είναι οι χαριτωμένες 30 ξεχωριστές καλόγριες του Μοναστηριού της Παναγιάς της Μυρτιδιώτισσας: 
Παραστατίδες των ηρώων μας, σα χορός αρχαίας τραγωδίας ή σαν τα αερικά των λαικών παραμυθιών, εποπτεύουν, φροντίζουν, υποβοηθούν και διασκορπίζουν την αγάπη.
Θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον και θα έδινε ακόμη βαθύτερη διάσταση στο βιβλίο, αν είχαν αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο οι χαρακτήρες τους, παρόλαυτα παραμένουν μια πινελιά τρυφερότητας πολύ ιδιαίτερη κι αξιολάτρευτη... 

Για όλα αυτά το "Ονομα Αυτής Μυρτώ" αποτελει μια καλή αρχή , δείχνοντας ξεκάθαρα πως η συγγραφέας  έχει σίγουρα να δώσει πολλά βιβλία γεμάτα όμορφες, ξεχασμένες αξίες της ζωής, που τόσο έχουμε ανάγκη .
Ανακαλύψτε λοιπόν αυτό το μυθιστόρημα και το "Όνομα Αυτής...καλή λογοτεχνία"!!!!. 








                                              

Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2015

Michael Morpurgo, ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

                                            Το Άλογο Του Πολέμου, Michael Morpurgo
                                                   Είδος: Αντιπολεμική/
                                         (Εφηβική) Λογοτεχνία  
                                                 Βαθμολογία: 10/10
                                           

Συγγραφέας: Michael Morpurgo
Μεταφραστής: Γεωργούλια Κωνσταντίνα
Εκδόσεις: Πατάκης
Αρ. σελίδων: 180
Έτος Έκδοσης: 2012
ISBN: 978-960-16-4018-1

ΘΕΤΙΚΑ: Συναρπαστική πλοκή, Δυνατά συναισθήματα, Αντιπολεμικό Μήνυμα, Φιλοζωΐα

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Ίσως χρειάζεται ιστορικές γνώσεις πρόωρες για ένα παιδία



Το 1982  ο Βρετανός Michael Morpurgo προέβη στην έκδοση ενός ξεχωριστού αντιπολεμικού μυθιστορήματος, που παρά τις θετικές κριτικές, χρειάστηκε να περιμένει 25 χρόνια, ώστε να αποκτήσει την προβολή στο ευρύ κοινό- μέσω αρχικά της θεατρικής μεταφοράς στο Νational Theater.(2007)
                  Έκτοτε το "Άλογο Του Πολέμου" μετρά πολυάριθμα βραβεία και μεταφράσεις ανά τον κόσμο, με κορυφαία στιγμή την κινηματογραφική του μεταφορά από τον σκηνοθέτη Steven Spielberg.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο Άλμπερτ μεγαλώνει σε ένα αγροτόσπιτο στην αγγλική ύπαιθρο με σύντροφό του το άλογό του ,τον Τζόι.
           Το 1914 ξεσπά ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος και το άλογό του επιτάσσεται για το μέτωπο!
             Απελπισμένος ο νεαρός Άλμπερτ θα αποδυθεί σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ξαναβρεί το αγαπημένο του άλογο και να το γλυτώσει από την δίνη των μαχών.
          Ο Πόλεμος σαρώνει τα πάντα - από την Αγγλία ως τη Γαλλία και τη Γερμανία- αφήνοντας πίσω κατεστραμμένες οικογένειες, καθημαγμένες πολιτείες, χαμένους φίλους, αίμα κι ερείπια.
        Θα κατορθώσουν οι δύο "φίλοι" να ξανασμίξουν;
        Θα επιβιώσει η φιλία τους στη φρίκη και στους καπνούς του Πολέμου;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Άλογο Του Πολέμου" είναι ένα από τα δυνατότερα αντιπολεμικά κείμενα των τελευταίων χρόνων, που θα συγκινήσει βαθιά, μικρούς και μεγάλους.
Δύσκολο να μείνει κάποιος αδάκρυτος διαβάζοντάς το.
         Μπορεί να εντάσσεται στα Εφηβικά μυθιστορήματα, στην πραγματικότητα όμως είναι από τα έργα καταλύτες ,που με την απλότητα τους έχουν καθολική απήχηση κι αγγίζουν κάθε καρδιά.

Ήδη, η αντίφαση στον τίτλο προδιαγράφει το ηχηρό αίτημα ειρήνης που αναβλύζει τόσο όμορφα από το βιβλίο αυτό:
Το "Άλογο Του Πολέμου": 
     Ο κεντρικός άξονας του έργου είναι μια τρυφερή φιλία ανάμεσα σε ένα αγόρι και σε ένα άλογο τα χρόνια του Α Παγκοσμίου Πολέμου, στο μεταίχμιο δύο κόσμων:
Του παλιού, ρομαντικού που απέρχεται 
και του σύγχρονου, που κάνει τη δυναμική κι αιματηρή είσοδό του.
          Τον λόγο εδώ παίρνει ως αφηγητής ένα άλογο, ο Τζόυ!!!  Ένα άλογο καλόβολο, έξυπνο και συναισθηματικο, που ο Πόλεμος του στερεί όσα αγάπησε, όταν από την αγροικία του ευαίσθητου Άλμπερτ επιτάσσεται για το μέτωπο.
       Η ζωή του Τζόυ ξεκινά στα χέρια ενός μέθυσου αγρότη, όμως- πουλαράκι ακόμη- βρίσκει καταφύγιο στα χέρια του πονετικού γιου εκείνου, του Άλμπερτ.Πλάι στο μικρό αγόρι το όμορφο άλογο θα βιώσει στιγμές ξεγνοιασιάς και στοργής.όλα σταματούν όταν ο Τζόυ επιτάσσεται από τον στρατό για το Μέτωπο.
Ένας βίαιος αποχωρισμός και μια βασανιστική νοσταλγία θα είναι αχώριστοι πλέον σύντροφοι του Τζόυ,μακρυά από την αγκαλιά του Άλμπερτ.
       Έκτοτε παρακολουθούμε το οδοιπορικό του μικρού αλόγου στον πόλεμο, όπου θα δοκιμάσει τη φιλία αλλά και την απωλεια.
         
Στο Άλογο του Πολέμου βιώνουμε, εν πρώτοις, τον ισχυρό δεσμό ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο -είτε μέσα από τη ανιδιοτελή σχέση Άλμπερτ -Τζόυ ,είτε μέσα από το δέσιμο ανάμεσα στους αξιωματικούς του Ιππικού και τα άλογά τους.
        Πληροφορούμαστε λεπτομέρειες από τη φροντίδα και την επιβίωση των αλόγων μέσα στις αντιξοότητες του μετώπου. 
         Η τραγικότητα της ιστορίας στηρίζεται στο γεγονός ότι το άλογο είναι περήφανο και δύσκολα κατακτάς την αφοσίωσή του, που όμως γίνεται ισόβια,΄αρα ο αποχωρισμός είναι διπλά οδυνηρός.
Ο δεσμός αυτός του Αλόγου Τζόυς με τον Άλμπερτ  είναι τόσο ισχυρός που κατορθώνει να υπερβεί την απόσταση , το αίμα και τον χρόνο.

Τραυματισμένη η φιλία από έναν παράλογο αποχωρισμό,
 διασχίζει τη φρίκη και τον πόλεμο.

Μια αγωνιώδης και θαρραλέα αναζήτηση, που στη Λογοτεχνία συναντήσαμε ξανά να συμβαίνει επί Α Παγκοσμίου Πολέμου μέσα από τη μητέρα η οποία διέσχισε όλο το μέτωπο αναζητώντας τον γιο της που υπηρετούσε στο μέτωπο , στο αντιπολεμικό μυθιστόρημα "Οι Κάλτσες του Βασιλιά Πέτρου" του Μίλοβαν Βιτέζοβιτς.
Μάνα-γιος /άλογο -μικρός αναβάτης.
Δυο δεσμοί άνισοι σίγουρα ,μα κατά βάθος αγνοί και ιεροί, λοιπόν ως αντιστάθμισμα στη χυδαιότητα του Πολέμου.
     Αυτή η "αναζήτηση το "αλόγου μας" για τον πρώτο αναβάτη "της ψυχής του",είναι ο άξονας του βιβλίου.
Η πλοκή μας επιφυλάσσει στιγμές αγωνίας και ανθρωπιάς ως την τελευταία σελίδα του βιβλίου, όπου σίγουρα θα κλάψετε...

Είναι ελλιπές όμως να αντιμετωπίσουμε το βιβλίο όπως μονοδιάστατα έκαναν αρκετοί κριτικοί "ως ένα έργο που  υπογραμμίζει την ιδιαιτερότητα των αλόγων ή έστω τους άρρηκτους δεσμούς ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα."

         Αυτό υπηρετείται σε μυθιστορήματα όπως η Μάυρη Καλλονή, ο Ασπροδόντης. Εδώ πάμε παραπέρα:
         
Στο έργο του Μορπούγκο η παρουσία του αλόγου είναι -και- συμβολική.
Ο συγγραφέας επιλέγει για πρωταγωνιστή σε ένα σκηνικό θανάτου και καταστροφής ένα πανώριο άλογο,για να καταγγείλει τη φρίκη, όπως άλλοι συγγραφείς κάνουν με πρωταγωνιστές παιδιά (ποιος ξεχνά το Αγόρι Με Τη Ριγέ Πιτζάμα ή τα αφηγήματα του Σαμαράκη!)
Διαμέσου της αθωότητας αυτής , λοιπόν, αναδεικνύεται το παράλογο του ανθρώπινου μίσους και ο Πόλεμος.
             Το άλογο προσωποποιεί την Ομορφιά και η Αγνότητά του παίρνει τραγικές διαστάσεις ,καθώς αυτό ανυποψίαστο παρατηρεί και καταγράφει τον αλληλοσπαραγμό των ανθρώπων.
Το κοκκινοκάστανο άλογο, ο Τζόυ -όπως στέκεται μάρτυρας στα ανθρώπινα πάθη- παραπέμπει στη ρ' ραψωδία  του Ομήρου , όπου στους στίχους 425- 458 "τα αθάνατα άλογα του Αχιλλέα θρηνούν τον θάνατο του Μυρμιδόνα ήρωα, παρότι προορίζονται για τις ολύμπιες απολαύσεις.
Το ίδιο βάναυσα χαρακώνεται η μακαριότητα του αλόγου-Τζόυ στην ανθρωποσφαγή του Πολέμου.
          Ο Τζόυ συμμετέχει κι αυτός στον ανθρώπινο πόνο- δίπλα στους πολεμιστές, σε άλλα άλογα, στη μικρή ασθενή, και στην αγωνία του Άλμπερτ- με τη λογική που ο Παπαδιαμάντης τοποθετεί τις φώκιες παραστάτριες της ανθρώπινης οδύνης. 
          Ο Τζόυ συμμερίζεται τις αγωνίες των στρατιωτών να επιστρέψουν στην ειρηνική ζωή με τις καθημερινές ασχολίες.
Η νοσταλγία τους αυτή γίνεται έκδηλη και κατακλύζει τον αναγνώστη: 
Eικόνες από το φούρνισμα του απλού ψωμιού,τη σοδειά και τις "βόλτες του έρωτα τα δειλινά στο χωριό"- που θυμίζουν έντονα τον Τασο Λειβαδίτη.
Έτσι κι αυτός στο ποίημα "Φυσάει στα Σταυροδρόμια του Κόσμου" απερίφραστα εκφράζει το αίτημα των μικρών του κόσμου για τις χαρές της ειρήνης που βίαια τους αρπάζουν οι πολεμοκάπηλοι:
"Θέλουμε να σπείρουμε!
Θέλουμε να γεννήσουμε!
Θέλουμε να υφάνουμε!" 
ενώ ανάλογης διάθεσης εικονοππλασία έχουμε στον "αποχαιρετισμό του ερωτευμένου στρατιώτη" στο "Αυτό το Αστέρι Είναι Για Όλους".
         Έννοιες που βρίσκουν αντίκρυσμα σε κάθε ηλικία και κάθε καλοπροαίρετη ψυχή. 

Αυτά όλα ζωντανεύουν μοναδικά στο Άλογο του Πολέμου του Μορπούγκο ένα αριστούργημα διαχρονικό κ αντιπολεμικό, που αρθρώνει της πιο ηχηρές αλήθειες ,εξυμνώντας την ομορφιά της ζωής και της αγάπης, αγγίζοντας σε αξία του Αγόρι Μετη Ριγέ Πιτζάμα που επίσης έγινε ταινία σαν αυτό. 
          Αξίζει να γνωρίσετε, οπωσδήποτε αυτό το ολιγοσέλιδο βιβλίο με τη συγκινητική ιστορία και τα πολλαπλά μηνύματα που θα σας συνταράξουν ως τα βάθη της καρδιάς!

Σημειώνεται τέλος, πως η ταινία του Σπίλμπεργκ, ήταν πολύ συγκινητική , αν και δεν κατάφερε δυστυχώς να αποδώσει καθολικά το βαθύ συγκινησιακό φορτίο και όλες τις συμβολικές διαστάσεις του βιβλίου διατηρώντας μια μονοσημία που -χωρίς να είναι κακή- την απομάκρυνε από την έννοια αριστούργημα.
(Το ίδιο που συνέβη με το "Αγόρι" τoυ Boyne ,δηλαδή.)
           Ίσως κάποια βιβλία καλό είναι να μην εγκωβίζονται σε μια απλή οπτικοακουστική απόδοση της πλοκής τους, καθώς η βαρύτητα τους έγκειται στους απώτερους συμβολισμούς και τους προβληματισμούς, που γεννούν στον αναγνώστη- κι όχι μόνο στον "μύθο" τους.

Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2015

ΖΙΣΜΠΕΡ ΦΡΑΝΤΣ ΟΛΙΒΙΕ, Η Μαγείρισσα του Χίμμλερ

                                    Η Μαγείρισσα του Χίμμλερ, Giesbert, Franz - Olivier

                                    Είδος : Ιστορικό
                                                    Βαθμολογία: 9/10
                                            
 Έκδοσεις    Ωκεανός
Μετάφραση Μενέλαος Παπαιωάννου
  Σελίδες      384
Διαστάσεις  21 χ 14
Τιμή στην αγορά    Από 15,90- 14,31 ευρώ

Ένα από τα βιβλία που έκαναν διεθνώς αίσθηση την περασμένη χρονιά είναι το ιστορικό μυθιστόρημα 
"Η Μαγείρισσα του Χίμλερ", από τον πολυβραβευμένο Γάλλο συγγραφέα, Φρανς Ολιβιέ Ζισμπέ, που το ελληνικό κοινό γνώρισε  μέσα απο τις  εκδόσεις Ωκεανός.
Η Μαγείρισσα του Χίμμλερ είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα και συνάμα πληρέστερα ιστορικά μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Ρόζαν από το "ξημέρωμα" της ζωής της θα έρθει αντιμέτωπη με τις μπόρες του εικοστού αιώνα.
Παιδί θα γνωρίσει την Γενοκτονία των Αρμενίων και θα δοκιμάσει την αιχμαλωσία στα χέρια ενός Τούρκου εμπόρου.
          Από τη ζωή του χαμινιού στη Μασσαλία,  η μοίρα θα τη φέρει στα χέρια μιας στοργικής οικογένειας στην Προβηγκία, που υιοθετώντας τη Ρόζαν προσπαθεί να ξεπεράσει τις απώλειες του Πολέμου.
               Στην πιο δύσκολη στιγμή της, ο έρωτας θα της χτυπήσει την πόρτα, οδηγώντας την στο Παρίσι μαζί του.
Εκεί θα διδαχθεί τα μυστικά της κουζίνας που σταδιακά θα τη μετατρέψουν στην κορυφαία σεφ του Παρισιού.
          Το εστιατόριό της "La petit Provance "θα φιλοξενήσει εξέχουσες προσωπικότητες σαν τον Σαρτρ κ την Mποβουάρ 
             Κατά τη διάρκεια της Κατοχής στη Γαλλία, η Ρόζαν  θα γοητεύσει τον παντοδύναμο 
ιδρυτή των Ες Ες ,Χάινριχ Χίμμλερ- όχι μόνο με τη μαγειρική της τέχνη αλλά και με την προσωπική της λάμψη.
       Για άλλη μια φορά η Ιστορία θα χαράξει μπροστά της ανατρεπτικά μονοπάτια, πάντα όμως εκείνη θα έχει πυξίδα της την επιθυμία να εκδικηθεί ... 
  
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Συγκλονιστικό και περιεκτικότατο, το μυθιστόρημα "Η Μαγείρισσα του Χίμμλερ" είναι ένα πολυτάραχο οδοιπορικό μιας μοναδικά γοητευτικής γυναίκας στη δίνη του 20ου αιώνα.
Ένα έργο που μας σεργιανά από την Τουρκία της τρομερής Γενοκτονίας του ΄15 , ως την Γαλλία, την Κατοχή, το Ολοκαύτωμα αλλά και την Κίνα του Μάο!
Ένα βιβλίο γεμάτο αρώματα, γεύσεις, όπου μπλέκεται η αλμύρα ακριβών θαλασσινών με κείνη των δακρύων.
Μια ηρωίδα ακραία,παράφορη κι οξυδερκής, που γνώρισε τη φρίκη και το μεγαλέιο, που γεύθηκε πολυποίκιλα πιάτα, πάθη και πίκρες.  
       
Παρότι φαντάζει σύντομο για τη μακρά περίοδο που καλύπτει, το βιβλίο του Ολιβιέ παρουσιάζει μια έντεχνη περιεκτικότητα, μια "οικονομία" χώρου και χρόνου αριστοτελική, όπου τίποτα δε λείπει και τίποτα δεν περισσεύει.
         Τα 50 του μικρά κεφάλαια είναι δοσμένα σε λόγο πολύ λιτό, που ρέει με ευκολία, ωστόσο παραμένουν κατάφορτα με εξελίξεις, γνώσεις και συναισθήματα, χωρίς να κουράσουν.
Σε αυτό συμβάλλει το γεγονός ότι ο Γάλλος συγγραφέας δίνει τον λόγο στη  ηρωίδα του και μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση τη σκιαγραφεί παραστατικά.
Πρόκειται για μια γλώσσα  ευέλικτη, άμεση, και ενίοτε αυτοσαρκαστική, που κόβει σαν λεπίδα.
            Χαρακτηριστική είναι η ελευθεριότητα στον λόγο της αφηγήτριας Ρόζαν:
Ένας λόγος που αποδομεί τα πάντα με μια ανηλεή καυστικότητα, η οποία  φέρνει στον νου κάτι από τη "Μητέρα του Σκύλου" του Παύλου Μάτεσι.
             Είναι ακριβώς η ίδια  απολαυστική απενοχοποίηση κι η διδακτική "αιχμηρότητα" εκείνων που έχουν αναμετρηθεί με την αποχαλίνωση του ανθρώπου και με τη βαρβαρότητα της Ιστορίας ,έχοντας απομυθοποιήσει τις συμβάσεις και τους καθωσπρεπισμούς!
Αυτό- και στον Μάτεσι αλλά και στη "Μαγείρισσα" -προσδίδει αυθεντικότητα στο κείμενο, αλλά και μια σκωπτική διάθεση απέναντι στα ολέθρια έργα του Ανθρώπου, αφυπνίζοντας χωρίς βερμπαλισμούς και ηθικολογίες.

Το βιβλίο του Ολιβιέ ξεκινά από τη Γενοκτονία των Αρμενίων που προσφάτως είχε απασχολήσει κι άλλον δημοφιλή Γάλλο συγγραφέα, τον Ζιλμπερ Ζινουέ στο Ερεβάν.
       Διόλου παράξενο , καθώς στη Γαλλία υπήρξε ισχυρή αρμένικη κοινότητα, ενώ οι Γάλλοι ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν επισήμως τη Γενοκτονία που διέπραξαν οι Τούρκοι το 1915!

Όπως όμως προδιαγράφει κι ο αρκετά "ιντριγκαδόρικος" τίτλος , κεντρικός άξονας του έργου είναι η περίοδος της Κατοχής και του Ολοκαυτώματος που συνοψίζονται ευρηματικά στο πρόσωπο του Χάινριχ Χίμμλερ.
          Αν και λιγότερο συζητημένος στην Ελλάδα ο Heinrich Himmler υπήρξε ιδρυτής και καθοδηγητής(Reichsfuehrer) του πιο φονικού στρατιωτικού σχηματισμού κατά τον 20ο αιώνα, των Ες Ες και από τους πολύ έμπιστους του Χίτλερ.
       Πρωτεργάτης του φυλετικού οράματος της Αρείας Φυλής, ο Χίμμλερ ενορχήστρωσε μια δολοφονική πολιτική ενατίον των μειονοτήτων όλης της Ευρώπης.
        Άτομο νευρωτικό και μυγιάγγιχτο, με παράξενες εμμονές γύρω από την αγροτική ζωή και τους τευτονικούς μύθους, ο Χίμμλερ έμεινε πιστός στον Χίτλερ ως τη στιγμή της σύλληψής του από τους Συμμάχους το '45, όπου αυτοκτόνησε με υδροκυάνιο πριν καν δικαστεί.
      Είναι από τις ελάχιστες φορές που ένα εξέχον πρόσωπο της ναζιστικής ελίτ λαμβάνει τόσο ενεργό ρόλο, εμπλεκόμενο τόσο εκτεταμένα με ηρωίδα μυθοπλασίας.
      Ο συγγραφέας αποφεύγει τον κίνδυνο ιστορικών ανακριβειών και ξετυλίγει με αληθοφάνεια τον Χίμμλερ, διατηρώντας πιστά την ιστορική εγκυρότητα στην αλληλεπίδραση εκείνου με τη Ρόζαν.
Εκμεταλλευόμενος τον αποτυχημένο γάμο του Χίμμλερ και τις ευκαιριακές απιστίες του (με επίσημη ερωμένη τη γραμματέα του) ο Ολιβιέ πλέκει μια σχέση γεμάτη υπόκωφη ένταση που μας οδηγεί- παρέα με τη Ρόζαν- στα άδυτα του ίδιου του Χίτλερ και σε στιγμιότυπα της προσωπικής του ζωής!
           Πολύ επιδέξιος ο τρόπος που κλείνει αυτή η ιδιότυπη σχέση Χίμμλερ -Ρόζαν, θέτοντας στο προσκήνiο το εφιαλτικό πρόγραμμα του Lebensborn.
Αυτό το θέμα όμως, σας αφήνω να το ανακαλύψετε μόνοι στο βιβλίο αυτό, ενώ για πληρέστερη εικόνα αξίζει να διαβάσετε τη δραματική ιστορία "Μαξ" από τις εκδόσεις Πατάκη , που περιστρέφεται γύρω από αυτό το παρανοϊκό φυλετικό πρόγραμμα των ναζί.

Το άλλο ενδιαφέρον ιστορικό κεφάλαιο στη "Μαγείρισσα" είναι ένα πέρασμα από τη μαοική Κίνα και τη σκλήρή πραγματικότητα της εκεί επανάστασης, που ωστόσο μονομερώς προβάλλει στη ζοφερή της πλευρά..

Μια ακόμη πινελιά είναι η εστίαση στην αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του Ζαν Πολ Σαρτρ και στον θυελλώδη του δεσμό με την Σιμόν ντε Μποβουάρ...

Η ακαταμάχητη -κυνική και συνάμα τόσο ευαίσθητη- Ρόζαν καταφέρνει με την προσωπικότητά της να σταθεί επάξια στις καταστάσεις αυτές και να ενταχθεί αρμονικά στο ιστορικό κάδρο του αιώνα μας...


Το βιβλίο κλείνει με... συνταγές από το Πετίτ Προβάνς, που μας  θυμίζουν στιγμές της Ρόζαν, (όπως λ.χ. έκανε η Πολλίνα Σίμονς στο "Τραπέζι της Τατιάνας" με την τριλογία του "Μπρούτζινου Καβαλάρη".)

Τελός, αριστουργηματικές βιβλιοπροτάσεις παρελαύνουν σε μια άκρως ενδιαφέρουσα βιβλιογραφία, που χρησιμοποίησε ο Ολιβιέ γύρω από όσα θίγει το υπέροχο αυτό μυθιστόρημα.Βιβλία και μυθιστορήματα που αξίζει να γνωρίσει ο κάθε απαιτητικός και "φιλίστωρ" αναγνώστης!

Ένα μικρό διαμάντι, που συμπυκνώνει πληθώρα συναισθημάτων και ιστορικών γνώσεων,
συντροφιά με μια χαρισματική γυναίκα που τα είδε όλα και τα άντεξε όλα με μια μοναδική δύναμη ψυχής!!!
Γνωρίστε την !!!! 

                                                      Ελισσάβετ Π. Δέδε

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πρόλογος
1. Στον αστερισμό της Παρθένου
2. Σαμίρ ο Ποντικός
3. Η θυγατέρα της κερασιάς
4. Όταν πέθανα για πρώτη φορά
5. Η πριγκίπισσα της Τραπεζούντας
6. Καλώς όρισες στο "μικρό χαρέμι"
7. Το αρνί και τα παΐδια
8. Τα μερμήγκια και η ρόκα της θάλασσας
9. Σαπακάν ο 1ος
10. Η τέχνη της συλλογής σκουπιδιών
11. Ευτυχία στη Σεντ Τυλλ
12. Ο εκτελεσμένος
13. Η μαγειρική του έρωτα
14. Η βασίλισσα των τεμενάδων
15. Η γρίπη του έρωτα
16. Ο βασιλιάς της πένσας Μπουρντίτζο
17. Ένα φιλί εβδομήντα πέντε ημερών
18. Οι χίλιες κοιλιές του θείου Αλφρέντ
19. "Λα Πετίτ Προβάνς"
20. Η τέχνη της εκδίκησης
21. Μία ομελέτα με μανιτάρια
22. Επιστροφή στην Τραπεζούντα
23. Μία βόλτα με σκάφος
24. Αυτός που δεν ήξερε ότι ήταν Εβραίος
25. Ανέμελες ημέρες
26. Η κήρυξη του πολέμου
27. Για παραδειγματισμό
28. Κόκκινη σαν γαρίδα
29. Ο άνθρωπος που δεν έλεγε ποτέ όχι
30. Ένα γεύμα στην εξοχή
31. Ωραία κάτασπρα δόντια
32. Το βάρος μου σε δάκρυα
33. Η στρατηγική Τζόννυ
34. Απαγωγή
35. Ένας ψύλλος στ' άχυρα
36. Ο άνθρωπος που δειπνούσε με τον Διάβολο χωρίς κουτάλι
37. Το φιλί του Χίμλερ
38. Ο φάκελος Γκαμπριέλ
39. Η ανάσα του Διαβόλου
40. Τρία δάχτυλα μέσα στο στόμα
41. Το έμβρυο που δεν εννοούσε να πεθάνει
42. Κράξιμο άρρωστου πουλιού
43. Το έγκλημα έφερε υπογραφή
44. Ένα ταξίδι στο Τρίερ
45. Η Σιμόν, ο Νέλσον κι εγώ
46. Ο δεύτερος άνδρας της ζωής μου
47. Το ταχυδρομικό περιστέρι
48. Ένα φάντασμα του παρελθόντος
49. Ο τελευταίος νεκρός
50. Ite missa est
Επίλογος
Συνταγές από το "Λα πετίτ Προβάνς"
Το πλακί της γιαγιάς μου
Οι μελιτζάνες παρμετζάνα της Μάμι Τζο
Η κρεμ καραμελέ της Έμμα Λαμπερέρ
Η τάρτα φράουλα "Α λ' Αμερικαίν" ή "strawberry shortcake" του "Φρέντσυ'ς"
Μικρή βιβλιοθήκη του εικοστού αιώνα


                        ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Giesbert, Franz - OlivierGiesbert, Franz - Olivier
O Φραντς Ολιβιέ Ζισμπέρ γεννήθηκε το 1949 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το μυθιστόρημά του "L' affreux", 1992 βραβεύτηκε από τη Γαλλική Ακαδημία ενώ το "La souille", 1995, πήρε το βραβείο Interallie. Για το σύνολο του έργου του βραβεύτηκε το 1997 με το Prix Prince-Pierre-de-Monaco.

                                        

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2015

Belinda Alexandra, ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ

                                             Το Ρόδο Της Τοσκάνης. BELINDA ALEXANDRA
                                                     Είδος: Eποχής
                                                     Βαθμολογία : 9/10
                                    
Ένα από τα βιβλία που ξεχώρισαν παγκοσμίως τη χρονιά που μας πέρασε είναι το Ρόδο της Τοσκάνης, της Belinda Alexandra που μας σύστησαν οι εκδόσεις Διόπτρα.
Ένα έργο επικό που μένει αξέχαστο...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Φλωρεντία, αρχές του αιώνα.
Ένας τρομαγμένος άγνωστος εγκαταλείπει ένα βρέφος στο Μοναστήρι του Σάντο Σπίριτο.
Είναι η Ρόζα Μπελόκι που θα μεγαλώσει με την αγάπη των μοναχών.
Στον μικρόκοσμο του Μοναστηριού η Ροζα θα γνωρίσει την αγάπη και τη Μουσική, όμως στα 15 της θα κληθεί να βγει στην κοινωνία.
Θα προσληφθεί ως γκουβερνάντα στην αριστοκρατική βίλα της οικογένειας Σκαρφιότι, που τη ζώνει ένα ζοφερό πέπλο κι ένα θανάσιμο μυστικό.
Η Ρόζα θα θελήσει να μάθει την αλήθεια,μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον -ισορροπώντας ανάμεσα στην περιέργεια και τον φόβο.
           Σύντομα όμως, θα έρθει αντιμέτωπη με το μισάνθρωπο "πρόσωπο" του αναπτυσσόμενου φασισμού στην Ιταλία και θα γνωρίσει τη σκληρότερη όψη του, που θα της ανατρέψει τη ζωή με τραγικό τρόπο.
         Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, όσο η λαίλαπα του πολέμου σαρώνει τα έθνη, η Ρόζα θα κληθεί να αγωνιστεί μέχρι θανάτου για το ιδανικό της ελευθερίας και για όσα αγάπησε.
Η μάχη αυτή θα τη φέρει τελικά αντιμέτωπη με τους "δαίμονες" ενός χθες, που ζητά νέμεση...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Mην τρομάξετε από τον επιβλητικό όγκο του και τις 720 σελίδες!
Το Ρόδο της Τοσκάνης είναι κάτι "πολύ περισσότερο" από ένα ογκώδες μυθιστόρημα εποχής:
Για την ακρίβεια το Ρόδο της Τοσκάνης είναι ένα έπος, που συνδυάζει ιδανικά το ρομαντικό  στοιχείο με το κοινωνικό δράμα και την Ιστορία, διαποτισμένο με ίχνη μεταφυσικού στοιχείου.

Επίκεντρο και μεγάλο του πλεονέκτημα, το βιβλίο αυτό έχει το πρόσωπο της Ρόζας Μπελόκι, μιας ευαίσθητης κοπέλας που κερδίζει ευθύς τη συμπάθεια του αναγνώστη, όντας ιδανική πρωταγωνίστρια για ένα τέτοιο έργο.

           Ορφανή και αντιμέτωπη με την αδικία από μικρή, η Ρόζα Μπελόκι γοητεύει με τη συμπόνια, την πίστη και τη μαχητικότητά της- αρετές που συνοδεύουν μια ιδιαίτερη εξωτερική ομορφιά, που δεν είναι πάντως υπερβολική όπως σε άλλα μυθιστορήματα με ηρωίδες γυναίκες.

Παρότι όλα περιστρέφονται γύρω από την πρωταγωνίστρια, το βιβλίο δεν εγκλωβίζεται σε αυτήν, αντιθέτως το έργο  κατορθώνει να αποκτήσει βαρύτητα και να αποδώσει με ιστορική ακρίβεια τις θύελλες της πολυτάραχης 15ετίας που ο φασισμός διατήρησε τη σκιά του πάνω από την Ιταλία- και την Ευρώπη γενικότερα.


Το βιβλίο είναι σοφά χωρισμένο σε δύο μέρη, ακολουθώντας απόλυτα τα ιστορικά γεγονότα και σε συμβολικό επίπεδο.

Από την Belle Εpoque στο φασιστικό σκοτάδι.
Το "πρώτο μέρος" είναι εστιασμένο στα πρόσωπο , ενω στο δεύτερο μπαίνει στο προσκήνιο η έννοια της "κοινότητας".
           Έτσι η πρώτη "ενότητα" μας μεταφέρει σε μια γραφική Τοσκάνη κι ένα περιβάλλον ξεγνοιασιάς και τρυφηλότητας, που έρχεται σε αντίθεση με τη φτώχεια της ορφανής ηρωίδας..
          Μια άρχουσα τάξη (οικ. Σκαρφιότι) ανέμελη κι ανεύθυνη συνέδραμε ή έστω έδειξε ανοχή απέναντι στο ανερχόμενο φασιστικό καθεστώς, προκειμένου να διατηρήσει τα προνόμια και την τακτοποιημένη της πραγματικότητα εις βάρος του λαού.

Σε αυτό το μέρος του βιβλίου κυριαρχεί το ατομικό δράμα μέσα σε  μια ατμόσφαιρα μυστηριακή.
          Έντονα περιγραφικό, με ζωηρή εικονοπλασία, το "κομμάτι"αυτό μας γεμίζει μελωδίες και χρώματα. 
       Παράλληλα, υποβάλλεται  μια αίσθηση αδιόρατης φρίκης κρυμμένης πίσω από πολυτελή έπιπλα και φυλαχτά. Ο θάνατος έχει απλώσει τη σκιά του και η σφραγίδα του κινεί τα νήματα...
Κάπου εκεί υπάρχει ο υπαινιγμός της μαγείας, μιας υπερφυσικής παρουσίας, που προσδίδει ένα άρωμα γοτθικού μυστηρίου στο έργο αυτό της Belinda.
         Εδώ η δράση επιβραδύνεται, αλλά ο αναγνώστης ταξιδεύει σε ένα αλλότριο- θαρρείς- "σύμπαν", όπου θα μπορούσε κανείς να διακρίνει συμβολικές διαστάσεις να προεικονίζουν τον πολιτικό Αρμαγεδδώνα που παραμόνευε και την χώρα της Ρόζας:
Ο ονειρικός μαγικός κόσμος της βίλας, δηλάδή  θυμίζει λιγάκι τον "Λαβύρινθο του Πανα", όπου ο "εφιάλτης του κοριτσιού" δεν υποδήλωνε παρά το καθεστώς του Φράνκο!
Η ίδια σκιά του θανάσιμου μίσους που έζωνε την έπαυλη Σκαρφιότι, παραμόνευε στην  πολιτική ζωή της ίδιας της Ιταλίας εξαιτίας του Μουσολίνι, σκιάζοντας την ανυποψίαστη ομορφιά της γραφικής Φλωρεντίας και μιας εποχής που κατέρεε , πληρώνοντας τις παλιές της "αμαρτίες"...

Στο "άτυπο" δεύτερο μέρος, δεσπόζει το πολιτικο'ι'στορικό στοιχείο στην κυριολεκτική του διάσταση και οι εξελίξεις είναι χειροπιαστές και πιο δυναμικές.
Η τραγικότητα των γεγονότων κόβει την ανάσα με την αληθοφάνεια της, καθώς απομακρυνόμαστε από τον μικρόκοσμο της βίλας και γνωρίζουμε τα πάθη των απλού λαού κάτω από το σιδερένιο καθεστώς του Μουσολίνι...
Υπάρχει μια πιστή αναπαράσταση των κοινωνικών συνθηκών και της φασιστικής βαρβαρότητας που χαρακώνει για πάντα τη ζωή της Ρόζας.
Χαρακτήρες ρεαλιστικοί που αποδίδουν τις διώξεις και την τρομοκρατία που είχαν εξαπλώσει οι φασίστες.
        Η πολιτική ένταση μετριάζεται, όταν ένας φλογερός έρωτας και η φιλία κάνουν αισθητή την παρουσία τους.
         Γλυκά στιγμιότυπα της οικογενειακής ζωής παραπέμπουν ευθέως στο αριστούργημα του Ιταλού Μπενίνι "Η Ζωή Είναι Ωραία", σηματοδοτώντας με τον ίδιο τρόπο τη "νηνεμία πριν την -ναζιστική- καταιγίδα"...
Στο τελευταίο σκέλος αυτή ξεσπά και υπερτερεί πάλι ο πόλεμος και τα συναισθήματα κορυφώνονται.
Το έργο της Belinda δίνει μια σαφή εικόνα των -οδυνηρών- γεγονότων που δοκίμασε ο ιταλικός λαός στη διάρκεια του Πολέμου.
         Ιστορικές αλήθειες λιγότερο γνωστές στον μέσο Ελληνα αναγνώστη που έχει συνδυάσει τους Ιταλούς με τις θρασύδειλες φάλαγγες που συνετρίβησαν στα αλβανικά βουνά από έναν ρακένδυτο αλλά γενναίο στρατό τον ελληνικό.(Με ενόχλησε ως Ελληνίδα που η Μπελίντα δεν έδωσε τη διάσταση που άξιζε σε αυτό το γεγονός.)
Ωσόσο ο ιταλικός λαός υπέφερε κι αυτός πολύ κι ανέπτυξε αντιστασιακά κινήματα .
Ειδικότερα μετά τη συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο το 1943, βρέθηκε ανάμεσα σε δύο αντιμαχόμενους πόλους -τους Συμμάχους και τους ναζί, οι οποίοι μάλιστα τους έδειξαν το κανιβαλικό τους πρόσωπο.
          Η ναζιστική θηριωδία ξετυλίγεται με ανατριχιαστικές περιγραφές στο Ρόδο της Τοσκάνης, και οι εξελίξεις κλιμακώνουν την αγωνία και διατηρώντας την αγωνία ως την τελευταία σελίδα.
Είναι θεαματικό και άκρως αληθινός ο πολιτικός υπαινιγμός της Μπελίντα για το πώς η οικονομική ισχύς κι η παλαιά αριστοκρατία ταυτίστηκε με τον ναζισμό.
Η συγγραφέας εδώ αναπτύσσει ανάγλυφα και την δράση των ανταρτών. 
       Ετσι, παρελαύνουν σκηνές εφιαλτικές, στιγμές συντροφικότητας και άμετρος ηρωισμός, παρέα με έναν απροσδόκητο όσο και σπαρακτικό ερωτισμό, που συγκλονίζει κάθε αναγνώστη...
       Αυτές οι τελευταίες 200 σελίδες απογείωσαν το έργο, ενώ εδώ κρύβεται μια.. χαριτωμένη στιχομυθία που έδωσε τον τίτλο ολόκληρου του βιβλίου!

Σταδιακά και πειστικά δίνονται όλες οι απαντήσεις που περιμένει ο αναγνώστης και η λύση έρχεται με έναν τρόπο, που αφήνει μια γλυκόπικρη "γεύση". 


Μια ιστορία,λοιπόν, ύμνος στην αγάπη και στις ομορφιές της ειρήνης, με "όχημα" μια ξεχωριστή ηρωίδα, που δίνει μαθήματα θέλησης και επιβίωσης μέσα από την πίστη και την ανθρωπιά!


Αριστούργημα που ανάγεται σε επίπεδο μεγάλων έργων και δικαίως κατέχει τον τίτλο ενός παγκόσμιου best seller!!!

Το Ρόδο της Τοσκάνης δεν πρέπει να απουσιάζει από καμια βιβλιοθήκη!!!

Υποσημείωση:
O λόγος που δεν του δίνω το απόλυτο δεκάρι είναι διότι στην Ελλάδα η μετάφραση προέβη σε περικοπές του έργου.
Το θεωρώ άστοχη επιλογή.
Μεγάλα έργα έχουν υποστεί περικοπές που ακρωτηρίασαν την ομορφιά τους με ενδεικτικότερο τους Άθλιους του Ουγκό και την πολύπαθη πρώτη ενότητα της βιογραφίας του Επισκόπου Μυριήλ, (που για να τη διαβάσω ολόκληρη κατέφυγα σε εκδόσεις του '60).
Me τι κριτήριο ένας μεταφραστής κρίνει ένα μέρος ως περιττό και απορριπτέο;

Τα κομμάτια του βιβλίου συνενώθηκαν  ομαλά και δεν υπήρχαν κενά.
Ωστόσο μπήκα στο βασανιστικό τριπάκι να διερωτώμαι τι παραπάνω είχε γράψει η συγγραφέας ΜΠΕΛΙΝΤΑ που "κόπηκε" στην ελληνική έκδοση και τι μπορεί να έλειπε;
      Θεωρώ ένα έργο οφείλει να παραδίδεται ΑΥΤΟΥΣΙΟ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΚΡΙΤΗΣ.
Αν το βιβλίο είναι "μακροσκελές" ή "κουραστικό" αυτό θα το κρίνει ο αναγνώστης, γιατί αυτό επέλεξε να του παραδώσει ο συγγραφέας κι έτσι θα κριθεί και θα καταγραφεί στην ιστορία της Λογοτεχνίας...

Ωστόσο επιμένω ότι αυτό το έργο κάθε φίλος της Λογοτεχνίας θα το λατρέψει και θέλω να εξάρω την αξιέπιανη πρωτοβουλία των εκδ Διόπτρα να το φέρουν στην Ελλάδα.