Στέφαν Τσβάιχ [ Stefan Zweig] , Επικίνδυνος Οίκτος

                                  Επικίνδυνος Οίκτος, Στέφαν Τσβάιχ (Ungeldud des Herzens, Stefan Zweig)
                                                              Είδος : Κλασσική Λογοτεχνία
                                                                 Βαθμολογία 10/10

Εκδόσεις : Άγρα
Μετάφραση : Μιμίκα Κρανάκη

Τίτλος πρωτοτύπου: Ungeldud des Herzens
Σελίδες : 448
Εκδοση : 25/7/ 2012
Τιμή : 19ευρω - 13,30 ευρώ Πολιτεία + Πρωτοπορία 

ΘΕΤΙΚΑ: Αβίαστη ροή, Δραματικότητα, Ενδιαφέροντα Πρόσωπα, Βάθος χαρακτήρων, Δυνατά Συναισθήματα, ανεκτίμητα διδάγματα,υποδειγματική επιμέλεια και υλικό 

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Σχετικά απλή πλοκή, νοσηρό κλίμα, χάρτινο εξώφυλλο

 

Δυσκολα ενα μυθιστόρημα χωρις να περιλαμβανει καποιον χαρακτηρα μεγαλου διαμετρήματος ή κάποιον θρυλικό ερωτα μπορεί να συνταράξει την ψυχή ενός αναγνώστη, κι αυτο ακριβώς επιτυγχάνει  Ο "Επικίνδυνος Οίκτος" του σπουδαου Αυστροεβραίου συγγραφέα Stefan Zweig!

Ο Επικίνδυνος Οίκτος  είναι το μοναδικό εκτεταταμένο μυθιστόρημα του Τσβάιχ, που δικαίως ανάγεται στη "σφαίρα" του κλασσικού.

Όταν το ολοκήρωσε ο Τσβαιχ επέλεξε να το παραδώσει έτσι, χωρίς να το περικόψει στο μέγεθος μιας βραχύτερης νουβέλας, εν αντιθέσει με άλλες του μυθοπλασίες (σαν την εμβληματική "Σκακιστική Νουβέλα" του.) Ευτυχώς, λοιπόν το έργο αυτό έμεινε ανέπαφο κι εκτεταμένο, για να διατηρήσει όλη του την τρομακτική δυναμική ως ενα από τα πιο δυνατά μυθιστορήματα που θα διαβάσετε ποτέ σας- κι ας μην έχει καποια "καινοτόμο πλοκή".

Ένα μυθιστόρημα που συγκλονίζει και διδασκει ακόμη με διαχρονικές αλήθειες για την ψυχή του ανθρώπου& τις σχέσεις, παρότι αναφερεται σε μια παρελθοντική εποχή.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο νεαρός αξιωματικός του Αυτοκρατορικού Ιππικού της Αυστροουγγαρίας Άντον Χοφμίλλερ βρίσκεται καλεσμένος σε μια χοροεσπερίδα ενός βιομήχανου της ουγγρικής παραμεθορίου όπου υπηρετεί, του Λάγιος φον Κεκεσφάλβα με τον επιβλητικό πύργο.

Άθελά του όμως ο νεαρός Αντόν, με την αδέξια αβρότητά του, προσβάλλει τη μοναχοκόρη του την παράλυτη Έντιθ. 

Έκτοτε βυθίζεται σε ένα σπιράλ ενοχών και απέλπιδων προσπαθειών να εξιλεωθεί ενώπιόν της.

Κάπως έτσι, η ανάλαφρη κοινωνική συναναστροφή μετατρέπεται σε μια θανάσιμη παγίδα όπου μπλέκονται οι ψυχές της κοπέλας και του αμήχανου υπίλαρχου, ο οποίος προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην απέχθεία του για τη σωματική μειονεξία και στην ψυχαναγκαστική του ευσυνειδησία... 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Μια ιστορία σχεδόν "αστική", που ειπωμένη με λιγότερη μαεστρία, θα ήταν μια απλή, δραματική νουβέλα αισθηματικών αποχρώσεων,χωρις δραση μαλιστα"! Φευ! Αυτή η έμπνευση ευτύχησε να πέσει σε αυτήν την κορυφαία πέννα που την απογείωσε στα επίπεδα ενός  ψυχογραφήματος επιστημονικης εγκυρότητας με προεκτασεις κοινωνιολογικές.

          Ο "Επικίνδυνος Οίκτος" αποτελεί- πράγματι- μια σχετικά απλή ιστορία εποχής παρμένη από τις τελευταίες μέρες της Δυναστείας των Αψβούργων.

Στο υπόστρωμα της, όμως, κοχλαζει ένας σπαραγμός που συνταρασσει το ειναι σου και πάλλεται η ψυχογραφική ιδιοφυΐα του Στέφαν Τσβάιχ, ο οποίος έχει σαφώς επηρεαστεί από τη φιλία του με τον Ζίγκμουντ Φρόυντ, πατέρα της Ψυχανάλυσης, αξιοποιώντας την καινοτόμο οπτική του.

Εξάλλου κι οι δυο εκκινούν από την εβραϊκή καταγωγή και διαπνέονταν από τον αριστοκρατικό αέρα της μεγαλοπρεπούς Βιέννης, ώσπου αυτός κηλιδώθηκε από την επέλαση του ναζισμού ο οποίος τους έδιωξε και τους δυο μακρυά από την Αυστρία τους
Όπως πολλά έργα του Στέφαν Τσβάιχ, λοιπόν, και ο "Επικίνδυνος Οίκτος" απηχεί αυτήν την -ρηξικέλευθη για την εποχή του- ψυχαναλυτική οπτική των καταστάσεων, με αποτέλεσμα μια σπάνια διείσδυση στους χαρακτήρες και τα κίνητρά τους που δε γίνονται απλά "κινητήριος μοχλός της πλοκής", αλλά "αιτία", ερμηνεία και "λύση της" ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Κεντρικό διακύβευμα του μυθιστορήματος όπως φανερώνει ο ... πολύπαθος τίτλος του ειναι ο Οίκτος. Ο γερμανικός τίτλος "Η Ανυπομονησία της Καρδιάς" εστιάζει στο ιδιότυπο κίνητρο των πραγμάτων, οι δε μεταφράσεις του όπως η ελληνική προεικονίζουν το αποτελεσμα...

 Το μυθιστόρημα του Τσβάιχ, λοιπόν, ανατεμνει τον οίκτο, και ξεμπροστιάζει κυρίως την πιο φτηνή εκδοχή του, αποκαλύπτοντας τις επικίνδυνες αυταπάτες του.

Παρέα με το δράμα των προσώπων παρακολουθούμε τις οβιδιακές μεταμορφώσεις αυτου του παραξενου συναισθήματος- από την υψηλότερη εκδοχή του που ανυψώνει τον ανθρωπο μέχρι τη θυσία , ως την ειδεχθέστερη μορφή του όταν και η "πρόσκαιρη λύπη απέναντι στην ξένη οδύνη" προσκρούει στη δειλία και σε προσωπικά συμπλέγματα κι ενδύεται τη μάσκα ενός ανεστραμμένου ναρκισσισμού. Ο συγγραφέας τοποθετεί τον οίκτο στον αντίποδα της δημιουργικής συμπόνιας που γινεται ορμή ουσιώδους δρασης κι αυτοπροσφοράς, κατι που εξελίσσει το άτομο- εν αντιθέσει με τον οικτο που καθηλώνει.

        Ως κεντρικούς πρωταγωνιστές, έχουμε το ευκρινές δίπολο του ευπαρουσιαστού νεαρού στρατιωτη με τις φιλοδοξίες από τη μια, και της ανάπηρης, ματαιωμένης κοπελίτσας που στην πραγματικότητα είναι "τρίγωνο" το οποιο ενορχηστρώνει ο παανταχού παρών πατέρας του κοριτσιού. Διακύβευμα ενας ανεκπλήρωτος έρωτας που αγγίζει τα όρια της μανίας.

Σε αυτήν τη διαδρομή συναντούμε κι αλλους ενδιαφεροντες χαρακτήρες. Παρακολουθούμε επίσης εναν ακόμη απροσδόκητο έρωτα, καθως και μιαν ιδιότυπη αγάπη που φτανει ως την τέλεια αυταπάρνηση .
Η τραγωδία παραμονεύει λοιπόν αναπόδραστη και οι ήρωες δεν μπορούν να κάνουν κάτι για την αποτρέψουν, καθώς καταβυθίζονται σπειροειδώς όλο και βαθύτερα στα λάθη που την τροφοδοτούν κι εκπορεύεται από τις παθογένειές τους αλλά και την ιδιομορφία της κατάστασης.
         Σε αυτό το δράμα οι έννοιες θύτης και θύμα συμπλέκονται αξεδιάλυτα, σε ένα νοσηρό παιχνίδι αμοιβαίας χειραγώγησης.

      Από τη μια ο αρτημελής νεαρός που απολαμβάνει ηδυπαθώς την αυτονόητη υπεροχή του έναντι του ελλειμματικού κορμιού. Ο Τσβαιχ ιχνηλατεί την ηδονή μιας ψευδεπίγραφης καλοσύνης που γίνεται "μέσον εξουσίας" και αυτοεπιβεβαίωσης ως όχημα κοινωνικής αποκατάσταση σε έναν συμπλεγματικό "όμηρο της μετριότητας", ο οποιος τελικά αυτοπαγιδεύεται κι οδηγείται στην αποδιάρθρωση της ίδιας του της ψυχικής ισορροπίας.

. Ο Άντον Χοφμίλλερ κουβαλάει όμως το δικό του ειδικό φορτίο και ίσως μέσα του ο αναγνώστης εντοπίσει και δικά του στοιχεία. 

Από την άλλη, σκιαγραφείται ο "μοιραίος εγωκεντρισμός της ασθένειας". Η μικρή ασθενής ερωτεύεται και μετατρέπει τη μειονεξία της σε ιστό ενοχής και συναισθηματικό εκβιασμό στον άγουρο ψυχισμό του στόχου της. Γίνεται μια "Κίρκη" που με την αναπηρική  πατερίτσα της για ραβδί μετατρέπει τους γύρω της- ειδικότερα τους άντρες ( πατερα κ νεαρό φίλο)-  σε "γουρουνάκια ομηρικά" • υποχείρια άβουλα της βούλησής της. Δε γίνεται ομως μισητή , διότι ο αναγνώστης διαμέσου του Τσβάιχ συμπάσχει και με το δικο της δράμα.

        Ως συγγραφέας επιδέξιος και γνώστης της ψυχής, ο Τσβαιχ αποφεύγει μανιχαϊσμούς , μήτε υποβαλλει κάποια απερίφραστη  μομφή σε κάποιον χαρακτήρα • ακονίζει έτσι την ενσυναίσθησή μας. Στα πάθη αυτων των ηρώων υπάρχουν τάσεις και σκοτάδια αναγνωρίσιμα λίγο- πολύ σε όλους μας!

         Ο όλεθρος ειναι προδιαγεγραμμένος , όμως η διαδρομή προς αυτόν παρασέρνει αγωνιωδώς τον αναγνώστη ως το απρόθυμο τέλος.

Είναι μια πυρετώδης καταβύθιση από την οποία κανένας δεν μπορεί να βγει αλώβητος.

Ταυτόχρονα, στο βιβλίο ανακαλύπτουμε κατι από το τοπίο της ουγγρικής παραμεθορίου, ενώ σκιαγραφείται κι η μικροκοινωνία ενός στρατώνα • οι σχέσεις ανάμεσα στους στρατιώτες, οι ιδιότυποι κώδικες της στρατιωτικής ζωής, οι προκαταλήψεις, οι δεσμοί όλα ειναι εκεί σε μια ασθμαίνουσα στρατοκρατία που πνεει τα λοίσθια πριν το κύκνειο άσμα της - τον Μεγάλο Πόλεμο

Η αφήγηση στον "Επικίνδυνο Οίκτο" ξαλλου εκτείνεται ανάμεσα στους δυο πολέμους- από τις παραμονές του πρώτου (1914), μέχρι τις παραμονές του δεύτερου...

Αυτό μας επιτρέπει να διακρίνουμε μια υποψία συμβολικής διάθεσης, καθώς οι φρενήρεις πολιτικές εξελίξεις προδιαγραφουν αντιστοίχως την καταρρευση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, όπως προδιαγεγραμμένη ειναι κι η κατάρρευση των ηρώων ενώ μια δευτερη καταστροφή επέρχεται κι ο Τσβάιχ την προλέγει παραβολικά μέσα από τον σιβυλλικό αφηγητή των γεγονότων του βιβλίου...(παραμονές του Anschluss του 1938).

      Εν κατακλείδι, ο Επικίνδυνος Οίκτος του Στέφαν Τσβάιχ είναι κυριολεκτικά μια Ελεγεία του Οίκτου  που εχει να διδάξει πολλά για τις σκοτεινές διαδρομές του έρωτα και για τα δεσμά που ο εγωισμός μπορεί να επιβάλει στον ανθρωπο, κατω από το εξιδανικευτικό πέπλο της...φιλανθρωπίας...

Όποιος διαβάσει τον "Επικίνδυνο Οίκτο" θα τον κουβαλά καιρό μετα μέσα του. Ίσως η σκέψη ανατρέξει πίσω σε αυτό το βιβλίο σε διαφορες ατομικές περιστασεις και συναισθηματικές προκλήσεις...ιδιαίτερα ερωτικές.

. Αυτο το βιβλίο σε ωθεί να απομυθοποιήσεις θέσφατα και να αποδομήσεις φιλάρεσκες αυταπάτες- ίσως και για τον ιδιο σου τον εαυτό, εν τέλει... Δε θα μεινεις ο ίδιος πάντως.

Εχει κομμάτια που στοιχειώνουν- και που ιδιότυπα  εξιλεώνουν.

            Θα ήθελα να εξάρω τον οίκο Άγρα γιατί έχει επιμεληθεί υποδειγματικά αυτην την έκδοση σε κάθε επίπεδο, συνοδεύοντας το κυρίως έργο, με πλήθος φιλολογικών παρατηρήσεων και πληροφοριακού υλικού.

Οι δε βιογραφικές αναφορες για τον Στέφαν Τσβάιχ συμβαλλουν κι αυτές καθοριστικά στη βαθύτερη κατανόηση του μυθιστορήματος.

 Ιδανική δε επιλογή αποτελεί η απόφασή να παρουσιαστεί ξανά η πρώτη- και αρτιότερη- μετάφραση του εργου στα ελληνικά- αυτή που έγινε το 1949 από την Μιμίκα Κρανάκη . Όλα αυτα συνθέτουν ενα καλαίσθητο σύνολο, σαν μια βελούδινη θήκη, με μεταξένιο κάλυμμα, όπου μέσα της μπορεί να λάμψει αβίαστα αυτο το συγγραφικό διαμάντι  του Τσβάιχ .

Ο Επικίνδυνος Οίκτος σε αυτην την έκδοση αξίζει οπωσδήποτε μια θεση στη βιβλιοθηκη - και θεωρώ αυτονόητο ότι θα κατακτήσει  μια στην καρδιά καθε αναγνώστη...

ΑΛΛΑ ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ

Βικτόρ Ουγκό, OΙ ΑΘΛΙΟΙ (Αφιέρωμα&Διδακτική πρόταση)
/Victor Hugo, Les Miserables



Τζακ Λόντον, Ο Θαλασσόλυκος (Τhe Seawolf)


Γκαστόν Λερού, Το Φάντασμα Της Όπερας (Le Fantôme de l'Opéra)


Matthew Gregory Lewis , Ο Καλόγερος 

Mαρκ Τουέιν, Ο Μυστηριώδης Ξένος

Αννα Μαρί Σελίνκο, Ήμουν Ένα Άσχημο Κορίτσι, εκδ Ζαχαρόπουλος 

Λιλίλα Νάκου.Η Κόλαση Των Παιδιών

                Η Κόλαση Των Παιδιών , Λιλίκα Νάκου
                                      Είδος: Διηγήματα
                                     Βαθμολογία: 9/10

Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ- Ι.Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΥ
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: 1942

ΣΕΛΙΔΕΣ: 218

ΘΕΤΙΚΑ: Τραγικότητα, Σημαντικό Ντοκουμέντο της Κατοχής, ανάδειξη της τραγωδίας των μικρών, αντιεπική διάθεση, αξέχαστες στιγμές, Συναίσθημα, Αντιπολεμικός χαρακτήρας.

ΑΡΝΗΤΙΚΑ : Μικρή, κουραστική γραμματοσειρά, ελλειψη λογοτεχνικού υφους, απότομο τελος.


Είναι κάποια βιβλία που υπερβαίνουν τον- εστω "φιλοσοφικά ψυχαγωγικό" - ρόλο της Λογοτεχνίας.

Κάποια βιβλία καίνε και σε σημαδεύουν σα στάμπα& σαν Χρέος- για πάντα! Όταν τα διαβάσεις αποκτάς τέτοια επίγνωση, που αποκλείεται να επιστρέψεις στην ανεμελιά. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι η συλλογή διηγημάτων της Λιλίκας Νάκου "Η Κόλαση των Παιδιών" .

Τίτλος σκοτεινός, αποτρόπαια ποιητικός και βαθιά αληθινός αποτυπώνει με ακρίβεια το περιεχόμενο του βιβλίου.

Πρόκειται για 17 ξεχωριστές, βιωματικές αφηγήσεις από τις ημέρες της Τριπλής Κατοχής. Αυτές οι αφηγήσεις δεν περιλαμβάνουν ούτε κατορθώματα, ούτε θορυβώδη όπλα, ούτε στιγμές ηρωισμού, ούτε βαρύγδουπα διδαγματα, ξεχωριστές προσωπικότητες ή εθνικοαπελευθερωτικούς παιάνες. Το θέμα αυτού του μικρού βιβλίου είναι η λιγότερο εντυπωσιακή και πιο οδυνηρή πτυχή της τριπλής σκλαβιάς που βίωσε η Ελλάδα μας κάτω από τους σιδηρόφρακτους Γερμανούς , τους θρασύδειλους Ιταλούς και τα στίφη των Κομιτατζήδων της Βουλγαρίας : 

Είναι ο φριχτός Λιμός που δοκίμασαν οι Έλληνες πολίτες ιδιαιτερα στα αστικά κέντρα .

Σαν ακρίδες με τις πρασινες στολες τους, τα κτηνη της Βερμαχτ αρπάζουν οποιοδηποτε τρόφιμο ή καύσιμο των Ελληνων. Γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγη, ζωικό κεφαλαιο, καυσιμα- όλα τιθενται στη διάθεση των Δυναμεων Κατοχης για να διαβιούν πολυτελώς οι Γερμανοί κι οι Ιταλοί- με απόθεμα να αποστέλλεται στο Ράιχ!
Σύντομα σημειώνεται μια ελλλειψη σε στοιχειώδη αγαθα για τον καθημερινο Έλληνα πολιτη , ενώ ο δεύτερος τη ταξει του Ναζιστικου Κομματος, Χερμαν Γκαιρινγκ, δηλώνει σε λογο του πισω στη Γερμανια": Όσο ο γερμανικός λαός στερειται δε θα νοιαστώ εγώ αν έχουν πείνα στην Ελλάδα.Δεν ήρθαμε για να ταΐσουμε και να κάνουμε ευτυχισμένους τους ξένους λαους αλλα τον δικό μας!"
Οι δε Σύμμαχοι που άλλοτε ...χειροκρότουσαν τον ελληνικο λαό- χωρις κανένα πλέον ανθρωπιστικό αντανακλαστικό- επιβάλλουν εναν αδιαπέραστο ναυτικό αποκλεισμό στο κατεχομενο ακρωτηρι της Βαλκανικης, τάχα ως μερος στρατηγικού σχεδιασμού για τη Μαχη στη Μεσόγειο.
Το εκρηκτικο απότοκο των δυο αυτών ετερόκλητων ξενοφερτων δεινων ειναι η απόλυτη στέρηση κι ό εφιαλτικός Λίμος που σαρωσε όλη την -ηπειρωτική κυρίως- χώρα, και προσέλαβε χαρακτηριστικά γενοκτονίας για όλο το διαστημα από το φθινόπωρο του 1941 εως το τέλος του 1942.
Σα να μη έφτανε αυτό, ενα χιόνι μοχθηρό κατατρώει βασανισμενα κορμιά. "Ζωντανοί σκελετοί" τριγυρνούν στους δρομους των ελληνικών πόλεων, εκκλιπαρώντας για μια μπουκιά πριν ξεψυχήσουν αβοήθητοι στο χιόνι, με γυάλινα ματια - για να τους περισυλλέξει απλώς το καρο του Δήμου.
Οι Γερμανοί συχνα διασκεδαζουν με την πεινα των υπόδουλων - ειδικα παρατηρωντας τα χαμινια του δρομου να διαγκωνίζονται για μια φετα ψωμι.

Σε αυτό το εφιαλτικό σκηνικό προβαλλουν στην πονεμένη μας συλλογική μνήμη -με φωτοστεφανο μάρτυρα- οι άγιες μορφες των πεινασμένων παιδιών. Τα σκελετωμένα αυτά παιδιά της Πείνας ειναι σίγουρα οι τραγικότερες φιγούρες του Πολέμου! Παιδακια που αντί να τρεχουν πίσω από ενα τόπι και να πανηγυρίζουν γκολ στις αλάνες, έτρεχαν πίσω από ενα μουχλιασμένο ξεροκόμματο, διασκεδάζοντας ξλενους στρατιώτες...Παιδάκια που αντι να ταχταρίζουν κούκλες έσφιγγαν στην αγκαλιά νεκρά αδέλφια...

Αυτα τα παιδιά της κατοχικής Ελλάδας γνώρισε πολύ καλά η Λιλίκα Νάκου, αυτή η εξαίσια εκπρόσωπος του φεμινιστικού κινήματος στη Λογοτεχνία.

Η Λιλίκα Νάκου ανετραφη στην Ελβετία και ζυμώθηκε ιδεολογικά στο Παρίσι και την επαφή της με σοσιαλιστικούς κύκλους. Επέστρεψε στην Ελλάδα κι εργάστηκε ως δημοσιογραφος σε έντυπα όπως η Ακρόπολις κι η Εστία.

Χανοντας στην Κατοχή τη δουλειά της ως δημοσιογραφος , βρεθηκε στον δρόμο να πουλάει σταφίδες! Έχασε τη μητέρα της από τον λιμό κι η ίδια διασώθηκε από την Ερυθρό Σταυρό.       Θέλοντας να ανταποδώσει, η Λιλίκα αποφάσισε να εργαστεί ως νοσοκόμα στη Ριζάρειο, όπου περιθάλπονταν δεκάδες παιδιά ● για την ακρίβεια τα περιμάζευαν όταν κατέρρεαν στους δρόμους κι αναγκάστικα τα στοίβαζαν  σε πολυπληθείς θαλάμους, σε μια προσπάθεια να τα συνέφέρουν λίγο ή -εστω- να τους παρέχουν έναν θάνατο λίγο πιο...ανθρώπινο.

Αυτην την εμπειρία της αποτύπωσε στο χαρτί η Λιλίκα Νάκου παρουσιάζοντας κάποιες ενδεικτικές περιπτώσεις παιδιών που περιέθαλψε ως νοσοκόμα στη Ριζάρειο. 17 παιδιά - 

17 διηγήματα • ένα για κάθε μοναδικό παιδάκι - θύμα της Πείνας • θύμα του παράλογου πολέμου!

Κάθε διήγημα σα μαχαίρι στην καρδιά.17 μαχαίρια... 17 χαίνουσες πληγές.

Ο πιστός Σκύλος της Κατοχής,

το Γατί, ο άτυχος Εγγλέζος,

 το μοιραίο  γράμμα,

το αγόρι με τη Φυσαρμόνικα, 

ο τρυφερός Ιταλός, η "καρδερίνα",

 ο ευρηματικός Επαμεινώνδας,

 ενα παιδί που ατενίζει από την " κόλαση" παραδεισο 

και πάνω απ' όλα, η μικρή Ελενίτσα με τις τηγανιτές πατάτες... Αχ, η Ελενίτσα! 

Μακάρι να ήσαν όλα γεννήματα κάποιας μελοδραματικής φαντασίας - μα είναι όλα περιστατικά πραγματικά, σμιλεμένα από χέρια άνομα και τη διαστροφή του πολέμου.

Η "Κόλαση των Παιδιών" είναι μια θλιβερή πομπή μικρών αγγέλων, που οι λύκοι κατασπάραξαν με μίσος.

Ειναι το εγκόλπιο της πανανθρώπινης ενοχής μας για τον φριχτό κόσμο που έφτιαξε η ενήλικη μωρία μας αρνούμενη να αφήσει πίσω το άσκοπο μίσος- με θύματά μας πάντα τους πιο Αθώους! 

                Το βιβλίο της Λιλίκας Νάκου συνιστά μια αυθεντική μαρτυρία: Η Νάκου το συνέγραφε ενώ βίωνε τα περιστατικά του. Αυτη η σειρά διηγημάτων όμως εχει μια σημασία που υπερβαίνει ενα προσκύνημα στη μνήμη.

               Όταν άρχισε να εξελίσσεται η φρικη του Λιμού με συ υπαιτιότητα των απάνθρωπων Γερμανών αλλα και του αδιαπέραστου συμμαχικού αποκλεισμού της Ελλάδας, κάποιοι ευαισθητοποιημένοι πολίτες αποδύθηκαν σε έναν διπλωματικό αγώνα δρόμου, ώστε να κοινοποιήσουν την τραγωδία του λαού μας έξω από τα σύνορα, για να υπάρξει μια κινητοποίηση, και να βρεθεί μια σωτήρια λύση.

《Παρακολουθούμε "πώς εξαφανίζεται μια ράτσα ξεκινώντας από τα παιδιά της" 》, όπως σημειώνει η Νάκου σε ενα από τα δραματικά διήγηματά της. Τα διηγήματα - μαρτυρίες συμπεριελήφθησαν σε εναν διπλωματικό φάκελο με στοιχεία για τον Λιμό και την έμμεση γενοκτονία που λάμβανε χώρα στη μαρτυρική Ελλάδα με τα χλωμά  παιδιά! Αυτα τα στοιχεία εστάλησαν σε ουδέτερες χώρες όπως η ισχυρη  Αμερική, η Σουηδία, και η Ελβετία με σκοπό τη διεθνοποίηση του ζητηματος,  για να ληφθούν διπλωματικές πρωτοβουλίες που θα απάλυναν το πρόβλημα! Αντιλαμβάνεται κανείς πόσο κρίσιμο ρόλο διαδραμάτισε η ευφυής έμπνευση της ευαισθητης Λιλίκας Νάκου να κάνει αυτήν την ημερολογιακού τύπου καταγραφή τόσων δραμάτων που εξελίσσονταν ενώπιόν της.

Γι' αυτό το παρασκήνιο μάς μίλησε πολύ διαφωτιστικά μέσω του ήρωά του Νίκου Αγραφιώτη, στο μοναδικό αγωνιώδες μυθιστόρημά του ΛΙΜΟΣ, ο Πάνος Αμυράς (εκδ. Διόπτρα- αφιέρωμα εδώ) Εκείνος μας σύστησε την υπέροχη νοσοκόμα και μετέπειτα συγγραφέα της γλυκιάς " Κυρίας Ντόρεμι" ...

"Η Κόλαση των Παιδιών" της Λιλίκας Νάκου  σήμερα είναι φυσικά ενα καταστάλαγμα της εθνικής μνήμης.

Ειναι μια ευθεία πρόκληση στην ανθρωπιά μας.

Ειναι ενα οδυνηρό μάθημα για το τι σημαίνει πόλεμος: Ουδεμία σχέση εχει ο πόλεμος με "πατριωτισμό, παρατες, μπάντες, φρεσκοσιδερωμένες στολές, πολύχρωμα παρασημα και... κορίτσια που ραινουν με ροδοπέταλα τους νικητες" ! 

Ο πόλεμος ειναι αυτα τα σκελετωμένα παιδιά που ξεψυχούν εκκλιπαρώντας για μια πατατούλα τηγανιτή.

Ο πόλεμος είναι οι μανάδες που εχουν ένα και μόνο ξεροκόμματο  και δεν ξέρουν σε ποιο από τα πεινασμένα παιδιά τους να την πρωτοδώσουν...

Ο πόλεμος είναι τα ρημαγμένα σπίτια "που χασκουν σαν κρανία ξεδοντιασμένα" όπως σημειώνει ο Μανώλης Αναγνωστάκης!

Οι μόνοι κερδισμένοι είναι οι διεστραμμένοι πολεμοκάπηλοι κι οι έμποροι όπλων. Κανείς άλλος!

Θεωρώ πως αυτο το βιβλίο πρέπει να διαβαστεί από όλους . Εγώ το διδάχθηκα στην Α Γυμνασίου και ακόμη θυμάμαι πόσο είχαμε συγκλονιστεί όλοι μας στην τάξη...Δεν ξερω αν ήταν νωρίς: Ίσως ηταν και " αργά"... Θετικά πιστευω πως με ασφάλεια τα διηγήματα της Νάκου μπορούν  να διδάσκονται από την  Γ' Γυμνασίου ολόκληρα ,με όλες τις πικρές τους αλήθειες, ώστε, από νωρίς να γαλουχούμε παιδιά με φιλειρηνική συνείδηση και πλήρη αποστροφή στον πόλεμο...

            Ειδικά αυτην την παράλογη εποχή που γενοκτονικού τύπου πολιτικές γίνονται ανεκτές από τη Διεθνή Κοινότητα , τώρα που ο εκφασισμός κι ο πόλεμος έχουν ήδη διαβεί το κατώφλι της Ευρώπης ξανά, πρεπει οι λαοί να αφυπνιστούν , προτού αναγκάσουμε τα παιδιά μας να ζήσουν πάλι μια τετοια Κόλαση... Ύστερα από τόση γνώση, ύστερα από τόσο αίμα,  ύστερα από τέτοια βιβλία δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν ξέρουμε!

         

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ( 1944- 2025)

  Διονύσης Σαββόπουλος 21 Κορυφαίες στιγμές του 

                            

  Συννεφούλα 

Το πιο εμβληματικό του τραγούδι που μέσα από ενα χαριτωμένο ερωτικό παραπονο, υπαινίσσεται την ασταθή Δημοκρατία της ταραγμένης δεκαετίας του 60 και αναγεται σε αντιδικτατορικό ύμνο

Μη μιλάς Άλλο Γι' Αγάπη

Ζεϊμπέκικο

Σ αυτόν τον κόσμο όσοι αγαπούνε

τρώνε βρόμικο Ψωμί...

Συγκέντρωση της Ε.Φ.Ε.Ε.

Ο Ύμνος της αγωνιζόμενης νεολαίας ενάντια στην τυραννία

Βιετνάμ γιε- γιε

 Καποτε τραγουδουσε για τους Βιετγκονγκ που " ανασαινουν με καλαμι" 

Σαν τον Καραγκιόζη με τη Μαρίζα Κωχ

Ωδή στον Γ. Καραϊσκάσκη (υπαινισσόμενος τον Τσε Γκεβάρα)

Άδεια μου αγκαλιά

Μακρύ Ζεϊμπέκικο για τον Νίκο(για το οποίο ο Χατζιδακις ήρθε σε ρηξη με τον Υπουργό Προεδρίας , Αθανάσιο Τσαλδαρη. Αρνούμενος να το κοψει απαντησε στον φιλο του υπουργό " Νανά, είσαι βλαξ!" , δινοντας εντολή να παίζεται στην ΕΡΑ δις

Δημοσθένους Λέξις

Αχ αυτη η Πρωτομαγια "μεσα στη ζεστα του σφαγειου... 

Σε συνομιλια με κεινο το κοινωνικο τραγούδι του Μικη " Μυρισε το σφαγειο μας θυμαρι..."

ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ -  Η ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ:
Ενας...Ηλεκτρικος Πυρριχιος!Πραγαματικη μυσταγωγια!Ενας πολυ προχωρημενος μουσικος πειραματισμος που οδηγει σε μια ακουστικη πανδαισια διασχιζοντας το χρονο-
απο τους αρχεγονους ηχους των αρχαιων κρουστων και τα πρωιμα χορευτικα λατρευτικα τελετουργικα των πρωτογονων φυλων-μεχρι τον ηλεκτρικο ηχο αι τα ροκ γυρισματα του σημερα.
Οι δε στιχοι κινουμενοι στον υπερρεαλισμο ξετυλιγουν μεσα απο μιαν αλληγορικη διαθεση την ιστορια του ελληνισμου με εμφαση στον ξεριζωμο των Ποντιων!Ενα μικρο πρωτοτυπο μουσικο αριστουργημα-που αναδεικνυει το Σαββοπουλο ως ιδιαιτερη μοτσικη ιδιοφυΐα!!!

Μια Θάλασσα Μικρή

Μια μελωδική αισθαντική μπαλάντα, σαν αυρα θαλασσινή και τραγούδι του ανέμου πάνω στις καλαμιές

 Καλοκαίρι [στην Ταγγέρη]

Ας Κρατήσουν οι Χοροί- γιατι "ιστορία [γράφουν] οι παρέες" 

Ο εθνικός ύμνος της Μεταπολίτευσης...

                       

                    Τι Έπαιξα στο Λαύριο

         Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδια; 

Άγγελος - Εξάγγελος 

Αφου δεν ειχε νέα ευχαριστα να πει,

καλύτερα να μη μας πει κανένα

Ζεϊμπέκικο της Κυριακής με τον Θαναση Παπακωνσταντίνου

Ήττα την Κυριακή...

Και το μεγαλο Κάλεσμα να μη φοβόμουνα...

Ας Χαθούμε - Ζηκος

Γεννήθηκα στη Σαλονίκη 

...και ξερω απέξω τη διαδρομή

Ο μεγαλος τραγουδοποιός υμνεί τη γενέτειρά του κι ανιχνευει το παιδικό τραυμα του νοστου.

 Σου μιλώ και κοκκινίζεις

                       Άδεια μου αγκαλιά 

Τσαμικο ( μόνος ως και στη χαρά του)

               Itaca ( με Luccio Dalla)

Μια εξαισια Διωδία με τη Μαρια Φραντουρη 

Αποχαιρετισμός στον Διονύση Σαββόπουλο απο τον Ιωαννιδη 

Αντιο της Θεσσαλονικης από τον Σαλονικιό Σκαμπαρδωνη

Η Μπαντα(κατακόκκινη νιφάδα σε γιορτή)

Hearn Hattie, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, εκδ ΔΙΟΠΤΡΑ

                                      Iστορίες από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, Dr Hattie Herns -εικον: Margarida Esteves
                       Είδος: Ιστορικό/ Γνώσεων
                       Ηλικιακό κοινό: Από ΣΤ' Δημοτικού- Λύκειο (...& ενήλικες!)
                       Βαθμολογία 10/10

                        ISBN                                    139786182208090

• Πρωτότυπος Τίτλος
  TALES OF WORLD WAR II
• Συγγραφέας
  HEARN HATTIE
• Μεταφραστής
  ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
• Εκδότης
  ΔΙΟΠΤΡΑ
• Εικονογράφος
  ESTEVES MARGARITA
• Επιμελητής
  ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ
• Τύπος Εξωφύλλου
  Σκληρόδετη Έκδοση
• Αριθμός σελίδων
  162
• Διαστάσεις
  29x24
• Ημερομηνία έκδοσης
  01/10/2024

Την εποχή του Διαδικτύου, που η Πληροφορία τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, και ασύλληπτος πλούτος γνώσεων ειναι διαθέσιμος "με ένα κλικ", είναι δύσκολο ένα βιβλίο γνώσεων να προβάλλει ελκυστικό σε ένα παιδί. Όλοι αναζητούμε το πρωτότυπο βιβλίο, που κομίζει κάτι πραγματικά καινοτόμο.

        Με ενθουσιασμό ανακάλυψα το βιβλίο "Ιστορίες Από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο" της Hattie  από τις εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ, ένα βιβλίο που αιχμαλώτιζει την προσοχή από τις πρωτες σελίδες του. Περιδιαβαίνοντάς το, διαπίστωσα πως ανήκει σε αυτά ακριβώς τα ιδιαίτερα βιβλία που ανταποκρίνονται στην εποχή κι έχουν να προσφέρουν κάτι πραγματικά ρηξικέλευθο, γοητεύοντας κάθε αναγνώστη! Δηλώνω εντυπωσιασμένη! 

      Όπως φανερώνει και ο τίτλος, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια απολαυστική επισκόπηση του Δευτέρου Παγκόσμίου Πόλεμου, που γίνεται πλέον ένα πεδίο γοητευτικό για μικρούς -και... μεγάλους αναγνώστες! Η αξία αυτόυ του πονήματος είναι διττή, καθώς διευρύνει τον ορίζοντα προσφέροντας αναγνωστική τέρψη.

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν πράγματι η πιο άγρια μαζική σύρραξη που γνώρισε η ανθρωπότητα. Δεν υπάρχει χώρα της Ευρώπης & του λεγόμενου " δυτικού πολιτισμού" που έμεινε αμέτοχη & αλώβητη , ούτε πλευρά της ζωής που να εμεινε ανεπηρέαστη από αυτόν: Ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος δεν έμεινε "υπόθεση στρατών στα μέτωπα", αλλά ενέπλεξε με τον πλέον τραγικό τρόπο Αμάχους:-Γυναίκες, Παιδιά, Επιστήμονες, Καλλιτέχνες- και διαμόρφωσε ηθικά τον κόσμο μας, χωρίζοντάς τον σε διακριτούς πόλους με ανεξίτηλες διαχωριστικές γραμμές.

       Ο Έλληνας μαθητής προσεγγίζει τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο  ευλογα - από την πλευρά της Ελλάδας κι όσων τραγικών διαδραματίστηκαν στη χώρα μας- σε μια οπτική , όμως, μονομερή κι αποκομμένη από την παγκοσμιότητά και τις διεθνείς εξελίξεις που σαν τα συγκοινωνούντα δοχεία καθόρισαν την έκβασή του κ τις συνέπειές του για όλους τους λαούς- ιδίως στην Ευρώπη.

Το βιβλίο της Hattie,λοιπόν, δίνει μια ευκαιρία στον αναγνώστη να αποκτήσει μια καινοφανώς σφαιρική άποψη του ΒΠΠ. Οι Ιστορίες από τον ΒΠΠ μας ταξιδεύουν σε όλη την υφήλιο της εφιαλτικής πολεμικής 6ετίας 1939- 1945 - από τα σκοτεινά του αίτια και τον πρώτο θύλακα του ναζισμού σε Μοναχο- Βερολίνο , μέχρι τις θάλασσες του Ειρηνικού, τις πόλης της Κίνας, τα αγωνιώδη τρενα της Αγγλίας και τις στέπες της Ρωσίας. Θα κάνουμε μια στάση στο...Ρόττερνταμ ή σ τα συρματοπλέγματα του Άουσβιτς κ πλήθος άλλα- με τελευταία στάση φυσικά τον όλεθρο της Χιροσίμα...

Θα χαρακτήριζα τις "Ιστορίες από τον Β'ΠΠ" της dr Hattie μια "Επίτομη Εγκυκοπαίδεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου Για Παιδιά" όπου οι μικροί αναγνώστες βρίσκουν πληθώρα συναρπαστικές πληροφορίες:

Το βιβλίο αυτό όμως δεν αποτελεί απλά μια "εικονογραφημένη, γραμμική εξιστόρηση των σταθμών του Πολέμου:" Η καινοτομία εδώ είναι πως το παζλ του Πολέμου σχηματίζεται συνδυάζοντας κάποια εμβληματικά γεγονότα του (Blitzkrieg, Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, D- Day κ.α.), με κάποια αξιοσημείωτα "υστερόγραφά" του, και κάτι συναρπαστικά περιστατικά του - λιγότερα γνωστά στο ευρύ κοινό- ακόμη και των ενηλίκων!

 Σίγουρα μικροί και μεγάλοι αναγνώστες θα αιφνιδιαστούν ανακαλύπτοντας τον Βόιτσεκ, την την...αρκούδα- στρατιώτη ή εναν σκύλο που σώζει ζωές!

Θα συγκινηθούν όταν βλέπουν το μεγαλείο της Μουσικής ως πραξη αντίστασης στην πείνα του πολιορκημένου Λένινγκραντ!

Θα δουν τραγούδια ρομαντικά να ενώνουν τους αντιμαχόμενους στρατούς!

Θα γνωρίσουν τους Καμικάζι των αιθέρων!

Θα θαυμάσουν εναν ξεχωριστο ποδοσφαιριστή του πολέμου!

Θα ανακαλύψουν μοναδικές στιγμές του σινεμά να συντροφευουν μαχητές αλλά και να χρησιμευουν στην προπαγάνδα!!!

Οι νεαροί αναγνώστες συμπάσχουν με το δραμα των συνομηλίκων τους - παιδιών που μπήκαν σε τρενα της ξενιτειάς για να προστατευθούν από τον πόλεμο, φτανοντας ως και στην αυλή ενός...μαχαραγιά!

Θα ταξιδεψουν στην καυτή έρημο και στις παγωμένες στέπες!

        Αυτα και πλήθος άλλα αξιοπερίεργα κι επικά παρελαυνουν στις 164 χορταστικές σελίδες του βιβλίου αυτού και θα εντυπωθούν στη μνήμη των νεαρών αναγνωστών σαν παραμύθι -εφιαλτικό, συχνά και σαγηνευτικό.

     Η εικονογραφηση από τη Margarita Esteves διατηρεί μια παιδικότητα στις φιγούρες, που λειαίνει τις "γωνίες" και την καθεαυτή αγριότητα του θέματος• διατηρει ομως αναγνωρίσιμα συμβολα κ στοιχεία. Η χρώματική παλέτα ειναι αρκετά πλούσια, αλλά δεσπόζουν πιο σκούρες αποχρωσεις, που προσδίδουν αληθοφάνεια, και τη συναίσθηση ότι μιλάμε για κάτι σοβαρό και ζοφερό, έξω από τους φωτεινούς κόσμους των παιδιών...

         Θεωρώ τις "Ιστορίες Από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο" μια εξαιρετική πρόταση φιλαναγνωσίας, ως εναλλακτικό τρόπο επαφής ενός νεαρού αναγνώστη με τη Σύγχρονη Ιστορία!

Ενα βιβλίο που θα εκπλήξει, θα διασκεδάσει και θα μορφώσει μικρά και μεγαλύτερα παιδιά, αποδεικνύοντας πως η Ιστορία μπορεί να γίνει συναρπαστική! 

Μπορεί να διαβαστεί άνετα από ηλικίες 12 ετών κι απάνω- και είναι ιδανικό δώρο για παιδιά Γυμνασίου- Λυκείου! Θα το επέλεγα οπωσδήποτε για μια παιδική και σχολική βιβλιοθήκη! 

Νομίζω ότι θα φανεί πολύ χρήσιμο και σε εκπαιδευτικούς, γιατί μπορεί να συνοδεύσει πολύ όμορφα το μάθημα Ιστορίας της ΣΤ' Δημοτικού, και σε Γυμνάσιο αλλά και Λύκειο!

Τέτοιες αναφορές εμπλουτίζουν τη μαθησιακή διαδικασία του σχολείου, τέρποντας τους μαθητές , συσφίγγοντας σχεσεις μαθητων - διδάσκοντος, μεσα από ενα μάθημα ευχάριστο που  και καλλιεργεί τη φιλομάθειά  χωρίς άγχος για τα παιδιά!

Ιδανικό ανάγνωσμα και ενα εξαιρετικό δώρο ειδικά για τις μέρες της επετείου της 28ης Οκτωβρίου !

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΥ" ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ Β ΠΠ"

Ο πόλεμος που συγκλόνισε τον κόσμο

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Ένας ρημαγμένος κόσμος

Καροτσάκια κι άχρηστα λεφτά

Η άνοδος των δικτατόρων

Η Νύχτα των Κρυστάλλων

Οι μαχητές της Αντίστασης

Προετοιμασία για πόλεμο

Οι πρώτοι πυροβολισμοί του Β' Παγκόσμιου Πολέμου

Το τρένο προς την ασφάλεια

Η ΠΡΟΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ

Ο κεραυνοβόλος πόλεμος

Οι χειμερινοί στρατιώτες

Η μεγάλη εκκένωση στη Δουνκέρκη

Οι Σύμμαχοι

Επίθεση από τον αέρα

Αερομαχία πάνω από το Λονδίνο

Μια ιστορία δύο πόλεων

Ριπ, ο σκύλος διασώστης

Κίνδυνος στην ανοιχτή θάλασσα

Το χειρότερο ταξίδι στον κόσμο

Οι μυστικοί αποκρυπτογράφοι του Μπλέτσλεϊ Παρκ

Ζώντας με τον εχθρό

Απόδραση από το Χονγκ Κονγκ

Η τραγουδίστρια κατάσκοπος

Η παράτολμη απόδραση της Ντεντέ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΠΟΛΕΜΟ

Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα

Οι Μάγισσες της Νύχτας

Συμφωνία για μια λιμοκτονούσα πόλη

Το σπίτι του Παβλόφ

Η αιφνιδιαστική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ

Από μάγειρας ήρωας

Γουίνι η Συγκολλήτρια

Παιδική ηλικία στον πόλεμο

Αλησμόνητα Χριστούγεννα

Ένα μακρύ ταξίδι ως την Ινδία

Οι γενναίες προσκοπίνες του Στρατοπέδου Γουέισιεν

Η εκστρατεία της Βόρειας Αφρικής

Οι μαχητές της ερήμου

Μέσα στην κοιλιά ενός Τίγρη

ΑΝΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ

Πόλεμος στον Ειρηνικό

Ο σαμουράι των ουρανών

Οι Άγγελοι του Μονοπατιού Κοκόντα

Ο γενναίος Αμπντούλ

Εκπληκτικές καινοτομίες

Θάνατος από σοκολάτα

Η βόμβα που αναπηδούσε

Η Λέσχη Ινδικών Χοιριδίων

Η εισβολή στην Ιταλί

Μια αρκούδα ονόματι Βόιτεκ

Η ταγματάρχης Έλζα παρουσιάζεται

Οι εκπληκτικές Κόκκινες Ουρές

Πολιτισμός και πόλεμος

Μια μέρα στο σινεμά

Το τραγούδι που κυριάρχησε στα ερτζιανά

Η φρίκη του Ολοκαυτώματος

Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ

Ο ποδηλάτης με το μυστικό

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

Αντίστροφη μέτρηση ως την απόβαση στη Νορμανδία

D-Day

Η γκάιντα στην παραλία Σουόρντ

Ο δρόμος για το Βερολίνο

Το ταχυδρομικό τάγμα της Τσάριτι

Ο θρύλος του Γερμανού τερματοφύλακα

Μια ξεχωριστή παράδοση από αέρος

Μια βασιλική γιορτή

Οι τελευταίοι μήνες

Ο κώδικας των Ναβάχο

Ο ήρωας του Χάκσο Ριτζ

Οι βομβαρδισμοί της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι

Τη μέρα που έπεσε η βόμβα

Ο απόηχος

Σε ανάμνηση του πολέμου

Γλωσσάρι

Ευρετήριο

Ευχαριστίες

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, Μάρω Βασιλειαδη, εκδ ΔΙΟΠΤΡΑ

                                  Ελευθέριος Βενιζέλος- Ακολουθώντας Τα Βήματά του στην Ιστορία, Μάρω Βασιλειάδου.
                                                                Είδος: Παιδική Βιογραφία
                                                         Ηλικιακό κοινό:11χρονών 18χρονών( ΣΤ Δημοτικού- Λύκειο)
                                                           Βαθμολογία: 9,5/10

Σελίδες 88
Επιμέλεια Κωστής Γκοτσίνας
Εικονογράφηση Θένια Μιμηάκη

Τα τελευταία χρόνια έχουν εκδοθεί μια πληθώρα παιδικών βιβλίων ιστορικού περιεχομένου, που ξεφεύγουν από την γοητευτική- (αλλά "χιλιοσυζητημένη" στην παιδική βιβίογραφία)- αρχαιότητα και τον κόσμο των μύθων.
Ανάμεσά σε αυτα τα πιο...σύγχρονα ιστορικά βιβλία για παιδιά τη "μερίδα του λέοντος" σαφώς καταλαμβανουν βιβλία για τους ήρωες του 1821. Ίσως γιατί η Επανάσταση συνιστά μια ηρωική εποχή , με έναν διακριτό, εξωτερικό εχθρό, τους Τούρκους, που κανεις δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Επιπλέον, ο ηρωικός αυτός ξ3σηκωμός αναβάπρισε  το έθνος και του χαρισε κρατική υπόσταση στον σύγχρονο κόσμο!

Οι αγωνιστές του 21 είναι προσωπα οριστικά δικαιωμένα από τον ιστορικό απολογισμό 200 ετών, και πρότυπα φιλοπατρίας, με περίοπτη θέση στο " εικονοστάσι" της εθνικής μας μνήμης...

Η συνέχεια της Ιστορίας μας όμως μάς επεφύλαξε άγριους διχασμούς , πολιτικές ιντριγκες και 2 σκληρούς εμφυλίους πολέμους, (Διχασμό του 20 - Εμφυλιο 47- 49) γεγονός που δυσχέρανε την παρουσίαση των μετέπειτα πρωταγωνιστών σε μια ψύχραιμη αποτίμηση που δεν θα διήγειρε πάθη κι αντιρρήσεις. 

100 χρόνια μετά την εποχή που μεσουράνησε όμως ο κορυφαιος Ελληνας πολιτικός του 20ου αιώνα, με ενθουσιασμό υποδεχθήκαμε μια σπουδαια βιογραφία - τομή ίσως στο παιδικό βιβλίο: Είναι μια περιεκτική, εικονογραφημένη βιογραφία του σπουδαιότερου Ελληνα πολιτικού μετα τον Καποδίστρια: Του Ελευθέριου Βενιζέλου!

Ειναι το ομορφο βιβλίο της Μαρως Βασιλειαδου , με την ιδιαίτερη εικονογραφηση της Θένιας Μιμηλάκη, "Ελευθέριος Βενιζέλος- Ακολουθώντας Τα Βήματά του στην Ιστορία",

           Είναι αποκαρδιωτικό ένα συντριπτικό ποσοστό των παιδιών της Ελλάδας να μη γνωρίζει ποιος είναι ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο άνθρωπος που -με λάθη και σωστά- έδωσε νέα πνοή στην Ελλάδα μας, προσφέροντας της με την πολιτική του ανεκτίμητα εδάφη μεγαλου πολιτισμικού και οικονομικού βάρους. Μακεδονία, Ήπειρος, νησιά του Αιγαίου και τελικά Κρήτη περιήλθαν στα νέα σύνορα της Ελλάδας, χαρη στην επιδεξια πολιτική του, ενώ και στο εσωτερικό τόλμησε καποιες μεταρρυθμίσεις που εκδημοκρατισαν τη καθημερινότητα του πολίτη, αν και δεν εξάλειψαν όλες τις παθογένειες, ούτε αναίρεσαν την άκριτη προσήλωσή του στις Μεγάλες Δυνάμεις. 

      Η βιογραφία του Ελευθερίου Βενιζέλου που μας προτείνουν οι εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ είναι ένα ξεχωριστό βιβλίο σε ενα εκπληκτικό μέγεθος table - book, που συστήνει τον μεγάλο Κρητικό στους νεαρούς μαθητές, με εναν τρόπο όμορφο κι ευέλικτο, κατονομάζοντας τους σημαντικότερους σταθμούς της πορείας του. Ο Βενιζελος των "5 Θαλασσών & των 2 Ηπείρων" σε ένα βιβλίο μεγαλου μεγεθους χορταστικό και απολαυστικό στην ανάγνωσή του!

Από την Επανάσταση στη Θέρισσο και τις προσωπικές του στιγμές με την οικογενεια του ή το ησυχαστήριά του σε Χαλέπα και Παρίσι, μέχρι την ανέλιξή του στα μεγάλα σαλόνια της πολιτικής.  Έτσι ανακαλύπτουμε τα ανέμελα χρόνια "του μικρού...χαϊτάν" της Κρήτης, αλλά και και τον ερωτευμένο άντρα με τη μεγάλη απώλεια, για να τον πετύχουμε στις επόμενες σελίδες ως φλογερό δικηγόρο και χαρισματικό ρήτορα που θα σαγηνεύσει τα πλήθη το 1910 σφραγίζοντας τη μοίρα της Ελλάδας.

Η παρουσια του Βενιζελου είναι σύμφυτη με τις μεγάλες στιγμές του ελληνισμού στον 20 αιώνα κι αυτο φαίνεται στο βιβλίο: Από τους Βαλκανικούς Πολέμους και το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης- μέχρι τη θριαμβευτική απελευθερωση της Θεσσαλονίκης. Κι ύστερα τα οδυνηρά.

Από τη Συνθήκη των Σεβρών & τη Συνθήκη της Λωζάννης μέχρι την απόπειρα δολοφονίας στη Λυών, τη θριαμβευτική επιστροφή του 1928 & την λεπτή του διπλωματία, όλοι οι σταθμοί της πορειας του σπουδαιου Ελευθέριου Βενιζέλου, σε Ελλάδα κι εξωτερικό, παρουσιάζονται με κείμενο εύληπτο χωρισμένο σε σύντομες παραγράφους.

Δεν απουσιάζουν οι σπουδαίες κινήσεις του Βενιζελου και στο εσωτερικό της χώρας. Aπό την αναβάθμιση του πολιτισμού και τον εκσυγχρονισμό της Παιδείας , μέχρι τις προσωπικές του φιλίες με σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Παλαμάς κ η Πηνελόπη Δελτα!

  Κάτι ενδιαφέρον είναι ότι παράλληλα με το καθεαυτό πρόσωπο του Βενιζέλου, θίγεται το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο κάθε γεγονότος και άλλα σημαντικά πρόσωπα που σημάδεψαν αυτά τα χρόνια και διασταυρώθηκαν με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, όχι μόνο από την πολιτική : Στο βιβλίο συναντάμε τους ηρωικούς Μακεδονομάχους,

τον Βασιλιά Κωνσταντίνο και ασφαλώς τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Ισμέτ Ινονού

αλλά και τα λαμπρα πνεύματα του Πολιτισμού, και της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης όπως οι υπερμαχοι του δημοτικισμού -ο Ζαχαριας Παπαντωνιου, η Ροζα Ιμβριώτη και καλλιτεχνες σαν τον Μανώλης Καλομοίρης& τον  Παρθένη!

Πέρασμα κανει κι ο Β Ουγκό με μισ φιλελληνική αναφορά του.  Όλα βρισκονται εκεί και πλαισιώνουν τον σπουδαίο Κρητικό πολιτικό μας με επαρκές πληροφοριακό υλικό.

        Επιπροσθέτως σκιαγραφείται η κοινωνιολογική φυσιογνωμία κάθε περιόδου, με μαρτυρίες, κι ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες, ώστε να ειναι σαφές το πλαισιο των πολιτικών επιλογών και των συνεπειών τους. 

Το βιβλίο, ταυτόχρονα, ανάγεται τελικά και σε ένα μικρό πορτρέτο της Ελλάδας του 20ου αιώνα ενώ ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί και η Κρήτη μέχρι την Ένωσή της με την Ελλάδα.

        Όπως σε κάθε βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά, σηματικότατο ρόλο και σε αυτήν την ευμεγέθη βιογραφία του Ελευθερίου Βενιζέλου παίζει η εικονογράφηση.

Όμορφα χρώματα και καλαίσθητα σκίτσα που αποδίδουν με φωτογραφική πιστότητα τα ιστορικά πρόσωπα, τους χάρτες, ακολουθώντας την παιδαγωγική αρχή της εποπτείας.

Οι μορφές είναι πλαισιωμένες από πλούσια χρώματα και καλλιτεχνικά μοτίβα ελκυστικά στο μάτι κι εντυπώνονται εντονα στη μνήμη ενός παιδιού.

Αυτό ειναι το υπέροχο βιογραφικό λεύκωμα της Μάρω Βασιλειαδου για τον Ελευθεριο Βενιζελο! Ελάχιστα σημεια απουσιάζουν( Εκστρατεία στην Κριμαία το 1919, νομοθέτηση του " Ιδιώνυμου")αλλά μην ξεχνάμε ότι μιλάμε γι ενα κατα βαση παιδικό λευκωμα - κι ως τετοιο ειναι εξαιρετικά καλή δουλειά σε πολλά επίπεδα !

 Θεωρώ το βιβλίο αυτό ιδανικό για κάθε μαθητή Γυμνασίου, ώστε να ερθει σε επαφή με μια κορυφαία προσωπικότητα της πολιτικής σκηνής και να προσεγγίσει τη μελέτη της Ιστορίας μας με έναν τρόπο που δε θα τον κουρασει και θα του προσφερει τέρψη -εν αντιθεσει με κάποια κακοδομημένα σχολικά εγχειρίδια.

      Ένα νεανικό table book, ξεχωριστό, που αξίζει για κάθε σχολική βιβλιοθήκη. Πάντα θα επισημαίνω την αξία τετοιων βιβλίων και για τους εκπαιδευτικούς καθώς μπορούν να αξιοποιηθούν ως βοηθητικό υλικό εμπλουτίζοντας τη διδασκαλία τους !

Αξίζει, επιπλέον, μαζι με τη βιογραφία του Ελευθέριου Βενιζέλου να αναζητήσετε στην ιστοσελίδα των εκδόσεων Διόπτρα το επιπρόσθετο υλικό από ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα που συνοδεύει το βιβλίο με εξαίσιες δραστηριότητες

ΕΠΑΝΑΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΓΕΜΑΤΟ ΧΩΜΑ του Μπρανιμιρ Στσεπάνοβιτς

 

Στόμα Γεμάτο Χώμα, Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς
                                                                  Κατηγορία: Σερβική Λογοτεχνία
                                                                     Είδος: Κοινωνικό/Φιλοσοφικό
                                                                         Βαθμολογία 10/10

ΘΕΤΙΚΑ: Φιλοσοφικό υπόβαθρο, υπαρξιακή αγωνία, εξύμνηση ανθρωπινης αξιοπρέπειας,  ποιητικότητα, μικρό μέγεθος.

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Απουσία πλοκής, αφαιρετικότητα, δύσκολία στην αποκωδικοποίηση (- σε αυτην την εκδοση: απουσία αυθεντικών σκιτσων )

Τίτλος Πρωτοτύπου Usta puna zemlje

Ημερομηνία πρώτης  Έκδοσης 1η Φεβρουαρίου 1977

Νεα Επανέκδοση: 1η Ιούνιου 2024

Έκδοσεις ΚΥΨΕΛΗ

Μετάφραση: Ισμήνη Ραντούλοβιτς

Νεα Επανέκδοση: 1η Ιούνιου 2024

ΤΙΜΗ : 9,90

Μετά τα έργα του Ίβο Άντριτς το εμβληματικότερο ίσως έργο της σέρβικης λογοτεχνίας, είναι το
"Στόμα Γεμάτο Χώμα" του Μπράνιμιρ Στσέπάνοβιτς, μια νουβέλα συμπυκνωμένων νοημάτων και οδυνηρού λυρισμού, που σε απορροφά σε ένα κρεσέντο υπαρξιακής αγωνίας...
Η Ασκητική της Σερβίας θα μπορούσαμε τολμηρά να συνοψίσουμε, που το 2024 επανακυκλοφόρησε σε μια όμορφη έκδοση από τον οίκο ΚΥΨΕΛΗ..

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ένας 45χρονος χημικός μηχανικός, στην πιο δύσκολη στιγμή της ζωής του, ζητάει να επιστρέψει στη γενέτειρά του στο Μαυροβούνιο για να πεθάνει εκεί...
Πασχίζοντας να αποφύγει κάθε ανθρώπινη παρουσία καταφεύγει στα δάση.Εκεί τον εντοπίζουν δυο κυνηγοί και τον παίρνουν στο κατόπι για να ξεκινήσει μια καταδίωξη ανεξήγητη, με κλιμακούμενη αγριότητα...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το "Στόμα Γεμάτο Χώμα" κυκλοφόρησε το 1974 κι έκανε αίσθηση με την ιδιαιτερότητά του..
Όπως γίνεται εμφανές δεν πρόκειται για κάποιο μυθιστόρημα με πλούσιο πλοκή, αλλά για μια παραβολή λυρικής διάθεσης και δυνατών συμβολισμών. Τα θρυλικά γεμάτα σημειολογία σκίτσα από τον Radomir Reljic συμβάλλουν στην ατμόσφαιρα του βιβλίου συμπαρασέρνοντας τον αναγνώστη σε μια σπειροειδή καταβύθιση προς τα εσώτερα στρώματα της ύπαρξης του:Εκεί που εκκολάπτoνται η λάβα της ψυχής και τα μεταλλεύματα του νου.
Στο επίκεντρο, ένας απεγνωσμένος άντρας που πορεύεται χωρίς προορισμό και χωρίς όραμα στην ύστατη μοναξιά. 
          Η νουβέλα του Στσεπάνοβιτς εξελίσσεται με εναλλασσόμενη εστίαση- από τη μια δηλαδή παρατίθενται οι σκέψεις του μοναχικού  φυγά που ζητά εναγωνίως να αποδράσει από τον ίδιο του τον εαυτό, από την άλλη σκιαγραφούνται οι διώκτες του.
       Ενώπιον του θανάτου ο μοναχικός ταξιδιώτης αναζητά να επιστρέψει στην πατρογονική γη, να πάρει δύναμη από αυτήν, σαν τον μυθικό Ανταίο αλλά και να διαγράψει τον "τέλειο" κύκλο της ύπαρξής του για να επαναπατριστεί στον χθόνιο προορισμό...Στο πέρασμά του συμφιλιώνεται με όλη την πλάση ξανά.
Φτάνει ως την Οξιά, ως άλλος Ιούδας της συνείδησής του, αμφιταλαντευόμενος ανάμεσα στη ανάπαυση που προσφέρει και στον πειρασμό αυτοχειρίας.Έτσι η Οξιά υποβάλλει τη δική της σημειολογία, όπως ακριβώς η καταραμένη Συκιά ή η απειλητική Καρυδιά της βαλκανικής παράδοσης...(που τη συναντάμε και στο πιο mainstream ανάγνωσμα της εκλιπούσης Γιώτας Φώτου "Στης Καρυδιάς Τον Ίσκιο")
Το "Στόμα Γεμάτο Χώμα"του Στσεπάνοβιτς, ως υπαρξιακό δράμα, στέκεται στον αντίποδα της κλειστοφοβίας που συναντάμε στο Υπόγειο του Ντοστογιέφσκι: Εδώ η μόνωση διαστέλλεται στον χώρο ψηλαφεί, μυρίζει, γεύεται και παραδίδεται στα χρώματα του φυσικού τοπίου.
Κι όσο ο πρωταγωνιστής αναζητά την ελευθερία τόσο το πλήθος που τον καταδιώκει αυξάνεται με αριθμητική πρόοδο κι αγριεύει, εντείνοντας το μίσος ενόσω τον καταδιώκει .
Κοινωνιολογικά, αυτή η αντιδραση είναι η ανάγκη των πολλών για την κατακραυγή προς έναν Άλλον που θα μας απαλλάξει από την αναμέτρηση με τον εαυτό μας...

Είναι το θηρευτικό ένστικτο της αγέλης κι αυτό που διαρκώς μαθαίνει ο άνθρωπος όπως αναφωνεί η Νίνα του Τσέχωφ:
"Να σκοτώνει, να αφανίζει ανυποψίαστους Γλάρους γιατί δεν βρίσκει κατι καλύτερο να κάνει τη ματαιωμένη του ύπαρξη..." Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι οι ελεύθεροι, οι αυτόνομοι κι οι πρωτοποροι εξαγριώνουν την υπόδουλη μάζα, που ζηλόφθονα ζητά να τους αφομοιώσει.
Το Πλήθος στήνει πάντα Σταυρούς, Πυρές, Καυκάσους κι αποσπάσματα για τους πρωτοπόρους του.

Θυμίζει ένα σημείο από τους Αδερφοφάδες του Καζαντζάκη" Είναι ελεύθερος...Σκοτώστε τον!"
Ο πραγματικά ελεύθερος όμως κατορθώνει να νικήσει συγχωρώντας πρώτα τον ίδιο του τον εαυτό.Γιατί αυτόν πρέπει να αντιμετωπίσει, αντέχοντας τους καλειδοσκοπικούς αντικατοπτρισμούς του πάνω στους άλλους.

Η οργή προς τους άλλους είναι οργή προς τον εαυτό μας.
Ο πραγματικά ελεύθερος δεν φοβάται τον θάνατο κι έτσι απελευθερωμένος ατενίζει ουρανό.
Μια παράξενη νίκη, μια μακαριότητα που κατάματα κοίταξε την απόγνωση.
 Με το "Στόμα Γεμάτο Χώμα" ο Μπράνιμορ Στσεπάνοβιτς συνθέτει την Ασκητική της Σερβίας, καθώς διατηρεί την ίδια ατμόσφαιρα με αυτήν που υποβάλλει ο Καζαντζάκης στη δική του "Βίβλο" και αφουγκράζεται το μεγαλείο της ζωής στα μικρά κι απλά.
Με ευλάβεια στα ακατέργαστα συστατικά της φύσης, με απλωμένα χέρια σε έναν χορό θανάτου που συμφιλιώνεται με τη ζωή, ως άλλος Ζορμπάς, ο ήρωας πορεύεται να ανταμώσει τη μοίρα του.
"Αναφέρεται" κι ο ήρωας του Στσεπάνοβιτς στον δικό του "Γκρέκο",  στον δικό του Παππού, όπως ο Κρητικός φιλόσοφος- συγγραφέας στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο.
Πρόκειται για τον παππού Γιόκσιμ, έναν παράξενο Διγενή, που αναμετράται με τον θάνατο χαμογελώντας.
Έίναι κι ο γερο-Γιόκσιμ ένας γενναίος Σίσσυφος που ξεγελά τον Χάροντα, σα φιγούρα βγαλμένη από Μυστήρια παγανιστικά, από μελωδίες αρχέγονες κι από την πένα του Κ.Χ. Μύρη όταν - υπό τη μελωδία της Καραϊνδρου- έβαζε τους Έλληνες να "καλωσορίζουν στον νεκρικό τους θάλαμο τον Μαύρο Καβαλάρη με ένα σταμνί νερό να ξεδιψάσει αυτός και το άτι..."...

Kαι...με όλην την άγια αποκοτιά του, ο παππούς Γιοκσίμ μπορεί να νιώσει την αρχοντιά που ζητά ο Καζαντζάκης, προτρέποντας να μην αφήσουμε στον Χάρο παρά λίγα κόκκαλα" (κάτωθι τραγούδι)

Ο διαβατης αναζητά τη δική του ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ όπως ο Μαρκόπουλος την αναζήτησε στους αρχετυπικούς ήχους της κρητικής γης.  Και τελικά η Ιθάκη του ήρωα που πορεύτηκε στη δική του βωβή Οδύσσεια ήταν ένας νόστος που δίδαξε ότι Πατρίδα είναι το Χώμα".Η χωμάτινη κληρονομιά σφράγιζει, λοιπόν το ανθρώπινο στόμα, ως στερνή του αποστροφή σε μια συντριπτική θεολογία:"Χους ην και εις χουν απελεύσαι". 

 Σε αυτη τη μοναξιά η ψυχή αποζητά την Ελευθερία.  Χθόνια " Μοναξιά", που η Ψυχολόγος- Συγγραφέας Μάρω Βαμβουνάκη  στα 1988 την ονομάσε " Από Χώμα" , "συναντώντας"  ερήμην της τον  Στσεπάνοβιτς, σε ένα παρεμφερές οδοιπορικό Μόνωσης που πορεύεται από την ερωτική ματαίωση ως την απώτατη Αυτογνωσία

( αφιερωμα πατώντας πάνω).

 Τουτη η μόνωση δεν ειναι αντικοινωνικότητα, αλλα απαλλαγή του ανθρώπου από βουερά προσχήματα και τη ματαιοδοξία, που επιστρέφει στον Εξόριστο την ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ του. Σαν το τραγουδι Στην Κ με τις αληθειες του πλεον γυμνές, ο Εξοριστος  αποκαθιστά τη σχέση με τη γη του και με τις "πάτριες πέτρες" του, στις οποίες αποδίδει προσκύνημα και ο Κ.Χ. Μύρης παλλομενος από την κρητικη ορχηση του Γιαννη Μαρκόπουλου...

 Μια ελεγεία της ύπαρξης, μια Ποίηση του Θανάτου, που πολύ αγάπησε τη ζωή είναι το "Στόμα Γεμάτο Χώμα" κι έτσι ξεχωρίζει ως ένα φιλοσοφικό δοκίμιο απλό, ουσιαστικό αλλά τόσο ταπεινό όπως το χώμα που το "γέννησε θαυματουργά"...

Ειναι ευχάριστο που οι αναγνώστες θα εχουν την ευκαιρία να το απολαύσουν ξανα.
Το εξώφυλλο στην έκδοση της ΚΥΨΕΛΗΣ είναι καλλιτεχνική φωτοφραφία από τον βιβλιόφιλο Γιώργο- δεκαετίες εργαζόμενο και χαρακτηριστική πλέον φιγούρα στο αγαπημένο και τοόσο πλούσιο υπόγειο του βιβλιοπωλείου της ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ , επί της οδού Ασκληπιού στη σταση Πανεπιστήμιο! Η φωτογραφία του αποδίδει πολλά από την ατμόσφαιρα του μικρού αυτου βιβλίου! Αξίζει επίσης να διαβαστεί με προσοχή το εξαιρερικά ενδιαφέρον επίμετρο από τον Τάκη Κατσαμπάνη που μας εισάγει στα άδυτα του βιβλίου και της συμπυκνωμένης φιλοσοφίας σε αυτό.

Το μοναδικό μειονέκτημα αυτης της καινούριας έκδοσης είναι πως ( λόγω "υπερογκων δικαιωμάτων") απουσιάζουν τα πολύ χαρακτηριστικά αυθεντικά σκίτσα της πρωτής, σερβικης έκδοσης, που συνόδευαν και παλαιότερες, εξαντλημένες πλέον μεταφρασεις της νουβέλας στα ελληνικά (πχ από τις εκδόσεις Παρατηρητής.)

                                                     

  ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΑΠΟ ΤΟ biblionet.

Ο Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς (Branimir Scepanovic) γεννήθηκε το 1937 στο Τίτογκραντ. Εξέδωσε τα βιβλία "Πριν από την αλήθεια" (διηγήματα, 1961) "Ντροπιασμένο καλοκαίρι" (μυθιστόρημα, 1965), που μεταφράστηκε στα πολωνικά, ουγγρικά, σλοβένικα, "Στόμα γεμάτο χώμα" (μυθιστόρημα, 1974), που μεταφράστηκε στα γαλλικά (4 εκδόσεις), ελληνικά (3 εκδόσεις), ρώσικα (2 εκδόσεις), πολωνικά, ουγγρικά, σλοβένικα, αλβανικά, γιαπωνέζικα, σουηδικά αγγλικά, ιταλικά, γερμανικά δανέζικα και φιλανδικά. 

"Ο θάνατος του κυρίου Γκόλουζα" (διηγήματα, (1977), που μεταφράστηκε σε 26 γλώσσες. 

"Η απολύτρωση" (μυθιστόρημα, 1980), που μεταφράστηκε στα γαλλικά, γερμανικά, ελληνικά, ουγγρικά, τσέχικα και πολωνικά. 

Τα διηγήματα του Στσεπάνοβιτς μεταφράστηκαν σε 24 γλώσσες και εντάχθηκαν σε 22 ανθολογίες στη Γιουγκοσλαβία και το εξωτερικό. 

Το διήγημα "Ο θάνατος του κυρίου Γκόλουζα" (μοναδικό έργο απ' τη γιουγκοσλαβική λογοτεχνία) εντάχθηκε στην επιλογή παγκοσμίου διηγήματος του Τσαρλς Άνγκοφ το 1969 στις Η.Π.Α., και στην ανθολογία Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Διηγήματος που εκδόθηκε το 1977 στη Δανία.
Με σενάρια του Στσεπάνοβιτς γυρίστηκαν πολλά κινηματογραφικά έργα, και βραβεύτηκε τόσο για τα σενάριά του όσο και για τα βιβλία του πολλές φορές στη Γιουγκοσλαβία και το εξωτερικό.

ΥΓ Μια ακόμη  καλοδουλεμένη κριτική, που ανακάλυψα, μάλιστα, πως συγκλίνει προς τη δική μου οπτική είναι το εξαιρετικό άρθρο της Μαρίας Ματαλά για το βιβλίο του Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς(πατήστε εδώ)