Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2015

Πασχαλία Τραυλού, Τα Ρόδα Της Σιωπής

                                                         Τα Ρόδα Της Σιωπής, Πασχαλία Τραυλού
                                                 Είδος: Ιστορικό/Κοινωνικό Μυθιστόρημα
                                                 Βαθμολογία: 10/10

Εκδόσεις                       Ψυχογιός
Σελίδες                           568
Ημερομηνία Έκδοσης    22/09/2011  
Τιμή στην Αγορά           18,80- 13,10 ευρώ

Ίσως το κορυφαίο βιβλίο της συγγραφέως Πασχαλίας Τραυλού και σίγουρα ένα από τα πιο ιδιαίτερα μυθιστορήματα για την περίοδο του Β Παγκοσμίου Πολέμου, "Τα Ρόδα της Σιωπής" ευωδιάζουν μια ιστορία για τον πόλεμο και τον έρωτα!
Πρόταγμα ο Άνθρωπος που δεν αφομοιώθηκε από το πνεύμα  του πολέμου και του μίσους, όσο επίμονα κι αν θέλησαν να του το επιβάλλουν οι εξουσίες!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τέλη δεκαετίας του 60, ο Γερμανός γλύπτης Καρλ Λούντβιχ ζει στο Βερολίνο με φαντάσματα κι ως άλλος "Πυγμαλίωνας" προσκυνά ολημερίς ένα γυναικείο γλυπτό, παραδίδοντάς του όλη του τη λατρεία...
       Τούτο το γυναικείο γλυπτό συμπυκνώνει την ψυχή του άλλοτε Καρλ Σβάιτς, που την απέθεσε, νεαρός στρατιώτης, στα πόδια της Ελληνοεβραίας Άννας, όταν από την κόλαση του Άουσβιτς μετατέθηκε στη Μακεδονία...
         Την ίδια ώρα, στη Θεσσαλονίκη του '60, υπό το άγρυπνο βλέμμα του καλοσυνάτου  γερο-Θύμιου, ένα παλικάρι, ο Σπύρος, βρίσκεται κατηγορούμενος για τον φόνο του ίδιου του του πατέρα, του παλιού Αντάρτη, Λουκά...
Η νεαρή δικηγόρος ,Εύα, προσπαθώντας να σώσει τον μελαγχολικό Σπύρο, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα συγκλονιστικό μυστικό, ενώ μια αδιανόητη θυσία θα της διδάξει το μεγαλείο του ανθρώπου, που κυοφορείται "υπομονετικά" στους Μικρούς του κόσμου τούτου...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
"Τα Ρόδα της Σιωπής" αποτελούν το πιο γοητευτικό μυθιστόρημα της Πασχαλίας Τραυλού, καθώς στηρίζονται στον άξονα ενός απαγορευμένου έρωτα -από τους πλέον τραγικούς- αλλά κατορθώνουν να συμπεριλάβουν προβληματισμούς γύρω από  το ιδεώδες της ειρήνης, την αυταπάρνηση, αλλά και την Τέχνη...

Το μυθιστόρημα αυτό ξεκίνησε ως ένα απλό διήγημα της συγγραφέως για κάποιο  τοπικό διαγωνισμό, κατόπιν όμως η αρχική ιδέα επεκτάθηκε κι εξακτινώθηκε σε πολυποίκιλες ψυχογραφικές παραμέτρους, συνθέτοντας το υπέροχο πολυσέλιδο μυθιστόρημα που έφτασε στο κοινό...

Μέσα από μια Δικογραφία για έναν νεαρό πατροκτόνο, λοιπόν, ξετυλίγεται το κουβάρι του μεγάλου οικογενειακού μυστικού, που διαπέρασε τόσες ζωές!
            
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, έχουμε εναλλαγές χρονικών επιπέδων, ενώ η συγγραφέας στο δεύτερο, πολύ ορθά επιλέγει να παρουσιάσει ως ενιαία ενότητα την ιστορία του χθες ,"αφήνοντας τους πρωταγωνιστές του δράματος, Καρλ και Άννα, να "δράσουν" σε "ζωντανό χρόνο" κι όχι από αποσπασματικές αφηγήσεις...
Έτσι το δράμα καθίσταται βίωμα και αποκτά ένταση, ώσπου να βρει τη λύση του στο "σήμερα"....

Επίκεντρο του έργου είναι ο Καρλ, ένα νεαρό παλικάρι που η "πατρίδα- Γερμανία" το πρόσταξε να υποτάξει τη μοναδικότητά του στη μάζα ενός φονικού στρατού!!!
              Ο εύθραυστος Καρλ, με την αγάπη της μάνας και της αδελφούλας του Μπριγκίτε στην αγνή καρδιά του, παρακολουθεί με οδύνη τη φρίκη που σκορπά η Βέρμαχτ, όντας ακούσιο γρανάζι της...

Η προσωπική κατάθεση του Καρλ Σβάιτς για τη θητεία του στο Άουσβιτς, ένα μοναδικής ευαισθησίας κείμενο, συνιστά μια από τις σπαρακτικότερες μυθοπλαστικές αναφορές για το Ολοκαύτωμα και μέσα σε λίγες σελίδες περικλείει την ανυπολόγιστη κτηνωδία που υπέστησαν οι όμηροι των στρατοπέδων...
        Παρουσιάζει μοναδικό ενδιαφέρον,λοιπόν, ότι η Πασχαλία Τραυλού θέτει το ζήτημα Άουσβιτς από την πλευρά του ανώνυμου φρουρού.
Ο αναγνώστης, συμπάσχει με τον τρυφερό ήρωά της και κατανοεί την αμηχανία εκείνου σε όλα τα εγκλήματα που συντελέσθηκαν μπρος στα έκπληκτα μάτια του, τραυματίζοντας την αγαθή ψυχή του...
 Έτσι η συγγραφέας αναιρεί την έννοια της συλλογικής ευθύνης, καταδεικνύοντας πως "δεν ήταν όλοι οι Γερμανοί εξορισμού εκούσιοι δολοφόνοι"...
        Ο νεαρός Γερμανός της Τραυλού, αντιπροσωπεύει ιδανικά τον "Μικρό Στρατιώτη" που τραγούδησε ο ποιητής Δημήτρης Χριστοδούλου δια στόματος Νίκου Ξυλούρη!
Τα νέα παιδιά, δηλαδή, που αλέθονται σε οράματα ψυχοπαθών και ζουν τη μοναξιά "μιας ζωής που- τους- έντυσε- στρατιώτες" όπως τραγουδούσε ο Αλκίνοος Ιωαννίδης στη "Ζήνωνος"...

Ο έρωτας που ακολουθεί, ανάμεσα στον Καρλ και την Άννα, είναι γεμάτος στιγμιότυπα που συγκινούν και στοιχειοθετούν ένα φλογερό αίσθημα, σε αντιδιαστολή προς το σιδερένιο πρόσωπο του πολέμου.
            Η σκηνή της "Γνωριμίας" είναι από τις πιο παραστατικές και διαπνέεται από τον ευγενέστερο ερωτισμό αναμεμειγμένο με μια αφοπλιστική αρρενωπότητα.
         Η συγγραφέας, με έξοχους διαλόγους και υπέροχους χαρακτήρες κατάφερε να σκηνοθετήσει τη συναισθηματική κλιμάκωση των σκηνών αυτών αριστοτεχνικά σε στιγμές γεμάτες αβίαστο ρομαντισμό και αθωότητα...
             Ένας έρωτας που ανθίζει στην τοξική σκιά ενός από τα μεγαλύτερα ναζιστικά εγκλήματα στην Ελλάδα:
Πρόκειται για την εκρίζωση της εβραϊκής κοινότητας στη Θεσσαλονίκη και την υφαρπαγή του εβραϊκού πλούτου από τον "δήμιο" Μέρτεν...
          Ύστερα από σπουδή η συγγραφέας,αναπαριστώντας και τη μεταπολεμική ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης, ανέδειξε μεταξύ άλλων το πολιτικό σκάνδαλο της αμνήστευσης του ναζί Μέρτεν, ο οποίος πλούτισε χυδαία από το αίμα τόσων αθώων...
           
Παράλληλα, στα Ρόδα Της Σιωπής προβάλλει μια έντιμη χωρίς εξιδανικεύσεις αποτίμηση των πολιτικών παθών που ταλάνισαν τη χώρα μας στον Εμφύλιο.
Στο πρόσωπο του Λουκά, αποδομείται το ψυχαναγκαστικό φωτοστέφανο του "Αγωνιστή", καθώς έρχονται στο προσκήνιο οι ψυχολογικές διακυμάνσεις ,κίνητρα όχι πάντα τόσο... ανιδιοτελή, κι ο τρομακτικός ενίοτε αντίκτυπος της κομματικής προσήλωσης στην οικογενειακή ζωή.
Αυτήν την ρεαλιστική αποπολιτικοποιημένη οπτική και το δράμα στα μετόπισθεν του Εμφυλίου, τα συναντάμε στο ΔΙΚΙΟ του Νίκου Αραπάκη, αλλά και στο μεταγενέστερο Στεφάνι Από Ασπάλαθο της Σ Θεοδωρίδου.

Ένα ακόμη ζήτημα που δε συναντάμε σε ελληνόφωνη βιβλιογραφία είναι η εστίαση στο δράμα που βίωσαν οι Γερμανοί πολίτες με την ήττα του Άξονα το 1945, ειδικότερα με την είσοδο του Κόκκινου Στρατού στα γερμανικά εδάφη...
Σύγγραμματα που εστίασαν σε αυτό ήταν η Δρέσδη του αμφιλεγόμενου D. Irving, καθώς και η εργασία του Beevor "Βερολίνο 1945"!
           Είναι τόλμημα που η Ελληνίδα Πασχαλία Τραυλού αναδεικνύει βάρβαρες πράξεις που διεπράχθησαν εις βάρος και αθώων Γερμανών, μέσα από το οικογενειακό δράμα του ήρωά της, Καρλ.
Ο ανθρώπινος πόνος και τα δεινά του πολέμου είναι ίδια για όλα τα έθνη!


Πέρα από την ιστορική πλευρά όμως, στο προσκήνιο έρχονται ηθικά ζητήματα με τους ήρωες να παλεύουν στα μαρμαρένια αλώνια της Συνείδησης...
            Μια πάλη που ανέδειξε ηττημένους, αθόρυβους δημίους, απροσδόκητους ήρωες.
Πάνω απ'όλα μια "οικειοθελής 'σταύρωση' ", που σηματοδοτεί την επιστροφή στον "θείο προορισμό" του ανθρώπου κι εξαγνίζει!
Η Πασχαλία Τραυλού αποδεικνύεται ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής, διεισδύοντας με ανάγλυφα ψυχογραφήματα στις αδυναμίες και το μεγαλείο των ηρώων της.

Μια ακόμη σημαντική παράμετρος του έργου είναι η μέθεξη του ανθρώπου με την Τέχνη, εκείνη την "κόρη της αιωνιότητας" που τολμάει να δαμάζει τον χρόνο...
       Έτσι ο Καρλ Λούντβιχ βιώνει την Τέχνη εκείνη που κυοφορεί σύμπαντα με τη ζωοδότρια πνοή της κι αναμετράται με το απόλυτο!
Η συγγραφική σμίλη της Πασχαλίας Τραυλού σφυρηλατεί τον κοσμογονικό δεσμό ανάμεσα στον Δημιουργό και τη μυσταγωγία της Τέχνης, προσδίδοντάς της την ατμόσφαιρα "άχραντου μυστηρίου"...
Η πένα της φιλοτεχνεί εξαίσια αριστουργήματα γλυπτικής, με το μάρμαρο να αποκτά φλόγα και ψυχική υπόσταση μέσα από την αγάπη του Καλλιτέχνη!
        Η οπτική αυτή θυμίζει κάτι από τη σχέση του αθώου ζωγράφου Μπαζίλε με την Τέχνη του στο Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρει ,ενώ αναβιώνει ξανά στη βραβευμένη Καρδερίνα της Ταρττ (2014).

Από τεχνικής απόψεως, κυρίαρχο στοιχείο στα "Ρόδα Της Σιωπής", όπως και σε όλα τα βιβλία της Τραυλού είναι η "δεσποτεία" της γλώσσας...
Μια γλώσσα κεντημένη βελονιά-βελονιά σε σπάνιας ομορφιάς λεκτικό υφαντό, προσεγμένη στη λεπτομέρεια σαν την πιο ακριβή δαντέλα...

Ένα αντιπολεμικό βιβλίο που, πραγματικά, θα το απολαύσετε από κάθε άποψη -αισθηματική, ιστορική και υπαρξιακή ακόμη!

Γι αυτό μην... "τρομάξετε" από τη μεγάλη του έκταση και τη διεξοδικά αναλυτική διάθεση του κειμένου!
Ετοιμαστείτε για ένα σεργιάνι στους κήπους της ανθρώπινης ψυχής όπου ανθίζουν τα πιο απροσδόκητα ρόδα της αγάπης!

Τα Ρόδα Της Σιωπής αποτελούν ένα από τα βαθιά βιβλία που θα αγγίξουν την καρδιά κάθε αναγνώστη και θα χαραχθούν ανεξίτηλα στην ψυχή του, σκορπώντας το άρωμα των ευγενέστερων ιδανικών του Ανθρώπου!

Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2015

ΜΑΙΡΗ ΚΟΝΤΖΟΓΛΟΥ, Περπάτα με τον Άγγελό Σου

                                          Περπάτα Με Τον Άγγελό Σου, Μαίρη Κόντζογλου
                                                  Eίδος: Κοινωνικό
                                                 Βαθμολογία: 9/10
                                           
                                                
Ύστερα από το Μέλι Το Θαλασσινό, η Μαίρη Κόντζογλου, πρόσφερε στο κοινό ένα από τα πιο ξεχωριστά βιβλία της δεκαετίας, ένα βιβλίο παραδεισένιο!
Το Περπάτα Με Τον Άγγελό Σου είναι από τα βιβλία που αλλάζουν τον...βηματισμό της σκέψης μας!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Αρετή Ειρηναίου,δασκάλα από μια επαρχιακή πόλη της Βόρειας Ελλάδας, ζει μια ζωή προβλέψιμη σαν το μπεζ που χρωματίζει κάθε έκφανση της γκαρνταρόμπας και της καθημερινότητάς της!
Δυστυχώς για εκείνη, πλαισιώνεται από τον αδελφό της, Ηρακλή, ο οποίος έχει καταλήξει έρμαιο της ματαιόδοξης συζύγου του -Κάκιας...
Μοναδικός της σύντροφος, ο σκύλος,ο Αζόρ, και διάλειμμα στην καθημερινότητά της συνιστά η χορωδία" Σαπφώ" , όπου καθένας κουβαλά τα δικά του σκοτεινά μυστικά:
             Η φλογερή Τερέζα, ο Βορειοηπειρώτης Αργύρης, ο επηρμένος αλλά μεγαλόψυχος χορηγός Μενέλαος, ο Kυριάκος με τη λαϊκή ψυχή, η Ιφιγένεια το φωτεινό κορίτσι που βλέπει με τα μάτια της ψυχής και αντικρύζει το φως σε ένα πεντάγραμμο, ο συνεσταλμένος Αστέρης...
Όλα αυτά μέχρι που την προστασία της Αρετής αναλαμβάνει ένας άγγελος εξ ουρανού, ο Παραδεισάκης...
Ένας άγγελος ,γλυκός , μπριόζος , αντισυμβατικός και άκρως γκαφατζής, που θα τη συντροφεύσει σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας, με χίλια δυο ευτράπελα και τελικό προορισμό την ανθρωπιά! 
Μαζί του η Αρετή θα ανακαλύψει πως τελικά ο ουρανός δεν είναι μακρυά όταν έχεις οδηγό το αστέρι της αγάπης...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Τρισχαριτωμένο, τρυφερό και..."ζουμπουρλούδικο"(644 σελίδες!), σαν τα αναγεννησιακά αγγελούδια- έρωτακια των αναγεννησιακών αναπαραστάσεων, το "Περπάτα Με Τον Άγγελό Σου" της Μαίρης Κόντζογλου, προσφέρει στον αναγνώστη την ίδια ευφορία ψυχής με αυτά, τα ίδια "χρώματα, την ίδια αναζωογονητική τέρψη, το ίδιο χαμόγελο- που άλλοτε μετουσιώνεται σε τρανταχτό γέλιο, άλλοτε σε μορφασμό συγκίνησης ή και πικρού στοχασμού.

Ένα βιβλίο που ξεφεύγει εντελώς από τα τετριμμένα , σύλληψη εξαίσια και άκρως πρωτότυπη το Περπάτα Με Τον Άγγελό Σου είναι από τα μυθιστορήματα που κάνουν τη διαφορά!
        Παρά την αναλυτική διάθεση και το μεγάλο του μέγεθος το βιβλίο αυτό μας συντροφεύει ευχάριστα και άκρως διδακτικά, αφήνοντας μια γεύση νοσταλγίας, όταν αποχωριστούμε-αναγκαστικά- τους αξέχαστους ήρωές του!
      
Από την πρώτη σελίδα το βιβλίο αρπάζει τον αναγνώστη, βάζοντάς τον σε έναν μοναδικό κόσμο, γεμάτο φαντασία και τρυφερότητα!
Από τις πρώτες σελίδες το βιβλίο αναβλύζει ένα χιούμορ πνευματώδες, διάσπαρτο έξυπνες ατάκες από όλο το φάσμα της σύγχρονης ζωής- στο στιλ που λατρέψαμε σε μερικά θρυλικά σίριαλ των προηγούμενων δεκαετιών.
Η θεατρικότητα στην αφήγηση, καθιστά την αφήγηση έντονα "βιωματική" για τον αναγνώστη.

Κεντρικός ήρωας του βιβλίου είναι ένα πλάσμα μοναδικό.Ένας άγγελος!
Ο άγγελος που έχει αναλάβει την προστασία της πρωταγωνίστριας Αρετής Ειρηναίου, ο Παραδεισάκης, που εποπτεύει τα πάντα!
Γκαφατζής, ατίθασος και οξυδερκής ο Παραδεισάκης προσδίδει μια αθωότητα που απαλύνει σκληρές αλήθειες και σαρκάζει τα κακώς κείμενα!
Στο πλάι του Παραδεισάκη, ο συβιλλικός σκύλος της Αρετής, Αζόρ, και σε περιορισμένη κλίμακα αντικείμενα, που κι αυτά... παρατηρούν και κρίνουν τον παραλογισμό των ανθρώπων!
Το στοιχείο αυτό του ανιμισμού χαρίζει στο κείμενο μια απολαυστική πινελία παραμυθιού που χαλαρώνει και τέρπει τον αναγνώστη:  
Μαζί με τον καυστικό σκύλο της Αρετής, Αζόρ, ο άγγελος Παραδεισάκης σχηματίζει ένα αχτύπητο δίδυμο, που με παρέπεμψε στις αριστουργηματικές ταινίες της Disney!
             Σε αυτές, γύρω από το πρωταγωνιστικό ζευγάρι, υπάρχει πάντα ένα δίδυμο από συνήθως προσωποποιημένα ζώα ή αντικείμενα, τα οποία προσδίδουν χιούμορ, σαρκασμό και βοηθούν τους ήρωες στην αυτοκρίτική και στη λύση, αποθεώνοντας την έννοια της φιλίας
("Μπαγκίρα"-"Μπαλού" στον "Μόγλη" / "Φούσκας"- "Σεμπαστιάν" στη "Μικρή Γοργόνα" / "Μεσιέ Φουφου" -"Τικιτάκας" στην "Πεντάμορφη" /  "Πούμπα- Τιμος" στον "Βασιλία των Λιονταριών" / "Ολαφ"-"Τάρανδος" στο "FROZEN" κλπ)!
        Παρόμοιο ρόλο λοιπόν έχουν στο "Περπάτα..." ο άγγελος και ο σκύλος, προσωποποιώντας- και οι δυο- την αθωότητα, που κατά την ενηλικίωσή μας οι άνθρωποι απαρνηθήκαμε- ενδίδοντας τελικά οι ίδιοι στο κτήνος- αντί για τον "ουράνιο προορισμό" μας.
O Αζόρ και ο άγγελος Παραδεισάκης ηχούν σαν ξεχασμένο τραγούδι των παιδικών μας χρόνων και σαν τη λαική σοφία μιας αγαπημένης γιαγιάς ταυτόχρονα...
          Ειδικότερα η παρουσία του Αζόρ κι η ανύψωσή του στο έργο ολόκληρο απηχεί την οπτική του Φραγκίσκου της Ασσίζης, του Φτωχουλη του Θεόυ και του Αλσατού ιεραπόστολου Αλβέρτου Σβάιτσερ για τα ζώα που περιλαμβάνονται κι αυτά ισότιμα στην αγαπητική φύση του χριστιανικού τρόπου σκέψης...
Είναι ίδιον αρετής όταν ο άνθρωπος προστατεύει κ σέβεται τα ζωα κ την Πλαση γυρω του.
Αλλωστε τα ζωα εχουν "προστάτη" τον Άγιο Μάμα που κλήθηκε να ζήσει σε σπήλαιο με αγρίμια.
Σίγουρα, "τούτοι οι δυο" ο Αζορ κ ο Παραδεισακης  συνιστούν το πιο δυνατό και ξεχωριστό συγγραφικό εύρημα του βιβλίου...
Αξιαγάπητοι, αξέχαστοι, αχώριστοι παραμένουν στη συνείδηση του αναγνώστη, για πολύ αφότου κλείσει το βιβλίο αυτό!
Στο ύφος του γενικά, το "Περπάτα με τον Άγγελό Σου" θυμίζει το "Κάτω από την Καρδιά σου" της Βούλας Μάστορη, όπου σε μια υπέρβαση των φυσικών νόμων , ένα αθώο έμβρυο παρακολουθεί τη δικτατορία κι αρνείται να γεννηθεί ως την επάνοδο της Δημοκρατίας.

Παρ'όλη την γλυκιά του "παιδικότητα" όμως, το Περπάτα είναι ένα βαθιά κοινωνικό βιβλίο.
Μέσα από μερικούς αντιπροσωπευτικούς χαρακτήρες , η συγγραφέας ανατέμνει μια τυπική επαρχιακή πόλη με τους πιο χαρακτηριστικούς ανθρωπότυπους...
Δεν υπάρχει,λοιπόν, κοινωνικό θέμα που να μη θίγεται σε αυτό το βιβλίο!
        Στις σελίδες του συναντάμε απερίφραστα τον υλισμό καθώς και τις διακυμάνσεις των οικογενειακών σχέσεων που συνιστούν ψηφιδωτά από μικρές καθημερινές τραγωδίες...
            Συναντάμε την επικούρεια ηδονή , στα όρια της ωμότητας αντάμα με έναν λυρισμό από αλλοτινές εποχές.
         Με έναν τρόπο διεισδυτικό και τρυφερό αναδεικνύονται, επίσης, οι ψυχικές συγκρούσεις που βιώνει ένα ΑμεΑ,και το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμά του στον έρωτα και...-γιατί όχι;- στην ευτυχία!
          Κάτι άλλο που το κείμενο κατορθώνει να υπερκεράσει, είναι ο σκληρός ρατσισμός, όπως τον βιώνει ο μετανάστης σε μια αφιλόξενη πολλές φορές κοινωνία, αλλά και μέλη ευπαθών ομάδων σαν τον μικρό και ταλαντούχο Έντρι,με το διαπεραστικό βλέμμα... 
            Το θέμα που όμως συναντάμε με τον πλέον δραματικό και πειστικό τρόπο είναι εκείνο της παιδικής κακοποίησης και ανατριχιάζουμε διαπιστώνοντας πως αυτό μπορεί να αποσυνθέσει πλήρως την ψυχική ισορροπία ενός αθώου.
         Κεντρικός άξονας όμως του έργου είναι η προσπάθεια του ατόμου να βρει την ταυτότητά του και να αυτονομηθεί από τις προσδοκίες των άλλων και την εύκολη θυματοποίηση...
        Η κεντρική ηρωίδα, Αρετή, δοκιμάζει τις δυνάμεις της με την παιδαγωγική μέθοδο trial and error -σε μια πορεία που αποδεικνύεται ταξίδι αυτογνωσίας, και αυτόβουλης προσφοράς!
        Το κείμενο ολόκληρο, λοιπόν, αναβλύζει κατανόηση στον πάσχοντα άνθρωπο και σε αγκαλιαζει με τη ζεστή παραμυθία του επιδέσμου πάνω σε χαίνουσες πληγές...
        Ένα βιβλίο που μας διδάσκει γλυκά να βλέπουμε πίσω από μια ενοχλητική ίσως επιφάνεια το κρυμμένο τραύμα κ να απλώνουμε το χέρι σε χάδι -όχι σε επίκριση.
        Όλα αυτά, μέσα από διαχρονικές μελωδίες του Χατζιδάκι , του Θεοδωράκη και της λαϊκής παράδοσης, όπως τα συνοδεύει το απόκοσμο πιάνο της γλυκιάς Ιφιγένειας...
      Μαζί με την Αρετή Ειρηναίου, τελικά , αλλάζουν όλοι- και πολύ περισσότερο εμείς οι αναγνώστες:
Με την κάθαρση των ηρώων ανακαλύπτουμε τη ζωοδότρια δύναμη της Ανθρωπιάς και συμπεραίνουμε ότι "από μηχανής θεοί δεν υπάρχουν" και κάθε άνθρωπος πρέπει να πάρει τη ζωή του στα χέρια του για να διεκδικήσει την αλήθεια του εαυτόυ του!
          Ένα φινάλε συγκλόνιστικό που θα φέρει δάκρυα τρυφερότητας και ατόφιας συγκίνησης στα μάτια σας αποκαλύπτοντας την προαιώνια αλήθεια:
      Πως ο μόνος τρόπος να πετάξεις και να "βρεις " τον Θεό, είναι να ενδώσεις στην ΑΓΑΠΗ προς κάθετι που σε περιτριγυρίζει- κι ας πονάει λιγάκι αυτή η παραχώρηση του Εγώ σου...

Να συγχαρώ τη συγγραφέα για το υπέροχο μυθιστόρημά της και τους αξιολάτρευτους "χάρτινους φίλους που μας χάρισε -συντρόφους για μια ζωή!!!
Οπωσδήποτε, ανακαλύψτε τους και... περπατήστε κι εσείς μαζί τους!


Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2015

Γκαστον Λερού, ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΟΠΕΡΑΣ

                                      Το Φάντασμα Της Όπερας, Gaston Leauroux

                                           Κατηγορία    : Kλασσική Λογοτεχνία
                                            Είδος: Ρομαντικό Θρίλερ
                                             Βαθμολογία: 10/10 !

                                            
Εκδότης  ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ- ΛΙΒΑΝΗΣ
Πρωτότυπος Τίτλος Le Fantome de l 'Opera
Μετάφραση  Κλαμπατσέα Άντα
Σελίδες  458
Κατηγορία Αστυνομική Λογοτεχνία
Ημερομηνία Έκδοσης 2004
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ - Φθινόπωρο του 2017!!

Εκδόθηκε 23 Σεπτεμβρίου 1909- κι όμως!!!
Τόσα χρόνια μετά, συνεχίζει να μαγεύει παγκοσμίως με τη ζοφερή του σαγήνη και τους αξεπέραστους ,ευρηματικούς χαρακτήρες - είτε μέσα από απειράριθμες μεταφράσεις, είτε πάνω στη θεατρική σκηνή ως το κορυφαίο μιούζικαλ του Andrew Loyd Weber, είτε στο σινεμά.
Ασφαλώς πρόκειται για το «Φάντασμα της Όπερας», του Γαλλου συγγραφέα Γκαστόν Λερού- το θρυλικό μυθιστόρημα γοτθικού μυστηρίου, που αποτέλεσε έμπνευση για το κορυφαίο, [ομώνυμο] μιούζικαλ όλων των εποχών!


ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τέλη του 19ου αιώνα, η Όπερα του Παρισιού κυοφορεί στα πέτρινα σπλάχνα της ένα μυστικό θανάσιμο που απειλεί τον αστραφτερό της κόσμο…
          Ένας κόσμος παράλληλος, ένα άβατο που κρύβει μίσος, με τη μυστική του Λίμνη να καθρεφτίζει την τερατώδη όψη εκείνου, μακρυά από τα αδιάκριτα βλέμματα…
          Ανεξήγητα ατυχήματα σε σχέση με το «απαράβατο Θεωρείο 5» της Όπερας Γκαρνιέ σκορπίζουν τον θρύλο του «Φαντάσματος» τη στιγμή που εκεί καταφθάνει η αφελής, ταλαντούχα Κριστίν Νταέ.
               Η μυστηριώδης παρουσία, που κινεί τα νήματα στον μικρόκοσμο της Όπερας γίνεται τελικά ο σπουδαίος Δάσκαλος για την ανύποπτη Κριστίν , ο «Άγγελος της Μουσικής» που τη μυεί στην Τέχνη και την οδηγεί ως την απόλυτη επιτυχία.
           Μια απαγωγή αποκαλύπτει τελικά, πως πίσω από το «Φάντασμα» κρύβεται μια ασύλληπτη ανθρώπινη τραγωδία και ένα παράφορο πάθος που απειλεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα…
         Κι αυτό που θα μείνει στο τέλος είναι- τρομακτικός και ουράνιος μαζί- ο Ύμνος του «Έρωτα- Θριαμβευτή»…


                                                               

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
  Δε χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις για το πασίγνωστο Φάντασμα της Όπερας" του Γκαστόν Λερού.
           Πρόκειται για τον λαμπρότερο συνδυασμό αστυνομικού θρίλερ και ψυχογραφήματος, διαποτισμένου με έναν γοτθικό ρομαντισμό που σπαράσσει την καρδιά σου ως τα τρίσβαθα!
          Μια αγωνιώδης περιπλάνηση στα άδυτα του εγκλήματος και της ανθρώπινης ψυχής, ένας ύμνος στη Μουσική και στον Έρωτα!
   Το «Φάντασμα της Όπερας» αποτελεί την τρανότερη απόδειξη πως η αστυνομική λογοτεχνία μπορεί πραγματικά να αγγίξει όλο το μεγαλείο του Κλασσικού, να ανυψωθεί ως τη φιλοσοφία και να συγκινήσει τελικά τον καθένα- όχι μονάχα το «εξειδικευμένο» κοινό της…
                Όνειρο και δράμα, φαντασία και αγωνία ισορροπούν ιδανικά σε μια πρωτότυπη σύνθεση που προέκυψε τόσο απρόσμενα:
Ο Λερού εμπνεύστηκε το μυθιστόρημα του καταρχήν όταν ως ανταποκριτής της Λε Ματέν κάλυπτε την Υπόθεση της Οπερας του Παρισιού όπου στα υπόγειά της στεγάστηκε κελί για στασιαστές της Κομμούνας του Παρισιού (Εξέγερση Εθνοφρουράς κι εργατών του Παρισιού). Από κει ξεκίνησαν όλα κι έτσι γεννήθηκε το μυθιοστόρημα αυτό!

Oλα "στο Φάντασμα της Οπερας" εκτυλίσσονται σε παράλληλες αφηγήσεις-ηρώων παρατηρητών που σχηματοποιούν το πορτρέτο του βασικού ήρωα -τεχνική που σαν παζλ δίνει την πλήρη εικόνα όπως στα Wathering Heights της Μπροντέ για παράδειγμα).
            Σκηνικό του δράματος στο βιβλίο του Λερού είναι η επιβλητική Όπερα Garnier του Παρισιού.
Απόλυτα εναρμονισμένο, δηλαδη, με την επικαιρότητα του 1908 όπου η Όπερα του Παρισιού ήταν ένα ακριβό στολίδι χλιδής κι ένας ναός της Τέχνης- σύμβολο ένδοξο της πολιτισμικής άνθισης ολόκληρης της Γαλλίας, αλλά με τα υπόγειά της να έχουν υπάρξει τόποι κράτησης εξεγερμένων τοπυ Παρισιού.
Όμως εδώ, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται:
Κουρτίνες από ακριβό ύφασμα- πορφυρές από το βελούδο ή το αίμα;
Ένας βαρύτιμος πολυέλαιος, που ως μετεωρίτης φλεγόμενος σηματοδοτεί τον όλεθρο.
Οι κατακόμβες αναστενάζουν από οδύνη...
Μια σκιά παραμονεύει τη μικρή, εκκολαπτόμενη σοπράνο.
          Κι όσο αγωνιούμε για τη  αδιόρατη απειλή, μάς τυλίγουν βιολιά, ο στιβαρός ήχος του κλειδοκύμβαλου ,κι η θεόπνευστη Λύρα του Ορφέα...
          Ο Γκαστόν Λερού μας σεργιανά στο μεγαλείο της Μουσικής και πλέκει αριστοτεχνικά τον εφιάλτη, αξιοποιώντας ως αλληγορικές ψηφίδες του "παζλ" αριστουργήματα της Κλασσικής Μουσικής και του Θεάτρου.
Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει, λοιπόν, το δράμα του, μέσα από την παραβολική παρουσίαση έργων, όπως η Μαργαρίτα του Γκονέ,
ο κολασμένος Φάουστ,
 η στοιχειωμένη Κοπέλια,
ο Σικελικός Εσπερινός του Βέρντι, 
η Λουκρητία Βοργία, 
ενόσο ο δικός του "Νεκρός" προσδοκά ως "Λάζαρος" την Ανάσταση του- (χωρίς να ξέρουμε σίγουρα αν ο συγγραφέας εννοεί τον Λάζαρο του Σούμπερτ ή τη σύνθεση La Resurrection de Lazare από τον Raoul Pugno  στα 1879...*.)
            Κάπως έτσι, η Tέχνη στον Λερού γίνεται γέφυρα ανάμεσα στα χθόνια και στον Ουρανό, καθώς είναι ο τρόπος των θνητών να ψηλαφίσουν το θείο
Η Μουσική, όμως ταυτόχρονα μετουσιώνεται και σε άρνηση της ζωής , σε εκδικητική μανία, και ποινή ισόβια:
Εδώ, το Τραγούδι της Ζωής συμπλέκεται με τις συγχορδίες του Άδη, όσο καταβυθιζόμαστε στα άδυτα της Όπερας- σε έναν κόσμο βγαλμένο από τη Θεία Κωμωδία του Dante Alligueri...


Και σαν χορός σε Αρχαία Τραγωδία, διαβαίνουν τούτο το αναπόδραστο "Καθαρτήριο της Μουσικής, πρόσωπα ανυποψίαστα και συνένοχα, αποζητώντας τον χαμό ή τη λύτρωση:
Ο παράφορος Ραούλ(Raoul, Vicomte de Chagny),που αναζητά τον αδελφό του και τον παιδικό του έρωτα
η μαντάμ Ζυρί, 
και -παντεπόπτης ,θαρρείς- 
ο σπινθηροβόλος, "εξωτικός" Πέρσης- 
με την απόκρυφη γνώση μιας "Αριάδνης"- να φωτίζει σα λάμπα θυέλλης έναν λαβύρινθο ανελέητα θανάσιμο.
       Μέσα στα όλα η αέρινη κι εύθραυστη Κριστίν Νταέ (Christine Daae) στο μεγάλο Δίλημμα:
Από τη μια ένας έρωτας γήινος, αθώος και τρυφερός 
Από την άλλη, η ιερή φρίκη, η πρόκληση του απόλυτου!
Μια πρόκληση "αθανασίας, τόσο εκθαμβωτικά δυσβάσταχτη στη θνητή φύση, την προορισμένη για την ασφάλεια του "μέτριου"...
Κριστίν ,Ραούλ, Πέρσης:Αναζητούν απαντήσεις και βιώνουν πόθους καθημερινούς:
             "Ναυαγοί της Στύγας" όλοι τους, προσμένουν την ετυμηγορία του σκοτεινού "Βαρκάρη", που κινεί τη ζωή και τον θάνατο.
Μια "ετυμηγορία" που εκκινεί από το μίσος και ζητεί την "aπάντηση" στην απώτατη Αγάπη...
    Αυτός δεν είναι παρά ο Έρικ, ο αιρετικός πρωταγωνιστής του Leroux, που δεν έχει όμοιό του στα λογοτεχνικά χρονικά!
Ο Έρικ είναι ένα πλάσμα βγαλμένο από τα απώτατα ερέβη της ανθρώπινης ύπαρξης!
Ένας κληρωτός της κόλασης, ζυμωμένος με τον θάνατο- που επιμένει αμετανόητα να ατενίζει τον Ουρανό! 
             Ο απεχθής Έρικ είναι ο μεγάλος έκπτωτος, ο μεγάλος περιθωριακός, που κλείδωσαν γι' αυτόν ερμητικά όλες οι πόρτες! 
Είναι ο μεγάλος Ξένος: 
Ο Διαφορετικός που η κοινωνία τον έχρισε "τέρας" κι εκείνος της επέστρεψε τούτη την "αυτοεκπληρούμενη προφητεία", "πρόθυμος καθρέφτης" της σκληρότητάς της! 
"Πορτρέτο" ανηλεώς φιλάληθες, ο "αποκρουστικός" Έρικ ξεμπροστιάζει τον  κοινωνικό ευγονισμό, που ζητά να συντρίψει τις αποκλίσεις από τον χειραγωγήσιμο μέσο όρο.
        Σε μια κοινωνία που του ματαιώνει την ταυτότητα του ο Ιδιοφυής Μουσικός Έρικ βιώνει το παθος και την αλήθεια του- κι ας του κοστίζει την απόλυτη μόνωση.

Ο Έρικ, από ψυχαναλυτική σκοπιά συμβολίζει το εσωτερικό σκοτάδι του καθενός, τις πιο σκοτεινές γωνιές του ασυνειδήτου- του φροϋδικού μας id- όπως αυτό ισορροπεί την αλήθεια μας κι αναζητά την πλήρωσή του:

Αυτήν την εσωτερική ασχήμια που όλοι μας τρέμουμε κι αναβάλλουμε να αντιμετωπίσουμε, μένοντας μακρυά από την "ομορφιά" που μας ανήκει, και το γνώθι σ'αυτόν που τη γεννά: 
            Στη λογοτεχνική ύπαρξη του Έρικ, δηλαδή, συμπυκνώνονται καλειδοσκοπικά οι φωτοσκιάσεις της ανθρώπινης ψυχής, όπως εκείνη ταλαντεύεται ανάμεσα στο Σκότος και στο Φως ,στο Καλό και στο Κακό στη Δημιουργία και την Καταστροφή.
Κι όμως ο Έρικ παραμένει ένα πλάσμα σαγηνευτικά ακέραιο... 
Ένα πλάσμα που βιώνει την απόλυτη Ασχήμια και αναρριχάται  από αυτήν ηρωικά, για να πετάξει με τσακισμένα -μα περήφανα φτερά- ως την απρόσιτη Ομορφιά- σε ένα "τέλος θριαμβευτικό, που παιανίζει την Ανάσταση"! 
              Γιατί...ο Έρικ- πέρα και πάνω απ'όλα -προσωποποιεί την αέναη πάλη ανάμεσα στον Άγγελο και στον Δαίμονα που μένεται από καταβολής κόσμου:
Εδώ χρίζεται ξεκάθαρα ο Νικητής, ο "Θριαμβευτής", και η "μεγαλεπήβολη σύνθεση" του Έρικ ολοκληρώνεται στο κρεσέντο μιας παράξενης Θυσίας, δείχνοντας πως δεν υπάρχει άλλη Οδός "θέωσης", από τον οικειοθελή Γολγοθά για χάρη ενός Άλλου...
           Έτσι, ο παραμορφωμένος Έρικ βρίσκει τελικά το Πρόσωπό του, καταφάσκοντας την απόλυτη μέθεξη με το Μυστήριο του Έρωτα.
Είναι η αφορμή που τον βγάζει από τη μόνωση που τόσο μισούσε κατά βάθος:
"Ο Άνθρωπος που ζει μόνος του είναι ή θηρίο ή θεός" ορίζει ο Αριστοτέλης, και ο αποδιωγμένος Έρικ, που χρίστηκε "θηρίο" από τους ανθρώπους, αποζητά διακαώς τον "θεό" που υπάρχει μέσα στον άνθρωπο!!!
Ο Έρικ , λοιπόν, πέρα από την Τέχνη του και μέσω αυτής επιζητεί  τη Συνάντηση με τον Άλλον,δηλαδή  τη θεϊκή πνοή της αγάπης- και με την Κριστίν Νταέ παίρνει το ρίσκο να την διεκδικήσει, βγαίνοντας από την ασφάλεια της μοναξιάς του:

Προσφέρει στην αγαπημένη του τον "πλούτο" του, δηλαδή τη Γνώση.O,τι έχει και δεν έχει!
Την φροντίζει και την προσκυνά ευλαβικά, χωρίς να αξιώσει τίποτα- ακόμη κι όταν αυτή βρέθηκε ανυπεράσπιστη στα χέρια του...
Ο Έρικ βιώνει τον έρωτά του με την "Άκρα Ταπείνωση" που ζητά η ευαγγελική περικοπή, νικώντας κατά κράτος τον πειρασμό να εξουσιάσει, όπως συνήθως προτιμάμε στις σχέσεις.
Η ανυπότακτη Ιδιοφυΐα, λοιπόν, γίνεται άφοβος Προσκυνητής της Αγάπης σε απόλυτη Παραχώρηση εαυτού, όπως μόνο οι λαβωμένοι ξέρουν να είναι...
Ο Έρικ κοινωνός της ανώτατης "Ευλογίας", όπως μόνο οι "καταραμένοι από τους ανθρώπους" μπορούν να γίνουν!
Ένας "ωραίος" αμαρτωλός, που αναδύθηκε από τα Σκότη και άγιασε στο Μαρτύριο του Έρωτά του, όσο ελάχιστοι "ενάρετοι" μπόρεσαν στον εγκρατή τους βίο...

      O τερατόμορφος Έρικ του Γκαστόν Λερού μας διδάσκει την Ομορφιά, που μόνο οι Πληγές μπορούν να "ζωγραφίσουν".
Την Αληθινή Ομορφιά.Την απρόσιτη στην ατσαλάκωτη συμμετρία...
Αυτός είναι ο τρομερός Έρικ:
Μια πρόκληση να σπάσουμε- όπως αυτός- την ασφάλεια του εγωισμού μας και να καούμε στη φωτιά του Έρωτα- για να γίνουμε φως στη νύχτα κάποιων άλλων -(παραφράζοντας και τον Χικμέτ). 
Αυτός είναι ο Έρικ:
O "Ιδανικός και... Πανάξιος Εραστής" της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας!
To αξέχαστο,απέραντα τραγικό "Φάντασμα", που αξίζει όσο λίγοι να λέγεται Άνθρωπος...

Εδώ, ας σημειωθεί πως ο Γκαστόν Λερού εμπνεύστηκε τον ήρωά του από έναν νεαρό Γάλλο πιανίστα, ονόματι Έρνεστ και τον εβαλε στα υπόγεια της Όπερας που κάποτε υπήρξαν και περιστασιακή φυλακή.
Ο φημολογούμενος Ερνστ έχασε την αγαπημένη του από φωτιά στο Ωδείο της Οδού Πελετιέ, η οποία άφησε τον ίδιο με καμμένο πρόσωπο.
         Στις 28 Οκτωβρίου του 1873, ο Ερνεστ κατέφυγε στα υπόγεια της Όπερας, όπου έζησε ως τέλος της ζωής του, συνθέτοντας ένα μνημειώδες έργο στον Έρωτα και τον Θάνατο.Η σωρός του δε βρέθηκε.
Θρύλος ή πραγματικότητα ένα είναι βέβαιο:
Πως λαμπρά πνεύματα σαν του Λερού μπορούν μέσω της Τέχνης να ανυψώνουν τον "Κληρωτό του Χώματος" ως το Αληθινό Φως, ατενίζοντας την πολυπόθητη "θέωσή" του!

                                        Ελισσάβετ  Δέδε
  


                                   ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ                              
               GASTON LEROUX - ΓΚΑΣΤΟΝ ΛΕΡΟΥ (Παρίσι 6 Μαίου 1868 - Νίκαια 15 Απριλίου 1927) 
Ο Γκαστόν Λερού ήταν Γάλλος συγγραφέας και δημοσιογράφος. 
Αρχικά δούλεψε ως δικαστικός ρεπόρτερ στην εφημερίδα "Ηχώ" του Παρισιού και αργότερα ως κριτικός θεάτρου. 
Το 1905, ως επίσημος ανταποκριτής της εφημερίδας "Λε Ματέν", πήγε στη Ρωσία και κάλυψε τις πρώτες εξεγέρσεις εναντίον του τσάρου, ενώ ταξίδεψε σε Ισπανία και Μαρόκο.
Μια άλλη υπόθεση που κάλυψε ήταν αυτή της όπερας του Παρισιού, γιατί στο υπόγειά της φυλακίστηκαν συμμετέχοντες στην Κομμούνα του Παρισιού.  
Το 1907 , ο Λερού εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία και στράφηκε στη συγγραφή βιβλίων. 
Έγραψε πολλά μυθιστορήματα και κάποια θεατρικά έργα. 
Το πρώτο του βιβλίο ήταν το "Μυστήριο του κίτρινου δωματίου", ενώ το πιο γνωστό του έργο είναι το "Φάντασμα της όπερας", το οποίο έχει ανεβεί πολλές φορές στη σκηνή κι έχουν γυριστεί πολλές ταινίες που βασίζονται σ` αυτό αλλά και το πιο γνωστό μιούζικαλ όλων των εποχών σε μουσική Andrew Loyd Weber. 
Το 1919 ο Λερού δημιούργησε τη δική του εταιρεία παραγωγής ταινιών.
 Άλλα έργα του είναι τα εξής: 
"Ο άνθρωπος που είδε το διάβολο", 
"Το στοιχειωμένο κάθισμα", 
"Η διπλή ζωή του Θεόφραστου Λονγκέ" Παντρεύτηκε δυο φορές .

                            
*Θα υπάρξει ξεχωριστό άρθρο για τις αποδόσεις του έργου στο σινεμά...

*(Πηγή σχετικά με τον "Λάζαρο""Λέσχη Του Βιβλίου -αρθρο Νικολέτα Μποντιόλη)

ΓΙΩΤΑ ΓΟΥΒΕΛΗ, Το Κεντρί Της Πεταλούδας

                                          Το Κεντρί Της Πεταλούδας, Γιώτα Γουβέλη
                                                  Είδος: Aισθηματικό
                                                  Βαθμολογία: 8/10
                                             
     
H Γιώτα Γουβέλη, εδώ και χρόνια έχει κατακτήσει το αναγνωστικό κοινο με τις δυναμικότατες ιστορίες της.
Το καλοκαίρι, κέρδισε τις εντυπώσεις με το νεό της βιβλίο Η Πρώτη Κυρία!
Φέτος τον χειμώνα, επανεκδόθηκε σε trade εκδοχή ένα από τα πιο ξεχωριστά της βιβλία, που αγαπήθηκαν πολύ, Το Κεντρί Της Πεταλούδας".
Φέρνοντας στο προσκήνιο τη Γυναίκα, το βιβλίο αυτό έρχεται να διερευνήσει την επίδραση μιας στιγμιαίας απόφασης, που σα χιονοστιβάδα μπορεί να συμπαρασύρει και να σκορπίσει ζωές στον άνεμο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σόνια- Φωτεινή-Καίτη.
Η μοίρα τους συνδεδεμένη άρρηκτα από το νήμα μιας στιγμιαίας Τρεις γυναίκες τα χρόνια της Μεταπολίτευσης.

         Η 18χρονη Σόνια κάτοικος ενός επαρχιακού χωριού συμπαρασύρεται στη δίνη ενός φλογερού έρωτα για τον μηχανικό- ποιητή Σπύρο.
           Ωστόσο, τα σχέδια της μητέρας του,της δυναμικής Ρεββέκας, ανατρέπει τα όνειρα της Σόνιας, που ποτέ δεν μπόρεσε να συμβιβαστεί στο ασφυκτικό πλαίσιο της στενής επαρχίας.Μια τραγική εξέλιξη θα οδηγήσει τα βήματα της Σόνιας στην Αθήνα που αλλάζει διαρκώς.
            Πίσω θα μείνει η αδελφή της Φωτεινή, μια φιλήσυχη γυναίκα με ύψιστο ιδανικό την οικογενειακή αρμονία και την αποδοχή του κοινωνικού περίγυρού της.
Στο όνομα αυτού του ονείρου της, θα ανεχτεί μια τυραννική πεθερά και τη νοσηρή της προσκόλληση στον γιο της, που ροκανίζει τον γάμο και τις αντοχές της...
           Παράλληλα, η Καιτούλα θα πασχίσει να ξεφύγει από μια δεσποτική μάνα και την παρουσία ενός εγωκεντρικού αδελφού.
         Κι όλα αυτά στη σκιά του γερο- πλάτανου κι ενός μπάτη σκανδαλιάρη που σκορπίζει πάθη και ζωές σύμφωνα με τα καπρίτσια του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Γιώτα Γουβέλη με το "Κεντρί της Πεταλούδας" μάς χάρισε ένα ακόμη γυναικοκεντρικό μυθιστόρημα που στο επίκεντρο φέρνει τους ρόλους της γυναίκας στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Μάνα, Αδελφή, Ερωμένη και Καριερίστρια.
           Ρόλοι απαιτητικοί, άλλοτε οδυνηροί, που αντιπροσωπεύονται σε τρεις διαδοχικούς μονολόγους της Σόνιας ,της Φωτεινής και της Καίτης.
Πρώτη τον λόγο παίρνει η Σόνια, μια αντικομφορμίστρια που οι επιθυμίες της έρχονται σε σφοδρή σύγκρουση προς τις επιταγές της επαρχίας κι εκείνη κόβει βίαια τον ομφάλιο λώρο προς την πατρογονική εστία χωρίς ποτέ να μισήσει τον Σπύρο.
Η Σόνια εκπροσωπεί τη γυναίκα που παίρνει τη ζωή στα χέρια της και βιώνει τα προσωπικά της πάθη με όλες τις συνέπειες...
Σε βαθύτερο επίπεδο, η Σόνια προσωποποιεί την ίδια την ελληνική κοινωνία αρχές του '80, όπως μετασχηματίζεται, φέρνοντας νέες προκλήσεις για τη γυναίκα που βγαίνει δυναμικά στην αγορά εργασίας.

Η Φωτεινή που παίρνει τη σκυτάλη της αφήγησης από εκεί που της την παρέδωσε η Σόνια παρουσιάζοντας μια άλλη πλευρά της ιστορίας και ένα συνταρακτικό μυστικό.
Μέσα από τη Φωτεινή ξεμπροστιάζεται η οπισθοδρόμηση της επαρχίας που δεσμεύει τις ζωές στην υποκρισία και στον ετεροκαθορισμό.
Κυρίως σκιαγραφείται η νοσηρή προσκόλληση μιας μάνας στον γιο που δεν του επετράπη να "ενηλικιωθεί"-φαινόμενο πολύ συχνό αστην ελληνική πραγματικότητα.
Στη  ιστορία της Φωτεινής που είναι η πιο ενδοσκοπική από όλες, κορυφώνεται η τραγωδία και η φρίκη κυριαρχεί.

Η Καίτη έρχεται να ολοκληρώσει τον κύκλο, ιχνηλάτώντας την εποχή της επίπλαστης ευμάρειας, όπως αλλοτρίωσε τον Έλληνα -αρχές του 21ου αιώνα...
       Γενικά η Γιώτα Γουβέλη έχει την τάση να διαπραγματεύεται την πολιτική ατμόσφαιρα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και το παρασκήνιο μεγάλων πολιτικών σκανδάλων, τοποθετώντας τους ήρωες της στις μεγάλες ελίτ ( κόμματα, κανάλια-ως και στις Βρυξέλλες έφτασαν ηρωίδες άλλου της βιβλίου).
Στο Κεντρί τα πολιτικά παιχνίδια περιορίζονται κυρίως στο επίπεδο της μικροπολιτικής που κατευθύνει την πολιτική και οικονομική ζωή στην επαρχία, ενώ έχουμε μια ματιά στη διαφθορά του απλού πολίτη και στην έπαρση του νεοπλουτισμού, που κυριάρχησε στις αρχές του 2.000!

Αυτή η διαδοχή των τριών αφηγητριών στο Κεντρί, επιτείνει την εξέλιξη των γεγονότων και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον.
       Η υφολογική ομοιογένεια ωστόσο δεν αφήνει να φιλοτεχνηθούν τα ψυχολογικά πορτρέτα των τόσο διαφορετικών ηρωίδων σε όλες τους τις διακυμάνσεις με τη Φωτεινή να είναι η πιο παραστατική.
        Θα μπορούσαμε ακόμη να έχουμε μια πιο διεισδυτική ματιά στο άνομο πάθος που τόσο τραγικά κατηύθυνε τη ζωή των ηρώων έστω κι ερήμην τους.

Οι ηρωίδες στο Κεντρί, όπως είχε συμβεί και στην Πρώτη Κυρία , είναι γυναίκες δυναμικές, αρκετά σκληρές -χωρίς ξεχωριστές ευαισθησίες.
Δεν υπάρχει ιδιαίτερος ρομαντισμός στις ιστορίες της Γουβέλη ή σχέσεις που προσφέρουν αγαλλίαση ψυχής.
Στα -δύο τελευταία τουλάχιστον- έργα της Γουβέλη συναντάμε παραφορά και μια τραγικότητα διατρέχει όλες τις ηρωίδες.
Ζητήματα , όπως οι συγγενικές σχέσεις οι μονογονεικές οικογένειες και η θέση της γυναίκας σε ένα εναλλασσόμενο κοινωνικό γίγνεσθαι απασχολούν το βιβλίο αυτό. 

Το βιβλίο τελικά, πετυχαίνει να εμπνεύσει δυνατά συναισθήματα και να εστιάσει τον προβληματισμό του στον αρχικό στοχασμό:
Σε μια σύγχρονη , φρενήρη παραβολή η συγγραφέας ξετυλίγει το περιώνυμο φαινόμενο της Πεταλούδας και πώς μια ασήμαντη παρόρμηση μπορεί να πυροδοτήσει διαδοχικές τραγωδίες με κοσμογονικές συνέπειες για πολλούς ανθρώπους πέραν του εμφανούς πεδίου επιρροής μας.
         Με άλλα λόγια το βιβλίο της Γουβέλη διερευνά το μοιραίο στη ζωή μας με ένα φινάλε που επαναφέρει την τάξη των πραγμάτων με τρόπο που μόνο η ζωή ξέρει.
Ένα ακόμη συγγραφικό εύρημα, είναι τα ιντερμέντζα που έδιναν το ίσο στην ιστορία:
Μέσα απο ανιμιστική αφήγηση, έχουμε δυο προσωποποιημένα στοιχειά της φύσης να προοικονομούν με έμμετρους και παιγνιώδεις διαλόγους τις εξελίξεις.
Αυτό παραπέμπει στον αλληγορικό τόνο της δημοτικής μας ποίησης, όπου η φύση συμπάσχει με τα πάθη και κρίνει στοχαστικά τα ανθρώπινα.
Αυτό το στοιχείο "θυμοσοφίας" προσδίδει υποβλητικότητα και έναν ιδιότυπο λυρισμό στο έργο, προσεγγίζοντας έννοιες όπως η Ύβρις και ο Θάνατος με τη διορατικότητα των δημοτικών μας τραγουδιών.

Ένα είναι βέβαιο:Το Κεντρί της Πεταλούδας συνιστά ένα δυναμικό μυθιστόρημα που θα σας παρασύρει στη δίνη του, όπως μόνο το πανίσχυρο πέταγμα μιας φαινομενικά αδύναμης πεταλούδας μπορεί να κάνει.








ΤΖΙΝΑΝ ,Σκλάβα Του Ισλαμικού Κράτους

                                ΤΖΙΝΑΝ ,Σκλάβα Του Ισλαμικού Κράτους
                                      Είδος : Ιστορική Μαρτυρία
                                       Βαθμολογία 6/10
                                            
Εκδόσεις                 ΛΙΒΑΝΗ
Μετάφραση           Κουνινιώτη Ρένα
Σελίδες                  240
ISBN                      9789601429816
Hμερομηνία Έκδοσης  23/10/2015



Κατά καιρούς έχουν εκδοθεί πολλές μαρτυρίες γύρω από τις βαρβαρότητες που έχουν διαπράξει φανατικοί του Ισλαμ, καθώς και σχετικά με την πνιγηρή καθημερινότητα στα πλαίσια της μουσουλμανικής θεοκρατίας.
          Αυτά τα βιβλία υπήρξαν μια ιδιότυπη μόδα σε περιόδους που γνώρισαν έξαρση οι αντιπαραθέσεις Δύσης και Ισλάμ.
      Το πιο εμβληματικό δείγμα ήταν η τραγική μαρτυρία της Μπέτυ Μαχμουντί "Ποτέ Χωρίς Την Κόρη Μου",ενώ πολύ γοητευτική ήταν κι η μαρτυρία της έκπτωτης φυλακισμένης πριγκίπισσας Μαλίκα Ουφκίρ στη "Φυλακισμένη"...

Ακολούθησαν αρκετά βιβλία με θέμα τη θεοκρατία του Αγιατολάχ Χομεινί,ενώ το ενδιαφέρον για αυτήν τη θεματολογία αναζωπυρώθηκε μετά το χτύπημα της 11ης Σπετεμβρίου του 2001 και την καταδίωξη των Ταλιμπάν του Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Δυστυχώς η Δύση έχει -14χρόνια μετά- βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με τον εφιάλτη της ισλαμικής τρομοκρατίας που έχει ήδη μετατρέψει τη Μέση Ανατολή σε μια κόλαση φόβου,καταπίεσης και σφαγών.
         Στα πλαίσια αυτά έρχεται η νέα συγκλονιστική μαρτυρία από τα άδυτα του Ισλαμικού Κρατους:ΤΖΙΝΑΝ ,ΑΙΧΜΑΛΩΤΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Είναι η ιστορία της νεαρής Τζινάν από το Κουρδιστάν, που λίγο μετά τον γάμο της θα γνωρίσει τον ξεριζωμό από την πατρική εστία και θα απαχθεί από τους τζιχαντιστές.
           Είναι η συγκλονιστική ιστορία μιας γυναίκας που έμεινε εσώκλειστη στα κολαστήρια των τρομοκρατών, θαμμένη ζωντανή -νεκρή για 3 μήνες, όπως ο Προφήτης Ιωνάς, που ορίζει η κοινή παράδοση, στα σπλάχνα του κήτους.
       Το ίδιο θαυμαστά θα έρθει η απελευθέρωσή της ώστε κι η ίδια να κηρύξει την αλήθεια: 

Τον πόθο για την ελευθερία και τα ιδανικά της ειρήνης.
  Τη θηριωδία του ανθρώπου όταν αυτός εξωβελίσει το Λόγο και την καρδιά και τα αντικαταστήσει με ένα απρόσωπο φανατισμό, που θεοποιεί τα πιο φτηνά ένστικτά του.

Το βιβλίο σε γλώσσα εξαιρετικά απλή και χωρίς αναλύσεις που να κουράσουν , ιχνηλατεί τις παραδόσεις της κουρδικών καταβολών φυλής των Γεζίντι και τα παιδικά χρόνια της ηρωίδας στη σκιά του όρους Σιντζάρ.

Ενώ υπάρχει ένα πλαίσιο οικογενειακής ζεστασιάς και μια κοινωνία που δυτικότροπες ανέσεις προβάλλουν δειλά, οι σκοταδιστικές παραδόσεις ορθώνονται πάλι εξοργιστικές να υποβιβάσουν τη γυναίκα και τη βούλησή της.
        Μια κοινωνία που θεωρείται επίτευγμα για μια γυναίκα να πάει σχολείο ως τα 13 της πώς να μην παραμείνει σε επίπεδο απορριπτέα οπισθοδρομικό;

Ευτυχώς όμως,θα δούμε τουλαχιστόν τον έρωτα να βγαίνει νικητής απέναντι στην προοπτική ενός παράλογου γάμου...
        Ωστόσο οι μικρές μάχες της καθημερινότητας ακυρώνονται όταν ο εφιάλτης του Ισλαμικού Κράτους ορθώνεται μπροστά στους αθώους...

Σε κινηματογραφικούς ρυθμούς παρακολουθούμε τις μέρες της απαγωγής, που επιφυλάσσουν κακουχίες,κακοποίηση και την ύστατη θηριωδία ανθρώπων που έκαναν το Μίσος θρησκεία...
         Η στάση των τζιχαντιστών απέναντι στους αλλόθρησκους μόνο με το μένος των ναζί απέναντι στους Εβραίους μπορεί να συγκριθεί, αν σε αυτό προσθέσουμε τον αποκρουστικό πρωτογονισμό που διέπει τις ισλαμικές κοινωνίες ,όπως εξάλλου τον γνώρισε "καλα" κι ο μαρτυρικός ελληνισμός...(Δεν είναι τυχαίος ο θαυμασμός που ο ίδιος ο Αδόλφος Χίτλερ είχε εκφράσει προς το Ισλάμ, ούτε η φιλική του προσέγγιση με τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς των κατεκτημένων χωρών, όπως οι Βόσνιοι κλπ-αφού στα Ες Ες υπήρχε ειδική μεραρχία μουσουλμάνων με φέσι-αντί για το γνώριμο στρατιωτικό καπέλο τους!)

Η μαρτυρία της Τζινάν παντως, δεν έχει καμιά πολιτική προέκταση,είναι άμεσα βιωματική, ωστόσο και γι αυτό προβάλλει πιο σπαρακτική.
          Θυμίζει την μαρτυρία του Ηλία Βενέζη που μας χάρισε στο Νουμερο 31328, μεταφέροντας χωρίς περαιτέρω αναλύσεις- ατόφια την εμπειρία του Πόνου, του σωματικού άλγους, του αίματος ,της δίψας.
         Εμπειρίες που έντονα αναβίωσαν από το εφιαλτικό οδοιπορικό της ΤΖΙΝΑΝ κι ας μη διαθετει εκείνη τη γλωσσική δεινότητα του Βενέζη φυσικά...
         Γιατί ο Πόνος είναι πάνω από όλα,ο Πόνος έχει παγκόσμια γλώσσα,υπερβαίνει τον χρόνο, παραμένει ο απώτερος δυνάστης και δεν υπάρχει ίσως μεγαλύτερος πόνος από ένα ανθρώπινο ον που το μετατρέπουν σε αντικείμενο.
Όπως οι αιχμάλωτοι των αμελέ ταμπουρού στα 19-23, όπως σήμερα οι αλλόθρησκοι κι οι γυναίκες στα νύχια του Ισλαμικού Κρατους...

Δυστυχώς, η οργή που διακιολογημένα θα αισθανθεί ο αναγνώστης ,δεν είναι αρκετή...
         Τέτοια βιβλία-περα από πηγή ενημέρωσης, είναι χρήσιμα στην αφύπνιση όλων.
        Σε μια εποχή που ακόμη κι η Δύση ερωτοτροπεί με τον φασισμό βιώνοντας ήδη έναν ιδιότυπο ολοκληρωτισμό -οικονομικής φύσης σε πρώτο στάδιο- είναι σημαντικό να αναλογιζόμαστε πού οδηγεί η περιφρόνηση της ανθρώπινης ζωής και των αρχών της Δημοκρατίας.

Ακόμη θεωρώ πως τέτοια βιβλία θα έπρεπε να κινητοποιούν τους πολίτες στην αφύπνιση των θεσμών ,στη διεκδίκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους, θέτοντας προβληματισμό κατά πόσο η διαβόητη και πολυδιαφημισμένη "πολυπολιτισμικότητα" έχει να προσφέρει επί της ουσίας στις ανθρώπινες κοινωνίες, τουλαχιστόν της Δύσης...