Μαμά, Μην Πας Στη Δουλειά! , Θάλεια Κουνούνη-Πολυβίου Είδος: Παιδικό (5-10 χρ) Βαθμολογία: 10/10
Η αγαπημένη Κύπρια συγγραφέας Θάλεια Κουνούνη , που ξεχώρισε για ιδιαίτερη πένα της σε εξαιρετικά μυθιστορήματα ενηλίκων -αισθηματικού και κοινωνικού προσανατολισμού, επανέρχεται με ένα υπέροχο παιδικό βιβλίο, από εκείνα που γίνονται ανεκτίμητα παιδαγωγικά εργαλεία και βοηθούν τα παιδιά στην όμορφη κατανόηση του κόσμου!
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Όλα τα παιδάκια έχουν ανάγκη τη μανούλα τους κοντά.Πόσες φορές δεν έχουν αναφωνήσει "Μαμά, μην πάς στη δουλειά!"
Έτσι κι η μικρή Ευτυχία, πονάει με την απουσία τη μανούλας της στο γραφείο.
Ώσπου η μεγαλύτερη αδελφή της, η ώριμη Μαργαρίτα, βρίσκει έναν σχεδόν σοφό τρόπο να της εξηγήσει, γιατί δεν μπορούν οι μανούλες να βρίσκονται πάντα κοντά στα παιδιά τους...
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ένα από τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα που κηλιδώνουν την οικογενειακή ζωή του σύγχρονου ανθρώπου, είναι πως οι γονείς -κι ειδικά οι μητέρες- αναγκάζονται να απουσιάζουν πολλές ώρες από το σπίτι.
Οι κοινωνική μετασχηματισμοί έχουν βγάλει τη γυναίκα στην αγορά εργασίας ,ισότιμα με τους άνδρες
Το κυνήγι μιας καριέρας ή έστω μιας εργασιακής ασφάλειας, η βάναυση κατάλυση του 8ώρου κι η καταστρατήγηση των εργασιακών δικαιωμάτων έχουν διαμορφώσει μια αγχογόνο αρένα που απορροφά χρόνο κι ενέργεια από τους γονείς και δεν επιτρέπουν στις μανούλες να παραμένουν στο σπίτι για όσο θα ήθελαν.
Ο χρόνος με τα παιδιά έχει συρρικνωθεί τρομακτικά.
Το πρόβλημα είναι πως τα παιδιά ερμηνεύουν την απουσία των γονιών τους ως υπαιτιότητα δική τους!
Αυτό συμβαίνει διότι σύμφωνη με τον κορυφαίο γενετιστή -παιδαγωγό, τον Ελβετό Jean Piaget τα μικρά παιδιά έχουν εγωκεντρικό τρόπο ερμηνείας της ζωής:Την απουσία του γονιού(είτε για δουλειά ,είτε για διαζύγιο, είτε για ταξίδι κλπ) την εκλαμβάνουν ενοχικά ως δικό τους λάθος, ως απόρριψη του γονιού προς τα ίδια κι όχι ως μια αντικειμενική αναγκαιότητα.Γι αυτό έχουν ανάγκη από εικόνες οικείες κι ευχάριστες για να κατανοήσουν καταστάσεις.
Η Θάλεια Κουνούνη λοιπόν επιστρατεύει μια φαινομενικά απλή, αλλά στην ουσία της τρυφερή και ευρηματική ιδέα.
Αξιοποιεί μια μικρή-μικρή παραβολή, από προσιτά στα παιδιά ερεθίσματα, σαν εκείνες που παρέδωσαν στις ψυχές των ανθρώπων ο 'Υψιστος "Παιδαγωγός, ο Ιησούς Χριστός, και άλλοι πνευματικοί φάροι της ανθρωπότητας.
Μια άκρως συγκινητική και πανέξυπνη ιδέα, που αξίζει να την ανακαλύψετε !
Ενδιαφέρον παρουσιάζει κι η εικονογράφηση από τη νεαρή Enjia Schling,αφού ακολουθεί μια τεχνοτροπία που παραπέμπει στα ιαπωνικά Manga...
Ειδικότερα όσοι και όσες στιγματίστηκαν από την KANTY-KANTY, μπροστά στις εικόνες της Schling θα φέρουν στη μνήμη τους εκείνες τις χαρακτηριστικές φιγούρες με τα τεράστια λαμπερά μάτια! Κατά τα άλλα, η απαλή παλέτα της εικονογράφου αμβλύνει τη "σκληρή γεωμετρία των πόλεων, με παλ χρώματα που καταλύουν το γνώριμο γκρίζο.
Ένα "φωτεινό" και τρυφερό παιδικό βιβλίο, λοιπόν, που αφουγκράζεται τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, μετουσιώνοντας την σε μια εμπειρία αγάπης.
Μετά από αυτό το ανάγνωσμα τα παιδάκια θα νιώσουν πιο ανάλαφρη την ψυχή τους κι ίσως εκλάβουν ακόμη κ αυτήν την αναγκαστική απουσία των γονιών στη δουλειά ως μία ακόμη έκφανση της γονεικής αγάπης και μέριμνας προς εκείνα!!
Το βιβλίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε προγράμματα Συναισθηματικής Αγωγής και διαθεματικές προσεγγίσεις στο μάθημα "Μελέτη Περιβάλλοντος", που συστήνει τον γύρω μας κόσμο στους μικρούς μαθητές!
Συγχαρητήρια στη Θάλεια Κουνούνη που συνδύασε την οξυδέρκεια της συγγραφέως και την ευαισθησία μιας πολύτεκνης μητέρας 4 παιδιών!
Περιμένουμε το επόμενο μυθιστόρημά της με ανυπομονησία!
Το Φως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς, Στέτμαν Είδος: Kοικωνικό Δράμα Βαθμολογία 9,5/10
Αυτές τις μέρες, (Νοέμβρης 2016) στις κινηματογραφικές αίθουσες κυκλοφόρησε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και συγκινητικά βιβλία των τελευταίων ετών παγκοσμίως! Πρόκειται για αφοπλιστικό μυθιστόρημα "Το Φως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς", που φέρνει στο προσκήνιο την ξεχασμένη ανθρωπιά μας μέσα από ηθικά διλήμματα και το μεγαλείο της μητρικής αγάπης που προβάλλει σαν "φάρος" στις θάλασσες της ζωής. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον μοναχικό, ανεμοδαρμένο φάρο του Τζεινους, μισή μέρα από τις δυτικές ακτές της Αυστραλίας(Παρταζέζ),ζει ο Τομ Σέρμπουρν πασχίζοντας να επουλώσει τις τραυματικές του μνήμες από τα φονικά χαρακώματα του Α Παγκοσμιου Πολέμου. Η ζωή του αλλάζει όταν τον ερωτεύεται η νεαρή ίζαμπελ παίρνοντας την απόφαση να ζήσει μαζί του. Μαζί ο Τομ κ η Ιζαμπέλ ζουν έναν υπέροχο έρωτα με μοναδικό μελανό σημείο το γεγονός ότι δε θα μπορέσουν να αποκτήσουν παιδιά. 'Ώσπου, ένα ανοιξιάτικο πρωινό στο μοναχικό νησί του φάρου ναυαγεί μια βάρκα- με το άψυχο σώμα ενός άντρα κι ένα μωράκι να κλαίει δίπλα του... Μπροστά στο ανυπεράσπιστο βρέφος, η φωνή της καρδιάς παραμερίζει τους κανόνες και το αγαπημένο ζευγάρι αποφασίζει να αναλάβει ένα πρωτόγνωρο ρίσκο- γνωρίζοντας πως η αποκάλυψη της αλήθειας μπορεί να πυροδοτήσει ανυπολογιστες τραγωδίες ... Από πού προέρχεται αυτό το μωρό;Ποιο παρελθόν κουβαλά;Ποιο μέλλον το περιμένει και ποιος θα πληρώσει το τίμημα;
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Τo "Φως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς" είναι σίγουρα ένα ξεχωριστό βιβλίο που "ακτινοβολεί" βαθιά κι ανεπιτήδευτη αγάπη και λάμπει σα λογοτεχνικός "φάρος" ανάμεσα σε "πελάγη" αισθησιασμού που κυριαρχεί στη σύγχρονη λογοτεχνία! Στο "Φως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς", η αγάπη προβάλλει πολυπρόσωπη και διαθλάται μέσα από πολλαπλά πρίσματα:Προβάλλει ως συζυγική λατρεία, ως ερωτική επιθυμία μα πάνω και πέρα από όλα αναδεικνύεται ο δεσμός γονέα και παιδιού κι από τις δύο πλευρές. Σκηνικό μας, είναι μια απομακρυσμένη γωνιά στεριάς ανάμεσα στο Νότιο Παγωμένο Ωκεανό και τον ήπιο Ινδικό Ωκεανό. Στην άκρη αυτή, στέκεται στιβαρός και σταθερό σημείο αναφοράς ο πύργος του φάρου, με το προστατευτικό του φως να οδηγεί τους ανυπεράσπιστους ναυτικούς, σαν "μίτος" στους "υδάτινους λαβυρίνθους" του πελάγους~. Η συγγραφέας μας ξεναγεί κατατοπιστικά στον μικρόκοσμο του φάρου, ανάγοντας τον σε σύμβολο σιωπηρής προστασίας και ασφάλειας. Η απομόνωση του οριοθετεί μια μικροκοινωνία όπου απόλυτος άρχων μαζί και δεσμώτης του Χρέους, είναι ο φαροφύλακας! Σε αυτήν την αποκομμένη γη, ο Τομ θα γλείψει τις πληγές που του άφησε το οικογεειακό του δράμα και ο Μεγάλος Πόλεμος , όπως σε κάθε ανώνυμο στρατιώτη που κατατρύχεται από τη μνήμη του αίματος κι εκείνο το βασανιστικό "γιατί". Αυτή η απομόνωση για τον φαροφύλακα Τομ θα ανθίσει όταν τη συννεφιά του φωτίσε ο ήλιος του έρωτα. Είναι η Ίζαμπελ που προσωποποιεί την άδολη εκείνη αγάπη της ερωτευμένης γυναίκας, που αρκείται στην πληρότητα της συνύπαρξης κ οραματίζεται την από κοινού δημιουργία. Παράλληλα με την αγάπη βιώνει ο αναγνώστης την απόλυτη ματαίωση μιας γυναίκας όταν γεύεται τη διάψευση της ίδιας της της βιολογικής της αποστολής.Η απώλεια δοκιμάζει το αγαπημένο ανδρόγυνο στη χειρότερη μορφή της προλειαίνοντας το έδαφος για το ηθικό δίλημμα που θα τους βρει οδηγώντας τους στα άκρα! Μια διλημματική εικόνα που ο καθένας αισθάνεται ανυπεράσπιστος μπροστά της : "Miα στοργική γυναίκα που αδυνατεί να γεννήσει ένα δικό της παιδί κι 'ατενίζει' την άδεια της αγκαλιά" από τη μια. "Ένα μωράκι στο έλεος των κυμάτων , ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο ξεβράζεται στα 'πόδια' του απομονωμένου φάρου" από την άλλη! Αντιμέτωπες, λοιπόν, η επιθυμία και το καθήκον στην πιο ακραία τους κ αρχετυπική τους "διαμάχη"! Κι αυτό θα είναι η αρχή σε ένα "γαϊτανάκι" εξελίξεων και δοκιμασιών που θα αποκαλύψουν την απώτερη αλήθεια όλων των πρωταγωνιστών του δράματος! Ένα ακούσιο καρέ- με το ένα πρόσωπο, νοερά παρόν αλλά με νευραλγική συμβολή στα πράγματα, που το καθιστά έναν πραγματικό "φάρο" αγάπης κι ανεξικακίας, που γίνεται παράδειγμα κι ανοίγει δρόμους... Κεντρικό διακύβευμα είναι όμως η μητρότητα. Ο μεγαλειώδης δεσμός με το παιδί παρουσιάζεται ως μια μοναδική πραγματικότητα, που σμιλεύεται με τα χρόνια, με τις στιγμές, μέρα τη μέρα, κάτω απ' τη συνθήκη της ανάγκης μαι τίθεται το ηθικό ζήτημα, που χρόνια απασχολεί τις κοινωνίες: Υπερβαίνει, άραγε, το συναισθηματικό δέσιμο τους βιολογικούς δεσμούς; Πώς μετράται η απώλεια; Μέχρι πού φτάνει η αγάπη; Μέσα από μια σειρά αυτών- και πολλών ακόμη- δυναμικών εξελίξεων κι εσωτερικών συγκρούσεων, σφυρηλατούνται πειστικά όλοι οι χαρακτήρες, εγείροντας την οργή, μαζί και τη συμπόνια του αναγνώστη σε εναλλαγή που αντιστοιχεί στις "σχετικότητες" της ίδιας της ζωής! Έτσι, οι χαρακτήρες παρουσιάζουν αληθοφάνεια, ακολουθώντας τις αντίστοιχες "φωτοσκιάσεις" της ανθρώπινης προσωπικότητας -με τις μικρότητες και το μεγαλείο που τη συνοδεύει! Μέσα από μια αληθοφανή πλοκή, παρακολουθούμε να αναπτύσσονται με φυσικότητα όλες οι παράμετροι των χαρακτήρων, και αναδεικνύονται μέσα από τους "μικρούς" του κόσμου, "μεγάλες" αξίες όπως η Συγχώρεση και η Αυταπάρνηση. Τις συναντάμε, καθώς η αγωνία κορυφώνεται και από άτομα που ίσως δε θα το περιμέναμε, πράγμα που, για μια ακόμη φορά, αποδεικνύει το "απρόβλεπτο" της ανθρώπινης φύσης! "Ανάμεσα Στους Ωκεανούς" συναντάμε το "Φως" της αγάπης "που μετρά το μπόι της με όσα απαρνούμαστε για χάρη της..." Ειδικότερα οι αναγνώστες που έχουν βιώσει τον ρόλο του Γονέα θα συγκλονιστούν σίγουρα από τον τρόπο που η Στέτμαν ανατέμνει τον ιερό δεσμό γονέα και παιδιού,καθώς κι από την έκβαση των πραγμάτων, που φωτίζει παράξενα, από ετερόκλητες μεριές, την έννοια της Θυσίας. "ΤοΦως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς" είναι ένα μυθιστόρημα δυνατών συναισθημάτων που θα μείνει αξέχαστο, αγγίζοντας την ψυχή με την απέραντη τραγικότητα των ηρώων του και των κρίσιμων ηθικών ζητημάτων που θέτει. Το 2016 μπορέσαμε να απολαύσουμε το "ΤοΦως Ανάμεσα Στους Ωκεανούς" σε μια συγκινητική , δραματική ταινία.
Μετά το συγκλονιστικό πολεμικό δράμα, το"Αηδόνι" και το άκρως ρομαντικό "Παριζιάνικο Βιβλιοπωλείο" ,οι Εκδόσεις Κλειδάριθμοςσυνεχίζουν την δυναμική τους είσοδο στον χώρο του κοινωνικού μυθιστορήματος με ένα ακόμη υπέροχο βιβλίο που είναι πλημμυρισμένο συγκίνηση και ανθρωπιά, διαποτισμένο με έρωτα- σε ένα πολυτάραχο κοινωνικό σκηνικο: Η"Νύφη της Κευλάνης" μας προσφέρει μια ιστορία βαθιάς αγάπης και απειλητικών μυστικών, που κρύβονται πίσω από τις ευωδίες του τσαγιού στην εξωτική Σρι Λάνκα, μιας αλλοτινής εποχής και άφθονων κοινωνικών αναταραχών!
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Βρετανίδα Γκουέντολιν Χούπερ φτάνει νύφη στην Κευλάνη σε μια φυτεία τσαγιού, γεμάτη όνειρα- ύστερα από έναν φλογερό έρωτα με τον δυναμικό ιδιοκτήτη της ,τον δεσποτικό Λώρενς Χούπερ.
Εκείνος όμως την περιμένει απόμακρος με ένα πέπλο μυστηρίου να τον περιβάλλει.
Ένα μπαούλο κι ένα κιτρινισμένο φόρεμα, που η Γκουέν ανακαλύπτει σε μια αποθήκη του σπιτιού, υπαινίσσονται ένοχα μυστικά κι ένα "πρόσωπο" του συζυγού της απροσπέλαστο, όσο κι ανεξήγητο, σε κείνη.
Η Γκουέν προσπαθεί να προσαρμοστεί σε μια κοινωνία αντιφάσεων και να διατηρήσει τις ισορροπίες στον νέο κοινωνικό της κύκλο, με την παρουσία της εμμονικής αδελφής του Λώρενς, της Βέριτι, να δυναμιτίζει διαρκώς τον γάμο της. Πλάι της η μποέμ ξαδέλφη της, η Φραν, και ο μυστηριώδης μιγάς ζωγράφος που γνώρισε τη μέρα της άφιξής της κ -για ανεξιχνίαστο λόγο- αντιπαθεί ο Λώρενς... Όταν η Γκουέν μένει, τελικά, έγκυος, η ευτυχία δείχνει να φωτίζει το σπιτικό της, παρά τις σκιές... Τη μέρα της γέννας όμως, ένα παράξενο καπρίτσιο της τύχης , φέρνει τη Γκουεντολίν αντιμέτωπη με ένα βασανιστικό δίλημμα, που την καλεί να διαλέξει ανάμεσα στον έρωτά της για τον Λώρενς και στη μητρική στοργή! Η επιλογή της θα επιφέρει μια δίνη ενοχών και τρομακτικών μυστικών που απειλούν να τινάξουν στον αέρα την οικογενειακή της γαλήνη και την αγάπη του Λώρενς! Θα φανεί η αγάπη πιο βαθιά από τις αλήθειες που θα αποκαλυφθούν;
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Γοητευτικό και βαθιά συγκινητικό το μυθιστόρημα της Dinah Jefferies,"Η Νύφη Της Κευλάνης" είναι σπαρμένο ερωτικό σπαραγμό ,αναδεικνύοντας παράλληλα τη μητρική αγάπη και το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης όσο λίγα μυθιστορήματα εποχής! Πάνω από όλα, πρόκειται για μια από τις πιο τραγικές οικογενειακές ιστορίες που έχω διαβάσει- από κείνες που χαράσσονται ανεξίτηλα στο "είναι" σου. "Η Νύφη της Κευλάνης" μάς ταξιδεύει στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα κι εκτυλίσσεται την εποχή που η Βρετανική Αυτοκρατορία έχει απλώσει την αποικιοκρατική της κυριαρχία στο μεγαλύτερο μέρος της Ασίας (κ σε κάποια αφρικανικά εδάφη)! Τόπος που ξετυλίγεται το δράμα στη "Νύφη της Κευλάνης" είναι η σημερινή Σρι Λάνκα, που η Μεγάλη Βρετανία απομύζησε και μετέτρεψε στην κορυφαία παραγωγό Τσαγιού στον κόσμο, για λογαριασμό των δικών της οικονομικών συμφερόντων! O κεντρικός ήρωας είναι διαφεντευτής μιας μεγάλης φυτείας ως ένα τυπικό δείγμα Βρετανού εξαγωγέα, που έχει αφήσει τη ζωή στην Ευρώπη, στήνοντας ένα νέο σπιτικό σε μια εξωτική αποικία, στην κορυφή της κοινωνικής της πυραμίδας. Η συγγραφέας μας ταξιδεύει, λοιπόν, σε έναν τόπο, που το αρχικό όνομά του σημαίνει "Ευλογημένο Νησί", κι η ζωηρή εικονοπλασία από μια πολύχρωμη φύση και τρεχούμενα νερά ,επιβεβαιώνει το προσωνύμι αυτό! Στο βιβλίο ξεπηδούν και ορισμένες ηθογραφικές αναφορές από το ιδιάζον κοινωνιόγραμμα της Κευλάνης- τόσο αλγεινό και τυπικό για μια αποικία. Λευκοί και κίτρινοι σε μια συνύπαρξη φυλών που δυστυχώς δε γίνεται με όρους αλληλοπεριχώρησης: Ήθη των ινδουιστών, λοιπόν, με μια έντονη εθιμοτυπία και κοινωνικές συγκρούσεις - όλα υπό τη ζοφερή σκιά του έντονου ρατσισμού, ο οποίος έχριζε τους Λευκούς αφέντες, στερώντας τους αυτόχθονες από τα δικαιώματα ενός Πολίτη. Στο βιβλίο πληροφορούμαστε για εξωφρενικές συνθήκες εξαθλίωσης που διέτρεχαν τη ζωή των ντόπιων εργατών. Μπροστά μας ξετυλίγεται η βία, η έλλειψη υγειονομικής περίθαλψης,το "αποκλεισμένο" μέλλον των αθώων παιδιών και η αναλγησία του επιστάτη, θυμίζοντας στον Έλληνα αναγνώστη την τραγική μοίρα των κολίγων στη Θεσσαλία της ίδιας εποχής, κάτω από την κοινή συνισταμένη της Φτώχειας και της Εκμετάλλευσης! Όλα αυτά στο βιβλίο καταγγέλλονται μέσα από θλιβερά περιστατικά και την σφοδρή αντίδραση της Γκουεντολάιν, που κομίζει ηχηρό το αντιρατσιστικό μήνυμα, χωρίς διδακτισμούς. Αντιθέτως η αδικία προσωποποιείται, τα θύματα είναι αυθύπαρκτα υποκείμενα και γι αυτό ο λυγμός τους αποκτά φωνή που φτάνει ως τα αυτιά του αναγνώστη!! Η βασική ηρωίδα κατακτά γενικότερα, τον αναγνώστη με την ανυπότακτη ευαισθησία της, η οποία υπακούει στο γλυκό στερεότυπο της ευσυνείδητης και συμπονετικής καλλονής, όπως τόσο το "αγαπούν" τα ρομαντικά βιβλία εποχής. Η κοινωνική αφύπνιση όμως που επιδεικνύει η Γκουέν, απεμπλέκει το αξιόλογο αυτό μυθιστόρημα της Jefferies από το ξεκάθαρο αισθηματικό πλαίσιο, προσδίδοντας ένα βάρος στο βιβλίο πέρα από τον ρομαντικό του χαρακτήρα! Σε αυτό το κομμάτι, η "Νύφη της Κευλάνης" παραπέμπει λίγο σε έναν Ρομαντισμό "παλαιάς κοπής", όπως τον 19ο αιώνα με πρωτοπόρο τον Βίκτορ Ουγκό συνδύαζε εξιδανικευμένους "έρωτες" με κοινωνικές αγωνίες! Στη Νύφη, χωρίς να υπάρχει μυθοποίηση των χαρακτήρων, ακολουθείται ένα αντιθετικό μοτίβο. Σε αντιδιαστολή προς την τόση πονετική Γκουέν, βρίσκεται ο δίκαιος, αλλά πιο ορθολογιστής και ηγεμονικός (δηλαδή "ιδανικά αρρενωπός")Λώρενς Χούπερ. Μέσα από το ζευγάρι των δύο συμπληρωματικών χαρακτήρων, παρακολουθούμε έναν δυνατό και βαθύ έρωτα που προσφέρει τη γνώριμη συγκίνηση, όπως την "περιμένουμε" από τυπικά μυθιστόρημα εποχής. Από το αίσθημα αυτό δεν απουσιάζουν οι μικρές αψιμαχίες κι οι ανταγωνισμοί. Εντούτοις, στη "Νύφη της Κευλάνης", απλώνεται η σκιά ενός πρωτότυπου και συγκλονιστικού μυστικού που "κόβει την ανάσα" και αναδεικνύει όλες τις πτυχές της γυναικέιας τραγικότητας: Ένα παράδοξο τερτίπι της μοίρας, που υπακούει ωστόσο στους νόμους του ευφικτού και αναλύεται πειστικά. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει τις κοινωνικές αγκυλώσεις της εποχής, πυροδοτώντας μια τρομακτική πάλη συναισθημάτων και ενοχών, που συμβάλλουν στην αληθοφανή κι εμβρυθή σκιαγράφηση των πρωταγωνιστών! Η επιτυχία της Donah Jefferies είναι πως "συμπαρασύρει" και την ψυχή του αναγνώστη στα τρομακτικά διλήμματα των ηρώων της, κατορθώνοντας και να αιτιολογήσει επαρκώς τις επιλογές τους-ασχέτως αν συμφωνούμε με αυτές. Η συγγραφέας χειρίζεται εύστοχα τις "εξάρσεις" και τις "υφέσεις" στην ψυχική πορεία των ηρώων κάτω από το κράτος του μυστικού, που μπροστά του καταρρέουν όλα: Οχυρώσεις, ψευδαισθήσεις κι εγωισμοί. Παρά τις σχετικά "κοινότυπες" αρετές των πρωταγωνιστών, η οικογενειακή ιστορία φέρει αυθεντικό συναίσθημα στην τραγικότητά της, διατηρώντας την αγωνία. Παράλληλα, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιφερειακοί χαρακτήρες, με πιο ξεχωριστό και πετυχημένο την αδελφή του Λώρενς Χούπερ ,την ιδιότροπη νεαρή Βέριτι(αν και, προσωπικά, θεωρώ ότι υπήρχε περιθώριο να αναλυθεί βαθύτερα ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του "ζωγράφου".) Η κορύφωση του φινάλε διαγράφει μια κυκλική πορεία και μια ανατριχιαστική συμμετρία ανάμεσα σε "παρελθόν" και "παρόν",αναζητώντας θαρρείς να θεραπεύσει το ανατριχιαστικό χθες, σε μια αποκατάσταση της "πρότερης εικόνας"! Ένα άλλο στοιχείο που ξεχωρίζει στη "Νύφη της Κευλάνης" είναι ότι το τέλος δεν ακολουθεί τη γλυκανάλατη πεπατημένη ενός αβασάνιστου Happy Εnd! Αντιθέτως, ακροβατεί ανάμεσα σε αντικρουόμενα συναισθήματα ύστατης οδύνης και τρυφερότητας ,αφήνοντας μια γεύση χαρμολύπης, με τη γνησιότητα της ίδιας της ζωής!
Η "Νύφη Της Κευλάνης" αποτελεί ένα ξεχωριστό μυθιστόρημα που θα αγγίξει σίγουρα τις πιο ευαίσθητες χορδές- ιδίως της γυναικείας ψυχολογίας. Την ίδια στιγμή, γλυκά εμπλουτίζει και τις ιστορικές γνώσεις μας γύρω από το όνειδος της αποικιοκρατίας που τόσο καταπίεσε τους λαούς της Αφρικής και της Ασίας, αποδεικνύοντας πως η Ευρώπη κατέκτησε τα μεγαλειώδη επιτεύγματα του Πολιτισμού,αλλά ίσως όχι την Ηθική Εξέλιξη που αυτά προδιέγραφαν... Διαβάστε τη "Νύφη της Κευλάνης" και ανακαλύψτε τα συνταρακτικά μυστικά που ταλανίζουν τους ήρωές! Βιώστε μαζί τους ολοκληρωτικά διλήμματα ζωής κι ανακαλύψτε τα όρια της ανθρώπινης ψυχής και του Χρέους!
Αριθμός σελίδων: 360 Εκδόσεις : Κέδρος Τελευταία Εκδοση : 2012 Έτος Πρώτης Εκδοσης : 1963 Πρωτος Εκδότης : Θεμέλιο Tιμή στην Αγορά : 15ευρώ - 10,60 ευρώ Ο "πατριάρχης" του Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρου, ο σπουδαίος Ιάκωβος Καμπανέλλης, που τόσο αγαπήθηκε από έργα σαν το "Μεγάλο Μας Τσίρκο" και την "Αυλή των Θαυμάτων" ή ταινίες σαν τη "Στέλλα" και την "Οδό Ονείρων", κατέθεσε ένα και μοναδικό πεζογράφημα, που στάθηκε αρκετό για να αναδείξει την ευαισθησία και τον βαθύ του ανθρωπισμό, συγκλονίζοντας το κοινό.
Πρόκειται για το "Μαουτχάουζεν", που συνιστά προσωπική μαρτυρία του Ιάκωβου Καμπανέλλη, από την εφιαλτική διετία 1943- 1945, που ο ίδιος- 24χρονος νεαρός- βρέθηκε όμηρος των Γερμανών στο ομώνυμο στρατόπεδο συγκέντρωσης κοντά στο Λιντς της Αυστριας .
Η μαρτυρία Μαουτχάουζεν συνιστά ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία του Β Παγκόσμιου Πολέμου και ένα από τα ηχηρότερα αντιπολεμικά έργα της Ελληνικής, αλλά και της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας!
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Βρισκόμαστε στις 5 Μαΐου του 1945.
Τα συμμαχικά στρατεύματα έχουν ήδη εισέλθει στην Αυστρία και απελευθερώνουν το στρατόπεδο του Μαουτχάουζεν...
Τους Αμερικάνους στρατιώτες της 31ης Τεθωρακισμένης Στρατιάς τους υποδέχονται περίπου 140.000 αποστεωμένοι όμηροι, περιχαρείς για την ανέλπιστη σωτηρία τους από τα νύχια της ναζιστικής θηριωδίας!Είναι ένα ποσοστό 1/9 που είχε γλυτώσει...
Ανάμεσά τους κι ο νεαρός τότε Ιάκωβος Καμπανέλλης!(κάτω σε φωτο του από τις μέρες τις Απελευθέρωσης)
Εβραίοι, Ισπανοί, Σοβιετικοί, Γιουγκοσλάβοι, Πολωνοί, Ισπανοί, Τσέχοι, Έλληνες γίνονται μια αγκαλιά, πανηγυρίζοντας την επιβίωσή τους, καθώς οι Αμερικάνοι στρατιωτικοί επιχειρούν να περιθάλψουν τους αρρώστους και να οργανώσουν τους επιζήσαντες σε ομάδες ,ώστε να δρομολογηθεί η επιστροφή κάθε εθνικότητας στην πατρίδα της!
'Ωσπου να οργανωθούν οι αποστολές για κάθε χώρα, οι όμηροι αναγκάζονται να συνυπάρξουν στο απελευθερωμένο πλέον στρατόπεδο, "επανασυναρμολογώντας" τα κομμάτια της ψυχής τους και ανακτώντας την ιδιότητα του ελεύθερου πολίτη.
Έτσι ενώνονται πλήθος ετερόκλητων ανθρώπων, που, πληγωμένοι όλοι τους, μοιράζονται αναμνήσεις και περιστατικά από τη φριχτή τριετία τους στο Μαουτχάουζεν και τα χέρια των Ες Ες.
Ο Αντώνης του Λατομείου, οι δραπέτες της Παράγκας 20, oi Ισπανοί Δημοκράτες όμηροι -"δωράκι" του Δικτάτορα Φράνκο στο Μαουτχάουζεν του "συμμάχου" Χίτλερ-, η κρυφή εβραϊκή σύναξη, η αλληλεγγύη των Ρώσων και πληθώρα προσώπων παρελαύνουν σε ένα σκηνικό φρίκης 3 περίπου χρόνων! Τώρα, οι επιζήσαντες (απελευθερωμένοι) όμηροι καλούνται να συνυπάρξουν με τις μνήμες και με την μικροκοινωνία των "αθώων" Αυστριακών αγροτών γύρω από το στρατόπεδο, οι οποίοι θα τους επιφυλάξουν δυσάρεστες εκπλήξεις και μια γνώση οδυνηρή.
Στα μάτια του αναγνώστη λοιπόν παρελαύνουν στιγμιότυπα ασύλληπτης βαρβαρότητας, χωρίς την παρηγορητική ψευδαίσθηση ότι ανήκουν στη μυθοπλασία. Είναι όλα αλήθεια.
Το εκπληκτικό αυτό τρίμηνο, μέχρι την επιστροφή του στην Ελλάδα, ο νεαρός Ιάκωβος θα αποκτήσει έναν φίλο- στοχαστή, θα αισθανθεί το σφιχταγκάλιασμα των εθνών κάτω από τον πόθο της ειρήνης, ενώ θα αισθανθεί το σκίρτημα του έρωτα να επιστρέφει σαρωτικό, στα μάτια μιας παράξενης Εβραιολιθουανής, της νεαρής Γιαννίνα Ρίμκουτι.
Θα αντέξουν οι επιζήσαντες κάτω από την απόλυτη γνώση της ανθρώπινης σκληρότητας;
Θα καταφέρουν άραγε να χτίσουν ξανά μέσα από τα ερείπια μια νέα εποχή ευτυχίας και συναδέλφωσης; Πότε η Ανθρωπότητα θα πετύχει επιτέλους το "Ποτέ Ξανά;"
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Το Μαουτχάουζεν του Ιάκωβου Καμπανέλλη συνιστά ένα αυτοβιογραφικό κείμενο, δοσμένο σαν ένα μυθιστόρημα με συγκινησιακή ισχύ μεγατόνων! Ένα βιβλίο που σοκάρει, προβληματίζει και χαράσσεται σαν καυτό τατουάζ στην ψυχή του αναγνώστη... Όπως μαρτυρά και ο τίτλος, το "Μαουτχάουζεν" του Ιάκωβου Καμπανέλλη συνιστά έναν φόρο τιμής σε όσα υπέφερε ο ίδιος και αμέτρητοι άλλοι αθώοι στο αυστριακό αυτό στρατόπεδο συγκέντρωσης- από τα χέρια των απάνθρωπων Ες Ες, (αλλά και της γερμανικής κοινωνίας όπως θα αποδειχθεί...) Το Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη ανήκει στη Λογοτεχνία του Ολοκαυτώματος, αποτελώντας μάλιστα ένα από τα κορυφαία της δείγματα! Συνιστά ένα παζλ αναμνήσεων του Καμπανέλλη από το στρατόπεδο και τους συγκρατούμενούς του, που πρωτοδημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ". Το 1963, όμως η αφήγηση αυτή απέκτησε τη συμπαγή μορφή ενός καλοστημένου βιβλίου που πρωτοεκδόθηκε από τις εκδόσεις "Θεμέλιο". Ακολούθησαν πολλές επανεκδόσεις από τον οίκο του Κέδρου και το έργο αποδείχθηκε σημαντικότατος λογοτεχνικός σταθμός, όχι μόνο για την Ελλάδα: Το Ολοκαύτωμα είναι θέμα που έχει συζητηθεί όσο ίσως κανενα άλλο ιστορικό ζήτημα! Η παγκόσμια βιβλιογραφία καταμετρά πλήθος προσωπικών μαρτυριών και βιογραφιών, διασωθέντων Εβραίων. Στην ελληνική βιβλιογραφία, ξεχώρισε η μαρτυρία του Χρήστου Σαμουηλίδη από το Μπούχενβαλντ, του Σλόμο Βενέτσια "Sonderkommando"(από τα Κρεματόρια του Άουσβιτς!) και το "Warum?" της Βάσως Σταματίου και αρκετά άλλα. Από ξένα έργα έχουν διαδοθεί βιβλία σαν τη "Νύχτα" του Ελί Βιζέλ, το "Μυθιστόρημα Ενός Ανθρώπου Χωρίς Πεπρωμένου" του Κερτές ,"Το... Άουσβιτς όπως το Εξήγησα Στην Κόρη Μου" κι "Η Λίστα του Σίντλερ".Σε όλα αυτά αξίζει να συνυπολογιστεί το εμβληματικό έργο του φιλειρηνιστή Γερμανού Έριχ- Μαρία Ρέμαρκ "Σκελετός 509", που- αν και προϊόν μυθοπλασίας- αποτυπώνει με αφοπλιστική πιστότητα την ανθρωπογεωγραφία ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης και την ψυχολογία των τροφίμων του. Την πρωτοκαθεδρία στα έργα του Ολοκαυτώματος, στην παγκόσμια συνείδηση, την κατέχει η κατάθεση του Ιταλοεβραίου χημικού Πρίμο Λέβι ,το "Εάν Αυτό Είναι Ο Άνθρωπος", από το Άουσβιτς Το "Εάν Αυτό Είναι ο Άνθρωπος" πέραν της προσωπικής μαρτυρίας, συνιστά μια ανατομία της κόλασης που ονομάζεται ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ο Πρίμο Λέβι με το νυστέρι του οξυδερκούς ψυχογραφήματος συνθέτει μια κοινωνιολογική πραγματεία, αποτιμώντας ψύχραιμα το ακραίο αυτό βίωμα, διατηρώντας την απαραίτητη απόσταση που κάποιες στιγμές, όμως, αγγίζει την ψυχρότητα. Ο Πρίμο Λέβι πασχίζει να επουλώσει το ατομικό του βίωμα μέσα από την επιστήμη κ τη συλλογική αποτίμησή του. To Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, στον αντίποδα, δε "συμφιλιώνεται" με τη φρίκη είναι διαποτισμένο από τη μεσογειακό συναισθηματισμό κι έναν λυρισμό σπαρακτικό που το ανυψώνει ως το επίπεδο Ποίησης! Μεταδίδει αυτούσιο το βίωμα, έτσι που κανείς μας να μην... ξανακοιμηθεί πια ανυποψίαστος κι αμέτοχος! Επιπλέον η δομή του Μαουχάουζεν με τους πολυθάριθμους χαρακτήρες, δίνει το πλεονέκτημα μιας πολύπλευρης οπτικής που περιλαμβάνει εικόνες από διαφορετικά πρόσωπα του δράματος -κι όχι μονάχα τη μονόπλευρη οπτική "του ενός" όπως γίνεται στον Λέβι. Το κείμενο, σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση του νεαρού Ιάκωβου, είναι χτισμένο σε ένα διττό χρονικό επίπεδο: Αφετηρία είναι η μέρα της απελευθέρωσης του Μαουτχάουζεν -και η οργάνωση των επιζησάντων σε αποστολές επιστροφής στις χώρες τους.
Αυτή η συνύπαρξη των απελευθερωμένων πλέον -ανδρών και γυναικών- γίνεται αφορμή διαδοχικών flash back από διάφορα περιστατικά. Το έργο, μέσα από την πολυπρόσωπη φύση του, ανάγεται σε ένα μωσαϊκό συγκλονιστικών διηγήσεων, που συνθέτει ένα αποτρόπαιο πανόραμα της πιο παράλογης δυστυχίας που εμπνεύστηκε ο άνθρωπος για άνθρωπο! Ο άκρατος σαδισμός των Ες Ες στρατιωτών- από τον ανώτατη αρχή, τον Χίμμλερ και τον Τσιράις, μέχρι τον ανώνυμο φρουρό"του πολυβολείου- διαγράφεται ανάγλυφος και αποδεικνύει το εφιαλτικό αποτέλεσμα μιας αγωγής και μιας προπαγάνδας που έχει εξοβελίσει από την ψυχή του ατόμου τη Συμπόνια. Τα Στρατόπεδα Εξόντωσης σαν το Μαουτχάουζεν αποτελούν το τελικό στάδιο της ρήσης "Όπου καίνε βιβλία, θα κάψουν και ανθρώπους!" Η "μαρτυρία" του Καμπανέλλη, λοιπόν, δίνει βήμα, όχι μόνο στην ατομική εμπειρία, όχι μόνο στις μνήμες των ζωντανών- αλλά και στους απαγχονισμένους της Πλατείας, στους αποστραγγισμένους από τη δουλειά, "στους φαγωμένους από τα σκυλιά", στους διάτρητους από σφαίρες σε παιχνίδια σκοποβολής των Ες Ες και των παιδιών τους ακόμη! Επιπλέον, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με τη συναισθηματική του ματιά αναδεικνύει το μέγεθος της θηριωδίας και του υποβιβασμού της ανθρώπινης ύπαρξης στο "κτήνος". Μας κάνει θεατές στη σκανδαλώδη διχοτόμηση του Ανθρωπίνου Όλου και τον χωρισμό του Αιώνιου Ζεύγους, πίσω από τα συρματοπλέγματα του Μαουτχάουζεν, πίσω από τον εξευτελισμό του ανθρώπινου κορμιού... "Οι Κυριακές" του Μαουτχάουζεν" αποτελούν ένα μοναδικό διαμάντι ερωτικής ποίησης που θα το ζήλευε ο κάθε Ρίλκε, ο και ο κάθε Σίλλερ κι όλοι οι ρομαντικοί του 19ου αιώνα...Ένα μεταμοντέρνο "Άσμα Ασμάτων"- όχι στα λιβάδια του Ισραήλ τώρα, αλλά στον "Κάμπο του Θανάτου...Ο έρωτας όμως είναι παρών και τις μέρες της απελευθέρωσης με τον Έλληνα Ιάκωβο να χάνεται στη μελαγχολική γοητεία της Γιαννίναμε τα μελαγχολικά μάτια-("μεγάλα για να χωράει ο φόβος"). Μια απροσδόκητη παρουσία θα σχηματίσει ένα ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο με απρόβλεπτη έκβαση! Συνοδοιπόρος, στο ταξίδι της επιβίωσης και της αυτογνωσίας του Ιάκωβου, καθώς και "συνωμότης του στον πρόσφατο έρωτά του με τη "Γιαννίνα", ο Βίλχελμ Σνάιντερ, ένας Γερμανός κομμουνιστής που με την αιχμηρή του διάυγεια στοχάζεται, ενώ θα ομολογήσει την πλήρη συνενοχή της γερμανικής κοινωνίας στο Έγκλημα :"Βλάκα! Oλα τα ξέρανε! Όλα τα βλέπανε... Βλέπανε τους αποστεωμένους ομήρους να δουλεύουν στα έργα οδοποιίας,στα χωράφια,στα εργοστάσια". Μην τους πιστέυεις!Αν ισχυριστούν ότι δεν ξέρανε, πάει να πει ότι δε θέλουν να διορθωθούν."(Προς επίρρωσιν των λόγων του γλυκύτατου φιλέλληνα Σνάιντερ, ήρθε δυστυχώς η στάση των Αυστριακών αγροτών, απέναντι στους απελευθερωμένους ομήρους που θα τη δείτε στο βιβλίο...) Xωρία γνήσιας πολιτικής σκέψης και ζητήματα βαθιά ηθικά, λοιπόν, προσδίδουν φιλοσοφική διάσταση στην αριστουργηματική κι αιματηρή μαρτυρία του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Γι αυτόν τον λόγο μπορεί το Μαουτχάουζεν να συγκριθεί και με τη συγκλονιστική "Σπίθα Της Ζωής"του ανθρωπιστή συγγραφέα Ρέμαρκ που ο κεντρικός ήρωας είναι επίσης Γερμανός αντιφρονούς προ το ναζιστικό καθεστώς, που στοχάζεται στο κολαστήριο ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης.Έ χουμε κι εκεί δυνατούς χαρακτήρες και πολύ δυνατές στιγμές, όμως απουσιάζει ο λυρισμός με τον ίδιο τρόπο που λείπει από το "Ουδέν Νεότερον Από Το Δυτικό Μέτωπο"(για τα χαρακώματα του Α' ΠΠ) αν το συγκρίνουμε με τη "Ζωή Εν Τάφω" του Έλληνα Μυριβήλη. Είναι ίσως ο "αιγαιοπελαγίτικος" λυρισμός μας, που απουσιάζει συνήθως από τον λόγο των Βορειοευρωπαίων. Το Μαουτχάουζενκλείνει την περιήγηση στα τοπία της ανθρώπινης κτηνωδίας -λυπηρά, αφοπλιστικά, με μια σκοτεινή απειλή να αιωρείται ως το χειρότερο αμάρτημα του ανθρώπου, δηλαδή ως "Αμετανοησία"! Για όλα αυτά, εγώ θεωρώ το "Μαουτχάουζεν" το ανώτερο έργο από όσα μας έχουν παραδοθεί σχετικά με το Ολοκαύτωμα. Προσωπικά, τολμώ να το βάλω πάνω κι από τα εξαίσια κοινωνιολογικά κείμενα του Ιταλοεβραίου Πρίμο Λέβι, πράγμα που ίσως κάποιοι κριτικοί κύκλοι ανά τον κόσμο δε θα συμμερίζονταν. Το βιβλίο του Καμπανέλλη, όμως, είναι "εξίσου παγκόσμιας εμβέλειας" ,αλλά συνάμα είναι λιγότερο "επιστημονικό, παραμένοντας πολύ πιο "ανθρώπινο", γι αυτό σπαρακτικό. Αγγίζει πρώτα την καρδιά και έπειτα τη λογική. Διαπερνά σαν κομπρεσέρ κάθε ρανίδα της ψυχής με τον πόνο, με την αποστροφή, αλλά και τη λαχτάρα για ζωή ,εγείροντας μιαν γλυκιά ενσυναίσθηση, που εξευγενίζει τον αναγνώστη! Δε σου επιτρέπει να μείνεις "αλώβητος", την ίδια ώρα που ο Λέβι αισθάνομαι πως ορθώνει ένα τείχος αξιοπρέπειας και α-πάθειας, που κάποιες στιγμές αποστεγνώνει τον τρόμο σου. Δεν ξέρω πόσο η "λαική ψυχή" μπορεί να εισπράξει τα διδάγματά του. Το Μαουτχάουζεν του Καμπανέλλη, όμως αγκάλιασε με τρόπο προσιτό τον αγωνία του Ανθρώπου και τόσα πάσχοντα έθνη! Είναι ένα έργο διεθνές, δοσμένο με ελληνική σπιρτάδα και ποιητικότητα λόγου, που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο κάποιον, ανεξαρτήτως γνωστικής ετοιμότητας. Η αξία του, όμως, στο παγκόσμιο στερέωμα αναδείχθηκε κυρίως μέσα από τη Μουσική, όταν ο Καμπανέλλης μετέγραψε τα μαρτυρία και τα πρόσωπα του βιβλίου, σε έναν κύκλο τραγουδιών, που ταυτίζονται με το κείμενο. Μόλις η μουσική ιδιοφυΐα του Μίκη Θεοδωράκη το 1966. ανέλαβε τα πολύτιμα λόγια του Καμπανέλλη, γεννήθηκε το μουσικό έπος "Μπαλάντα Του Μαουτχάουζεν", που το ερμήνευσε η 16χρονη τότε χαρισματική Μαρία Φαραντούρη ,με τρόπο ανεπανάληπτο.
Το κεντρικό κομμάτι του δίσκου , με τίτλο,"Άσμα Ασμάτων" είναι ο ωραιότερος ερωτικός θρήνος που γράφτηκε ποτέ και παραπέμπει στα θρηνητικό κάλεσμα του Βασιλιά Σολομώντα προς τη "Νύφη" στο βιβλικό "Άσμα Ασμάτων", που χρονολογείται 7 αιώνες πριν τον Χριστό.(μτφ Σεφέρης/Μεταγραφή Λ.Παπαδόπουλος) Το τραγούδι συνιστά μια μεταφορά των μαρτυριών που πέρασαν οι Εβραίοι,όχι πλέον στην Αίγυπτο των Φαραώ, αλλά στις νέες "πυραμίδες των ναζιστικών κρεματορίων"... Από την εύφορη Χανάαν του "Ερωτευμένου Βασιλιά", στις "αφιλόξενες" βελανιδιές της Αυστρίας -κι αντί για χρυσούς "κέδρους", τώρα, ενώπιον του Νυμφίου ορθώνονται οι καμινάδες... Είναι ο Άνθρωπος που μάταια αναζητά την Αγάπη του ξανά σε ένα Κάλεσμα Δημιουργίας". Στα υπόλοιπα κομμάτια συναντούμε τον Αντώνη από τους Αμπελόκηπουςμε την εκπληκτική ιστορία από το Λατομεία Βίντερ Γκράαμπεν, τους "δραπέτες της Παράγκας 10"(Γιάννος Μπερ) και το "τετ α τετ του Ιάκωβου με τη Γιαννίνα και τις αναμνήσεις τους στο απελευθερωμένο στρατόπεδο". Το "Άσμα Ασμάτων" έγινε το τραγούδι μνήμης του Μαουτχάουζεν και στους εορτασμούς της Απελευθέρωσης του Μαουτχάουζεν είναι αυτό που ηχεί από τα μεγάφωνα σαν Ύμνος για χιλιάδες επιζώντες αλλά και διαδηλωτές της ειρήνης - σεκάθε επέτειο: Ναι. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με το Μαουτχάουζεν και την "κραυγή" του έρωτα κόντρα στα πολυβόλα έγινε μια παγκόσμια προσωπικότητα!
Προσωπικά πρώτα γνώρισα τον δίσκο αυτόν -γύρω στα 11μου χρόνια και ως φοιτήτρια διάβασα το εξαίσιο βιβλίο που έδωσε σάρκα και οστά στα πρόσωπα των τραγουδιών αυτών .(Βάζω τον συνδεσμο και σας προτείνω να τα ανακαλύψετε παράλληλα.)
Με αυτές τις μελωδίες συντροφιά, το βιβλίο γίνεται ένα αλησμόνητο βίωμα απανθρωπιάς και συνάμα ανθρωπιάς. Εμπειρία σπαραγμού και έρωτα. Βιβλίο επίγνωσης κι ευθύνης αναπόδραστης. Το "Μαουτχάουζεν" του Καμπανέλλη ενχαράσσεται στην ψυχή του αναγνώστη κι από φόρος τιμής μετουσιώνεται κάλεσμα ευθύνης όλων μας προς "τους υπόλοιπους 8 άτυχους".Προς το "Κατ 'Εικόνα και κατ Ομοίωσιν", για το οποίο είμαστε πλασμένοι: "Γιατί,... (όπως "μας κλείνει το μάτι" ο φιλέλληνας στοχαστής),... "Αν πούμε ότι δεν ξέραμε, θα πει ότι δε θέλουμε να διορθωθούμε..." Δέδε Ελισσάβετ ΕΠΙΜΕΤΡΟ Το βιβλίο αυτό έφερε (το 2012-2013) στο προσκήνιο ο σκηνοθέτης Θέμης Μουμουλίδης ανεβάζοντας μια σπουδαία παράσταση στο θέατρο Badminton. Ο Στέλιος Μάινας υπήρξε ένας συγκλονιστικός "αφηγητής- γραφιάς", Η Μαριάννα Πολυχρονίδου μια σεμνή, βασανισμένη "Γιαννίνα", Ο Γιώργος Πυρπασόπουλος ένας γεμάτος μεράκι για τη ζωή Ιάκωβος, ενώ ο Άρης Λεμπεσόπουλος απέδωσε την πικρή στοχαστικότητα του Σνάιντερ. Αυτή η παράσταση ήταν ο ιδανική μνεία στον υπέροχο Δημοκράτη και γνήσια πνευματικό άνθρωπο Ιάκωβο Καμπανέλλη και στοΜαουτχάουζενπου διαμόρφωσε ολόκληρο το καλλιτεχνικό του ύφος και την επίλογη του τα έργα του να πραγματεύονται πάντα φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα κ την πολυτάραχη Ιστορία μας, παλεύοντας για την αναβάθμιση του Ανθρώπου...
Η γαλλική έκδοση του “ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ” του Ιάκωβου Καμπανέλλη τιμήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020 με το σημαντικό βραβείο μεταφρασμένης λογοτεχνίας Prix du Livre Etranger 2020 France Inter – Le Journal du Dimanche (εκδόσεις Albin Michel, 2020 – σε μετάφραση της Solange Festal-Livanis).
ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΣΚΟΥ "ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ" και Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Το 1966 ο Ιάκωβος Καμπανέλλης πήγε 4 ποιήματα του από τις ενότητες του βιβλίου του στον Μίκη Θεοδωράκη για να τα μελοποιήσει.
Ο Μίκης επέλεξε ερμηνεύτριά του τη νεαρή τότε- μόλις 19 ετών!- Μαρία Φαραντούρη και συμπλήρωσε αυτόν τον κορυφαίο δίσκο με έναν κύκλο 6 τραγουδιών τον Κυκλο Φραντούρη-πράγμα που δεν έκανε σε κανεναν αλλον ερμηνευτή του.
Έτσι γεννήθηκε ΤΟ ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ κι έγινε ένας δίσκος παγκόσμιος , μια ωδή του έρωτα, ενάντια στον πόλεμο και το μίσος.
ΤΑ 4 ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΕΙΝΑΙ: ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ (Οι όμηροι, χωρισμενοι σε άνδρες κ γυναίκες από τα συρματοπλέγματα ατενίζουν τη λαβωμένη εικόνα του αντίθετου φύλου,αναζητώντας χαμένους συντρόφους όπως ο Σολομών τη Νύφη στο βιβλικό Ποίημα σ. 219-231-"Ερωτικο") Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου με το καθημερνό της φόρεμα κι ένα χτενάκι στα μαλλιά. Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.
Κοπέλες του Άουσβιτς, του Νταχάου κοπέλες, μην είδατε την αγάπη μου;
Την είδαμε σε μακρινό ταξίδι, δεν είχε πια το φόρεμά της ούτε χτενάκι στα μαλλιά.
Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου, η χαϊδεμένη από τη μάνα της και τ’ αδελφού της τα φιλιά. Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.
Κοπέλες του Μαουτχάουζεν, κοπέλες του Μπέλσεν, μην είδατε την αγάπη μου;
Την είδαμε στην παγερή πλατεία μ’ ένα αριθμό στο άσπρο της το χέρι, με κίτρινο άστρο στην καρδιά.
Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου, η χαϊδεμένη από τη μάνα της και τ’ αδελφού της τα φιλιά. Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.
ΑΝΤΩΝΗΣ (ο συγκατούμενος από τρους Αμπελοκήπους κι η ιστορία του Λατομείου σ 129-138"ο Ηρωας Πουλουσε Φρουτα") Εκεί στη σκάλα την πλατιά στη σκάλα των δακρύων στο Βίνερ Γκράμπεν το βαθύ το λατομείο των θρήνων
Εβραίοι κι αντάρτες περπατούν Εβραίοι κι αντάρτες πέφτουν, βράχο στη ράχη κουβαλούν βράχο σταυρό θανάτου.
Εκεί ο Αντώνης τη φωνή φωνή, φωνή ακούει ω καμαράντ, ω καμαράντ βόηθα ν’ ανέβω τη σκάλα.
Μα κει στη σκάλα την πλατιά και των δακρύων τη σκάλα τέτοια βοήθεια είναι βρισιά τέτοια σπλαχνιά είν’ κατάρα.
Ο Εβραίος πέφτει στο σκαλί και κοκκινίζει η σκάλα κι εσύ λεβέντη μου έλα εδω βράχο διπλό κουβάλα.
Παίρνω διπλό, παίρνω τριπλό μένα με λένε Αντώνη κι αν είσαι άντρας, έλα εδώ στο μαρμαρένιο αλώνι.
Ο ΔΡΑΠΕΤΗΣ (η αντιμετώπιση που είχαν οι όμηροι κι οι δραπέτες από τους Αυστριακούς πολίτες των γύρω αγροικιών σ. 65-77) Ο Γιάννος Μπερ απ’ το βοριά το σύρμα δεν αντέχει. Κάνει καρδιά, κάνει φτερά, μες στα χωριά του κάμπου τρέχει.
"Δώσε, κυρά, λίγο ψωμί και ρούχα για ν’ αλλάξω. Δρόμο να κάνω έχω μακρύ, πάν’ από λίμνες να πετάξω."
Όπου διαβεί κι όπου σταθεί φόβος και τρόμος πέφτει. Και μια φωνή, φριχτή φωνή "κρυφτείτε απ’ τον δραπέτη".
"Φονιάς δεν είμαι, χριστιανοί, θεριό για να σας φάω. Έφυγα από τη φυλακή στο σπίτι μου να πάω."
Α, τι θανάσιμη ερημιά στου Μπέρτολτ Μπρεχτ τη χώρα. Δίνουν το Γιάννο στους Ες Ες, για σκότωμα τον πάνε τώρα.
ΑΜΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ (Ο Ιάκωβος κι η Γιαννίνα επισκέπτονται τους τόπους των βασανιστηριών και κάνουν έρωτα εκεί για να ξορκίσουν τις μνήμες του θανάτου)
Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια κορίτσι με τα παγωμένα χέρια, άμα τελειώσει ο πόλεμος μη με ξεχάσεις.
Χαρά του κόσμου, έλα στην πύλη να φιληθούμε μες στο δρόμο ν’ αγκαλιαστούμε στην πλατεία.
Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια κορίτσι με τα παγωμένα χέρια, άμα τελειώσει ο πόλεμος μη με ξεχάσεις.
Στο λατομείο ν’ αγαπηθούμε στις κάμαρες των αερίων στη σκάλα, στα πολυβολεία.
Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια κορίτσι με τα παγωμένα χέρια, άμα τελειώσει ο πόλεμος μη με ξεχάσεις.
Έρωτα μες στο μεσημέρι σ’ όλα τα μέρη του θανάτου ώσπου ν’ αφανιστεί η σκιά του.
Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια κορίτσι με τα παγωμένα χέρια, άμα τελειώσει ο πόλεμος μη με ξεχάσεις.
Μετά Τη Βροχή, Μαρίνα Πετροπούλου Είδος: Αισθηματικό Βαθμολογία: 6,5/10
Φέτος, η Μαρίνα Πετροπούλου γιόρτασε τη 15η επέτειο συγγραφικής δραστηριότητας, εμπλουτίζοντας την εργογραφία της με ένα ακόμη κοινωνικών αποχρώσεων αισθηματικό μυθιστόρημα, με τους ήρωές της να περιμένουν το ουράνιο τόξο "Μετά Τη Βροχή".
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Χαρά στα 16 της γνώρισε έναν έρωτα απροσδόκητο,με τον ωραίο Μιχάλη κι ένιωθε την απόλυτη ευτυχία που μπορεί αν γευθεί μια έφηβη. Εντελώς βίαια, παράγοντες έξω από εκείνη "δολοφόνησαν την αγάπη της μαζί με τη...χαρά, διαρρηγνύοντας ανεπανόρθωτα τη σχέση της με τους γονείς της.
Χρόνια αργότερα η Χαρά, μητέρα μιας υπέροχης κόρης και ταγμένη στο καθήκον μιας συμβατικής μεσοαστικής οικογένειας, ζει περιτριγυρισμένη από αγαπημένα πρόσωπα, που όταν ρίξουν τις μάσκες τους θα της αποκαλύψουν μιαν αποτρόπαιη πραγματικότητα.
Θα μείνει η Χαρά όρθια σε αυτή την καταιγίδα για να αξιωθεί την ξαστεριά"Μετά τη Βροχή";
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Μετά Τη Βροχή" ακολουθεί τη νέα τάση της Μαρίνας Πετροπούλου να συνθέτει οικογενειακές ιστορίες ανιχνεύοντας στο "υπέδαφός" τους ανομολόγητα πάθη, απωθημένα και εφιαλτικά μυστικά.
Εδώ κεντρικός άξονας είναι ο απωθημένος έρωτας μιας γυναίκας που της υφάρπαξαν τη ζωή κι εκείνη δε βρήκε το θάρρος να διεκδικήσει πίσω όταν έπρεπε.
Η πένα της συγγραφέως την παρακολουθεί την ηρωίδα της τηΧαρά Απέργη, στην οδό της συνθηκολόγησης και στο χτίσιμο μιας συμβιβασμένης αρμονίας στο σκηνικό μιας τυπικής ελληνικής οικογένειας- με έναν σύζυγο στο κατόπι μιας καριέρας και ένα γλυκό παιδί να θέτει στόχους κ όνειρα για σπουδές και μια υγιή "αγάπη".
Με ώριμη ματιά η Μαρίνα Πετροπούλου σκιαγραφεί τις εσωτερικές συγκρούσεις μιας γυναίκας στο κατώφλι των 40, που, ενώ μετρά φυσιολογικές απώλειες, συνειδητοποιεί τα προσωπικά της κενά και την επίπλαστη ευτυχία της.
Σε αυτή τη διαδρομή αυτογνωσίας ανακύπτουν εφιαλτικά μυστικά και ανατροπές. ΗΠετροπούλου χειρίζεται πολύ καλά την αίσθηση που αφήνει το φινάλε, γλυκόπικρο όπως η ζωή...
Το βασικό μειονέκτημα στο βιβλίο είναι πως μια παράξενη βιασύνη διακρίνει την αφήγηση.
Υπάρχει μια προφορικότητα στον λόγο που τον αποστερεί από καλολογικά στοιχεία.
Η διήγηση λοιπόν κυλά γοργά και πολύ επιφανειακά, χωρίς να δίνει "χρόνο στους χαρακτήρες να αναπτυχθούν.
Ο αναγνώστης δε συνδέεται με τους πρωταγωνιστές του δράματος και δε συμπάσχει "όσο πρέπει" μαζί τους.
Είναι σα να παρακολουθεί από μακρυά ή να ακούει έναν περίοικο να μεταφέρει "τα συνταρακτικά γεγονότα που διημείφθησαν στην περιοχή του".
Αυτό δυστυχώς το είχα παρατηρήσει και στα 2 πρόσφατα βιβλία της συγγραφέως κι είναι κάτι που πρέπει να το προσέξει γιατί "μειώνει" λίγο την γοητεία των πολύ εύστοχων εμπνεύσεών της! Παρακάμπτοντας αυτό, στο βιβλίο αυτό σας περιμένει ένα συγκλονιστικό οικογενειακό δράμα, με απροσδόκητες εξελίξεις και αναδυόμενα μυστικά που ανατρέπουν την αρχική εικόνα!
Βιβλία σαν και αυτό χρησιμοποιούν τα συστατικά της ωμής πραγματικότητάς μας και απόλυτα αληθοφανείς και πειστικούς χαρακτήρες, βγαλμένους από τον μέσο άνθρωπο με αναγνωρίσιμα πάθη. Έτσι, η συγγραφέας αποδεικνύει ότι πίσω από τη "βιτρίνα" της οικογενειακής ηρεμίας μας- ενίοτε- μπορεί να κρύβονται θύελλες, όταν δεν έχουμε κατακτήσει την αυτογνωσία και όταν δε διαχωρίζουμε την προσφορά από τη "θυματοποίηση" κι αυτή είναι μια διαπίστωση που αφορά καθέναν από εμάς.
Και όταν έρθει η "μπόρα" οι ήρωες αναμετρώνται με την απώτερη αλήθεια τους και προσδοκούν το ουράνιο τόξο "μετά την κάθαρση της Βροχής"...Γιατί πάντα έρχεται όταν πιστεύουμε στη νέα μέρα.
Η αγαπημένη Κύπρια συγγραφέας Θάλεια Κουνούνη , που ξεχώρισε για ιδιαίτερη πένα της σε εξαιρετικά μυθιστορήματα ενηλίκων -αισθηματικού και κοινωνικού προσανατολισμού, επανέρχεται με ένα υπέροχο παιδικό βιβλίο, από εκείνα που γίνονται ανεκτίμητα παιδαγωγικά εργαλεία και βοηθούν τα παιδιά στην όμορφη κατανόηση του κόσμου!
Ενδιαφέρον παρουσιάζει κι η εικονογράφηση από τη νεαρή Enjia Schling,αφού ακολουθεί μια τεχνοτροπία που παραπέμπει στα ιαπωνικά Manga...
Ένα "φωτεινό" και τρυφερό παιδικό βιβλίο, λοιπόν, που αφουγκράζεται τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, μετουσιώνοντας την σε μια εμπειρία αγάπης.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει κι η εικονογράφηση από τη νεαρή Enjia Schling,αφού ακολουθεί μια τεχνοτροπία που παραπέμπει στα ιαπωνικά Manga...
Ένα "φωτεινό" και τρυφερό παιδικό βιβλίο, λοιπόν, που αφουγκράζεται τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, μετουσιώνοντας την σε μια εμπειρία αγάπης.
