Γιάννης και Μαρίνα Αλεξάνδρου , Ταξιδιώτες της Ανατολής,

                                                                                         Ταξιδιώτες της Ανατολής, Γιάννης και Μαρίνα Αλεξάνδρου

                                         Είδος: Αισθηματική Περιπέτεια/Εποχής

                                       Βαθμολογία :7,5/10

Κι αν φέτος η πανδημία κράτησε αρκετούς εντός των τειχών κατά τη διάρκεια των διακοπών, μην ανησυχείτε, γιατί τo αγαπημένο συγγραφικό ζεύγος Αλεξάνδρου , Γιάννης και Μαρίνα, φέτος προσφέρει στον αναγνώστη μια μοναδική περιήγηση στα μυστηριακά χώματα της σαγηνευτικής Ανατολής.

Επιβιβαστείτε, λοιπόν, για ένα μοναδικό ταξίδι με αρώματα μεθυστικά και εξελίξεις απρόσμενες!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Αμάντα είναι μια νεαρή χωρισμένη μητέρα ενός 11χρονου αγοριού, του Νικόλα, που για χάρη του έχει απαρνηθεί κάθε χαρά και εργάζεται άοκνα.

Όταν όμως το Ταξιδιωτικό  Πρακτορείο "Ερμής", το οποίο εκείνη διευθύνει, διοργανώνει μια εκδρομή στην Καππαδοκία η Αμάντα αποφασίζει να χαρίσει στον εαυτό της μιαν ανάπαυλα προκειμένου να αποδώσει ένα προσκύνημα μνήμης στο σπίτι των προγόνων της...

Δεν μπορεί, όμως, να διανοηθεί την περιπέτεια που την περιμένει όταν πέφτει θύμα απαγωγής και βρίσκεται σε ένα σκηνικό βγαλμένο από τις "Χίλιες και Μια Νύχτες" ...

Σε εκδρομή του ίδιου Πρακτορείου -αυτήν τη φορά στην Πέτρα της Ιορδανίας- η Σοφία βρίσκει τον έρωτα στο πρόσωπο ενός συνταξιδιώτη της του Ανδρέα κι όλα φαίνονται να κυλούν ειδυλλιακά, ώσπου εκείνη θα βρεθεί κατηγορούμενη για τον φόνο μιας Ιταλίδας αριστοκράτισσας που κουβαλά ένα κόσμημα με μακραίωνη ιστορία και τις ρίζες του στην δραματική Άλωση της Κωνσταντινούπολης...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Δροσερό και γοητευτικό, το νέο μυθιστόρημα των Αλεξάνδρου αποδεικνύει τη συγκλονιστική δύναμη που έχει ένα καλό βιβλίο να ταξιδεύει την ψυχή, να απελευθερώνει από τους στενάχωρους τοίχους και να διευρύνει τους ορίζοντες, ακόμη και όταν το πλαίσιο της καθημερινότητάς μας προβάλλει ασφυκτικό και μονότονο.

Οι "Ταξιδιώτες της Ανατολής" είναι ένα υβριδικά σπονδυλωτό μυθιστόρημα με κεντρικό άξονα τις εξορμήσεις ενος ταξιδιωτικού πρακτορείου σε εδάφη της Μέσης Ανατολής.

Καππαδοκία και Ιορδανία έρχονται στο προσκήνιο.

          Η πορεία αυτών των δύο ταξιδιών θα εμπλέξει και ιστορίες του παρελθόντος σφραγισμένες από ξεχωριστές προσωπικότητες του χθες.

Η δυσυπόστατη υπόθεση του βιβλίου , λοιπόν, χωρίζεται σε δύο μέρη που δεν παρουσιάζουν άλλη σύνδεση μεταξύ τους κι εξελίσσονται με πλήρη αυτονομία που θα προτιμούσα να την είχε ανατρέψει κάποιο σημείο τομής ανάμεσα στους πρωταγωνιστές τους- ειδικά τη Σοφία και την Αμάντα.

      Ωστόσο, εξετάζοντας ξεχωριστά αυτές τις δύο υποθέσεις έχουμε ένα όμορφο αποτέλεσμα σε κάθεμια από αυτές.

     Πρώτα έρχεται η περιπέτεια της Αμάντα που θα περιηγηθεί στους δρόμους της Μνήμης, για να βρεθεί στο παλιό αρχοντικό των Ρωμιών προγόνων της που εκδιώχθηκαν εξαιτίας της τουρκικής κτηνωδίας από την Καππαδοκία.

Δεσπόζει η φιγούρα της αρχοντικής Αγγέλκως, με τη λεβεντιά και την αξιοσύνη των Ελληνίδων της Ανατολής.

Κι η σύγχρονη εποχή, όμως, επιφυλάσσει εκπλήξεις για την Αμάντα , με μια απαγωγή που πίσω της κρύβει το δράμα μιας παράξενης καρδιάς.

Ήταν ενδιαφέρουσα ιδέα που υλοποιήθηκε ελλιπώς κι η τεκμηρίωσή της δόθηκε λίγο πρόχειρα και βιαστικά.

Θα χρειαζόταν μεγαλύτερη συναισθηματική αλληλεπίδραση μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων αυτής της ενδιαφέρουσας, κατά τα άλλα, υπόθεσης.
      Η δεύτερη υπόθεση της Σοφίας και το Ανδρέα εξελίσσεται κατ' εμέ πιο ομαλά κι η λύση έρχεται πειστικά.

         Η εγκιβωτισμένη ιστορία του χθες , αυτή τη φορά δεν είναι μια κοινότυπη ιστορία προσφύγων της Μικράς Ασίας.

Με αφορμή ένα βαρύτιμο κόσμημα της αρχόντισσας ντι Ματέο είναι θα μεταφερθούμε στις σκληρές μέρες της Άλωσης και στην πορεία μιας βυζαντινής αρχοντοπούλας που έλαμψε στα καντούνια της Γαληνοτάτης με την πνευματική της ακτινοβολία. Θα βρεθεί κάτω από την προστατευτική σκιά του εμβληματικού Κόζιμο των Μεδδίκων και θα γοητεύσει με την ευγένεια του πνεύματος και της ψυχής της ώσπου να βρει τον πραγματικό έρωτα.

              Κι οι δυο "μητρικές" υποθέσεις στους "Ταξιδιώτες της Ανατολής πάντως έχουν κοινό παρονομαστή έναν  πλούτο εικόνων, με έμφαση στο βίωμα του καθ' εαυτού Ταξιδιού:

Η πέννα των Αλεξάνδρου αναπαριστά υποδειγματικά τα τοπία της Ανατολής και προσφέρει μια εικονοπλαστική πανδαισία στον αναγνώστη.

Πλημμυρίζουν τα "μάτια" μας οι μυστικοπαθείς σπηλιες των ηφαιστειογενών βράχων της Καισάρειας κι ο ασύλληπτος πολιτισμικός πλούτος της Ιορδανίας.

Μας ζαλίζουν τα αρώματα από τα μπαχαρικά της Ανατολής και ταξιδεύουμε με τις καμήλες των βεδουίνων στην έρημο  χωρίς να αποφεύγονται διασκεδαστικά απρόοπτα... 

Οι σταθμοί του ταξιδιού παρουσιάζονται αναλυτικά με οικεία φυσικότητα. Η αφήγηση είναι ζωηρά βιωματική και κάθε αναγνώστης γίνεται μέλος της ίδιας της εκδρομής απολαμβάνοντας και ο ίδιος την εμπειρία.

Η γλώσσα είναι λιτή , σχεδόν απλοίκή αλλά κι ευέλικτη συνάμα. Εμπεριέχει και μια υφέρπουσα σατιρική διάθεση προς τους ίδιους τους ήρωες, γεγονός που αλαφρώνει το κλίμα και διατηρεί τον δροσερό χαρακτήρα του μυθιστορήματος που παραμένει ενδιαφέρον, χωρίς να προσλάβει δραματικό χαρακτήρα.

Σεναριακά η ιδεα είναι εξαίσια , αν και αφηγηματικά υπαρχουν μικρές αδυναμίες. Εκτός από την υπερβολικά λιτή γλώσσα, άλλη μια τεχνική παραφωνία που οι Αλεξάνδρου επιλέγουν στα ιστορικά τους μυθιστορήματά τους( όπως κι άλλοι συγγραφείς σαν τον Γιώργο Πολυράκη) είναι πως κάποιες ιστορικές πληροφορίες δεν είναι ενσωματωμένες στον κορμό της πλοκής, αλλά παρατίθενται σαν ιντερμέντζα και υποσημειώσεις εγκυκλοπαιδικής υφής, διακόπτοντας την πλοκή.
Με όλα αυτα το μυθιστόρημα αυτό προστίθεται σε μια γοητευτική αλυσίδα από ιστορικά μυθιστορήματα για τα οποία οι Αλεξάνδρου δικαίως τόσο αγαπήθηκαν.
"Οι Ταξιδιώτες της Ανατολής" λοιπόν είναι ευχάριστο ταξιδιάρικο μυθιστόρημα ιδανικό για καλοκαίρι, που επιτείνει την επιθυμία μας να ταξιδέψουμε σε νεά τοπία, να δούμε πρωτόγνωρα εθιμα και να ανακαλύψουμε καινούριους ανθρώπους.

Nadja Comaneci, Lola Lafon, Η Μικρή Κομμουνίστρια Που Δε Χαμογελούσε Ποτέ( Ναντια Κομανέτσι)

                                                                Η Μικρή Κομμουνίστρια Που Δε Χαμογελούσε Ποτέ, Lola Lafon
                                      Είδος: Μυθιστορηματική Βιογραφία

                                       Βαθμολογία: 7/10

Αύγουστος 2021: Με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκυο να κορυφώνονται και το άθλημα της Ενόργανης να κυοφορει ελπίδες για τα ελληνικά χρώματα και να τραβά το βλέμμα όλου του κόσμου, κυρίως γύρω απο την Αμερικάνα φαινόμενο Simon Byles, ιδανικό ανάγνωσμα θα ήταν ένα βιβλιο για την πιο εμβληματική φιγούρα όχι μόνο της Γυμναστικής αλλά ίσως και όλων των Ολυμπιακών Αγώνων, τη Ρουμάνα Νάντια Κομανέτσι.
Πρόκειται για την αθλήτρια που το 1976 στο Μόντρεαλ πέτυχε το ασύλληπτο , αυτό που κανένας δεν περίμενε ότι είναι δυνατόν να συμβεί στο πιο θεαματικό άθλημα των αγώνων: 

Μια μικροσκοπική φιγούρα που ξεπέρασε τα ανθρώπινα μέτρα και πέτυχε το Απόλυτο που σίγουρα δε συμβαδίζει προς τη φύση του ανθρώπου.

 Εκείνη που έφτασε το 10 και τρέλανε ώς και τα κομπιούτερς της Logines, αποδεικνύοντας πως το θαύμα του Ανθρώπου ποτέ δε θα υποταχθεί στην Τεχνολογία...

Αυτήν την αθλήτρια φαινόμενο, αναλαμβάνει να μας συστήσει με λυρισμό η Λόλα Λαφόν σε μια τολμηρή βιογραφική απόπειρα με τον όλο νόημα συγκλονιστικό τίτλο "Η Μικρή Κομμουνίστρια Που Δε Χαμογελούσε Ποτέ", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ σε μετάφραση της Καρολίνας Μέρμηγκα (η οποία ξεχώρισε με το έργο της Ο Ελληνας Γιατρός). Βιβλίο που το περίμενα με ανυπονησία και προοπτικές.

Η "Μικρή Κομμουνίστρια Που Δε Χαμογελούσε Ποτέ" της Λαφόν  θα μπορούσε να γίνει σημείο αναφοράς στην αθλητική ιστορια ειδικότερα στην ελληνόφωνη βιβλιογραφία που παραμένει φτωχη.Υπάρχουν όμως πολλά αλλά, που σαμποτάρουν ανεπανόρθωτα μιαν εξαίσια έμπνευση....

            Η αφήγηση της Lola Lafon παραλαμβάνει τη νεαρή Νάντια στους Ολυμπιακούς Αγώνες όταν, μετά το πρόγραμμα της στη δοκό, αναμένει τη βαθμολογία της για να δει τρομοκρατημένη τον φωτεινό πίνακα να αναγράφει "1.00", επειδή στις τεχνικές προδιαγραφές δεν ειχαν προβλεφθεί 4 ψηφία καθώς εθεωρείτο αδύνατον αθλητής ενόργανης να υπερβεί το 9, κάτι...

Κι όμως, άναυδοι οι κριτές εκείνη η τν μαγική βραδιά έγιναν μάρτυρες και μέτοχοι σε ένα θαύμα καθώς η χαριτωμένη 14χρονη με τις ερυθρόλευκες κορδέλες στα μαλλία εκτελούσε ένα άρτιο πρόγραμμα που άξιζε 10αρι.

         Αυτό το στιγμιότυπο μας περιγράφει με περίσσιο λυρισμό η συγγραφέας σκιαγραφώντας με διάθεση σχεδόν ποιητική τα συναισθηματα που γεννησε η εκρηκτική αθωότητα της Κομανέτσι στην υφήλιο.

Από κει και πέρα η ιστορία ξεκινά κανονικά, από τον φιλόδοξο Ούγγρο Μπέλα Κάρολι που συνάντησε μια Πέμπτη τη Ναντια ενώ αναζητούσε στα σχολεία της πόλης Όνεστι κοριτσάκια για να τα προπονήσει στη  φιλόδοξη ακαδημία που ίδρυσε με τη σύζυγό του, Μάρθα.Η αφήσηση παραστατική μας φέρνει συναισθηματικό  δέσιμο με την ξεχωριστή μικρούλα. 

           Η αφήγηση εξελίσσεται σε διττό άξονα κι εδώ αρχίζουν οι παραφωνίες.

Το ένα κομματι είναι η αναδρομή στους σημαντικότερους σταθμούς της καριέρας της Κομανέτσι ,μέχρι την αυτομόλησή της στην Αμερική και λειτουργεί αρκετά καλά.

            Τα ιντερμέντζα όμως, περιλαμβάνουν μια νοερή, μυθοπλαστική συνομιλία της συγγραφέως με την ίδια την Κομανέτσι που υποτίθεται σχολιάζει κι αξιολογεί τις αναφορές της συγγραφέως στη ζωή της,  κι αυτή η έμπνευση είναι πραγματικά άστοχη- αν όχι και προσβλητική - αφού βάζει στο πρόσωπο της Νάντιας Κομανέτσι λόγια και αντιδράσεις που δεν της ανήκουν αφού στην πραγματικότητα ουδέποτε η συγγραφέας επικοινώνησε με την Κομανέτσι.

Θα μπορουσε όλο αυτό να λειτουργεί οπως η μούσα των αρχαίων ποιητών αν η Κομανέτσι σε αυτό  δεν παρουσιαζόταν αντιδραστική, ενοχική και απρόθυμη να πει την "αλήθεια που" -υποτίθεται- "υπηρετεί μετ' εμποδίων" η βιογράφος Λαφόν...

               Δεν είχαν λόγο υπαρξης αυτές οι ενότητες καθώς -συν τοις άλλοις- εκτροχιάζουν την κεντρική αφήγηση που γενικά παραμένει ελκυστική, διεσδυτική και διαφωτιστική όπου εστιάζει.

Ένα άλλο μειονέκτημα είναι η αποσπασματική παράθεση των γεγονότων.Δεν υπάρχει συνεχής ροή, αλλά αφηγηματικές στάσεις σε συγκεκριμένες στιγμες - πραγμα που ανακόπτει τον ειρμό και την χρονική αλληλουχία και μας εμποδίζει να κατανοήσουμε την εκκολαπτόμενη γυναίκα Νάντια παράλληλα με την αθλήτρια η οποία συντρίβεται από την τελειοθηρία και μια δαιμονοποίηση του σώματος.

         Εξαιρετική, ωστόσο, στάθηκε η σκιαγράφηση του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου όπου άνθησε το θαύμα Κομανέτσι.

Η συγγραφέας μας συστήνει την κομμουνιστική Ρουμανία του τυραννίσκου Τσαουσέσκου φωτίζοντας τολμηρά ένα προσωπολατρικό καθεστώς, με στοιχεία μιας στυγνής δικτατορίας που θέλησε να ορθώσει αντίπαλο δέος στη Σοβιετική Ένωση και  πάλευε να κολακεύει τη Δύση αποστερώντας όμως τον λαό από τις κατακτήσεις και τα αγαθά της.

Παρακολουθούμε την εργαλειοποίηση των αθλητικών επιτυχιών προς δόξαν του Ηγέτη και του Κόμματος, σε ένα καθεστώς καχυποψίας και ασφυκτικού ελέγχου.

Αντιπροσωπευτικά στιγμιότυπα από την εξαθλίωση που επέβαλαν στους Ρουμάνους πολίτες οι φαύλοι και ιδεοληπτικοί ηγέτες τους γεννούν αγανάκτηση στον σύγχρονο αναγνώστη, ξεμπροστιάζοντας τα πρόσωπο της εξουσίας που υπό οποιαδήποτε σημαία παραμένει σιδηρούν και άπληστο..

          Όλα αυτά αποδίδονται διαφωτιστικά στο βιβλίο της Λαφόν, ωστόσο στο ζήτημα της Κομανέτσι υπάρχουν κενά.

Όταν γράφεις ενα βιβλίο για το πιο πολυσυζητημένο πρόσωπο των Αγώνων , όταν περιορίζεις σε λέξεις την "άφατη ομορφια", πρέπει να έχεις να πεις κάτι καινούριο ή να επιλέξεις τολμηρές αναφορές φτάνοντας το μαχαίρι στο κόκαλο.Αυτό δε συνέβη εδώ, παρά τις προσδοκίες μου.

Για παράδειγμα η συγγραφέας δε μας αναφέρει την πολυτάραχη φιλία της Κομανετσι με τη  καταδικασμένη" δεύτερη" Θεοδώρα Ουγκουρεάνου.

Από τη βιογραφική αυτή απόπειρα απουσιάζει πλήρως το κεφάλαιο έρωτας, πέραν κάποιων περιστασιακών αναφορών στον γιο του Τσαουσέσκου και στον οδηγό των 4 Ρουμάνων προσφυγων που απέδρασαν μαζί με την Κομανέτσι το 89.

Η Λαφόν δεν αναφέρει λ.χ. τίποτα για τη φιλία της Κομανέτσι με τον Αμερικάνο συναθλητή της και πρωταθλητή της Ενόργανης Γυμναστικής Βurt Conner που θα σημαδέψει όμορφα το πεπρωμένο της, αργότερα...

Από την άλλη, αγγίζει ακροθιγώς μόνο, και υπαινικτικά, την αμφιλεγόμενη και πολυσυζητημένη σχέση της Νάντιας με τον γιο του Νικολάε Τσαουσέσκου, ο οποίος φημολογείται ότι την είχε κακοποιήσει με βασανιστήρια.

Το κεφάλαιο αυτό με σπερματικές αναφορές παραμένει εκνευριστικά ομιχλώδες.

Ξαφνικά μεταβαίνουμε στην επεισοδιακή απόδραση της Κομανέτσι μέσα από τα συνοριακά δάση της Ουγγαρίας και κατόπιν την πρεσβεία της Αυστρίας για να πατήσει επιτέλους επί αμερικανικού εδάφους, με την καθοδήγηση ενός παντρεμένου με τον οποίο κατηγορήθηκε ότι είχε αναρμοστο δεσμό...

Δε μαθαίνουμε πάντως τίποτα για τον μετέπειτα σύζυγό της, τον γελαστό Μπερτ.

Στην πρώτη πυρετώδη περίοδο όπου η Νάντια Κομανέτσι , ελεύθερη από το άγριο κυνηγητό του καθεστώτος, αποδύεται στον  πυρετό του marketing στη μαυλιστική Αμερική η συγγραφέας την εγκαταλείπει , κλείνοντας το βιβλίο, χωρίς να ασχολείται με την ψυχολογική της διαδρομή έκτοτε, ούτε  με τη μετέπειτα πορεία της που την οδήγησε σε έναν χλιδάτο γάμο και την αποκτηση ενός γιου στα 45 της χρόνια.

          Από τη άλλη για να μην είμαι αφοριστική παραμένει η γοητεία της αφήγησης και κάποιες δυνατές στιγμές, ενώ ο υποψιασμένος φίλαθλος θα συγκινηθεί από τις αναφορές στην Όλγα Κόρμπουτ που πάτησε πάνω στην μπάρα του δίζυγου για να απογειωθεί σε μενα άλμα- έξοδο, που απαγορεύθηκε λόγω εξαιρετικής επικινδυνότητας...

....ή στην άτυχη Έλενα Μούσινα που πλήρωσε με τετραπληγία την επιμονή του ανάλγητου προπονητή της σε μια επικίνδυνη άσκηση που η ίδια φοβόταν να εκτελέσει...

              Εν κατακλείδι πρόκειται για ένα βιβλίο άκρως ενδιαφέρον που προσεγγίζει μια αινιγματική προσωπικότητα μιας αθλητικής ιδιοφυίας και που σίγουρα αναπαριστά μια γοητευτικα αντιφατική εποχή ,

όμως αφήνει με ενα αίσθημα ανικανοποίητου τον πιο ενημερωμένο φίλαθλο αναγνώστη που ήθελε να αισθανθεί και να γνωρίσει σε βάθος τον "άνθρωπο" πίσω από τη "Νεράιδα της Γυμναστικής"...

Το βιβλίο παρέμεινε "αναποφάσιστο" ανάμεσα στη μυθιστορηματική βιογραφία και το αθλητικό ντοκιμαντέρ.Κρίμα.

      Δεδομένου πως το μοναδικό βιβλίο για την Κομανέτσι είναι το "Γράμματα Σε μια Νεαρή Γυμναστρια" που συνέγραψε η ίδια η Νάντια Κομανετσι- εκδόσεις Τραυλός- μια τέτοια βιογραφία ήταν μια καλή -αλλά τελικά χαμένη- ευκαιρία να αφουγκραστούμε με κάποια αντικειμενικότητα τη θλίψη της "Μικρής Κομμουνίστριας που Δε Χαμογελούσε Ποτέ", αλλά έφερε χαμόγελα και έμπνευση σε έναν όλόκληρο πλανήτη.

             Το συστήνω, εντούτοις γιατί δεν υπάρχει κατι άλλο διαθέσιμο στη γλώσσα μας για την κορυφαία γυμνάστρια και μαζί με την ταινία  ΝΑDJA του Alan Cooke μας φωτίζει μερικές σκιές πίσω από το λαμπερό 10. 

                               

Γιάννης ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ, Ραγιάς , Μέρες και Νύχτες του 1821

                                                                                      Γιάννης Καλπούζος, Ραγιάς- Μέρες και Νύχτες του 1821

                                          Είδος :Iστορικό

                                           Βαθμολογία : 10/10

Φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από τον αγώνα της Εθνεγερσίας, την ένδοξη Επανάσταση του 1821, που μεσα από ποταμούς αίματος και θυσιών έδωσε τελικά την πολυπόθητη ανεξαρτησία και υπόσταση κρατική στο πολύπαθο ελληνικό έθνος.

Ο  ιδανικός τρόπος για να τιμήσει ένας συγγραφέας μια τέτοια εθνική επέτειο, είναι φυσικά η πένα του  κι όταν μιλάμε για τον Γιάννη Καλπούζο ένα τέτοιο έργο αποκτά άλλη βαρύτητα.

Το νέο βιβλίο "Ραγιάς- Μέρες και Νύχτες του 1821" είναι ο φόρος τιμής του σπουδαίου μας λογοτέχνη στην Εθνική Μνήμη.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Πρώτη δεκαετία του 1800. Ο νεαρός Αγγελής με τη νεραϊδογέννητη ομορφιά μεγαλώνει στη σκλαβωμένη Πάτρα-μάρτυρας των ταπεινώσεων που υφίστανται καθημερινά οι σκλαβωμένοι Έλληνες από τους Οθωμανούς...

          Ένα ατυχές περιστατικό, τον φέρνει αιχμάλωτο στον Σαχίν Αγά που του επιβάλλει μια εξευτελιστική κράτηση στο κοτέτσι του για να τον πείσει να εξισλαμιστεί και να σώσει το κεφάλι του.

            Ο Αγγελής το σκάει και ανδρώνεται σε ένα οδοιπορικό,μες στον τουρκοκρατούμενο Μωριά, που θα τον φέρει στη δούλεψη του φιλάργυρου και δύστροπου πραματευτή, Τζίγου, με τον οποίο θα γυρίσει όλα τα χωριά της Πελοποννήσου.

Κι όσο  Πελοπόννησος και Ρούμελη πυρπολούνται απο τη δάδα του ξεσηκωμού, ο Αγγελής θα ζήσει στις παρυφές της Επανάστασης.Θα ανταμώσει σπουδαίους οπλαρχηγούς, κοτζαμπάσηδες, θα κάνει φιλίες, θα δεθεί με ένα τρομαγμένο Τουρκόπουλο σπάνιας ευγένειας, και θα πλανευτεί από το άρωμα του έρωτα στα μάτια της της γλυκιάς Κερασιάς, με τρόπο άλλοτε σπαρακτικό, άλλοτε νοσταλγικό -κι αντίβαρο στην έκφυλη Ασπασία.

Ο Αγγελής θα γευθεί το μεγαλείο αλλά και τις σκιές του πολυτάραχου 21 γκρεμίζοντας μύθους για να κρατήσει άσβεστη τη λαχταρα της Λευτεριάς έχοντας ορκιστεί να μην είναι..." "ραγιάς σε κανέναν! Ραγιάς σε τίποτα!»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Ο "Ραγιάς" του Γιάννη Καλπούζου αποτελεί το 9ο εκτεταμένο μυθιστόρημα του σπουδαίου μας συγγραφέα που έχει εδραιώσει μια από τις σημαντικότερες θέσεις στον χώρο του Ιστορικού Μυθστορήματος μετά το εμβληματικό "Ιμαρέτ", 

το πλούσιο "Εις ταν Πόλιν", 

"το Γινάτι", 

"τη συγκλονιστική Σέρρα",

 το ξεχωριστό "Εράν" , την "Ουρανόπετρα"

το κοινωνικό μυστήριο του "Ο,τι Αγαπώ 

και το δυστοπικό "Σάος" 

Το καινούριο βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου εξαρχής φανερώνει τις διάθεσεις του και πρόκειται για μια ανεκτίμητη προσθήκη στην εργογραφία του , καθώς αγγίζει μια ιστορική συγκυρία διαφορευική από των προηγούμενων έργων. 

Το βιβλίο ξεκινά με μια από τις πιο οδυνηρές λέξεις που υπάρχουν στο λεξιλόγιό μας. Τη λέξη "Ραγιάς". 

Η ετυμολογική ρίζα της λέξης είναι αραβική και σημαίνει "αγέλη", "κοπάδι".

Αποτέλεσε ένα από τα βασικά υποτιμητικά προσωνύμια που απέδωσαν οι Τούρκοι σε όλους τους αλλόπιστους (γκιαούρ)  σκλάβους της επικράτειάς τους φανερώνοντας εξαρχής την πρόθεσή τους να μεταχειριστούν ως "υποζύγια και σφαχτάρια" τους κατακτημένους πληθυσμούς που θα αρνούνταν τον εξισλαμισμό...

Πράγματι οι ζωές των..."Ραγιάδων"- Χριστιανών της Βαλκανικής κατά την Τουρκοκρατία  σημαδεύτηκαν από δυσβάσταχτη φορολογία, αιματηρές σφαγές, άγριους- συχνά αναίτιους- βασανισμούς, ύστατη εξαθλίωση, πνευματικό σκοτάδι και υφαρπαγή των εκλεκτότερων παιδιών τους για τον οθωμανικό στρατό και τα χαρέμια των Τούρκων αξιωματούχων

Η λέξη "Ραγιάς" έμεινε για πάντα στις συνειδήσεις μας ως αιματοβαμμένη μνήμη που επέσειε αίμα ,ατίμωση και αδικία - συνώνυμη της έννοιας "Σκλάβος", "υποταγμένος", "δουλοπρεπής", "ταπεινωμένος" κι έρμαιο ανόμων ισχυρών" .

            Τούτη, ακριβώς η θλιβερή ιδιότητα του "σκλάβου",  και η συνειδητοποίηση αυτής- μέσα από ένα τραυματικό γεγονός- γίνεται η εκκίνηση της πορείας του πρωταγωνιστή Αγγελή προς τη σφυρηλάτηση του αγωνιστικού του φρονήματος, και του φλογερού του ταμπεραμέντου.

          Η αρχή της αφήγησης θυμίζει "Απομνημονεύματα" ονομαστών Οπλαρχηγών, όπως εκείνα του Θ. Κολοκοτρώνη και -μεταγενέστερα- του Μακρυγιάννη, καθώς εσκεμμένα ενέχει κι αυτή εκείνη την -ακατέργαστη, μα συγκινητική- λαϊκότητα κι ένα μεγαλείο που πηγάζει από τη μαρτυρία κι όχι την καλλιέπεια του λόγου.

Ο αγωνιστής με την αυθεντικότητά του αφοπλίζει τον "γραφιά"-βιογράφο του, όπως στο "καζαντζακικό" μοτίβο του "Αλέξη Ζορμπά".

           Η αφήγηση του Μυθιστορήματος γίνεται σε αυτήν τη χαρακτηριστική, ιδιάζουσα γλώσσα του Καλπούζου με τους αρχαϊζοντες τύπους να μην της στερούν ευελιξία κι αμεσότητα, όσο ενυπάρχει και μια προφορικότητα που μας φέρνει πιο κοντά  στον πρωταγωνιστή του: 

                Έναν χαρακτήρα που εσκεμμένα δε φέρει την αχλύ του επώνυμου ήρωα από κείνους που κοσμούν επωνύμως το πάνθεον των ονομαστών Αγωνιστών, αλλά ανήκει στους ανώνυμους ραγιάδες της βιοπάλης που με το αίμα τους ζύμωσαν τη δόξα των ηγετών τους...

Η αρχική γνωριμία του αναγνώστη με τον Αγγελή ενέχει μια διάθεση σχεδόν σκωπτική προς τον ήρωα, και δεν επιτρέπει από την αρχή  να αναδειχθεί η αρρενωπή του μαχητικότητα- όπως συνέβη με παλαιότερους ήρωες:

Ενα πρόσωπο ασχημάτιστο στην αρχή επικεκαλυμμένο με τον μανδύα του φόβου, που η πένα του συγγραφέα το σμιλεύει επιδέξια στο πέρασμα των σελίδων, με "σκαρπέλο" την ίδια την πλοκή, για να τον αναδείξει σε έναν ρομαντικό, στοργικό σύζυγο και σε έναν ευσυνείδητο πολεμιστή, προστάτη των αδύναμων και θεματοφύλακα της οικογενειακής τιμής.

Μέσα από την πορεία του Αγγελή ο Γιάννης Καλπούζος ξεδιπλώνει πτυχές της Επανάστασης, όχι μονάχα τις επικές στιγμές της αντρειοσύνης, αλλά και τις "άλλες", τις επονείδιστες.

Τρίπολη, Δερβενάκια αλλά και πολιτικές μηχανορραφίες που άνοιξαν τν δρόμο στον Ιμπραήμ το 1826 και στην Ξένη Επέμβαση, .... φωτίζονται σε όλο τους το παρασκήνιο.

Εμβληματική θέση ανάμεσα σε όλα , το κάστρο του Κολοκοτρώνη, η θρυλική  Τρίπολη με την ιστορική της Άλωση θρίαμβο του ελληνισμού-  ποτισμένη όμως στο αίμα και σε πράξεις ντροπής- με την αντεκδίκηση αλλοθι κατώτερων ενστίκτων  και πλεονεξίας.

             Ο Καλπούζος με αμεσότητα δε διστάζει να επισημάνει σκοτεινές πλευρές ηρωικών προσώπων αναδεικνύοντας το αδελφοκτόνο σαρακι της φυλής μας.

Δυστυχώς ,πίσω από κάθε Κολοκτρώνη παραμονεύει ένας Μαυροκορδάτος και κάθε αντάμωμα Αθηναίων και Σπαρτιατών σε νικηφόρες Πλαταιές θα αμαυρώνεται τελικά στους Αιγώς Ποταμούς.…
Μέσα στο ααφηγηματικό τοπίο του " Ραγιά", το οποίο καπνίζει από την μπαρούτη της μάχης - προβάλλει η μαρμαρυγή ενός φλογερού συναισθηματισμού.Ο έρωτας στην πιο λυρική του διάσταση φανερώνει τον ποιητή καλπούζο του "Έρωτας Νυν και Αεί" - καθώς και της πλούσιας στιχουργίας του. Αυτή η ρομαντική τάση και η τρυφερότητα με την οποία ο Καλπούζος προσεγγίζει τις ερωτικές σχέσεις, προσδίδει πινελιά ονείρου και ισορροπεί ιδανικά προς τη σκληρή όψη της Ιστορίας. 

 Η πλοκή στον "Ραγιά" ενισχύεται από ξεχωριστούς χαρακτήρες-  με καθέναν να έχει μοναδική συνεισφορά: Τον πολύπλευρο Αγγελή, λοιπόν, πλαισιώνουν ενδιαφέροντες δευτεραγωνιστές, 'οπως η γλυκιά Κερασία, ο Στάμος, ο Αντριάς.

Για άλλη μια φορά η ξεχωριστή γραφίδα του Γιάννη Καλπούζου σκιαγραφεί, με ανθρωποκεντρικό πρόσημο, ένα ακόμη διαφωτιστικό, ηθογραφικό πορτρέτο μιας εποχής από την πλούσια "πινακοθήκη" της Ελληνικής Ιστορίας, συμβολή πολύτιμη σε μια περίοδο που μεθοδεύεται παραχάραξη της ιστορικής αλήθειας κι απαξίωση της μνήμης!

                  Ο "Ραγιάς" του Γιάννη Καλπούζου, λοιπόν, γοητεύει διδασκοντας όμορφα και ξεσηκώνοντας συναισθηματα,  όντας αντάξια συνέχεια του έργου που εχει ηδη καταθέσει αυτός ο μεγάλος λογοτέχνης, σαν μια αξιολογη προσθήκη στη Λογοτεχνία για την Επανάσταση μετα την "Αηδονόπιτα" του Ζουργού , κι έρχεται να συναντήσει την εξαίσια τριλογία του Θ. Παπαθεοδώρου " Αγιο Αιμα- Άγιες Ψυχές"....

Χρυσηίδα ΔΗΜΟΥΛΙΔΟΥ, Το Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ

                                              Το Παιχνίδι του ΝΆΝΟΥ, Χρυσηίδα Δημουλίδου 

                                                  Είδος: Αστυνομικό/Κοινωνικό
                                                    Βαθμολογία : 10/10

Μετά το "Ραγισμένο Είδωλο", ένα μυθιστόρημα από τις ένδοξες εποχές του σινεμά με έντονο αισθησιασμό, η Χρυσηίδα Δημουλίδου επανέρχεται στο είδος που - κατά τα φαινόμενα - της ταιριάζει περισσότερο:
Άλλο ένα αστυνομικής χροιάς μυθιστόρημα με έντονες κοινωνικές προεκτάσεις ήρθε να προστεθεί πλάι σε έργα της όπως " Η Μοναξιά Του Λύκου",ή "Οι Δαίμονες Δεν έχουν Όνομα"- αν κι εδώ η θεματολογία είναι διαφορετική.
        Το "Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" αποτελεί ένα από τα καλύτερα δείγματα γραφής της, αν όχι το καλύτερο της και από τα ελληνικά μυθιστορήματα που ξεχωρίζουν φέτος. 

Ιδιαίτεροι χαρακτήρες, μια αγωνιώδης πλοκή και το κοινωνικό δράμα μιας αυθεντικά λαικής οικογένειας κορυφώνονται σε ενα φινάλε ανατρεπτικό και διφορούμενο συνθέτοντας ενα σαγηνευτικό σύνολο...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
1987, στον απόηχο του λαμπερού τροπαίου και στη σκιά των ινδαλμάτων της εποχής , Γκάλη , Γιαννάκη, Φιλίππου, ο νεαρός Νικήτας Φωτιάδης είναι ένας φέρελπις καλαθοσφαιριστής με όνειρα.
Σύντομα ξεχωρίζει από τη συνοικιακή του ομάδα και εξασφαλίζει μια σημαντική μεταγραφή στην Ιταλία που του ανοίγει τις πόρτες μιας σημαντικής καριέρας, ενώ ο έρωτας του χτυπά την πόρτα.
Μια νύχτα όμως αρκεί για να ανατραπούν τα πάντα, συμπαρασύροντας στην απελπισία και στην αναπόδραστη θλίψη τη μητέρα του Ελπίδα και τον μικρό του αδελφό Αποστόλη...
20 χρόνια αργότερα ο Αστυνόμος Σοφοκλής Καραμάνος έρχεται αντιμέτωπος με μια σειρά τελετουργικών φόνων, όταν τα 3 θύματα βρίσκονται άγρια δολοφονημένα σε στάση Εσταυρωμένου, με το ομοίωμα ενός "νάνου" από το γνωστό παραμύθι της Χιονάτης", ακουμπισμένο πλάι τους.
Τα θύματα αυξάνονται χωρίς να υπάρχει κάποια προφανής σχέση μεταξύ τους, αφού ανήκουν σε διαφορετικό κοινωνικό , ηλικιακό κι επαγγελματικο υπόβαθρο, άντρες και γυναίκες.
Στην άλλη άκρη της Αθήνας, ο Νικήτας ζει το δράμα του, αλλά γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τι τα συνδέει όλα μεταξύ τους, όμως σιωπά...
Κι όσο ο Καραμανος πασχίζει να προλάβει το γνωστό μοτίβο των 7 νανων που θέλει άλλα τέσσερα υποψήφια θύματα για να ολοκληρωθεί αριθμητικά, η υπόθεση περιπλέκεται, ενώ όλοι αναρωτιούνται αν η Χιονάτη παραμένει η αθώα της ιστορίας...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το 20ο μυθιστόρημα της Χρυσηίδας Δημουλίδου είναι ένα δυνατό αστυνομικής υφής κοινωνικό δράμα που επιφυλάσσει δυνατά κι ενίοτε αλληλοσυγκρουόμενα συναισθηματα στο αναγνώστη.
"Το Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" είναι από τα πιο δυνατά ελληνικά αστυνομικά που γράφτηκαν τελευταία, με κυρίαρχο το κοινωνικό πρόσημο, επιφυλάσσοντας συγκινήσεις απρόσμενες- όχι μόνο ως προς τον κεντρικό κορμό της υπόθεσης, αλλά και στα "περιφερειακά" στοιχεία της πλοκής, όπως οι δευτερεύοντες χαρακτήρες.
Μια πανέξυπνη πλοκή, με συμπαγή δομή και πειστική συσχέτιση ανάμεσα σε όλα της τα στοιχεία, που παίζει επιδέξια με τη βεντάλια των υπόπτων όσο τα πρόσωπα βιώνουν το ατομικό τους δράμα.
           Το "Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" διατηρεί όλα τα οικεία γνωρίσματα από τη γραφή της Χρυσηίδας Δημουλίδου:
Είναι αστυνομικό γραμμένο σε λόγο σύγχρονο, άμεσο- όπου χρειάζεται ωμό - χωρίς γλωσσολογικές ή καλολογικές "αγωνίες" (που η ίδια η συγγραφέας δήλωσε ότι - καλώς ή κακώς δεν αποτελούν ζητούμενο της γραφής της).
Αναλύει, δε, με διεξοδικότητα κάθε μα κάθε πτυχή της πλοκής και της ψυχολογίας των προσώπων , ενώ ακολουθεί την πιραντελλική τάση της, που ειδαμε και σε άλλα έργα της ( "Κελάρι", "Δαίμονες") να παρουσιάζει τις κρίσιμες σκηνές επαναλαμβανόμενα, από διαφορετικές  πλευρές, ώστε να φωτίσει όλα τα σκοτεινά σημεία και την οπτική όλων.

                 Αυτές οι επαναλήψεις κ οι ανοικονόμητες αναλύσεις καταστάσεων φυσικά οδηγούν σε ένα σύνολο ογκώδες, πολυσέλιδο - χορταστικό κι ιδανικό για τους λάτρεις της λεπτομέρειας..

Το βασικό πάντως  στο "Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" είναι η πολυπρόσωπη πλοκή του με μια πληθώρα χαρακτήρων, που καθένας τους διατηρεί τον δικό του ανεκτίμητο ρόλο και μια ιδιόμορφη γοητεία.
Η συγγραφέας διεισδύει αρκετά στην ψυχή καθενός τους, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να συμπάσχει με καθέναν ξεχωριστά.

Ακόμη και οι... "φαύλοι" δεν είναι μονοδιάστατοι και γινόμαστε κοινωνοί και των δικών τους αγωνιών.
Είναι επιτυχία της συγγραφέως ότι κανέναν δεν αντιπαθείς κι αισθάνεσαι μια οικειότητα προς όλους.
Ο Νικήτας, η Ράνια, ο Θωμάς, ο Νάσος, ο Νικήτας η Ντορέττα, ο Αποστόλης, ο Γιώργος κι άλλοι κερδίζουν τη δικη τους θέση με τη δική τους συμβολή στην υπόθεση...
Ανάμεσά τους δεσπόζει, σαν "Εκάβη σε ένα σπιτικό που αλώθηκε από τη μοίρα και την Κοινωνική Αδικία", η Ελπίδα που αντιπροσωπεύει τη διαχρονική φιγούρα της στοργικής Ελληνίδας μάνας, όπως η κ. Δημουλίδου την ανέδειξε και στο προηγούμενο μυθιστόρημά της, "Ραγισμένο Είδωλο" . 

       Γενικά στο βιβλίο συναντουμε τη μητρική αγάπη σε εναλλασσόμενες εκδοχές της, με μια φιγούρα να  παραπέμπει στη μαρτυρική Μπέτυ Μαχμουντί της δεκαετίας του 90.

Παρούσα είναι κι η αντρική φιλία,  καθώς και μια βαθιά σκιαγράφηση των εύθραυστων αδελφικών δεσμών που είχαν απασχολήσει τη συγγραφέα ξανά υπό γυναικείο πρίσμα , χρόνια πριν, στη "Γυναίκα Της Σοφίτας"... 

Όλα στροβιλίζονται στον άξονα μιας αστυνομικής υπόθεσης πολύπλόκαμης και σκληρής.

"Το Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" διατηρεί, γενικά,  αρετές ξενόγλωσσων αστυνομικών μυθιστορημάτων εναρμονισμένες πλήρως με την ελληνική ιδιοσυστασία και πραγματικότητα:
Ή Δημουλίδου στο βιβλίο της μάς έδωσε έναν πραγματικά πολύπλοκο γρίφο με σκηνές περισσής αγριότητας, αγωνιώδη κλιμάκωση και πολύπλευρες ανατροπές που διατηρεί άρωμα βαθιά κι "απενοχοποιημένα" ελληνικό.
             Ταυτόχρονα όμως το "Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" αντανακλά και μια κοσμοπολίτικη νοοτροπία που διέπει την ίδια τη Χρυσηίδα Δημουλίδου αφου, ως πρώην αεροσυνοδός, έχει ταξιδέψει πολύ κι έχει παραστάσεις από ολόκληρο τον κόσμο.Όποιος  διαβάσει το Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" θα διακρίνει αυτά τα κοσμοπολίτικα στοιχεία να εμπλουτίζουν εξαίσια την εξέλιξη του μυθιστορήματος!

Μέσα από όλα έχουμε ένα αποτέλεσμα που μεταξύ άλλων κομίζει ενδιαφέροντα κοινωνικά μηνύματα, προσεγγίζοντας ευαίσθητες πτυχές του κοινωνικου γίγνεσθαι, όπως η Δημουλίδου θέλησε να κάνει και στο "Κελάρι της Ντροπής και στους Δαίμονες"

Θίγονται, λοιπόν, ζητήματα όπως η αναπηρία αλλά και η νέα πραγματικότητα που εχει επιβληθεί από τον κυβερνοχώρο και τα social media με τους πολλαπλους, αθέατους κινδύνους που επιφυλάσσουν, σε επιπόλαιους και ματαιόδοξους χρήστες. (Όποιος διαβασει το Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ θα αποκομίσει πολύτιμα διδάγματα και θα αναθεωρήσει αρκετές στάσεις απέναντι στο Διαδίκτυο με τα πολλαπλά προσωπεία του.)

         Εκείνο, όμως,  που με εξέπληξε ευχάριστα- ως προς το κοινωνικό πρόσημο του βιβλιου-  είναι πως η συγγραφέας είχε την τόλμη να επικρίνει έμμεσα κι ένα ρυπαρό δικαστικό  σύστημα που συνθλίβει τους μικρούς, ενώ κατορθώνει να φιλοτεχνήσει ένα αντιπροσωπευτικό πορτρέτο της πολιτιστικής παρακμής και του νοσηρού lifestyle που υπηρέτησε την πιο χυδαία  ρηχότητα,  κατά την 25ετία της ψευδεπίγραφης ευημερίας μας.

      Παρών σε όλα και ο έρωτας,  αληθοφανής, χωρίς εξιδανικεύσεις, ενώ απολαυστικά ξετυλίγονται ποικίλες κι αντιφατικές πλευρές της ανθρώπινης προσωπικότητας.
          Τέλος- όπως το είχε προδιαγράψει - η συγγραφέας κερδίζει το στοίχημα του αστυνομικού της βιβλίου, αφού  κατάφερε να τεκμηριώσει επαρκέστατα  τα κίνητρα των δολοφονιών και να ιχνηλατήσει την ψυχοσύνθεση των εμπλεκομένων,  αποκωδικοποιώντας εύστοχα όλους τους συμβολισμούς.

(Ακόμη, πάντως, κι αν ένας πεπειραμένος αναγνωστης υποψιαστεί νωρίς ποιο πρόσωπο κρύβεται πίσω από τους φόνους, δεν έχει και τόση σημασία αφού η πορεία παραμένει ανατρεπτική ως το τέλος.)
          Κάτι που με αιφνιδίασε πραγματικά είναι πως υπήρξαν νέες εκπλήξεις ακόμη κι όταν φαινόταν πως είχε επέλθει η λύση! Το ευφυέστατο φινάλε πρόβαλλε γοητευτικά ανατρεπτικό , με όρους μιας άγριας, τραγικης ειρωνείας, και παρέμεινε διασκεδαστικά αμφιλεγόμενο, 

αποδεικνύοντας ότι η έννοια της δικαίωσης τελεί υπό τη σχετικότητα που επισημαναν ο Αινστάιν και άλλοι θεωρητικοί της Κβαντικής Φυσικής για όλο το φάσμα της πραγματικότητάς μας...

Ένα αξέχαστο μυθιστόρημα το "Παιχνίδι του ΝάΝΟΥ" εμπνέει ποικίλα συναισθήματα κι αποδεικνύει πως η πένα της κ Δημουλίδου εχει ευφανταστες εμπνεύσεις κι ενδιαφέρουσες ιδέες να προσφέρει στο κοινό.

            

Ανν- Μαρί Σελίνκο, Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι

                                                 Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι, Ann Marie Selinko

                                                               Είδος: Κλασσική Λογοτεχνία/ ΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ

                                                             Βαθμολογία 7,5/10

Ιch war ein haessliches Maedchen
Γλώσσα Πρωτοτύπου: Γερμανική
Εκδόσεις ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΤΙΚΑ: Εύληπτο, ροή αβίαστη, ανάλαφρο, διαχρονικό, ευχάριστη πλοκή, νεανικό, αισιόδοξη οπτική, ρομαντική θεώρηση των σχέσεων, ελπίδοφόρα μηνύματα, ιδεώδης πρωταγωνιστής

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Αποκοπή από κοινωνικοϊστορικό πλαίσιο, κομφορμιστική θεώρηση, πατριαρχικά στερεότυπα, έμφαση σε γυναικείες εμμονές ,αποθέωση της εικόνας ,εξιδανίκευση

Ανάμεσα σε βιβλία της κλασσικής Λογοτεχνίας που εξέδωσαν οι εκδόσεις Ζαχαρόπουλος είναι και το μυθιστόρημα της Αυστριακής συγγραφέως Άννα Μαρίας Σελίνκο "ΉΜΟΥΝ ΕΝΑ ΆΣΧΗΜΟ ΚΟΡΊΤΣΙ" .
Πρόκειται για ένα νεανικό και χαριτωμένο μυθιστόρημα εποχής, που φώτισε την ανάδυση του γυναικειου lifestyle όπως αυτο ξεκίνησε από τον Δυτικό Κόσμο ήδη από τα χρόνια της Μπελ Επόκ και του Μεσοπολέμου, παράλληλα με την εξάπλωση του καπιταλισμού και τον μετασχηματισμό που επέφερε στην καθημερινότητα των ανθρώπων.

Επρόκειτο για ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα του αστικού αισθηματικού μυθιστορήματος.

 Συντρόφευσε τη μητέρα μου στην εφηβεία της, κι ήρθε η σειρά μου να το ανακάλυψω στην παλιά μας βιβλιοθήκη ούσα στα 16.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 

Η Αννελίζε είναι η μικρότερη κόρη μιας μεσοαστικής αυστριακής οικογένειας.

Μέτρια και χωρίς σπουδές ζει στη σκιά της αδελφής της Ίρμα καθώς ψάχνει για δουλειά ακι τον βηματισμό της στη ζωή...

Σε μια μικρη χοροεσπερίδα που διοργανώνει η θεία της, η Αννελίζε θα γνωριστεί τυχαία με τον δημοφιλή ηθοποιό Κλάυδιο Πάουλς, έναν λαμπερό σταρ ο οποίος την παίρνει υπό την προστασία του, διασκεδάζοντας με την άγαρμπη ταπεινότητά της, τους άκομψους τρόπους της και την απλοική της προσωπικότητα.

Η μικρή Αννελίζε όμως είναι αποφασισμένη να παλέψει για να κατακτήσει την καρδιά αυτού του γοητευτικόυ άντρα που θα γίνει ο μέντορας και το μεγάλο της ονειρο για την εύρεση της ευτυχίας.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ 

Στηριζόμενο στο μοτιβο που συναντάμε στον "Πυγμαλίωνα" του Μπερναρ Σο ή στο "Ωραία Μου Κυρία", το " Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι" της Αννα Μαρία Σελίνκο φέρνει στο προσκήνιο τον ανομολόγητο έρωτα μιας άσημης κοπελίτσας με έναν ποθητό άντρα, έναν διάσημο ηθοποιό.

Πίσω από όλα αυτά, το αισθηματικό αυτό μυθιστόρημα  πραγματεύεται την προσπάθεια ενός κοριτσιού να ξεπεράσει τα ελαττώματά της , να απαλλαγεί από την αίσθηση ασημαντότητας που την κατατρύχει και να αποκτήσει αυτοεκτίμηση ώστε να κατακτήσει τον έρωτα. 

Από το προσωνύμι που αποκτά απρόσμενα η ηρωίδα,  το βιβλίο κλείνει το μάτι στο γνωστό αισιόδοξο "Ασχημόπαπο" του Άντερσεν και τη γνωστή φαντασίωση της μεταμόρφωσης σε Κύκνο,- που- αφήνει-άναυδο -έναν ως πριν επικριτικό ή έστω αδιάφορο- περίγυρο.Ένας απώτατος πόθος για κάθέναν που έχει στερηθεί την κοινωνική αποδοχή ιδίως στην παιδικοεφηβική ηλικία.

   Με έκπληξη έμαθα ότι το "'Ασχημο Κορίτσι  έχει γραφτεί το 1937- δηλαδή, έναν χρόνο πριν το Anschluss με τη ναζιστική Γερμανία-  και υποτίθεται διαδραματίζεται στην  Βιέννη της δεκαετίας του 30. Εντούτοις, το "Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι" δεν απηχεί τίποτα από το τεταμένο πολιτικό κλίμα της εποχής, που στιγματίστηκε από αστάθεια , πολιτικές δολοφονίες (λ.χ.Ντόλφους) και την επερχόμενη ναζιστική εκτροπή παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειας του Συντηρητικού Δημοκρατικού πρωθυπουργού της, Σούσνιγκ).

            Το μυθιστόρημα της Σελίνκο περιορίζεται σε ένα ασφυκτικά ψυχογραφικό πλαίσιο μέσα από μια γλυκιά ελαφρότητα, που ωστόσο το καθιστά προσιτό -και- σε νεαρές αναγνώστριες όλων, μάλιστα των εποχών κι αυτή είναι η "δύναμή" του.. 

      Το " Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι" της Σελινκο, γραμμένο σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση- παραπέμπει σε έναν μονόλογο βγαλμένο από προσωπικό κοριτσίστικο ημερολόγιο κι είναι ένα οδοιπορικό αυτογνωσίας ενός κοριτσιού στο κατώφλι της ενηλικίωσης δίνοντάς μας την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την αναμέτρηση με την ευθύνη του εαυτού του...
Μεσα από την πορεία της Αννελίζε αναδεικνυονται οι κοριτσιστικες ανασφάλειες που αντιμετώπισαν πολλές νεαρές κοπέλες -κυρίως του Δυτικού Κόσμου λίγο πριν -και κύριως μετά τον Πόλεμο- σε μια κοινωνία μεταβαλλομενη, με τη γυναικεία χειραφέτηση στα σπάργανα.
Μπορεί να αφορά στην προηγμένη κοινωνία της Αυστρίας του Μεσοπολέμου αλλά απηχεί την τάση της κοινωνίας σε όλη την Ευρώπη κάτω απο τον καπιταλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας:
Με τα κιβδηλα προτύπα ομορφιάς και του Καταναλωτισμου, μέγγενη γυρω από την αυτοεκτίμηση των Γυναικών και τροχοπέδη στην απαλλαγή τους από την ενοχή της Εικόνας...
Στην κατάθεση της νεαρής Αυστριακής παρελαύνουν όσα προσδιόρισαν τα κοινωνικά προτυπα ενός συστήματος που παγιδεύει το άτομο στη μαζική κουλτούρα.
Η αγωνία της επαγγελματικής αποκατάστασης. Το ονειρο ενός γάμου.

Στο βιβλιο φαίνεται καθαρά η εμπορευματοποιηση της ομορφιάς και της γυναικείας αυτοπεποίθησης. Ανθρωποι που κρύβουν τη μοναδικότητα τους κάτω από τα μαζικοποιημενα πρότυπα της κατευθυνομενης και της κατασκευασμενης Ομορφιας.
Όλα αυτά όμως έρχονται στη ζωή του νεαρού κοριτσιού με αφορμή έναν άντρα καθώς το κοινωνικό μοντέλο της εποχης ήθελε τη γυναίκα ετερόφωτη και δορυφόρο του αρσενικού , με απωτατο σκοπό και κριτήριο επιτυχίας τον γάμο.
Η αυτοπραγματωση της ηρωίδας μας δεν μπορεί να ξεφύγει αυτό το στερεότυπο κι έτσι ετεροκαθοριζεται μέσα από τα μάτια του άντρα που αγαπά δυστυχώς χωρίς ίχνος αυτοεκτίμησης.
Αυτή άλλωστε είναι - πέρα από τα οποία προτυπα- κι η τραγωδία του έρωτα, ειδικά όταν ευδοκιμεί σαρωτικός σε αγουρες κι αγνές ψυχές όπως της συμπαθέστατης ηρωίδας
Ο έτερος πόλος είναι ο Κλαύδιος Πάουλς.
Κακομαθημένος, διάσημος, όμορφος, μπλαζέ, με χιούμορ κοινωνικος και υποδόρια τρυφερός . Το ιδανικό , δηλαδή, πρότυπο ενός ταξιδιαρικου, εθιστικα εξιδανικευτικου- αρλεκιν. Ένας ήρωας αξιολάτρευτος φυσικά που κατακτά κάθε αναγνώστρια μαζί με την πρωταγωνίστριά μας.
Ενας έρωτας ιδιαίτερος - αρχικά, απιαστος- με πικρες οικειες στο μέσο κορίτσι αλλά και με πινελιές απο τυπικό ρομάντζο του 60, που σε κάνει να πιστεύεις στα θαύματα και τις ανατροπές σε μια μονότονη κανονικότητα. 

Το " Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι" αγαπήθηκε τόσο που μεταφράστηκε σε ένα σωρό γλώσσες αποδόθηκε στο σινεμά το 1955, σε μια αισθηματική γερμανική ταινία.Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και σήμερα το "Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι" διαβάζεται ακόμη...

Ίσως...μικροαστικο ,σύμφωνα με πιο αντικομφορμιστικα γούστα, αλλά γεμάτο αναγνωρισιμες αγωνίες για κοπέλες της μέσης ταξικής βαθμιδας, ειδικότερα την 30ετια 60- 90, το "Ασχήμο Κορίτσι" της Σελίνκο άγγιξε τις καρδιές νέων κοριτσιών που αναζητούν την ισορροπία ανάμεσα στην ταυτότητα τους και την κοινωνική αποδοχή...

Ο,τι πρέπει δηλαδή για να το λατρέψει μια νέα κοπελίτσα η έστω να περάσει την ώρα της με ένα δροσερό ανάγνωσμα που αφήνει μια γλυκιά επίγευση στο φινάλε του.

Σίμος Κερασίδης Η ΑΡΒΑΝΙΤΙΣΣΑ ΔΑΣΚΑΛΑ

                                Η Αρβανίτισσα Δασκάλα, Σίμος Κερασίδης

                                          Είδος :Iστορικό Μυθιστόρημα

                                            Βαθμολογία: 8/10

Ο Σίμος Κερασίδης έχει αποδείξει την αγάπη του στην Ιστορία προσεγγίζοντας λιγότερο συζητημένες πτυχές της. Στον συναρπαστικό του "Στοιχειοχαράκτη" προσέγγισε τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό και τον ακμάζοντα ελληνισμό των παραδουνάβιων Ηγεμονιών τον 19ο αιώνα.

Φέτος, ο Σίμος Κερασίδης απέδωσε ένα προσκύνημα μνήμης στα χώματα της Θράκης παραμονές του 20ου αιώνα μέσα από μια ξεχωριστή ηρωίδα, την "Αρβανίτισσα Δασκάλα" .

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Λευκή γεννιέται ημιθανής στην εκπνοή του 19ου αιώνα αλλά θα σωθεί απ' τα χέρια του νεαρού Αγγελή που την βαπτίζει στα αναζωογονητικά νερά του ποταμού Κιζίπ Ντερέ.

Η κωμόπολη της Μαδρίτσας κάτω από τη διπλή απειλή Οθωμανών και Κομιτατζήδων, προοδεύει χάρη στην αξιοσύνη των Ελλήνων που στα άγονα χώματά της δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η  εκτροφή μεταξοσκώληκα και το εμπόριο.

Η Λευκή μεγαλώνει προικισμένη με ενόραση που προλαμβάνει δεινά ενώ η δύναμη του πνεύματός της θα την αποσπάσει από το ασφυκτικό πλαίσιο της καθημερινότητας, δίνοντας της την ευκαιρία να σπουδάσει στο Παρθεναγωγείο της Μαδρίτσας για να συνεχίσει τις σπουδές  της στην Αδριανούπολη. όνειρό της να γίνει δασκάλα και να μορφώσει τις άβγαλτες Αρβανίτισσες κορασίδες. 

Εκεί θα συναντηθεί με μια εμπνευσμένη καθηγήτρια που θα γίνει μέντοράς της όσο κρύβει τα δικά της μυστικά.

Κι όσο το όνειρο της ένωσης με την Ελλάδα εμπνέει τους Έλληνες της Μακεδονίας και διατρέχει 3 πολέμους ,η Λευκή θα ερωτευτεί τον συνομήλικό της Γκριγκόρ, γιο ενός Βούλγαρου αρχικομιτατζή.

Πώς θα καταφέρει να ενσωματώσει τον αγαπημένο της; 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Είναι δεδομένο πως η πολυτάραχη πορεία του ελληνισμού με την εδραίωση του νεοελληνικού κράτους, θα αποτελεί διαχρονική έμπνευση για τους Έλληνες συγγραφείς κι ασφαλές υλικό για ενδιαφέροντα μυθιστορήματα, εγκυμονώντας συνάμα τον κίνδυνο της κοινοτοπίας.

Ο Σίμος Κερασίδης με την "Αρβανίτισσα Δασκάλα" του κατορθώνει να τον αποφύγει ,συνθέτοντας μια οικογενειακή ιστορία για να προσεγγίσει τους διωγμούς που υπέστη το ελληνικό στοιχείο από εδάφη της Θράκης από Οθωμανούς αλλά και Βουλγάρους που τα εποφθαλμιούσαν 

ενόψει του διαμελισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Είναι γνωστό πως οι Βούλγαροι πάσχιζαν να προσαρτήσουν Μακεδονία και Θράκη για άνοιγμα στη θάλασσα του Αιγαίου, επιδιδόμενοι σε μια δυσυπόστατη πολιτική αφελληνισμού τους, μέσω πολιτισμικής διείσδυσης αφενός κι αφετέρου μέσω της κατατρομοκράτησης σε βάρος των Ελλήνων από ενοπλα σώματα ατάκτων(κομιτατζήδες).

Η ματιά του Σίμου Κερασίδη εστιάζει στην κωμόπολη της Μαδρίτσας με την πολυετή ιστορία , μέχρι τη στιγμή που εκείνη προσαρτήθηκε οριστικά στη Βουλγαρία με τις Ανταλλαγές των Πληθυσμών.

Πρωταγωνίστρια η Λευκή μια γυναίκα ξεχωριστή που θέλει να γίνει Δασκάλα και να  προσφέρει στον τόπο της μέσα από το κρίσιμο μετερίζι της Παιδείας. Είναι σημαντικό που ο συγγραφέας επιλέγει αυτό το ιδεώδες για να υπηρετήσει η ηρωίδα του, καθώς έτσι αναδεικνύει τη σπουδαιότητα της Μόρφωσης στην επιβίωση και την πρόοδο όχι μόνο της ατομικότητας αλλά και σε επίπεδο εθνικής συλλογικότητας.

Η παιδεία σμιλεύει πνεματικά  στο άτομο και είναι το όχημα απεγκλωβισμού των κοινωνιών από τη στασιμότητα , τη δεισιδαιμονία και τη μοιρολατρική αποδοχή της Αδικίας.

          Παράλληλα, εξοπλίζει τη γνωσιολογική φαρέτρα του έθνους  με συναίσθηση της ιστορικής του ταυτότητας  και της θέσης που δικαιούται στο ιστορικό γίγνεσθαι , ώστε να προσανατολίζει τους αγώνες του σε σωστές διεκδικήσεις και ταυτόχρονα να το ενθαρρύνει σε αρμονική συνύπαρξη με τα άλλα έθνη.

Οι βάσεις για την επιβίωση και το μέλλον κάθε έθνους εδράζονται τελικά στην παιδεία του, που προδιαγράφει τη  φυσιογνωμία που θα προσλάβει η διαδοχή των γενεών. Χάρη στην παιδεία το ελληνικό στοιχείο διασώθηκε και κατάφερε να προκόβει και να ευημερεί.

Γύρω από τη Λευκή συναντούμε πλήθος ενδιαφέροντα πρόσωπα, όπως ο παππούς Αποστόλης με τη σύνεση και το ανοιχτό μυαλό ή ο ανυπότακτος νονός Αγγελής και ο διπρόσωπος Στάνοφ.

Η πιο ελκυστική προσωπικότητα όμως είναι η προοδευτική καθηγήτρια της Λευκής στην Αδριανούπολη με μια ιστορία που αιφνιδιάζει και συγκινεί.

Πάθη και αλήθειες θαμμένες στον χρόνο συνοδεύουν κάποιοα από τα πρόσωπα του βιβλίου προσδίδοντάς του το στοιχείο της ανατροπής.

Όσο για τον Γκριγκόρ, η περίπτωσή του εμπνέει συμπάθεια χωρίς όμως η μοιραία σύγκρουση ανάμεσα στην εθνική του ταυτότητα και στον έρωτά του με τη Λευκή να προσλαμβάνει την αυτονόητη ένταση που θα περίμενε κανείς κι αυτό είναι μια μικρή ματαίωση σε σχέση με τις προσδοκίες που δημιουργούσε η πλοκή.

Νομίζω πως ο συγγραφέας μπορούσε να έχει εμβαθύνει περισσότερο στον  Γκριγκόρ, που τελικά, έμεινε στη σκιά της Λευκής και των γεγονότων.

Είναι γεγονός πως αυτός ο έρωτας- όσο αντιφατικός κι αν μοιάζει τελικά έρχεται σε δεύτερη μοίρα και αποδυναμώνεται, καθώς σε πρώτο πλάνο αναδεικνύεται το ιστορικό στοιχείο και η ίδια η Μαδρίτσα.

Η "Αρβανίτισσα Δασκάλα" ανάγεται τελικά σε μια καλογραμμένη ηθογραφία με δυνατές στιγμές που ιχνηλατεί την πορεία του αρβανίτικου στοιχείου από τη γη των Μολοσσών της Ηπείρου μέχρι τα άγονα εδάφη της Δυτικής Θράκης που τελικά "κάρπισαν" διαφορετικά μέσα από την αξιοσύνη και την εμπορική δεινότητα των Ελλήνων. 

Ένα προσωποποιημένο οδοιπορικό λοιπόν των Ελλήνων σε αυτήν την εσχατιά των βορειοανατολικών συνόρων μας είναι η "Αρβανίτισσα Δασκάλα", που κατορθώνει στην κορύφωσή του να αναδείξει την τραγωδία του ξεριζωμού από χώματα που ποτίστηκαν με ιδρώτα κι αίμα πολλών άξιων γενεών για να ακολουθήσουν τελικά το πεπρωμένο της προσφυγιάς .

 

MO HAYDER, Τόκυο

                                                              Τόκυο, Mo Hayder
                                                                  Είδος: Ιστορικό Θρίλερ
                                                                    Βαθμολογία : 10/10                                                                      
                                               
Εκδόσεις ΚΟΑΝ

Χρονολογία Έκδοσης 2004

Σελίδες 432(+ επίμετρο με πληροφορίες και χάρτες)
Μετάφραση Κλεοπάτρα Βασιλάκου

ΘΕΤΙΚΑ : Συναρπαστική πλοκή, πρωτότυπο θέμα, μυστήριο, ανατροπές, ένταση, ιστορικές μνήμες, κλιμάκωση , υποβλητικότητα, τεκμηριωμένος εφιάλτης, επιδεξιος χειρισμός του τρόμου.

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Πολυπλοκότητα, ανοίκειες καταστάσεις,αμφιλεγόμενοι ήρωες εφιαλτικές ειξόνες.

Για ένα καλοκαίρι είχε την τιμητική της -λογω των επερχόμενων Ολυμπιακών Αγωνων του 2021.

Πάντα το ακουσμά της παραπέμπει σε ένα κράμα παράδοσης και σύγχρονης τεχνολογίας, μυστηριακής ομορφιάς και τεχνοκρατικής αυστηρότητας: Μιλάμε για την  πόλη του  Τόκυο- τη μυστηριακή και φρενήρη συνάμα πρωτεύούσα της αντιφατικής Ιαπωνίας.
Γι' αυτήν την πόλη η Mo Hayder συνέθεσε πριν κάποια χρόνια μια παράξενη, γκροτεσκα ωδή θανάτου και ελπίδας, μέσα από ένα ξεχωριστό θρίλερ που μας πρόσφεραν σε ένα εξαιρετικά καλαίσθητο βιβλίο  (με ελάχιστα ατοπηματά επιμέλειας) οι σχετικά άγνωστες εκδόσεις Κόαν...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Γκρέυ είναι μια 23χρονη φοιτήτρια από την Αγγλία, που την κατατρύχει ένα οδυνηρό παρελθόν, καθώς και η λαχτάρα της να βρει το μοναδικό ντοκουμέντο απο τα τρομακτικά «εγκλήματα πολέμου που ο Ιαπωνικός Στρατος διέπραξε το 1937 στην κινεζική πόλη Νανγκιν.
Ο μοναδικός επιζών που κρατά στα χέρια του τό πολυπόθητο τεκμήριο, (μια ταινία από τις μέρες του πολέμου) είναι ο Κινέζος καθηγητής Γλωσσολογίας Shi Chongming αλλά φαίνεται μάλλον απρόθυμος να το δημοσιοποιήσει.
Η Γκρέυ καλείται να επιβιώσει στην ιαπωνικη μεγαλούπολη.Τυχαία γνωρίζεται με τον νεαρό Άγγλο Τζέισον και - με τη μεσολάβηση εκείνου- πιάνει δουλεια ως συνοδός πολυτελείας σε ένα υπερπολυτελές κλαμπ οπου συχνάζαν εύποροι Ιάπωνες, αλλά και μέλη του υποκόσμου(yazuka).
..Ανάμεσά τους, πάνω στην αναπηρική του πολυθρόνα, δεσπόζει ο "αιωνόβιος" μαφιόζος Γιουνζο Φουγιούκι και η σωματώδης Νοσοκόμα του, η οποία σκορπά τον τρόμο, ενόσω προστατεύει το μυστικό «ελιξήριο που εξασφαλίζει στον υπέργηρο Φουγιούκι τη ζωή.

Ο Κινέζος καθηγητής ζητά υπέρογκο αντάλλαγμα από την Γκρέι θέτοντάς τη σε θανάσιμο κίνδυνο, για να πάρει τις δικές του απαντήσεις...

        Οσο ο καιρός περνά, η νεαρή φοιτήτρια Γκρέυ, έρχεται όλο και πιο κοντά σε εφιαλτικά μυστικά γύρω από το επονομαζόμενο «Τέρας της Σα'ι'τάμα», αλλά και τα εγκλήματα που συντελεστηκαν στη μαρτυρική Νανκιν...

Κάπου εκεί η Αλήθεια συναντάται με τη Νέμεσι σε μια αδιανόητη αποκάλυψη...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Μο Χάιντερ (« Η Σιωπή Των Δέντρων", "Φονικό Κελάιδισμα") δεν είναι μια τυχαία περίπτωση.
Ορμώμενη από τη δυτική της καταγωγή, εγκατέλειψε το σχολειο και τα βήματά της την οδήγησαν στο χαοτικό Τόκυο, όπου εργάστηκε κι ως συνοδός σε κλαμπ για να επιβιώσει Με τα xρονια n MO πραγματοποίησε διάφορες σπουδές κι εξελίχθηκε στη συγγραφέα τρόμου που όλοι γνωρίζουμε.
Όλη αυτήν την περιπετειώδη νεανική της διαδρομή, η Μο την πασπάλισε με σκοτεινή φαντασία, και, επικαλύπτοντας την με το πέπλο του αυθεντικού τρόμου, τη συμπύκνωσε σε ένα σκοτεινό μυθιστορημα που κόβει την ανάσα ως την τελευταία σελιδα.
Με πρωταγωνίστρια το... μυθοπλαστικό της alter ego,( τη φοιτήτρια Γκρέι με το τραυματικό παρελθόν)η Μo Hayder αρπάζει κατευθείαν τον αναγνώστη σε μια περιήγηση στους δρόμους, αλλά και την ψυχή του θορυβώδους κι αυστηρού Τόκυο, προκειμένου να φωτίσει με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο  ένα από τα πιο αιματηρά επεισόδια που προεικονίζουν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού:

     Πρόκειται για τη Σφαγή στην κινεζική πόλη Νανκίν τον Δεκέμβρη  1937, όπου ο Ιαπωνικός Στρατός μέσα σε 6 εβδομάδες,  έκαψε, βίασε, κατακρεούργησε και εξόντωσε 300.000 ανθρώπους στην πολυπληθέστερη ίσως σφαγή αμάχων της Σύγχρονης Ιστορίας.

Η αφήγηση εκτυλίσσεται σε δυο άξονες: 

Από τη μια, είναι, η περιπλάνηση της φοιτήτριας Γκρέι σ' ένα παρον μυστηριακό κι ερεβώδες, που κρατά καλά θαμμένα τα μυστικά του.

Από την άλλη, είναι ο καθηγητής Τσογκμινγκ, που καταβυθίζεται σε ανομολόγητες μνήμες μέσα από τις σελίδες του Ημερολογίου του, όπου διασώζει όσα κάποτε αγάπησε κι έχασε, καθώς και την ειδυλλιακή εικόνα μιας ευσεβούς πολιτείας που σαρώθηκε από τη θηριωδία και τον παραλογισμό.
Αυτή η παραλληλία των 2 γενεών  προωθεί την πλοκή, προσφέροντας της εναν σύγχρονο παλμό όσο τη στολίζει με την αχλύ μιας νοσταλγίας, μέσα από τα ηχοχρώματα της μακραίωνης παράδοσης και τον θρήνο της απώλειας...
              Η μοιραία ανάδυση των μυστικών στο φως, "σκηνοθετείται μοναδικά και δίνει υπόσταση στον εφιάλτη που, καθ'όλη τη διαρκεια του βιβλίου, πλανάται ακαθόριστα και ενορχηστρώνει αθέατα τον ρυθμό της ιστορίας...
Το "Τόκυο" της Μο Χάυντερ είναι ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα που βρίθει εικόνων, περιγραφών και συναισθημάτων, - δοσμένα όλα σε μια γλώσσα που δεν κουράζει, παρ'όλες τις διεισδυτικές περιγραφές, σε μια πιστή αναπαράσταση του χώρου που καθιστά τον αναγνώστη συμμέτοχο σε όλη τη σκοτεινή πορεία προς την τρομακτική αποκάλυψη του Μυστικού...

Ένα κράμα Ιστορίας και Τρόμου με ηθογραφικές πινελιές από τη μυστηριακή Άπω Ανατολή καθώς και ψυχογραφικές προσεγγίσεις - είναι το εξαίσιο " Τόκυο" της Μο Χάυντερ.

Η συνάντηση του Τσογκμινγκ και της φοιτήτριας Γκρέυ γίνεται το σταυροδρόμι όπου συναντώνται το Χθες και το Σήμερα, ο Θάνατος κι η Ζωή, η Αμαρτία και η Άφεση...
         Αν είχα να προσάψω μια μικρή αδυναμία είναι πως κατά τη λύση λίγο παραμερίζονται τα περιφερειακά πρόσωπα που η ίδια η συγγραφέας "έχτιζε" ταυτόχρονα με το μυστήριο και τους κεντρικούς ήρωες της...
          Ωστόσο, το δράμα ακολουθεί μια  "αρμονική" πορεία , ώσπου να φτάσει στην "απαραίτητη" και πειστική κορύφωση του , εξαπολύοντας -σαν Κουτί της Πανδώρας- όλους του τους δαίμονες που κυκλώνουν πνιγηροί και τρομακτικοί τον αναγνώστη, συμπληρώνοντας το παζλ των γρίφων και των αποριών του, με τρόπο ικανοποιητικό.
Κάτι άλλο που παρατήρησα είναι πως η Μο αποφεύγει splatter λεπτομέρειες στις πιο άγριες σκηνές και αρκείται στα απολύτως απαραίτητα ενίοτε με "υπαινιγμούς", διότι η φρίκη απορρέει από την ανθρώπινη βαρβαρότητα κι όχι από μια ευκαιριακή απέχθεια του αναγνώστη.

       Στο "Τόκυο"  όλα είναι σερβίρισμένα σε σωστές ποσότητες και το αποτέλεσμα είναι μια μικρή αναγνωστική βόμβα που κυοφορεί μιαν αποτρόπαια έκπληξη που σοκάρει μέσα από  τη ζοφερή ποίηση του τρόμου, όπως αυτούσιος διασώζεται στα ένστικτα  και στους απώτατους φόβους του Ανθρώπου.

          Σας περιμένει μια από τις πιο φρικιαστικές αποκαλύψεις που έχετε βρει σε βιβλίο- ζυμωμένη δυστυχώς- με  πηλό και πνοή ανθρώπινη....
            Γενικά το "Τόκυο" της Μο αποδεικνύει πως η ανθρώπινη κτηνωδία αγγίζει τέτοια σκότη ώστε ο αυθεντικός τρόμος δε χρειάζεται καθόλου "δεκανίκια" μεταφυσικής, ή "τερατολαγνείας" για να τυλίξει τον αναγνώστη:

Αρκεί απλά να γράψεις απενοχοποιημένα την αλήθεια, ειδικότερα εκείνη που κρύβεται στα υστερόγραφα της Ιστορίας...

Με τη δε  ευρωπαϊκή  ιστορική μνήμη να έχει κατακλυστεί από το πέρασμα των αιμοσταγών ναζί , είναι χρήσιμο να μη λησμονούμε πως αντίστοιχη γενοκτονική φρίκη έζησαν οι λαοί της Νοτιοανατολίκης Ασίας (ιδίως οι Κινέζοι) κάτω από το ανελέητο εθνικιστικό ντελίριο του Ιαπωνικόύ Στρατού που εν μέρει "ξεπλύθηκε" από το αθώο αίμα της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι...

    Το "Τόκυο" είναι ότι καλύτερο έχω διαβάσει από τη Mo Hayder- κι εν γένει από τα πιο ξεχωριστά μυθιστορήματα που έπεσαν ποτέ στα χέρια μου!! Αποτρόπαια αλησμόνητο!

            Κι από απόψεως τέχνης του λόγου, αλλά και από ιστορικής μνήμης, το "Τόκιο " παραμένει μοναδικό κι απο τα βιβλία που οπωσδήποτε αξίζει κάποιος να έχει διαβάσει στη ζωή του: Καινοφανες -ειδικά για τα δεδομένα της ελληνικής αγοράς βιβλίου- θα σας συστήσει μια ανοίκεια πραγματικότητα κ ιστορική γνώση από την άλλη άκρη του πλανήτη.
Το θεωρώ ένα κατάφωρα" αδικημένο" βιβλίο που δεν αναδείχθηκε στην ελληνική αγορά όσο θα του άξιζε, ενώ είναι ποιοτικό ανάγνωσμα που σίγουρα ξεφεύγει από τα τετριμμένα με έναν μοναδικό τρόπο.

Γι αυτό σας προτρέπω να ανακαλύψετε οπωσδήποτε αυτό το σπουδαίο βιβλίο της Μο  Χάυντερ.

      Η επιμέλεια των εκδόσεων ΚΟΑΝ ήταν σε γενικές γραμμές καλή παρά τα αμελητέα λάθη,χαρίζοντας ένα καλίσθητο αποτέλεσμα και τελικά έδωσε ένα προσεγμένο αποτέλεσμα, με άφθονες υποσημείωσεις- ως και και χάρτες από το Τόκυο και την Νανγκίν.

Υ.Γ.Αυτόν τον καιρό το βιβλίο παρουσιάζεται ως " εξαντλημένο"- όμως μη χάσετε την ευκαιρία να το αναζητήσετε σε ομάδες μεταχειρισμένων, η παλαιοβιβλιοπωλεία.

Θα ήταν ευχής έργον αν οι εκδόσεις Διόπτρα που έχουν τα δικαιώματα των βιβλίων της Μο Χάυντερ, αναλάμβαναν να επανεκδώσουν και το Τόκυο!!!!