Εκατερίνα Γκραφ , ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ

                                                             Το Τέρας Της Πετρούπολης, Εκατερίνα Γκραφ ,
                                    Είδος Ιστορικό 
                                   Βαθμολογία :9/10
                                             

EΚΔΟΣΕΙΣ : ΓΚΟΒΟΣΤΗ
ΣΕΛΙΔΕΣ : 557
ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΓΛΩΣΣΑ:ΡΩΣΙΚΑ
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ:  2008
ΤΙΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ: 10- 6 ευρω

Αρχές του 1990 στο πρώτο επεισόδιο των αξέχαστων Απαράδεκτων 
σε μια σπαρταριστή στιχομυθία η Δήμητρα (Παπαδοπούλου) διερωτάται:
"O Ποτέμκιν άνθρωπος ήταν;Εγώ νόμιζα πως ήταν θωρηκτό"!(20:28-20:33)

Είναι ο τρόπος που ο μέσος Έλληνας αντιλαμβάνεται ενστικτωδώς τον Ποτέμκιν...

Τώρα ήρθε ένα μοναδικό βιβλίο να μάς συστήσει τον σχετικά άγνωστο θρύλο της Ρωσίας με έναν τρόπο πρωτότυπο και συγκινητικό:Το μυθιστόρημα Το Τέρας Της Πετρούπολης από τις 
εκδόσεις Γκοβόστη ήρθε στην ελληνική αγορά για να μας ταξίδεψε από τον 21ο αιώνα στην αυτοκρατορική Ρωσία με έναν μοναδικό τρόπο:
Το "Τέρας Της Πετρούπολης" είναι ένα βιβλίο ξεχωριστό γεμάτο πάθος και Ιστορία, που πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίσετε!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο ευφυής, ερωτικός καθηγητής Φιλολογίας Αρκάντυ Στάσωφ γνωρίζει την άδολη Τατιάνα Αμπρισόκοβα που συνταράσσει την ψυχή του με την απειρία και την αθωότητά της...
Το πάθος γίνεται απροσδόκητα ο συνεκτικός κρίκος ανάμεσα στο σήμερα και τον αλησμόνητο έρωτα της Μεγάλης Αικατερίνης με τον θρυλικό Γκριγκόρι Ποτέμκιν.
Μέσα σε όλα η φιγούρα του Τολστόι κι η παράξενη σχέση του με τη Σόνια δίνει απαντήσεις στο κρίσιμο ζήτημα της Ηθικής ή μήπως απλά θέτει την ερώτηση;;
           
Μια τριπλή παραλληλία που αναζητά τη λύτρωση της ύπαρξης μέσα από την τραγωδία και τον εξαγνισμό του έρωτα...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 

Το "Τέρας Της Πετρούπολης" της Εκατερίνα Γκραφ αποτελει ένα μυθιστόρημα εμβληματικό σαν τα εκθαμβωτικά Χειμερινά Ανάκτορα, πομπώδες κι αστραφτερό σαν τις αυτοκρατορικές χοροεσπερίδες και μυστηριακά σαγηνευτικό σαν τις Λευκές νύχτες της Αγίας Πετρούπολης...

Το "Τέρας Της Πετρούπολης" είναι ένα μαγικό σεργιάνι στις μυστικές διαδρομές της Ιστορίας και του έρωτα και μας προσφέρει μια μοναδική ανατομία της ίδιας της αγάπης. 
          Πρώτα και πάνω από όλα, όμως, το μυθιστόρημα  της Εκατερινα Γκραφ, συνιστά μια μαυλιστική καταβύθιση στα άδυτα της ρώσικης ψυχής.

Κεντρικός ήρωας είναι ο καθηγητής Αρκάντυ Στάσωφ.
Άσχημος, με τον ερωτισμό μιας ιδιοφυίας και την ηδυπάθεια του bon viver να τον τυλίγουν, αποτελεί μια σύγχρονη εκδοχή του Γκριγκόρι Ποτέμκιν, προς τον οποίο ταξιδεύει η οξεία φιλολογική του ματιά.

Με αφορμή αυτήν την υπόγεια ηθική συγγένεια, η συγγραφέας μας γυρίζει στον 18ο αιώνα τον πολέμων, των βασιλικών μηχανορραφιών και του αυθεντικού ηρωισμού!
           Κυρίαρχη μορφή στη Ρωσία του 18ου αιώνα είναι η άλλοτε Γερμανίδα πριγκίπισσα και διάδοχος του ρωσικού θρόνου η Μεγάλη Αικατερίνη, που παρά την πανστρατιά εραστών της, είχε να επιδείξει ένα πλούσιο νομοθετικό, πολιτιστικό και διπλωματικό έργο-καθώς και μια καρδιά ισοβίως παραδομένη στον χαρισματικό Γκριγκόρι Ποτέμκιν...
           Ο Ποτέμκιν στην Ελλάδα  έγινε ευρύτερα γνωστός από το ομώνυμο θωρηκτό, όπου σημειώθηκε η περιβόητη ανταρσία, που το 1925 απέδωσε αριστουργηματικά ο σκηνοθέτης Αιζενστάιν.
Στην πραγματικότητα επρόκειτο για έναν ικανότατο στρατιωτικό, που παρακάμπτοντας το σωματικό του έλλειμμα, κατάφερε με την αξία του να αναρριχηθεί ως την κορυφή του Ρωσικού Στρατού, της τσαρικής αυλής και την κλίνη της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης, αναμορφώνοντας παράλληλα τη μοίρα της Ρωσίας. 
Μέσα από ένα θυελλώδη έρωτα μάς ξετυλίγεται μια μαγευτική εποχή μεγάλων κατορθωμάτων με αποκορύφωμα της Ρωσοτουρκικούς Πολέμους και την ίδρυση σπουδαίων πόλεων.

Μέσα από εναλλαγές του σήμερα με το ένδοξο χθες, παρακολουθούμε την εξέλιξη ενός σπάνιου αγνού έρωτα στο παρόν και την ανάδυση της λαμπρής Ρωσίας μέσα από τα παρασκήνια μιας σχέσης  πασπαλισμένης με την αστερόσκονη των παρασήμων και των διαμαντιών.
Εισχωρούμε στην ερωτική αλληλογραφία της Αυτοκράτειρας και παρακολουθούμε καταιγιστικά παρασκήνια, γεμάτα ίντριγκες!
           Ανακαλύπτουμε πως οι αδελφοί Ορλώφ ήταν κάτι πολύ παραπάνω από τους υποκινητές του αποτυχημένου πρόωρου ελληνικού ξεσηκωμού, που έφερε την εφιαλτική σφαγή στην Τρίπολη στα 1770!!!
           Μέσα από το βιβλίο θα πληροφορηθούμε επιπλέον το άκρως ενδιαφέρον όραμα του Ποτέμκιν, που παραλίγο να άλλαζε τη μοίρα της Ελλάδας για πάντα...

Το σήμερα μάς επιφυλάσσει μια συγκινητική ιστορία με διεισδυτικά ψυχογραφήματα και μια γνήσια τραγικότητα, που πηγάζει από τον πυρήνα της ύπαρξης των ηρώων της, της Τατιάνας και του Αρκάντυ κυρίως.
            Μια ανάλυση που ξεκινά από την ατομικότητα κι εκτείνεται σε θεμελιώδη ερωτήματα της ζωής γύρω από την ηθική και τον θάνατο.

Η χαρτογράφηση των εσωτερικών συγκρούσεων του Αρκάντυ ανάγεται σε επίπεδο φιλοσοφικό, που καθένας μας εντοπίζει ερωτήματα για τον ίδιο του τον εαυτό.
           Στον αντίποδα μια ηρωίδα χειροπιαστά γλυκιά, αθώα κι αμήχανη αποτυπώνει την κοινωνική πραγματικότητα μιας μετασοβιετικής Ρωσίας που ψάχνει την ταυτότητα κ τον βηματισμό σε ε΄να σκηνικό ρευστό και τρομακτικό.
             Εκκινούμε από τη σαρκική διάσταση του έρωτα για να ανέβουμε την ηθική του κλίμα μέχρι το σημείο της απόλυτης ένωσης και της Θέωσης 

Η ακαδημαϊκή ιδιότητα του ήρωα μας καθηγητή Στάσωφ από την άλλη,  θα γίνει το ευρηματικό πρόσχημα για ένα ακόμη άλμα στον χρόνο για να βρεθούμε στα Γιάσναγια Πολιάνα και τον άρχοντα συγγραφέα Λεβ Νικολάγιεβιτς Τολστόι.
            Πρόκειται για ένα "σεμινάριο του καθηγητή", όπου η συγγραφέας δια στόματος του Στάσωφ της προσεγγίζει κριτικά το έργο του Τολστόι με μια περιεκτικότητα αφοπλιστική..

          Η συγγραφέας με τόλμη επιχειρεί μια δοκιμιακού τύπου αναψηλάφηση της προσωπικότητας του Τολστόι, τολμώντας να καθαιρέσει την αγιοποιημένη του μορφή σε μια έντιμη , αλλά πολύ αυστηρή κοινωνιολογική και ψυχογραφική κριτική, που δεν μπόρεσα να μη θαυμάσω...
Αποτιμώντας το μίσος προς τη γυναίκα που αποκαλύπτουν οι επιστολές του Τολστόι κι η περιφρόνησή του στη σύζυγό κ μητέρα των 13 παιδιών του, Σόνια , η Γκραφ, δια στόματος Αρκάντυ, αποδομεί με επιχειρήματα όλο το ηθικό μεγαλείο που είχε αποδοθεί στον Τολστόι...
Είναι αξιοσημείωτη η τεκμηρίωση και η μετάβαση από την ατομική θέση του Τολστόι ως γαιοκτήμονα σε πολιτικοκοινωνικούς προβληματισμούς.
              Δε θέλω να αποκαλύψω άλλα, όμως θα πω ότι η αποτιμήση του Τολστόι ως αγαπημένου συγγραφέα των λενινιστών- κομμουνιστών συνδέεται άμεσα με ένα ακόμη χωρίο του βιβλίου:
Είναι η αναμέτρηση του Αρκάντυ με τη μνήμη του πατέρα του , όπου επιχειρείται μια ενδιαφέρουσα ανάλυση του κομμουνισμού, από τον μέσο πολίτη, που υπέφερε ένα καθεστώς πνιγηρό.

Ενα ακόμη στοιχείο που λανθάνει στο βιβλίο είναι η θρησκευτική συνείδηση, όπως αυτή έχει εγγραφεί στα κύτταρα του ρώσικου συλλογικού ασυνείδητου.
Η εγγενής ευλάβεια του Ρώσου διατρέχει τις σελίδες αυτού του υπέροχου βιβλίου, ενώ ο πλούτος των εικόνων και οι βαθυστόχαστες αναλύσεις παραπέμπουν στον τρόπο γραφής μεγάλων κλασσικών συγγραφέων...
Το βιβλίο κλείνει με τη ρομαντική ιστορία του παρόντος να κορυφώνεται συγκινησιακά κι απρόσμενα, εμπνέοντάς μας μεγάλη φόρτιση.
Το φινάλε θα σας κάνει πιθανόν να κλάψετε νιώθοντας μια ιδιότυπη κάθαρση...
     Η μοναδική  αδυναμία του βιβλίου είναι κάποιος  υποκειμενισμός κια μια μονομερής καταδίκη του κομμουνισμού και των Επαναστάσεων: 
Εκκίνηση πάντων είναι η Ανάγκη που σημειώνει ο Βίκτωρ Ουγκό ,αυτή τροφοδότητσε σταθμούς οπως η Γαλλική κ η Ρωσικη Επανάσταση και αυτή δείχνει να παραβλέπει η ματιά της Γκραφ.
Η απόγνωση και η από αιώνος αδικία τροφοδότησαν δυστυχώς τη σφοδρή βιαιότητά τους- δικαίως ή αδίκως- κι όλα αυτά απουσιάζουν από τις εμβριθείς απόψεις της συγγραφέως.

Διέκρινα μια ακόμη μικρή έλλειψη. Η συγγραφέας έχει φιλοτεχνήσει ένα σαγηνευτικό και ανάγλυφο πορτρέτο της μεγαλειώδους Αγίας Πετρούπολης στον 18ο αιώνα.
Μας ξενάγησε στα μαγικά ανάκτορα στο ασύλληπτης ομορφιάς Ερμιτάζ, στις αυτοκρατορικές γιορτές και τις ασυγχώρητες σπατάλες ενώ ο λαός πεινούσε.
             Παράλληλα μάς μετέφερε στην ρομαντική Πετρούπολη του σήμερα -εντούτοις από αυτό το ιστορικό κάδρο, απουσίασαν οι ηρωικές της μέρες ως "Λένινγκραντ", όπου ήταν το μαρτύριο του πεινασμένου σοβιετικού λαού που διατήρησε την περηφάνεια αυτής της πόλης μες στο κρύο και τα πολυβόλα- με τους Γερμανούς του Χίτλερ προ των πυλών!
Όλα αυτά προσδίδουν ψήγματα εμπάθους οπτικής που οφειλουμε να επισημανουμε.

Το Τερας της Πετρουπολης όμως παραμένει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που θα θυμάστε για καιρό!
Αποτελέι ένα κλασσικότροπο έργο με αξιοσημείωτη υπαρξιακή υφή , από τα πιο αξιόλογα που κυκλοφορούν...
           Βαριές σελίδες σε μια σχεδόν πολυτελή έκδοση που θυμίζει άλλες εποχές και μια απίθανη πλέον τιμή.
                     Οπωσδήποτε ανακαλύψτε το και εμπλουτίστε την γνωστική σας φαρέτρα με ένα ρομαντικό απόκτημα που θα σας διδάξει πτυχές της Ιστορίας συστήνοντας πτυχες μιας συναρπαστικής χώρας



                                                              ΕΛΙΣΣΑΒΕΤ ΔΕΔΕ
               

                                ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ

Το «Εκατερίνα Γκραφ» είναι ψευδώνυμο της Ελένα Ξανθοπούλου-Μποκατερίεβα, που γεννήθηκε στο Ισμαήλ της Ουκρανίας  στις 31 Ιουλίου του 1956 στο Ισμαήλ, στις εκβολές του Δούναβη. Έλαβε ανώτατη μόρφωση στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Κιέβου και αποφοίτησε από το τμήμα της Ρωμανικής και Γερμανικής Φιλολογίας. 

Το 1976 παντρεύτηκε, και ένα χρόνο μετά γεννήθηκε ο γιος της Νικήτα.
Εργάσθηκε ως μεταφράστρια στην «Ιντουρίστ» και αργότερα στην K.G.B. Ουκρανίας απ’ όπου αποστρατεύθηκε με τον βαθμό του Λοχαγού. 

Από το 1999 είναι μέτοχος και Γενική Διευθύντρια σε Τουριστική Επιχείρηση στο Κίεβο.
Το 1997, μετά από διαζύγιο, ξαναπαντρεύτηκε. Από το 1999 ζει εκτός Ουκρανίας και κυρίως στην Ελλάδα. Έχει ταξιδέψει σε αρκετές χώρες του κόσμου, μιλάει πολλές ξένες γλώσσες και της αρέσει να ζωγραφίζει. Έχει δύο εγγόνια -τη Βερόνικα και τον Κύριλλο.
Το πρώτο της βιβλίο είναι «Η γυναίκα που λαχταρούσε ν’ αγαπήσει», (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2007).

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΛΥΡΑΚΗΣ, Δικαίωμα Στο Αύριο-Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

                                                                  Δικαίωμα Στο Αύριο, Γιώργος Πολυράκης
                                           Είδος : Ιστορικό
                                          Βαθμολογία 9/10
                                                                                                    

                                            
Το 1916,ο Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται με ένα ακόμη περιεκτικό και συγκινητικό μυθιστόρημα
ιστορικών και κοινωνικών αποχρώσεων.
        Το Δικαίωμα Στο Αύριο έρχεται να μας ταξιδέψει στην πολυτάραχη Θεσσαλία αρχές του 20ου αιώνα με αναφορά στον πιο αγνό σοσιαλιστή που γνωρισε η Ελλαδα, τον ΜΑΡΙΝΟ ΑΝΤΥΠΑ!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Χάρης Καραμάνος,τρίτος γιος μιας ελεύθερης-μα φτωχής- αγροτικής οικογένειας, επιστρέφει στη Θεσσαλία μετά την Κρητική Επανάσταση όπου συνυπηρέτησε με τον φλογερό φοιτητή Μαρίνο Αντύπα.
          Έχει πλέον αποφασίσει να εγκαταλείψει τις σπουδές του στην Ιατρική και να αφουγκραστεί
το σκίρτημα της Τέχνης.
Δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι ιατρικές του γνώσεις θα γίνουν αφορμή να εμπλακεί σε μια θανάσιμη έχθρα με τον μεγαλοτσιφλικα της περιοχής του, τον απάνθρωπο Καραδήμο.
           Το μίσος του μεγαλοτσιφλικά θα απλώσει τη σκιά του πάνω από τον έρωτά του με την αέρινη Αγνή...
       Εν τω μεταξύ, ο παλιός του φίλος, Μαρίνος Αντύπας "πυρπολεί" με το κοινωνικό του κήρυγμα τους υπόδουλους του Κάμπου , καλώντας τους στον αγώνα για την ελευθερία ...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Μετά τα Ηράνθεμα (σχετικά με την Ιερά Εξέταση)
και το Όσο Υπάρχουν 'Άνθρωποι (σχετικά με την Κατοχή των Αθηνών και τα δίκτυα κατασκοπίας) ,
ο Γιώργος Πολυράκης επανέρχεται με άλλο ένα μεστό ιστορικό μυθιστόρημα μικρής ίσως έκτασης, αλλά μεγάλης εσωτερικής δύναμης!
Το Δικαίωμα Στο Αύριο είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για το ξεχωριστό θέμα και τον βαθια συναισθηματικό τρόπο που το παρουσίασε.
Όπως και τα δυο πραναφερθέντα έργα του Πολυράκη,
έτσι και το Δικαίωμα Στο Αύριο ακολουθεί την νέα τάση του συγγραφέα να αφήσει πίσω τα εμβληματικά ,πολυσέλιδα έργα που αγκάλιαζαν την εποχή τους, όπως οι Μακρυνοί Ορίζοντες,
Οι Αετοι Πετούν Ελεύθεροι, Δωροθέα ντε Ροπ ,Σιωπηλές Κραυγές.
Τώρα, τα περάσματά του Γιώργου Πολυράκη από την Ιστορία είναι μεν ουσιαστικά, αλλά προσλαμβάνουν
έναν σαφώς πιο βραχυλογικό χαρακτήρα, και παραμένουν πιο εστιασμένα στις ατομικότητες.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν τα συναισθήματα και οι ηθικές αξίες.
           Αυτή η ανισομέρεια μεταξύ ιστορικών αναφορών και προσωπικού δράματος των ηρώων,  
είναι "δίκοπο μαχαίρι" :
Kερδίζει μεν τους αναγνώστες εκείνους που κουράζονται από ιστορικές αναφορές- από την άλλλη πλευρά όμως, αφαιρεί από το έργο το κύρος της πιο κλασσικότροπης γραφής και τη διαχρονικότητα του καθαρόαιμου ιστορικού μυθιστορήματος.
           Προσωπικά μου λείπει λίγο ο Πολυράκης των παλαιότερων εποχών και η έμπνευση αυτή προσέφερε πλούσιο υλικό όπιυ μπορούσε να έχει εξακτινωθεί ( κρητικό μέτωπο, εναλλαγή κυβερνήσεων, έλευση Βενιζέλου κλπ) .
          Παρόλαυτα, η ανθρωπιά του Γιώργου Πολυράκη -κι η δεδομένη του συγγραφική δεινότητα μάς εξασφαλίζουν ένα σίγουρα αξιοπρόσεκτο μυθιστόρημα που κατορθώνει να αγγίξει την ψυχή μας και να την ταξιδέψει!
Πεδίο δράσης αυτή τη φορά ο Θεσσαλικός Κάμπος με το αγροτικό ζήτημα να εχει προσλάβει τις διαστάσεις μιας βαθιά ανθρωπιστικής κρίσης.
         Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί η οικογένεια Καραμάνου ,
που έχει αποκτήσει με αιματηρές οικονομίες την ελευθερία της, μα πολύ σύντομα θα δοκιμάσει τον απάνθρωπο ζυγό του μεγαλοτσιφλικά, σύμβολο διαχρονικό της Τυραννίας.

Μέσα από άρτια δομημένους χαρακτήρες και δυνατές σκηνές, ο Γιώργος Πολυράκης, κατορθώνει να αναπαραστήσει τις σκληρές και παράλογες συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι κολίγοι.
          Ο σαρδόνιος, αλαζονικός τσιφλικάς, ο αιώνιος ραγιάς  - πατέρας, η ρομαντική υπομονετική μητέρα, ο λεβέντης Χάρης και η εύθραυστη , παθιασμένη Αγνή επιτείνουν με τη δυναμική τους
την τραγικότητα των καταστάσεων και το αίσθημα της αδικίας που γίνεται ωρες - ώρες πνιγηρό:
Ένα γαιτανάκι συναισθημάτων, αλλά και στιγμές που γεννούν αγανάκτηση σε κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, μα που ακολουθούν πιστά την ιστορική αλήθεια χωρίς ίχνος υπερβολής.
        Από χρονογραφήματα της εποχής έχουμε πληροφορηθεί ότι η ζωή των κολίγων ήταν κυριολεκτικά μια αναπόδραστη κόλαση δεσποτισμού, γεμάτη εξευτελισμό και θάνατο, με στοιχεία δουλοκτητικών καθεστώτων της Αμερικής, που θυμίζουν τη ζωή των πρώτων νέγρων:
 Η ασταμάτητη εργασία, οι αρρώστιες, το μαστίγιο του επιστάτη, οι ταπεινώσεις, το δικαίωμα του τσιφλικά στην πρώτη νύχτα των πιο ωραίων κοριτσιών της επικράτειάς τους, είναι ελάχιστα μόνο από τα στοιχεία της νέας δουλοπαροικίας.
Ήταν μεγάλη απογοήτευση για τους Θεσσαλούς αγρότες να βλέπουν τον νέο ζυγό των Ελλήνων κεφαλαιούχων πολύ πιο αδυσώπητο από την άλλοτε τούρκικη παρουσία- με το νεοελληνικό κράτος να στηρίζει την ανομία.
                Αυτες ακριβώς τις αναφορές ζωντανεύει μέσα από τους ήρωές του σπαρακτικά ο Πολυράκης και αποτελούν την κορύφωση του δράματος, χωρίς να επεκταθούν σε ηθογραφικού χαρακτήρα λεπτομέρειες και δίχως να εμπλακούν περισσότεροι χαρακτήρες που θα απέδιδαν πληρέστερα το κοινωνιόγραμμα ενός τόσο ιδιόμορφου πλέγματος κοινωνικοοικονομικών σχέσεων όπως τα τσιφλίκια του Θεσσαλικού Κάμπου.

Ανάμεσα στα όλα ο εξαίσιος, ο ευγενής οραματιστής Μαρίνος Αντύπας βρίσκει τη θέση του στο βιβλίο του Πολυράκη.
Ο νεαρός φοιτητής της Νομικής που ονειρεύτηκε έναν κόσμο δικαιότερο και τον διεκδίκησε με πάθος για λογαριασμό των αδικημένων χωρίς να φοβηθεί το κατεστημένο.
Ο γλυκύτατος Μαρίνος Αντύπας που διεκδίκησε τη θέση επιστάτη στα κτήματα του εκ Ρουμανίας θείου του Σκιαδαρέση , όχι για να καταπιέσει αλλά για να ξεσηκώσει τους υπόδουλους κολίγους.
Ο Προμηθέας της Αγροτιάς που ήξερε ότι θα πληρώσει με τη ζωή του το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης μα το διετράνωσε ως τα πέρατα του πολύπαθου Κάμπου και θυσιάστηκε πρόθυμα ως άλλος ηθικός Τιτάνας- για τους εξαθλιωμένους αγρότες, "ζητώντας μονάχα να θαφτεί ανάμεσά τους ,να μείνει για πάντα δικός τους"...
               Ο συγγραφέας εντάσσει τον σπουδαίο φιλάνθρωπο Μαρίνο Αντύπα στο βιβλίο ως φίλο του Χάρη Καραμάνου, αξιοποιώντας απλώς τις στοιχειώδεις εγκυκλοπαιδικές γνωσεις που είναι προσβάσιμες γι αυτόν κι από το Ιντερνετ ακόμη, χωρίς να προεκτείνει καθολου  την έρευνα του για να δώσει κάτι καινούριο
Έτσι, ο συγγραφέας δεν αναδεικνύει επαρκώς τη φιλία του ήρωα του με τον Μαρίνο Αντύπα, δεν δίνει στον Αντύπα πνοή ζώσα , ούτε αποδίδει τη φλόγα της ψυχής του με τη δύναμη που έχει η μυθοπλαστική ματιά ενός μυθιστορήματος,(δεν εκμεταλλεύτηκε πχ τη σαγήνη που ο Αντύπας ασκούσε στους αγρότες αλλά και με το κάλλος του, οπως μας πληροφορεί η Μηχανή Του Χρόνου).
        Σίγουρα όμως, ο Πολυράκης μάς  συστήνει τον φλογερό πυρπόλητη του Καμπου  με πολύ πιο ακριβή τρόπο από ο,τι η  αναιμική φιγούρα που υποδύθηκε  ατυχώς ο υποτονικός Νότης Περγιάληγς στο "Χώμα Βάφτηκε Κόκκινο"(λόγω Χούντας -1968- μάλλον αποσιωπήθηκε η επαναστατική και γοητευτική φύση του Μαρίνου) 

Οι κεντρικοί μυθοπλαστικοί ήρωες από την άλλη μάς κερδίζουν όλοι, ενώ το βασικό ζευγάρι κομίζει έναν χειμαρρώδη ερωτισμό και βαθιά αγάπη, που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο.
Ο Χάρης αντιπροσωπεύει την πιο ωραία εκδοχή της αρρενωπότητας με τον αισθησιασμό, τη μαχητικότητα αλλά και την ιπποσύνη που τη χαρακτηρίζει.
Θεωρώ μικρή αδυναμία ότι τα αδελφια του Χάρη προβάλλουν σε ρόλο σχεδόν βωβού κομπάρσου, ενώ θα μπορούσαν να έχουν πιο ενεργό ρόλο -εν αντιθέσει με έναν άλλον χαρακτήρα  
Ανάμεσα στα άλλα και αντιστάθμισμα της φόρτισής μας είναι ένα αναπάντεχο πρόσωπο, που υπηρετεί επιτυχημένα την τεχνική του από μηχανής θεού.
Ο πόλος του κακού αποδίδεται από τον Καραδήμο που συνιστά τον πιο ολοκληρωμένο από ολους τους χαρακτήρες του έργου και ολοκληρώνει άρτια το σχήμα της Ύβρεως και της Νέμεσεως.
         Για άλλη μια φορά ο συγγραφέας αξιοποιεί τις γνώσεις του στην Ιατρική ως κινητήριο μοχλό της ιστορίας του- σήμα κατατεθέν του Γιώργου Πολυράκη.
Ο απόηχος του βιβλίου είναι μια πληθώρα πολύ δυνατών συναισθημάτων- από την έκπληξη και τον αποτροπιασμό , μέχρι την  τρυφερότητα , που μας κάνει να ξεχνάμε τις όποιες μικρές αδυναμίες
Το "Δικαίωμα Στο Αύριο" είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί καθώς πάνω από όλα, αναδεικνύει άγνωστες πτυχές της νεότερης Ιστορίας μας και ξεμπροστιάζει το ειδεχθές πρόσωπο της κοινωνικής αδικίας που δυστυχώς εναλλάσσει μορφές, χωρίς ποτέ να εκλίπει ...
            Το Δικαίωμα στο Αύριο δικαιούται μια θέση ανάμεσα στα καλά μυθιστορήματα της χρονιάς και στη βιβλιοθήκη μας!


 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΙΝΟΥ ΑΝΤΥΠΑ

Λιγα λογια για τον φλογερο οραμτιστη γιατι η Μνημη ειναι το απροσβλητο Οστεοφυλακιο των τιμιων ηρωων μας και η κιβωτος των ιδανικων μας 

6 ΜΑΡΤΙΟΥ: Ημερα μνήμης του ξεσηκωμου των Αγροτων στο ΚΙΛΕΛΕΡ κ αναμεσα τους δεποζει η ευγενική φιγουρα του ΜΑΡΙΝΟΥ ΑΝΤΥΠΑ...
ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ- ο Προμηθεας της Αγροτιας,
οπως μ αρεσει να τον λεω...
Απαρνηθηκε την προοπτικη μιας αστικης ζωης ως νομικος και εγινε μαρτυρας για χαρη οσων υποφερουν!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Γεννηθηκε το 1872 στa Φεραντινάτα της Κεφαλονιας

Γιος του Σπυρίδωνα Αντύπα και της Αγγελίνας Κλαδά, με δυο νεότερα αδέλφια -τον Μπάμπη και την Αδελαϊδα .

Ο ΜΑρίνος σπουδασε νομικη στην Αθηνα οπου ηρθε σε επαφη με τις σοσιαλιστικες ιδεες.

Τις προσαρμοσε σε μια φιλανθρωπη κοσμοθεωρια ,την οποία συνταιριαξε ιδανικα το χριστιανικο κηρυγμα με το αιτημα Κοινωνικης Δικαιοσυνης!!!!!
               Μπηκε στο στοχαστρο των Αρχών  γιατι εξυβρισε τους βασιλεις κ την πλουτοκρατια, ενω κυνηγηθηκε για την προοδευτικη του εφημεριδα ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ που οραματιζοταν μια κοινωνια αδελφοσυνης και σαν επαναστατικη δάδα ζητούσε να πυροδοτήσει μια κοινωνική αλλαγή.

Tέτοια ηταν η ορμη του που λέγεται ότι ενα κοριτσάκι το βα΄τισε ..."Αναρχία" και το φώναζαν σε όλη του τη ζωή "Αννα".

Δεν πρέπει όμως να δημιουργηθει σύγχυση καθώς η οπτικη του Αντύπα δεν εχει σχέση με τις εισηγησεις Κροποτκιν Μπακουνιν κλπ... Αφορα σε μια ηθικη και θεσμικη αναμορφωση της κοινωνιας:

Αφορα στην ανατροπή των  απληστων βασιλεων και  σε ενα ουτοπικο οραμα για μια αρμονικη συνυπαρξη των ανθρωπων κάτω απο τις αρχες της κοινωνικης διακιοσυνης ,της ισοκατανομης των αγαθων αναλογα με τις αναγκες καθενος, και στην επικράτηση της χριστιανικής αγαπης!

Το 1906, ο Μαρινος έλαβε μέρος στις εκλογές και- για λίγες μόλις ψήφους- δεν κατάφερε να εκλεγεί -γεγονός που συνιστά επιτυχία αφού ειχε συσπειρωθεί όλο το κατεστημένο εναντίον του!
Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ταξιδεψε στη Ρουμανια πειθοντας τον θειο του Γεωργιο Σκιαδαρεση να τον διορισει επιστατη στις εκτασεις του στη Θεσσαλια και να του επιτρεψει να εφαρμοσει εκει τις ανθρωπιστικες αρχές του...
Καταφθανοντας ο νεαρος Μαρινος στη Θεσσαλια ειδε τους αγροτες να ζουν στην απόλυτη εξαθλίωση κυριολεκτικά ως δουλοπάροικοι.
Από χρονογραφήματα της εποχής έχουμε πληροφορηθεί ότι η ζωή των κολίγων ήταν κυριολεκτικά μια αναπόδραστη κόλαση δεσποτισμού, γεμάτη εξευτελισμό και θάνατο, με στοιχεία δουλοκτητικών καθεστώτων της Αμερικής, που θυμίζουν τη ζωή των πρώτων νέγρων:
Ενδεικτικα στοιχεια της ζωης των αγροτων ηταν η ασταμάτητη εργασία, ο αναλφαβητισμός, 

η έλλειψη φαρμάκων, 

τα ελεεινά οικήματα δίπλα σε βάλτους όπου θέριζε η ελονοσία, το μαστίγιο του επιστάτη, 

οι ταπεινώσεις, (φιλουσαν τα ποδια του τσιφλικα οποτε τον συναντούσαν), 

ως και το δικαίωμα του μεγαλοτσιφλικά στην "πρώτη νύχτα" των πιο ωραίων παρθενων της επικράτειάς του!!!!!!
Ήταν μεγάλη απογοήτευση για τους Θεσσαλούς αγρότες να βλέπουν τον νέο ζυγό των Ελλήνων κεφαλαιούχων πολύ πιο αδυσώπητο από την άλλοτε τούρκικη παρουσία- με το νεοελληνικό κράτος να στηρίζει την ανομία.

Ο ΑΝΤΥΠΑΣ απο τη θεση του Επιστατη θελησε να τα αντρεψει ολα αυτα.

Θεσπισε δικαιωματα για τους αγροτες της επικρατειας του

όπως η Κυριακή αργία και το Ωράριο.

Επίσης μείωσε  το ποσοστο της σοδειάς που απεδιδαν στον τσιφλικά οι κολίγοι. 

Οι καλλιεργήτες της επικράτειας που ήλεγχε ο Αντυπας κρατουσαν πια το 75% της παραγωγής τους κι όχι το 25% που ίσχυε μεχρι τότε...

  Τους παραχώρησε εκτάσεις του τσιφλικιού για να χτίσουν σπίτια , τους έχτισε σχολεία ( κ τους ξεσηκωνε να διεκδικήσουν γη, γνωριζοντας πολυ καλα πως συντομα θα τα πληρωνε με τη ζωη του, αφου οι απειλες απο τους υπολοιπους γαιοκτημονες ηταν συνεχεις...

Οι αγροτες τον λατρεψαν ενω λέγεται οτι η γοητεια του συγκινουσε πολυ τις γυναικες με τον ιδιο ομως να παραμενει σεμνος κ αταλαντευτος στο όραμα του.

Το μίσος των μεγαλογαιοκτημόνων για τον ανατρεπτικο Μαρίνο κορυφωθηκε δε, οταν ελαβε χωρα ενα εντονο επισοδιο με τον επηρμενο βουλευτή-  γαιοκτημονα της Λαρισας τον ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ ΣΛΗΜΑΝ, γιο του γνωστού αρχαιολογου (που προφανως δεν του εμφυσησε τις αρχες του πολιτισμού που έφερε στο φως με τις ανασκαφές του). 

Ο γιος Σλήμαν γυρνούσε κι εξυβριζε δημοσίως τον Αντυπα .

Οταν ο Μαρίνος ευλόγως τού ζητησε τον λόγο γι αυτό, ο Σλήμαν τον χλευασε...

Τότε ο Μαρίνος τον χαστούκισε  δημόσια κι ο Σλήμαν τον μηνυσε.

Η απολογία του Αντύπα στο δικαστήριο, υπήρξε  ενα μανιφεστο ανθρωπιας,ενα πυρηνο κηρυγμα Κοινωνικης Δικαιοσυνης!!!

Δε ζητησε επιεικεια για τον εαυτό του ,αλλά κατήγγειλε την εξαθλίωση των αγροτών.

Παρόλαυτα φυλακίστηκε για 20 μέρες!!
Ο ΜΑΡΙΝΟΣ  ΑΝΤΥΠΑΣ, συνέχισε απτόητος τους αγώνες του.
Συγκινωντας τις βασανισμενες ψυχες των αγροτων με τον λόγο κ το καλλος του, δε σιωπησε ποτε του -κι επειδη ήξερε πως θα δολοφονηθει ,απλα ζητουσε απο τους φτωχους αγροτες "αν σκοτωνοταν να τον θαψουν αναμεσα τους για να μεινει για παντα μαζι τους"...
              Πραγματι μεγαλοτσιφλικαδες φοβουνται για τα συμφεροντα τους , τρεμουν τον ξεσηκωμο των κολλιγων που εκεινοι εξαθλιωναν με την απανθρωπια τους,για αυτο πηραν την α[ποφαση: ."Ο ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΣΗ"- οπως το περιεγραφε στο εκπληκτικο τραγουδι του Μαρκοπουλου ο Βιρβος:

Το βραδυ της 8ης Μαρτίου 1908, για 12 χιλιαδες δραχμές, και μια ψυχή πουλημένη

ενας "νέος Ιούδας", ο απάνθρωπος επιστάτης Ιωάννης Κυριακού 

πυροβόλεί με δικαννό τον Μαρίνο, πισώπλατα , θρασύδειλα, σατανικά , οπως έκαναν πάντα οι προδότες αυτής της χώρας. 

Ο Μαρίνος πέφτει στην αγκαλιά του ξαδελφου του του Παναγιωτης Σκιαδαρεση και ξεψυχα έχοντας στα χείλη  το φωτενό σύνθημα: "Αδελφότις Ισότις - Ελευθερία".

Η προσκειμενη στο αιμοδιψες Παλάτι εφημεριδα ΕΣΤΙΑ επιχαίρει  για τον θανατο του Μαρινου Αντυπα γραφοντας χυδαία "πως ο θανατος του αποδεικνυει πως ο σοσιαλισμος θα μείνει μονάχα στο επίπεδο των ιδεων..."για να διαψευστεί αφού ο θανατος του Μαρίνου συσπείρωσε τους αγρότεςς και τα γεγονοτα στο ΚΙΛΕΛΕΡ (6 ΜΑΡΤΙΟΥ 1910 σηματοδοτησαν την αρχη του τελους για τους δυναστες)!

 Δεν καταλαβαν οτι ενα αστρο σαν αυτό ειναι πλοηγός ιδανικών για καθε ελευθερα σκεπτομενο πολιτη σε όλες τις εποχές...

 Κι αν η ζωη του εδυσε αδοξα ο Μαρίνος Αντυπας προλαβε να γινει ηλιος της Νεας Μερας για την Αγροτιά και σημειο αναφοράς ωραίων αγώνω [που στολίζουν την Ιστορια της Ελλάδας και την πορεία του Ανθρωπου!!!!

           Αυτος ειναι ενας σπανιος πινακας φιλοτεχνημενος απο καποιον Κινεζο (τον βρηκα σε ενα αφιερωμα που του ειχε γινει στα Φερεντινατα Κεφαλονιας- τοπο καταγωγης του).

Λότη Πέτροβιτς ,Αμίλητη Αγάπη

                                                                            Αμίλητη Αγάπη, Λότη Πέτροβιτς
                                            Είδος : Εφηβική Λογοτεχνία (Αισθηματικό)
                                            Βαθμολογία: 10/10

H Λότη Πέτροβιτς εμπλούτισε τη σειρά με της αγαπημένης παρέας από τον Στρέφη μ ένα ακόμη νεανικό κοινωνικό μυθιστόρημα , αισθηματικών αποχρώσεων.Η "Αμίλητη Αγάπη είναι ένα βιβλίο που σίθγουρα έχει να μας μιλήσει για όμορφες αλήθειες και βαθιά συναισθήματα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Όλγα κι η Ειρήνη, στον απόηχο της μεγάλης τους περιπέτειας με τους νεοναζί ,στα Τέρατα Του Λόφου, διανύουν την εφηβεία τους βιώνοντας την απόλυτη φιλία.

Στη ζωή τους όμως μπαίνει ένας ξεχωριστός έφηβος ο Θέμης.

Το παράδειγμα και το θάρρος του Θέμη, ακτινοβολεί ανάμεσα στη μαθητική κοινότητα και πυροδοτεί ένα υπέροχο αγνό συναίσθημα, το οποίο προσπαθεί να επιβιώσει ενώ στη μικροκοινωνία του σχολείου θεριεύουν η προκατάληψη και ο εκφοβισμός.

Θα φανεί η αγάπη πιο δυνατή;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Λότη Πέτροβιτς αφουγκραζόμενη τον παλμό της επικαιρότητας, που έφερε στο φως αιματηρές ιστορίες κακοποίησης, αυτή τη φορά συνθέτει μια τρυφερή εφηβική ιστορία που επιδέξια εξακτινώνεται σε κοινωνικούς προβληματισμούς γύρω από το bullying και το σωματικό έλλειμμα.

Στο επικεντρο έχουμε πάλι τις δυο ηρωίδες από τα Τέρατα του Λόφου:

Eίναι οι δυο παράνυφοι του Φίλιππου και της Χριστίνας(Σπίτι Για Πέντε, Τραγούδι Για Τρεις).

Η Όλγα Νόιγκερ (κόρη του καθηγητή Γερμανικών, του αρχαιολόγου Αλέξη Νόιγκερ)

και η Ειρήνη Κυνηγού (κόρη της Κόννης και του Σωτήρη από το Τσιμεντένιο Δάσος)

Μια κοριστίστικη φιλία με τις στιγμές της γλυκιάς συνενοχής, τα μυστικά, αλλά και τους μικρούς αναταγωνισμούς της ηλικίας.

Στα Τέρατα του Λόφου της αφήσαμε παραδομένες σε ανεκπλήρωτους έρωτες, με τη φιλία τους αμοιβαίο στήριγμα...

            Στην Αμίλητη Αγάπη κυρίαρχη φιγούρα ανάμεσά στα δυο κορίτσια όμως είναι ο ξεχωριστός Θέμης, ένας ήρωας αξέχαστος, που θα πρωταγωνιστήσει σε ένα δυνατό αίσθημα.

Ο Θέμης αντιπροσωπεύει τις πιο όμορφες αξίες του ανθρώπου.

Με τη λεβεντιά και την αξιόπρέπεια του δεν επιτρέπει στιγμή στον οίκτο να παρεισφρύσει ανάμεσα σε αυτόν και στον αναγνώστη.

Αντιθέτως αποτελεί παράδειγμα πίστης στη ζωή και στον επίμονο αγώνα να την κάνουμε καλύτερη όχι μόνο για εμάς και για τους άλλους.

Επιμένει να τάσσεται στο φως και να το χρησιμοποιεί όπως ο Χικμέτ "για να φωτίσει και τη νύχτα των γύρω του", όσο του επιτρέπουν οι δυνάμεις του.

        Η συγγραφέας δια μέσου του ήρωά της αναδεικνύει την αρχοντιά της αλληλεγγύης εκείνου που δεν περιχαρακώνεται ναρκισσιστικά στο προσωπικό του δράμα ,αλλά το αξιοποιεί ως όχημα να κατανοήσει και να συμπονέσει τους γύρω του.

            Ο Θέμης της Λότης Πέτροβιτς υψώνει ηθικό ανάστημα αξιομίμητο και  δικαιώνει τη νιτσεική ρήση που εξάρει "αυτόν που η ψυχή του είναι πιο βαθιά απ'την πληγή του..."  
          Παράλληλα αποτελεί καταγγελία της περιθωριοποίησης μιας ευπαθούς ομάδας ανθρώπων από μια Πολιτεία που αδιαφορεί και δεν προσαρμόζει τις υποδομές της, ωστέ εκείνοι να έχουν τις ευκαιρίες να διεκδικήσουν την αυτονομία και τις κορυφές που αξίζουν.
           Το αξιοθαύμαστο στη Λότη Πέτροβιτς είναι πως όλα αυτά αναδεικνύονται με μια φυσικότητα ,χωρίς υπερβολές ή εξιδανικεύσεις...Τους εξιδανικευτικούς τίτλους άλλωστε τους αρνείται και ο ίδιος ο ήρωας προς το τέλος του έργου...

       Ο έρωτας στο βιβλίο είναι από τους πλέον συγκινητικούς, ακολουθώντας πάντα τις ανασφάλειες της εφηβείας και τις αναμενόμενες διακυμάνσεις, χαρίζοντας όμως μικρές στιγμές που αναδεικνύουν το θυσιαστικό μεγαλείο του.
        Φυσικά δεν απουσιάζει η ποιητική διάθεση κι η απογειωτική του φύση , ενορχηστρωμένα από υπέροχα τραγούδια, όπως το αριστουργηματικό Λιανοτράγουδο του Μάνου Χατζιδάκι...

            
Κάποιες στιγμές, το βιβλίο της Πέτροβιτς ίσως φέρει στο νου του πιο έμπειρου αναγνώστη "κάτι" από το best seller Μe Before You της Jojo Moyce, χωρίς μίμηση φυσικά και αφήνοντας διαφορετικό μήνυμα  από εκείνο.

           Η Αμίλητη Αγάπη είναι λουσμένη στο φως του "ξανθού ήλιου" που πάντα υπόσχεται μια νέα ημέρα, φιλοτεχνημένη από τα χρώματα της αγάπης.

Μια ξεχωριστή ρομαντική ιστορία με πολλαπλά κοινωνικά κι ανθρωπιστικά μηνύματα, που σίγουρα θα συγκινήσει και είναι ιδανικό ανάγνωσμα για εφήβους, αλλά και για ενήλικες ακόμη από μια Λότη Πέτροβιτς που καθιστά την πένα της ακούραστη παραστάτιδα στις αγωνίες της κοινωνίας...

Iουλία Ιωάννου. ΑΠΩΛΕΙΕΣ

                                                 Απώλειες, Ιουλία Ιωάννου
                                           Είδος: Αισθηματικό/Κοινωνικό
                                            Βαθμολογία 7,5/10


                                                                   

Η Ιουλία Ιωάννου που την περσινή χρονιά γνωρίσαμε με ένα μυθιστόρημα γύρω απο τη μετανάστευση
και την αναμέτρηση του πάθους με τη λογική,
φέτος επανήλθε με ένα κοινωνικό μυθιστόρημα το οποίο αναμετράται με την έννοια της απώλειας!!!
Πρόκειται για το ομώνυμο βιβλίο "Απώλειες" -ξανά από τις εκδόσεις Λιβάνη.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ειρήνη είναι ένα ανέμελο και δροσερό κορίτσι του χωριού, που δεν μπορεί να φανταστεί πόσες ανατροπές θα φέρει στη ζωή της το στιγμιαίο πάθος, επηρεάζοντας σαν ντόμινο τις τύχες πολλών ανθρώπων- συχνά με τον τραγικότερο τρόπο...
     Ανάμεσα στην πικρία και την αληθινή αγάπη θα κυλήσει η ζωή της, μέχρι να φανεί το σκληρό πρόσωπό της μοίρας, που σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά της με ζοφερό της αρωγό την ανθρώπινη παράνοια.
18χρόνια μετά , στο κατώφλι της εφηβείας  τους, η Χριστίνα και η Σοφία αναζητούν τι βαθύτερο τις ενώνει εκτός από την περιώνυμη φιλία τους, ενώ επικίνδυνες σκιές ζώνουν τις οικογένειες και τα όνειρά τους.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Οι "Απώλειες" συνιστούν ένα δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί και κατακλύζει τον αναγνώστη συναισθήματα.
         Oπως προδιαγράφει κι άλυκη παπαρούνα στο εξώφυλλο πρόκειται για ένα "ματωμένο μυθιστόρημα".
Ένα μυθιστόρημα που χαρίζει δυνατές στιγμές, με πολύ ενδιαφέροντες χαρακτήρες, αλλα δεν είμαι σίγουρη ότι προσφέρεται ακριβώς για χαλάρωση ενός ανάλαφρου αναγνώσματος στην καλοκαιρινή ραστώνη ή στην "παραλία".

Πολύ καλύτερο από το πρώτο βιβλίο της Ιουλίας Ιωάννου το "Έτσι Ξαφνικά Έγιναν Όλα", οι "Απώλειες" συνιστούν μια καλά δεμένη και άκρως δραματική ιστορία, η οποία εκτείνεται σε δύο γενιές:
Από τη μια έχουμε την πορεία ανθρώπων που πλέον διαβαίνουν τα 40 κι από την άλλη ξεπετάγεται ορμητική κι απαιτητική η νιότη μιας παρέας νεαρών παιδιών που διασχίζουν το κατώφλι της ενηλικίωσης.
Αυτή η παράμετρος αφ' εαυτής δημιουργεί εναλλαγές στην ατμόσφαιρα και στα συναισθήματα του βιβλίου - προσδίδοντάς του ένα "σφρίγος" που απουσίαζε από το "Έτσι Ξαφνικά [...]".
Εδώ η ωριμότητα η κατασταλαγμένη ύστερα από μπόρες κ συνταρακτικές ανατροπές, πορεύεται αντάμα με τις ελπίδες της νέας ζωής.
          Παρά λοιπόν την έκδηλα δραματική ατμόσφαιρα του βιβλίου τα αναζωογονητικά στιγμιότυπα των εφήβων ηρώων, κάποιες στιγμές χαρίζουν στο βιβλίο τη νεανικότητα ενός υπέροχου εφηβικού αναγνώσματος- εναλλαγή ιδιαζόντως γοητευτική.

Εκείνο όμως που κυριαρχεί είναι η αναμέτρηση του ανθρώπου με την έννοια της απώλειας.
          Τούτη η έννοια προβάλλει, καταρχήν, στην αναπόδραστη μορφή του θανάτου και μάλιστα εκείνου του αιφνίδιου και παράλογου τέλους , που παραμένει πληγή ανεπούλωτη κι αναπάντητο "γιατί"..
Εντούτοις, η απώλεια προσλαμβάνει κι άλλες διαστάσεις αγγίζοντας κρίσιμη ζητήματα, όπως η λαχτάρα της μητρότητας , οι οικογενειακές σχέσεις, το σωματικό έλλειμμα και οι ανατροπές στη ζωή και τα σχέδια του ατόμου.

Παρόν στην πλοκή το μεταφυσικό στοιχείο που εδράζεται στη βαθιά ριζωμένη θρησκευτικότητα του λαού μας, η οποία παρουσιάζεται  εδώ με τον συντηρητισμό ,ίσως και λίγο αλλοτινών εποχών.
Η θρησκευτική διάσταση παίζει περισσότεροτον ρόλο του σκοτεινού  οιωνού, χωρίς να κομίζει τη γαλήνη της καταφυγής.
Παράλληλα, επιτείνει τον πόνο και συνιστά αφορμή λυρικών στιγμών νοσταλγίας και συγκίνησης.
Αυτό το στοιχείο παρουσιάζεται αντάμα με την παντοδύναμη Μοίρα που κινεί τα νήματα, τιμωρώντας αμείλικτα και συχνά άδικα.
Ειμαρμένη αδυσώπητη παγιδεύει τους ήρωες, που παρά τις ευθύνες τους το πεπρωμένο τους υπερβαίνει- με έναν τρόπο που αισθάνομαι πως τους εξιλεώνει για τις όποιες ύβρεις διέπραξαν.
Αυτό μου θυμίζει λιγάκι την τόλμη των Αρχαίων Ελλήνων όπου πολλοί μυθικοί ήρωες τιμωρούνταν από τους θεούς δυσανάλογα προς το μικρότερο κρίμα τους- (Νιόβη, Ακταίωνας, Προμηθέας), πράγμα που συνιστούσε έμμεσο κατηγορώ κι αμφισβήτηση της θρησκευτικής αυθεντίας.

Βέβαια τα πάθη στο βιβλίο είναι πολλά:
Έχουμε μια τολμηρή- ως οδυνηρά ωμή παρουσίαση της σεξουαλικής κακοποίησης -και μάλιστα ανηλίκων με τρόπο που μόνο σε ένα ακόμη -δημοφιλές -βιβλίο της χρονιάς είδα.
Αυτό το κομμάτι ήταν από τα πιο οδυνηρά όλου του βιβλίου με εξαιρετικό χειρισαμό από μέρους της Ιουλίας Ιωάννου.
            Έχουμε επίσης, την ολέθρια απουσία γονικής στοργής ή την διάκριση μεταξύ αδελφών, που μπορούν να ισοπεδώσουν ζωές ολόκληρες.
       Υπάρχει ο εγωκεντρισμός -πηγή πολλών δεινών -καθώς και η ανθρώπινη παραφροσύνη, που παραμορφώνει την ψυχή και σκιαγραφήθηκε με ευρηματικό τρόπο σε δυο απροσδόκητους ήρωες.
Η αναπηρία είναι ένα ακόμη θέμα που θίγεται κ μάλιστα σε μια εκδοχή αρκετά ελπιδοφόρα, χωρίς πολλές λεπτομέρειες της καθημερινής μάχης.

Μέσα από τον χορό πολυάριθμων χαρακτήρων στο βιβλίο συναντάμε πολλές διαφορετικές πτυχές του ανθρώπινου δράματος.
Θα ήθελα λίγο η αποκατάστηση κάποιων δεσμών να έχει ιχνηλατηθεί λίγο περισσότερο.
Ομολογώ επίσης , πως οι συμπτώσεις που δίνουν ώθηση στις εξελίξεις είναι αρκετές και ίσως υπερβολικές, εντούτοις , είναι ευφάνταστες κι αρμονικά συνδυασμένες, συνθέτοντας ένα ωραίο σύνολο, χωρίς σοβαρές συγγραφικές "παραφωνίες".

Εκείνο πάντως που θαύμασα στους ήρωες της Ιουλίας Ιωάννου, είναι η λεβεντιά με την οποία αρνούνται να γίνουν μαριονέττες του πένθους ή της ματαίωσης και ανθίστανται προτάσσοντας ανθρωπιά κι ελπίδα.
Η αγάπη αποδεικνύεται υπερόπλο και καλλιεργεί το έδαφος απ όπου ανδύεται αφοπλιστικό το μεγαλείο του ανθρώπου, συνιστώντας έναν ιδιότυπο θρίαμβο κόντρα στο ανπόφευκτο!
Αυτό αποτυπώνεται σε όλους, ξεχωρίζοντας την φωτεινή φογούρα της Ζωής, χαρακτήρας αλησμόνητος. 

Βασικότερο μετερίζι αντίστασης όλων είναι σίγουρα η οικογένεια -θεσμός που στα βιβλία της συγγραφέως παρουσιάζεται σε μια διευρυμένη εκδοχή, παραπέμποντας πάλι σε περασμένους καιρούς.

Αισθάνομαι πως παρόλη τη βαριά αίσθηση που αφήνει το υπερτονισμένο δραματικό στοιχείο , το βιβλίο αφήνει ένα πολύτιμο μήνυμα, κυρίως μέσα από τον πιο τραγικό και μυστηριώδη χαρακτήρα του, τον Απόστολο με την απίστευτη ιστορία που αυτός έσερνε σαν αλυσίδα σκλάβου :
Πως "η μεγαλύτερη Απώλεια που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος είναι αυτή της ψυχής του:"
Όταν κάποιος προδώσει την καθαρότητα της συνείδησης του και τη θέληση να μάχεται για να διατηρήσει την ανθρωπιά του μέσα στις αντιξοότητες, έχει ήδη σπαταλήσει και χάσει οριστικά τον ίδιο του τον εαυτό .
Η διάσωση της καλοσύνης και του ανώτερου σκοπού της ύπαρξης μας "να ατενίζει ψηλά" είναι αποκλειστικά δική μας ευθύνη και μια μάχη που συνιστά "νίκη του ανθρώπου απλώς και μόνο η επιλογή του να τη δώσει!

Γιώργος Κατσούλας, Άνθρωπος , Αυτός Ο Δρομέας

                                                       Άνθρωπος, Αυτός Ο Δρομέας, Γιώργος Κατσούλας
                                      Είδος Αλληγορική Νουβέλα
                                     Βαθμολογία 8,5/10

Εκδόσεις: ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
Έτος έκδοσης: 2013
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
Αριθμός σελίδων: 102

ISBN: 978-618-5011-33-8

Ο βραβευμένος θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Κατσούλας,  εκκινώντας από το αρχετυπικό βιβλικό μοτίβο του Δαυίδ και του Γολιάθ, συνέθεσε το 2013 μια δυναμική παραβολή γύρω από το μεγαλείο του Ανθρώπου.
Μια μονομαχία λοιπόν άνιση και μέχρις εσχάτων για τον μικρό όμηρο της Ανάγκης και της φθαρτότητας:Τον Άνθρωπο.
         Ο αντίπαλος εδώ είναι φαινομενικά απρόσιτος για τα μέτρα του Ανθρώπου:
         Πρόκειται για τη Μηχανή, την άτεγκτη, την εξοπλισμένη με μια παντοδύναμη απάθεια απέναντι στον πόνο, τις καιρικές συνθήκες και τη συναίσθηση της φθαρτότητάς...
           "Πεδίο αγώνα" είναι ένα ακόμη αρχέτυπο- στην ελληνική γραμματεία:
Απο τον Ζήνωνα, και τους αισώπειους μύθους, μέχρι τη φιγούρα του Φειδιππίδη και του Σπύρου Λούη , o Δρόμος συνιστούσε πεδίο τιμής και καταξίωσης στη σημειολογία της ελληνικής συνείδησης.
         Σε έναν συμβολικό αγώνα ταχύτητας διαδραματίζεται μια μάχη ζωής και θανάτου:
Ο Άνθρωπος κι η Μηχανή αναμετρώνται σε μια ολοκληρωτική κούρσα για την επικράτηση του Ενός που ο "Ηττημένος" οφείλει να υπηρετεί ισοβίως...

Ο Άνθρωπος εκπροσωπείται από την τυπική αρσενική φιγούρα ενός μαραθωνοδρόμου, επιτυγχάνοντας μια "συμπερίληψη" του ανθρώπινου γένους σύσσωμου, όπως το γνωστό γλυπτό του Βαρώτσου.
Η Μηχανή συνιστά ένα ομοιώμα με την απρόσωπη βαρβαρότητα του μυθικού Τάλου.

Δίπλα τους μια ετερόκλητη Κερκίδα κερδοσκόπων, καιροσκόπων αλλά και ιδεολόγων...

Σύντομα η Μάχη αναδεικνύει όλες τις αδυναμίες της ενσώματης ανθρώπινης φύσης που υπόκειται στα δεινά της χθόνιας φύσης του.

Η Μηχανή κερδίζει έδαφος, όμως υπάρχει ένας αστάθμητος παράγοντας που θα προδιαγράψει το αποτέλεσμα με τρόπο εκπληκτικό- όσο κι απόλυτα αληθινό.

Το έργο του Γιώργου Κατσούλα, έχει διττή υπόσταση

Αφενός πρόκειται για μια καθαρά φιλοσοφική παραβολή, που με την περιεκτικότητα μιας σφαίρας "μάς πυροβολεί" αλήθειες, που καίνε- γύρω από την ανθρώπινη φύση.

Μεγαλείο και μικρότητα, ακεραιότητα και υποκρισία, ανιδιοτέλεια και συμφέρον.

Πάνω από όλα όμως μια ευφυής χαρτογράφηση της πορέιας του Ανθρώπου στους Αιώνες.

Από τα προϊστορικά σπήλαια kai στις πυραμίδες της Αιγύπτου, στους αδελφούς Ράιτ και τον Φραγκλίνο με έναν μεγαλοφυώς περιεκτικό όσο κι εύστοχο τρόπο.

Ο Γιώργος Κατσούλας ιχνηλατεί την Ανάδυση του Πολιτισμού αφουγκραζόμενος τις Ωδίνες της Ανθρωπότητας για να γεννήσει τα πολλαπλά της θαύματα. 

Από την άλλη, πρόκειται για μια σχεδόν πολιτική πραγματεία σοσιαλιστικών αποχρώσεων γύρω από την ψυχολογία των μαζών και τους σκοτεινούς σχεδιασμούς μεγάλων κέντρων που απεργάζονται πλάνα αύξησης της κερδοφορίας του Κεφαλαίου εις βάρος του Ανθρώπου...
           Η κοινωνική αδικία και το πλέγμα των οικονομικών συμφερόντων εξυφαίνονται σε λίγες καίριες φράσεις που ξεμπροστιάζουν τη δολιότητά τους και την κηλίδα που άφησαν στην πορεία του γένους.

Η Μηχανή από υπηρέτης του Ανθρώπου,λοιπόν, σε χέρια άνομα ανάγεται σε μέσο φτωχοποίησης των εθνών.
Τι αντιστάθμισμα θα έχει σε όλη αυτήν την ισχύ του Άδικου, ο Αγωνιστής- Δρομέας;
Θα αντέξει ώσπου να σαλπίσει τη Νίκη ο Μαραθωνοδρόμος της Τιμής;
       Σίγουρα η "Αντιπαράθεση Μηχανής και Ανθρώπου" δεν είναι καινοτόμα ιδέα:

Στην κυριολεξία της κ με όλα τα κοινωνικά επακόλουθα, είναι ένας προβληματισμός που κατέχει πρωτεύοντα ρόλο στη σκέψη των τελευταίων δεκαετιών -με την έκρηξη της τεχνολογικής εξέλιξης.

        Ο Γιώργος Κατσούλας την πλαισιώνει με την καίρια ηδύτητα που ο Σεφέρης σημείωνε στον Σταθμό:

"Κι α' σού μιλώ με παραμύθια και παραβολές,
είναι γιατί τ'ακούς γλυκότερα

κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται, 

γιατί είναι ζωντανή..."

         Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας παραλαμβάνει τον γονατισμένο ηθικά, οικονομικά και πνευματικά πολίτη του σήμερα και τον καλέι να σταθεί ξανά στα δυο πόδια αποκτώντας συναίσθηση της δύναμής του:

Δύναμης που πηγάζει από τον "βιολογικό θρίαμβο" του Ανθρώπου να παρακάμπτει το χωμάτινο πεπρωμένο του και να ατενίζει ουρανό, τάσσοντας την ύπαρξη του στις ανώτερες Αξίες της Ελευθερίας και της Αξιοπρέπειας...

         Αυτά τα Ανώτερα Ιδανικά κηρύττει αυτό το σπουδαίο κείμενο του Γιώργου Κατσούλα, που όχι μόνο αξίζει να ανακαλύψουν όλοι οι αναγνώστες , αλλά και να αξιοποιηθεί στον χώρο του Σχολειου ως τροφή για γόνιμη σκέψη, όπως κάθε γνήσιο δημιούργημα Πολιτισμού!

       Τέλος, για να είμαι έντιμη με τον αναγνώστη, πρέπει να παρατηρήσω πως η αποπνικτικά αποθεωτική περίληψη στο οπισθόφυλλο των εκδόσεων Αγγελάκη, εκτείνεται σε μια υπερβολή που ούτε ωφελεί το βιβλίο ούτε και του χρειάζεται!

            Η νουβέλα του Γιώργου Κατσούλα άλλωστε ακτινοβολεί μια αυθύπαρκτη διαχρονική αξία που εμπλουτίζει σίγουρη τη φαρέτρα της σκεψης μας με βέλη αιχμηρά ενάντια στην αποχαύνωση και την παραίτηση.

                                         Δέδε Ελισσάβετ

                           ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ (από www.skroutz.gr)

Γεννήθηκε στις 16-2-1981 στην Αθήνα και τελείωσε το τεχνικό λύκειο Ν. Ιωνίας σαν πολύ µέτριος µαθητής. Σπούδασε για έναν χρόνο σκηνοθεσία στη σχολή της Ευγενίας Χατζίκου και θεωρείται ένας από τους µεγαλύτερους συλλέκτες στην κινηµατογραφική µουσική. 
          Φύση ιδιόρρυθµη, πότε µελαγχολική και µοναχική και πότε έντονη και παθιασµένη. 

Ο πολύ δύσκολος και εριστικός χαρακτήρας και η εκκεντρική προσωπικότητά του, του δηµιούργησαν πολλά προβλήµατα στους χώρους δουλειάς µε αποτέλεσµα ν' αλλάξει πολλές δουλειές. 

Έχει εργασθεί σαν µικροπωλητής σε γυναικεία καλλυντικά στους δρόµους της Αθήνας, σαν πλασιέ ιατρικών βιβλίων, σαν χρηµατοοικονοµικός σύµβουλος στην O.V.B., σε συνεργείο αυτοκινήτων, σε εργοστάσιο αλουµινίων, σε περίπτερο, στην τηλεόραση σαν φροντιστής στο "Βέρα στο δεξί", στα καλλιστεία Miss Ύδρα, 

στο θέατρο στις παιδικές παραστάσεις - Ο µικρός πρίγκιπας, Μόµο και οι Μάγοι του χρήµατος - όλες του Χρήστου Κόκκινου, σε φυλλάδια, 

λαντζιέρης σε catering και βοηθός σερβιτόρου σε καφετερίες και εστιατόρια της Αθήνας.
Ο δύστροπος και επιθετικός του χαρακτήρας και οι ψυχολογικές του µεταπτώσεις είναι κάτι το οποίο φαίνεται και στα έργα του καθότι κανένας χαρακτήρας δεν είναι άνθρωπος της διπλανής πόρτας. 

Είναι άνθρωποι που ή έχουν τα πάντα ή δεν έχουν τίποτα. Ή αγωνίζονται για να αποκτήσουν τα πάντα ή αγωνίζονται για να ξεφύγουν από τον πάτο. 

Ο Κατσούλας στα βιβλία του περιγράφει µια µάχη. Έναν πόλεµο. 

Είναι η µάχη "των σκλάβων" απέναντι στους καταπιεστές τους. 

Σ' αυτή όµως τη µάχη δεν τον ενδιαφέρει η νίκη ή η ήττα. Αυτό περνάει πολλές φορές εκτός κάδρου. 

Εκείνο που τον νοιάζει, είναι ο αγώνας που δίνει ο καθένας. Με τι όπλα πολεµάει, πώς πολεµάει, τι σκέπτεται, τι νοιώθει, τι ονειρεύεται, τι ελπίζει.