Κώστας Κρομμύδας, ΕΒΟΡΑ

                                                                  Εβόρα, Κώστας Κρομμύδας
                                       Είδος: Κοινωνικό
                                  Βαθμολόγια: 8/10

Σελίδες: 364
Εκδόσεις Διόπτρα

Σε μια εποχή που το περιβάλλον πάσχει, δάαη αποψιλώνονται ή γίνονται βορά στη λαίλαπα ανελέητων πυρκαγιών, οικοσυστήματα καταστρέφονται,  είδη ζώων θηρεύονται ασύστολα, κι αφανίζονται από προσώπου γης, ο Κώστας Κρομμύδας συνθέτει μια χαμηλόφωνη μικρή ωδή στη φύση και στη συμφιλίωση του Ανθρώπου μαζί της.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εβόρα είναι η ποθητή Χαναάν όπου η ψυχή αδημονεί να επιστρέψει.
Η Αριάδνη έχει βρει την Ιθάκη της ψυχής της στο ορεινό χωριό καταγωγής της.
Η ζωή της θα αλλξει όταν μια μέρα με χιονοθύελλα ο Αντώνης της σώζει τη ζωή.
Μαζι θα καταδυθούν στα μυστήρια της φύσης και θα σπεύσουν στην κραυγή αγωνίας της με κάθε κόστος...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Κλείνοντας τος σελίδες της "Εβόρα" αισθάνεσαι ότι επιστρέφεις από έναν μικρόκοσμο σαγηνευτικό.
Μια Εδέμ των βουνών που διδάσκει αγάπη με τη μοναδική σοφία της Φύσης.
Η "Εβόρα" αποτελεί ένα περιεκτικό κοινωνικό μυθιστόρημα , που παρά το αισθηματικό του περίγραμμα υποβάλλει ουσιαστικές σκέψεις γύρω από το κρίσιμο ζήτημα της περιβαλλοντικής συνείδησης και της ρήξης του ανθρώπου με τη φύση.
Και η "Εβόρα" του Κώστα Κρομμύδα ακολουθεί τον ίδιο επίπονο δρόμο στοχασμού γύρω από τον σύγχρονο άνθρωπο όπως και το "Μια Νύχτα Ακόμη", θέτοντας ηθικούς προβληματισμούς γύρω από τον υλιστικό τρόπο ζωής.
Σε κείνο ζητούμενο είναι να κυνηγάε τα όνειρα και να μην αναβάλλουμε να ζούμε αληθινά.
Στην "Εβόρα" ο Κώστας Κρομμύδας εξυμνεί τον " επαναπατρισμό" του ανθρώπου στη Φύση, αντιδιαστέλλοντάς τον προς τη φρενήρη αστυφιλία που αποπροσανατόλισε τον άνθρωποναπό τις ρίζες του και αλλοτρίωσε την ψυχή του.
Η πλοκή ,λόιπόν, εξελίσσεται με έναν τρόπο πιο περιγραφικό ενταγμένο σε μια φαντασμαγορική σκηνογραφία που φιλοτεχνεί η πλάση στοργικά για τους δρώντες ήρωες.
Μαζί τους ο αναγνώστης ακολουθεί πολύχρωμα σύννεφα ατους ευφάνταατους σχηματισμούς τους, και περιδιαβάζει πετρώδη μονοπάτια, κάτω από σκιερές φυλλωσιές, ευθυτενή έλατα, περήφανες οξιές, γενναιόδωρες καστανιές...
Το τραγούδι της βροχής, το θρόισμα της χλόης ,η συμφωνία του καταρρακτη που ενώνεται με τον ποταμό χα'ι'δεύουν τα αυτιά μας μέσα από την εικονοπλαστική δεινότητα του Κώστα Κρομμύδα.
Στον απρόσμενο έρωτά τους, ο Αντώνης και η Αριάδνη, λοιπόν, έχουν συνοδοιπόρους  τη φύση και τα πλάσματά της...
Οι δεσμοί των ανθρώπων με τα ζώα αποκαθίστανται με τον σκύλο να κατέχει τα σκήπτρα ως πιστός σύντροφος του ανθρώπου. 
          Οι εξελίξεις της "Εβόρα" σε επίπεδο χαρακτήρων και σχέσεων είναι ανατρεπτικές, αλλά όλες κηρύττουν την αγάπη προς τον άνθρωπο , το περιβάλλον, το φως, την ίδια τη ζωή.
Κι αν ακόμη, τη σκιάζουν απώλειες, μένει επιστέγασμα η αγάπη κι η ευγνωμοσύνη που την αξιωθήκαμε , αφού κι η οδύνη ως μέρος της ζωής σφυρηλατεί -και αυτήν την ψυχή 
Μέσα στη δραματικότητα των καταστσσεων θα ήθελα να δω λίγο περισσότερο έναν από τους χαρακτήρες.
Η κορύφωση πάντως του θεαματικού φινάλε κομίζει την ιδιότυπη νέμεση της Φύσης, με έναν τρόπο αφοπλιστικό και σοκαριστικό, που τον εισηγήθηκε χρόνια πριν στο ΣΑΟΣ του ο Γιάννης Καλπούζος.
                 Η "Εβόρα" στις σελίδες της σηματοδοτεί τη συμφιλίωση του ατόμου με την ίδια του την ύπαρξη κι αποδεικνύει -για μια ακόμη φορά- την ικανότητα του Κώστα Κρομμύδα να αφουγκράζεται με ευαισθησία τις σύγχρονες αγωνίες της ανθρώπινης ψυχής και να προσφέρει πολύτιμα μηνύματα ζωής.

Vanessa de Haan, Αγρια Θάλασσα

                                                            Άγρια Θάλασσα, Vanessa de Haan
                                                                  Είδος: Ιστορικό Μυθιστόρημα
                                                                   Βαθμολογία: 8/10

The Restless Sea

Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Όσο κι αν πιστεύουμε ότι έχουν γραφτεί τα πάντα για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο , πάντα μια ταλαντούχα πένα μπορεί να μας εκπλήξει.
Αυτό πετυχαίνει η Βρετανή Βανέσσα ντε Χάαν με ένα μεστό ιστορικό μυθιστόρημα, την "Άγρια Θάλασσα", όπου θα μας μεταφέρει στιγμές από τη Μάχη της Αγγλίας και τις μάχες του Βρετανικού Ναυτικού στη θάλασσα, μέσα από τρία νεαρά παιδιά που ο πόλεμος τα ρίχνει στα άγρια νερά μιας βίαιης ενηλικίωσης... .

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
19369  Τζακ ανδρώνεται στη σκιά του Πολέμου, σαν αλήτης σε μια φτωχοσυνοικία του Λονδίνου.
Ανάμεσα στις εφηβικές συμμορίες και τη μικρή εγκληματικότητα, μονάχα η αθώα αδελφούλα του γίνεται το μοναδικό ανάχωμα ανθρωπιάς στην ψυχή του, ώσπου μια απόφαση τον στρέφει στη θάλασσα.
Οι νηοπομπές θα τον βγάλουν στα νερά της Αρκτικής και στον σκληρό χειμώμα της Ρωσίας με την αδελφούλα του μακρινή ανάμνηση.
Στην άλλη γωνιά της Αγγλίας, ο Τσάρλι ετοιμάζεται για μια ακόμη πτήση κυνηγώντας το όνειρο να γίνει ήρωας της Πολεμικης Αεροπορίας, σχεδιάζοντας το μέλλον του με την αρραβωνιαστικιά του, την καθωσπρέπει Ολίβια.
Η νεαρή Ολίβια ανακαλύπτει τον αγώνα για την επιβίωση όταν αναγκάζεται να εγκαταλείψει το αποστειρωμένο περιβάλλον της αριστοκρατικής της οικογένειας και να αντεπεξέλθει στις νέες πραγματικότητες, που επιβάλλουν ο πόλεμος και η συμβίωση με τη δύστροπη θεία Νάνσυ.
            Κι ενόσω τα γερμανικά Meschermitt και τα θορυβώδη Stukas ζώνουν με φλόγες και ουρλιαχατά το Λονδίνο όλα αρχίζουν να ανατρέπονται όταν ο Τζακ θα συναντήσει την Ολίβια, απειλώντας το καλοστημένο πλάνο  του Τσάρλι για το μέλλον του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η "Αγρια Θάλασσα" αποτελεί το συγγραφικό ντεμπούτο της Vanessa de Haan που κλήθηκε να ξεπεράσει δυο υφάλους:
       Αφενός ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελει μεν προνομιακό πεδίο (αφού μόνος του υποβάλλει ένταση συναισθημάτων) είναι, όμως, ένα θέμα που κυριαρχεί θεματολογικά την τελευταία 60ετία σε Λογοτεχνία, Κινηματογράφο και Ιστοριογραφία και τείνει να κορεστεί.
Επομένως, απαιτούνται πραγματικά πρωτοτυπες  και πολύ δυναμικές εμπνεύσεις για να προσφέρει κανείς κάτι αξιοπρόσεκτο πια.
Ο πήχυς είναι πολύ ανεβασμένος.
          Αφ'ετέρου, για ένα άρτιο αποτέλεσμα, απαιτούνται πλέον γνώσεις ιστορικές αλλά και τεχνικές προκειμένου να αναπαρασταθούν στιγμιότυπα των μαχών με εγκυρότητα και ζωντάνια.
Η συγγραφέας κατορθώνει σε έναν μεγάλο βαθμό να υπηρετήσει τις δυο αυτές παραμέτρους και να χαρίσει ένα αρκετά καλό μυθιστόρημα που επιφυλάσσει αρκετές συγκινήσεις και πρόσωπα που αγγίζουν τον αναγνώστη με το δράμα τους.
Δεν ξέρω για τους Εγγλεζους ή τους Αμερικάνους, πάντως, ειδικότερα για τους Έλληνες αναγνώστες "Η Άγρια Θάλασσα" παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς λίγα π΄ραγματα έχουμε δει για τη Μάχη της Αγγλίας ή τους Βρετανούς αμάχους, αφού στα ελληνόφωνα βιβλία έχουμε εστίαση συνήθως στον αγώνα της Γαλλίας και -δυστυχώς λιγότερο- των Σοβιετικών.
Με μια φράση,λοιπόν, "Η Άγρια Θάλασσα" είναι το οδοιπορικό ενηλικίωσης τριών νεαρών 'Άγγλων μέσα από την τρικυμία του πολέμου.
Η αφήγηση εξελίσσεται γραμμικά, χωρισμένη σε κεφάλαια που εστιάζουν κάθε φορά σε ένα από τους κεντρικούς πρωταγωνιστές ο οποίος στο επόμενο κεφάλαιο παραδίδει τη σκυτάλη της πλοκλης στον επόμενο.Αυτή η εναλλάγή καθιστά πιο ευέλικτη τη ροή.
Το πρώτο ατού του βιβλίου είναι πράγματι οι βασικοί του χαρακτήρες:¨
Ιχνηλατημένοι ικανοποιητικά, καθένας κουβαλάει το ατομικό του φορτίο παλεύοντας με τους δικούς του "δαίμονες".
Όλοι διατηρούν μια αυτόνομη γοητεία και κανείς δεν προβάλλει εξιδανικευμένος.
Ο Τζακ μεγαλώνοντας στο κοινωνικό περιθώριο πασχίζει να αναδυθεί από τον βούρκο και να σώσει από αυτόν και τη μικρή του αδελφή ως καθρέφτη της χαμένης αθωότητάς του...
Ο Τσάρλι αναμετράται με την ιδεατή εικόνα του ήρωα πατέρα του επιβάλλοντας στον εαυτό του το κυνήγι της τελειότητας, μα βλέπει το είδωλο αυτό να τσαλακώνεται βίαια από τις δοκιμασίες των μαχών, την απώλεια και τις αδυναμίες του.
Η Ολίβια εγκαταλείπει την ασφάλεια της αριστοκρατικής καταγωγής και καλείται να προσαρμοστεί στην άγρια φύση και σε μια χειραφέτηση που ζητά η καρδιά της και οι απαιτήσεις των καιρών...
Δίπλα τους ο συγκροτημένος Καρλ, ρρομαντικός Χανς, η αποπροσανατολισμένη, εύθραυστη Μπέτσι, ο καιροσκόπος Στουνγκ, ο Όττο, η εικόνα των χαμένων φίλων να χαμογελούν από μακρυά...
Όλες αυτές οι παράλληλες ζωές καθώς συμπλέκονται συνθέτουν ένα δράμα που γεννά πολλαπλά συναισθήματα και φυσικά αγωνία για την έκβαση και την τύχη όλων τους.
Μέσα από αυτές προβάλλουν ιδανικά όπως η φιλία, οι οικογενειακοί δεσμοί και η αυτοθυσία.
      Το άλλο στοιχείο που κερδίζει τις εντυπώσεις είναι σίγουρα οι εκπληκτικές περιγραφές από τη ζωή στο Πολεμικό Ναυτικό,οι νηοπομπές, οι συντροφικές σχέσεις, οι αερομαχίες, ο θάνατος, που καραδοκεί.
Πρώτη φορά εγώ σε μυθιστόρημα κατανοώ τόσο καλά τις συνθήκες σε ένα αεροπλανοφόρο, τις τεχνικές απαιτήσεις και τον σχεδιασμό ενός βομβαρδισμού από την πλευρά του επιτιθέμενου και κάτι από τον υποβρυχιακό πόλεμο.
Η Βανέσσα ντε Χάαν σκιαγραφεί ιδανικά την έξαψη της πτήσης, την αδρεναλίνη της μάχης, τη μοναξιά του ναυαγού, τον σαρκοβόρο πάγο, το αίμα, την εκμηδένιση του ανθρώπου κάτω από τη θηριωδία του πολέμου...
Είναι θεαματικό μια γυναίκα να γνωρίζει σε τόσο βάθος τέτοιες λεπτομέρειες από το σύμπαν των στρατιωτικών και φανερώνει πόσο βαθιά και υπέυθυνα έχει μελετήσει η ντε Χάαν το θέμα της.
Η μόνη αδυναμία που έχω να εντοπίσω είναι μια γενικότερη τάση που νιώθω ότι ενυπάρχει στη βρετανική σχολή για εκτενείς και παραστατικές περιγραφές τοπίων που συχνά είναι υπερβολικά αναλυτικές εις βάρος της πλοκής.
Προς το τέλος υπήρξε μια ανισομέρεια στην εικονοπλασία και στις καθεαυτές εξελίξεις που συμπυκνώθηκαν λίγο.
          Είναι όμως μια επουσιώδης επισήμανση πάνω σε ένα εν γένει αρμονικό σύνολο που κατορθώνει να παρασύρει τον αναγνώστη για να τού αφήσει στο τέλος ηχηρό αντιπολεμικό μήνυμα κι εναν βαθιά συγκινητικό απόηχο ανθρωπιάς!
Το συστήνω ανεπιφύλακτα- ειδικά για όσους θέλουν κάτι πέρα από την ελληνοκεντρική σκοπιά του φοβερού αυτού πολέμου, αναζητώντας να ανακαλύψουν ακόμη περισσότερες πτυχές του, πάντα με τον Άνθρωπο στο επίκεντρο.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ, Εράν- Βυζαντινά Αμαρτήματα

                                                                     Εράν , Βυζαντινά Αμαρτήματα / Γιάννης Καλπούζος
                                                                                   Eίδος : Iστορικό Μυθιστόρημα
                                       Βαθμολογία : 10/10
                                     

Αν βρισκόμουν σε... μια παρτίδα "Taboo"ή στο τηλεπαιχνίδι "Ρουκ Ζουκ" και έπρεπε να περιγραψω την έννοια "Ιστορικό Μυθιστόρημα",
μια από τις πρώτες αντανακλαστικές αναφορές μου θα ήταν σίγουρα το όνομα "Γιάννης Καλπούζος"!Και πώς αλλιώς;Ο Γιάννης Καλπούζος είναι, ίσως, η κορυφαία- σήμερα- παρουσία στη σύγχρονη Ελληνική Λογοτεχνία.
Πολυγραφότατος και διαχρονικός, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα, και πάντα με κάτι καινούριο να προσφέρει!
Όλα του τα βιβλία επιφυλάσσουν ισχυρές συγκινήσεις και βαθιά συναισθήματα, χτισμένα με έναν λόγο λεπτοδουλεμένο- αλλά όχι επιτηδευμένο- και ριζωμένα σε μια ιστορική εγκυρότητα, που έχει κατακτηθεί με μεράκι και σκληρή μελέτη.
            Με το νέο του βιβλίο "Εράν, Βυζαντινά Αμαρτήματα"(2020) ο Γιάννης Καλπούζος διατηρεί όλες τις αρετές της εκπληκτικής γραφής του και μας σεργιανά σε μιαν ακόμη πολυτάραχη περίοδο της Ιστορίας, χαρίζοντας άλλον έναν σημαντικό σταθμό στο Ιστορικό Μυθιστόρημα.
Είτε με το κιτρινο είτε με το πορφυρό εξώφυλλο, το "Εράν" παραμένει ένα αριστούργημα που κάθε αναγνώστης αξίζει να ανακαλύψει... Ας το ξεφυλλίσουμε παρέα:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ (ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ)
Ἐρᾶν: να ερωτεύεσαι, να αγαπάς.
766 μ.Χ. Η Λυγινή και ο Υάκινθος σύρονται μαζί με πλειάδα μοναχών στον Ιππόδρομο, διαπομπεύονται και τους παντρεύουν με τη βία.
Κρύβουν και οι δύο επτασφράγιστα μυστικά, τα οποία θα σημαδέψουν τις ζωές τους κι εν πολλοίς θα τις καθορίσουν κατά την οδύσσειά τους.
Ο Ροδανός, αγγελοπρόσωπος, ριψοκίνδυνος, θηρευτής των ηδονών, μα και με φοβερά μυστικά να τον σφιχτοδένουν, είναι συνάμα προσηλωμένος σε ό,τι θεωρεί χρέος.
Γύρω από αυτούς τους τρεις ήρωες και το μυστήριο του Ιερού Στιχαρίου, το οποίο θα μπορούσε ν’ ανατρέψει αυτοκράτορες και πολιτικές δεκαετιών, κινείται η μυθοπλασία κατά το δεύτερο μισό του 8ου αιώνα με φόντο την Εικονομαχία 
και την καθημερινή ζωή στην Κωνσταντινούπολη, την Αθήνα και τη Θράκη. 
Σε μια μοναδική εποχή, άγνωστη και μυθώδη. 
Τους πλαισιώνουν αρκετοί δευτεραγωνιστές, 
όπως ο μοχθηρός Ερμάς, 
ο καλλιεργημένος δούλος Κιτίν, 
ο Αρκάδιος που τον μεγάλωσε στο δάσος μια αρκούδα, η θεατρίνα Γοργονία, 
ο πατρίκιος Φωκάς με την ομάδα των Λεόντων του, 
ο μαύρος ευνούχος Αράν και άλλοι.
Οι πρωταγωνιστές φτάνουν στα άκρα, ερωτεύονται παράφορα, ζουν ανέμελα, δίνονται στη ζωή και τους δίνεται, ταπεινώνονται, συνθλίβονται, ανακάμπτουν, ξαναπέφτουν στον βούρκο, καταρρέουν, αφιερώνονται στον Θεό ή Τον απαρνούνται, γίνονται θύματα της εικόνας τους ή οδηγούνται στο εράν διά του οράν της ψυχής. 
Έχουν να αντιμετωπίσουν συκοφαντίες, πολέμους, ραδιουργίες, θανάσιμους εχθρούς, έναν έρωτα-σφαγή, εφιάλτη και όνειρο και, πάνω απ’ όλα, τον ίδιο τους τον εαυτό.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ύστερα κι από το "Εράν" μπορώ με ασφάλεια να το πω:
Ο Γιάννης Καλπόυζος είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της γενιάς του!
Τα έργα του διασώζουν μια σπάνια ποιοτητα, ενόσω αναμετρώνται με απαιτητικότατη θεματολογία, παραμένοντας συναρπαστικά και οικεία στον απλό αναγνώστη.
Εμπνεύσεις ξεχωριστές, με κομμάτια της Ιστορίας, όχι τόσο γνωστά στο μέσο κοινό, τα βιβλία του Καλπούζου συγκινούν, διδάσκουν, συστήνουν αλησμόνητους χαρακτήρες- αλλά και αναβαθμίζουν ηθικά και πνευματικά τον αναγνώστη καθώς του υποβάλλουν στοχασμούς και ανώτερες αναζητήσεις, με τρόπο εύληπτο και απολαυστικό!
     Όλα αυτά τα συστατικά, που καθιστούν έναν λογοτέχνη "μεγάλο", συναντούμε και στο τελέυταίο μυθιστόρημά του, το Εράν.
Το "Εράν- Βυζαντινά Αμαρτήματα" αποτελεί άλλο ένα κομψοτέχνημα λόγου συναισθημάτων και γνώσης από τη χαρισματική πένα του Γιάννη Καλπούζου.
Ένα αλησμόνητο μυθιστόρημα που εκκινεί από τις μπόρες της Ιστορίας για να καταδυθεί στα ανθρώπινα πάθη και να αναζητήσει τη Λύτρωση.
Κάθε σελίδα του χαρίζει αναγνωστική ηδονή που αρνείσαι να αποχωριστείς, κάθε ήρωας γίνεται ένας "δικός σου άνθρωπος".
Η αφήγηση παραστατική ενώ οι ανατροπές διαδέχονται η μια την άλλη ως την τελευτάια σελίδα!
         Η γλώσσα του είναι ένα ιδιότυπο κράμα αρχαιζουσών εκφράσεων, καλλιέπειας και συνάμα απλότητας οικείας στον αναγνώστη.Καθαρεύουσα  και λαϊκίζουσες εκφράσεις σε ένα σύνολο απρόσμενα αρμονικό.
Ήδη ο τίτλος κι ο υπότιτλος προδιαγράφουν ξεκάθαρα τον τριπλό άξονα στον οποίο κινείται η μυθοπλασία στο "ΕΡΑΝ- Βυζαντινά Αμαρτήματα". Ιστορία ,Ερωτικό πάθος και Πίστη, λοιπόν.
Η πρώτη παράμετρος είναι εμφανής.
Το "Εράν" διαδραματίζεται στα μισά του 8ου αιώνα μετά Χριστόν, στα χρόνια της Εικονομαχίας όπου δεσπόζει η Δυναστεία των Ισαύρων.
Παρόλες τις γόνιμες μεταρρυθμίσεις που βελτίωσαν τη διαβίωση του λαού του, δυστυχώς αυτή η εκατονταετία στιγματίστηκε από τον τρομακτικό διωγμό που εξαπέλυσε ο Λέων, και κάποιοι διάδοχόί του, εναντίον της λατρείας των εικόνων αλλά και των μοναστηριών, όταν ο μοναχισμός γινόταν πρόσχημα αποφυγής της στράτευσης, αποδυναμώνοντας τον στρατό της αυτοκρατορίας.
Κυρίαρχη προσωπικότητα- υπέρμαχος των Εικόνων, είναι η Ειρήνη η Αθηναία, 
η αυτοκράτειρα που το κάλλος της δε συμβάδιζε με τη σκοτεινή ψυχή της... 
Η βασίλισσα που η αρχομανία της υποσκέλισε και τον ρόλο της μάνας, 
και με τις ραδιουργίες της απασχόλησε κι άλλοτε τη μυθοπλασία (όπως στην πρόσφατη μυθιστορηματική βιογραφία του Λεονάρδου/εκδ Ωκεανός).
         Μηχανορραφίες, συνωμοσίες, απηνείς διωγμοί, βασανισμοί, φατρίες  και μάχες συνθέτουν την πολιτική ζωή στους Κόλπους της Αγίας Ρωμαικής Αυτοκρατορίας που αργότερα από την Ιστοριογραφία μετονομάστηκε σε Βυζαντινή(από το όνομα του Ιδρυτή της Κωνσταντινούπολης, του Βύζα).
       Αντάμα με το ιστορικό αυτό κάδρο έρχεται και η σκιαγράφηση της καθημερινής ζωής:
Σαν επιδέξιος τεχνίτης ο Γιάννης Καλπούζος συνδυάζει μικρές ηθογραφικές ψηφίδες, αναπλάθοντας ολάκερη εποχή σε ένα μωσαικό εικόνων, αρωμάτων, ήχων.
Η Κωνσταντινούπολη με το πολύβουο λιμάνι, τα παζάρια και βεβαια τον ταραχώδη Ιππόδρομο και τα μαυλιστικά συμπόσια.
Η Αθήνα με το χαμένο κλεος της αρχαιτότητας , η Θράκη με την απεραντοσύνη της φύσης και τα αγρίμια της
Η ζωηρή εικονοπλασία του Γιάννη Καλπούζου μας μεταφέρει αυτούσιο το βίωμα της εποχής.Επαγγέλματα, ενδυματολογικός κώδικας, εθιμοτυπία .

Χορταστικό αλλά ποτέ κουραστικό, λεπτομερές αλλά ποτέ φλύαρο το ΕΡΑΝ ανασυνθέτει εκείνα τα χρόνια με την πληροφορία να υποτάσσεται στη ροή της πλοκής , ξεπηδώντας από τη διαδρομή των ηρώων, αφού το έργο είναι ξακάθαρα ανθρωποκεντρικό.
Το δράμα της ψυχής αλλά και η αναζήτηση του Θεού βρίσκονται στο επίκεντρο.
Τα πρόσωπα γοητεύουν καθένα με τον δικό του μοναδικό τρόπο...
Ο ασκητικός Υάκινθος που παλεύει με τον μονισμό μιας ακραιφνούς αρετής, κι ανακαλύπτει ότι η θέωση έρχεται μόνο καταφάσκοντας τον Άλλον .
Η Λυγινή που παραδίδεται σε ένα αίσθημα σπαρακτικό για να ανακαλύψει ότι η Γυναίκα δεν τελειοποιείται στην κλίνη αλλά στην προσφορά.
Ο Ροδανός σφυρηλατείται στο αμόνι της οδύνης για να απαρνηθεί το εγώ του.
Ο δούλος Κιτίν γίνεται το βυζαντινό ομόλογο του πνευματώδους "Αίσωπου"- σα φωνή της συνειδήσεως και θυμόσοφος.
Ο Φωκάς σαγηνεύει κι εμπνέει οράματα σε νιάτα ανήμερα που αποζητούν έναν σκοπό...
Πλήθος προσώπων που καθένα συνιστά μια μοναδική εμπειρία για τον αναγνώστη...
          Το "Εράν" το στοιχειώνει, επιπλέον, ενας θρησκευτικός μυστικισμός που υπόγεια συνομιλεί με την ατμόσφαιρα του Dan Brown ή με το "Όνομα του Ρόδου", ειδικότερα με τον θρύλο του Ιερού Στιχάριου -μόνο που στον Καλπούζο επστέγασμα μένει η ευλάβεια και το μεγαλείο της ορθοδόξου πίστεως, με έναν τρόπο άκρως συγκινητικό.
          Στο τίτλο επίσης υπεισέρχεται η έννοια της "Αμαρτίας", που θεολογικά ορίζεται ως "σφάλμα" και "αποπροσανατολισμός του Ανθρώπου από τον θείο προορισμό του".
Αυτή ακριβως είναι η "μάχη επαναπατρισμού" που δίνουν οι πρωταγωνιστές, αναζητώντας τον εαυτό τους! 
Δομικό στοιχείο όμως στο έργο αυτό είναι ο σπαραγμός του έρωτα."Εράν" αποτελεί απαρεμφατικό τύπο του ρήματος "έρωμαι= αγαπώ
Παρά τον καλοπλεγμένο ιστοριογραφικό του μανδύα, στην πραγματικότητα, το ΕΡΑΝ του Καλπούζου συνιστά μια...δραματοποιημένη πραγματεία γύρω από το ιδεώδες του έρωτα και την έννοια της Αφοσίωσης:
Αφοσίωση στον Θεό, στην Πατρίδα, στο ερωτικό αντικείμενο, σε έναν "αυθέντη" ή ως αντίσταση στην επερόχμενη αλλαγή.
Η Αφοσίωση στο "Εράν" ψυχαναλύεται ιδανικά, ενόσω διαθλάται από το πρίσμα των τόσο διαφορετικών χαρακτήρων που την εκπροσωπούν και καταβάλλουν το δυσβάσταχτο τίμημα.
Το ίδιο πολυεπίπεδη είναι η προσέγγιση του έρωτα που εναλλάσσει προσωπεία από τον ακραιφνή σωματικό πόθο, μέχρι την εμμονή, με τον Γιάννη Καλπούζο να φιλοσοφεί μέσα από τα ξεχωριστά πρόσωπα .
Η παγίδα του Ναρκίσσου,ο πυρπολισμός της σαρκός, η παραφορά της μυθικής Μήδειας, κι η εξιδανικευμένη μνήμη αλλοιώνουν την ιδεατή κατά τον Πλάτωνα "μέθεξη που ο έρωτας προσφέρει με το θείο".
Η σοφία της αναμονής πάλι ροκανίζει τον εγωισμό
       Και η "αφοσίωση" και ο "έρωτας" στο ΕΡΑΝ κατορθώνουν να ατενίσουν τον εξανθρωπισμό και την "καθ ομοίωσιν αγιότητα" μονάχα όταν απαρνηθούν τα εμ'αυτών και προσφερθούν.
Αυτό με λίγα λόγια είναι το "Εράν" του Γιάννη Καλπούζου:
Ένα συναρπαστικό ταξίδι στην Ιστορία και την ανθρώπινη ψυχή με όχημα το αιματοβαμμένο βέλος του πάθους.
Ένα άσμα στο μεγαλείο της αγάπης.
Ένα ευλαβικό προσκύνημα στον σπαραγμό του έρωτα.
Μια ελεγεία στην οδύνη.
Ένα οδοιπορικό αυτοπραγμάτωσης
Ένα συναξάρι αγιότητας.
Το "Εράν" είναι το βιβλίο που μαζί με το "Ιμαρέτ" αγάπησα περισσότερο απο τον Γιάννη Καλπούζο- κι ίσως αποτελεί το καλύτερο και πληρέστερο μυθιστόρημα που γράφτηκε για τη Βυζαντινή Εποχή, διεκδικώντας επάξια μια θέση στα κλασσικά έργα της Ελληνικής Πεζογραφίας...

                                      Δέδε Ελισσάβετ

Διαβάστε άλλες ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ για έργα του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΙΜΑΡΕΤ 

ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ

ΣΕΡΡΑ, Η Ψυχή Του Πόντου

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ (2015)


ΣΑΟΣ , Παντομίμα Φαντασμάτων

Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ είναι δικό σου

Αξίζει να σημειωθεί πως το βιβλίο ΕΡΑΝ κυκλοφόρησε με δυο εξώφυλλα ύστερα από έναν πρωτότυπο διαγωνισμό που διοργάνωσε ο Γιάννης Καλπούζος και ο οίκος του ο Ψυχογιός.
Για την ιστορία , οι επιλογές περιελάμβαναν μια χρυσή εκδοχή με ένα κόσμημα, 
μια πορφυρή με τα χαρακτηριστικά παγόνια απ'τις βυζαντινές αναπαραστάσεις
 και μια ακόμη χρυσή με μια αναγεννησιακού τύπου αισθησιακή αναπαράσταση συμποσίου.

Θα ήθελα να κανω μια μνεία σε αυτήν την εκδοχή.
Περιεχει το χρυσαφι της βυζαντινης τρυφηλοτητας, 
ειναι πολυπροσωπο- οπως πολυπροσωπο ειναι κ το ΕΡΑΝ-
 ενω αποπνεει βαθυ ερωτισμο-μπορει κι ακολασια- 
που αποτελεσε την οδο που διαβηκαν καποιοι χαρακτηρες 
μεχρι την κατακτηση της αρετης...
Επισης το εξωφυλλο αυτο αποτελει ωδη στο σωματικο Καλλος που αποτελεσε ενα απο τα ζητουμενα του ΕΡΑΝ(Εκ του "οραν το εραν"....)!!!!!
Ισως του αξιζε αυτου του 3ου εξωφυλλου, να το επανεξεταστεί για καποια ΑΝΑΤΥΠΩΣΗ- ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ του ΕΡΑΝ ή Συλλεκτικη Εκδοση λιγων αντιτυπων

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ γεννήθηκε στο χωριό Μελάτες της Άρτας το 1960. 
Έχει γράψει ποιητικές συλλογές, στίχους σε 80 τραγούδια, διηγήματα και μυθιστορήματα. 
Με την ποιητική συλλογή Έρωτας νυν και αεί ήταν υποψήφιος στη βραχεία λίστα για το Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2008, 

ενώ το 2009 τιμήθηκε με το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ.) για το μυθιστόρημά του ΙΜΑΡΕΤ. 

Η παραλογή «Ο λύκος», που εμπεριέχεται στη συλλογή διηγημάτων ΚΑΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΝ ΠΟΤΕ, βραβεύτηκε στον Διεθνή Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος «Γιώργος Σεφέρης» του Πανεπιστημίου του Παλέρμο.

Ορισμένα βιβλία του,σαν το "Ιμαρέτ" έχουν μεταφραστεί και σε άλλες γλώσσες, ενώ Η ΣΕΡΡΑ- το μυθιστόρημα του για τη Γενοκτονία του Πόντου - κυκλοφόρησε και στα αλβανικά.
Έργα του
ΕΡΩΤΑΣ ,ΝΥΝ ΚΑΙ ΑΕΙ(Ποίηση)
ΣΑΟΣ -Παντομίμα Φαντασμάτων
ΙΜΑΡΕΤ -Στη Σκιά του Ρολογιού
ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ
Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ
ΟΥΡΑΝΟΠΕΤΡΑ
ΣΕΡΡΑ- Η Ψυχή Του Πόντου
ΤΟ ΓΙΝΑΤΙ
ΕΡΑΝ

Ιφιγένεια Τέκου, Δεξί Κίτρινο Λουστρίνι

                                   Δεξί, Κίτρινο Λουστρίνι, Ιφιγένεια Τέκου
                                           Είδος: Κοινωνικό Βαθμολογία: 9/10
                                                                        

Η Ιφιγένεια Τέκου φέτος έκανε την έκπληξη με ένα μυθιστόρημα, που- από τον τίτλο του- αιχμαλωτίζει την περιέργεια του αναγνώστη , ενώ με τις σελίδες του αιχμαλωτίζει τελικά και την ψυχή του!

Το "Δεξί Κίτρινο Λουστρίνι" είναι ένα βιβλίο βαθιά ανθρωποκεντρικό  που κερδίζει τις εντυπώσεις, εκκινώντας από τις πιο ταραγμένες σελίδες της πρόσφατης Ιστορίας , για να καταδυθεί τελικά, στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής και της Φιλίας.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1935.Η Θεμελίνα μεγαλώνει στην Κάλυμνο των σφουγγαριών, που βρίσκεται κάτω από ιταλική κατοχή.

Η ζωή της αλλάζει όταν γνωρίζει τη Χριστίνα και γίνονται αχώριστες.

Μαζί στις ονειροπολήσεις, στα παιχνίδια, στον φόβο για τον βλοσυρό δάσκαλο των Ιταλικών...

Τη φιλία τους σφραγίζει ένα ζευγάρι κίτρινα λουστρίνια που οι δυο τους θα μοιραστούν.

Μια τρομερή νύχτα θα γίνουν μάρτυρες μιας ανόσιας πράξης κι αυτό το εφιαλτικό μυστικό θα σημαδέψει την παιδική τους ηλικία.

Τα χρόνια περνούν και φέρνουν κι άλλες απώλειες που στεριώνουν τη φιλία των δυο κοριτσιών ακόμη πιο γερά.

          Μια νύχτα όμως η Χριστίνα εξαφανίζεται μυστηριωδώς, αφήνοντας μισό το κίτρινο ζευγάρι και την καρδιά της Θεμελίνας.

Ωστόσο, η πικρή μοίρα του νησιού αναγκάζει τους κατοίκους, να αφήσουν πίσω τους τα πένθη τους και να  καταφύγουν στην επιλογή της μετανάστευσης.

Νέος τόπος, τα αλατωρυχεία της Γαλλίας και η σκληρή δουλειά σε αυτά για την κοινότητα των ματαναστών, π ου πασχίζουν να ενσωματωθούν κοντρα στην προκατάληψη και τον ρατσισμό.

Εν τω μεταξύ, ο Πόλεμος που ξεσπα θα σηματοδοτήσει σαρωτικές αλλαγές εξαναγκάζοντας πολλούς σε νέα ξεκινήματα, καθώς μέσα από τη φωτιά του ο έρωτας διεκδικεί τον χώρο του για να τροφοδοτήσει νέα όνειρα.

Η δε Θεμελίνα θα ενταχθεί στην Αντισταση, που θα της αλλάξει τη ζωή.

Πάντα όμως "θα νιώθει μισή" , επιζητώντας τη χαμένη φίλη της, τη Χριστίνα καθώς το δεξί κίτρινο λουστρίνι περιμένει πάλι να ξανασμίξει με το χαμένο του ταίρι...   

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Ιφιγένεια Τέκου επανήλθε με ένα ξεχωριστό μυθιστόρημα, που αποτέλεσε μια πολύ ευχάριστη αναγνωστική έκπληξη, καθώς ξεφεύγει από τα συνηθισμένα πρότυπα της θεματολογίας του(ΒΠΠ).
Ένα κοινωνικό βιβλίο, με άρωμα Ιστορίας και προεκτάσεις ενός θρίλερ, που υποβάλλει την ατμόσφαιρα του μέσα στις σελίδες του, ενόσω εναλλάσσονται η τρυφερότητα, η συγκίνηση και η απόγνωση στην ψυχή του αναγνώστη, που μέχρι την τελευταία σελίδα μένει ένα καρδιοχτύπι, ως τη λύση της υπόθεσης.

Το "Δεξί, Κίτρινο Λουστρίνι" έχει στο επίκεντρο τη φιλία δυο κοριτσιών και τις παράλληλες πορείες τους  την τελευταία πενταετία του Μεσοπολέμου και στα χρόνια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.
Παρότι πραγματεύεται όμως την λογοτεχνικά και ιστοριογραφικά πιο πολυσυζητημένη εποχή, το μυθιστόρημα της Ιφιγένειας Τέκου ξεφεύγει από την παγίδα της κοινοτυπίας, προσφέροντας ένα πρωτότυπο κι αλησμόνητο αποτέλεσμα!
Το "Δεξί, Κίτρινο Λουστρίνι" δε μοιάζει με τίποτα από όσα έχω διαβάσει για την περίοδο του Β Παγκοσμίου Πολέμου!
        Συνιστά ένα κράμα παράξενο, από αύρα νησιώτικη,  νοσταλγία και αγωνία, που αιφνιδιάζει και παρασύρει τον αναγνώστη με έναν επιδέξιο τρόπο- χωρίς να καταφύγει σε καμιά σεναριακή υπερβαση ή υπερβολη.
Εδώ όμως η Ιστορία υποχωρεί μπροστά στον Άνθρωπο που βγαίνει στο προσκήνιο.

Η διαδρομή, λοιπόν ξεκινά από την Κάλυμνο κι εκτείνεται στη Γαλλία της Κατοχής, με μια "βιαστική" στάση στη φασιστική Ιταλία...

Στην Κάλυμνο κάνει τα πρώτα της βήματα η κεντρική ηρωίδα, η Θεμελίνα, με την παρουσια του τυραννικού δασκάλου Ιταλικών να υπενθυμίζει τον ιταλικό ζυγό όταν ένα περιστατικό θα τη δέσει για παντα με τη μυστηριώδη Χριστίνα, που οικογενειακά μυστικά την έχουν απομονώσει κοινωνικά...
Από την μέρα αυτή τα δυο κορίτσια θα γίνουν αχώριστα, και θα μοιραστούν όνειρα κι έγνοιες- μαζί με τη μοίρα ενός νησιού που κάθε χρόνο εξαναγκάζεται στην "ανθρωποθυσία των σφουγγαριών".
Η συγγραφέας κατορθώνει να  ηθογραφήσει χωρίς πλατειασμούς την τόσο επικίνδυνη δουλειά των δυτών- σφουγγαράδων και την αγωνία των οικογένειών τους, που τους ξεπροβοδίζουν δίχως να γνωρίζουν αν θα τους δουν ξανά...Αντανακλαστικά μου ήρθε στον νου η δυναμική μελωδία του Κατσαρού.

Στην αναπαράσταση του κλίματος συμβάλλουν και -άγνωστοι στο ευρύ κοινό- ιδιωματισμοί από την καλυμνιωτικη ντοπιολαλιά που προσδίδουν παραστατική φυσικότητα στις σκηνές...
Μια άγνωστη πτυχή που συνατάμε στο "Δεξί, Κίτρινο Λουστρίνι" είναι και η Μετανάστευση Ελλήνων του Μεσοπολέμου- όχι προς την Αμερική αλλά προς την ίδια την Ευρώπη όπως στα αλατωρυχεία , γύρω από τα οποία συσπειρωθηκαν κοινότητες διαφόρων εθνοτήτων.

Από εδώ αναδύθηκαν φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας, τόσο αναγνωρίσιμα και στη δική μας εποχή- 80 χρόνια μετά η οποία δε διδάχθηκε τίποτα ούτε από τον πόνο τόσων ανθρώπων, ούτε από το τραγικότερο ολοκάυτωμα της Παγκόσμιας Ιστορίας, αλλά αναπαραγει όσα οδήγησαν σε αυτό!

Το δράμα κορυφώνεται μοιραία τα πολυτάραχα χρόνια του Πολέμου που για λίγους σηματοδοτούν την πολυπόθητη γαλήνη ενώ για τους περισσότερους είναι μια θύελλα που σαρώνει τα πάντα.

Πανταχού παρών ο έρωτας φυσικά.

Έρωτας είτε σαν εφηβικό σκίρτημα, είτε ως επιπόλαιος εντυπωσιασμός, είτε ως εκείνος ο αναμορφωτής της ψυχής, που νοηματοδοτεί αγώνες απέναντι στον τυραννικό κατακτητή, κι αποτελεί κινητήριο δύναμη σε πολύχρωμα οράματα.Δεν είναι όμως αυτός το διακύβευμα:

Στο "Δεξί Κίτρινο Λουστρίνι" εξυμνείται η φιλία στην πιο ευγενική κι ίσως εξιδανικευμένη εκδοχή της.Είναι αυτή η φιλία που ποτέ δεν ξεπερνάμε και ποτέ δε ξεχνάμε:
Η Φιλία που ανθίζει στα παιδικά μας χρόνια , και σε όλη μας τη ζωή διασώζει σαν  "κιβωτός" τη μνήμη της αθωότητας μας.

            Δυστυχώς όμως πάνω από αυτήν τη φιλία απλώνει το ζοφερό της σύννεφο μια σκιά, που θυμίζει πως η ανθρώπινη διαστροφή ελλοχεύει σε όλες τις εποχές, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου και φυλής...

Το εύρημα της Ιφιγένειας Τέκου εκτοξεύει την τραγικότητα και συνιστά κινητήριο μοχλό του δράματος που εκτείνεται σε απροσδόκητους δρόμους, κι απρόβλεπτη έκβαση...

Οι συναισθηματικές εξάρσεις κι οι υφέσεις είναι τοποποθετημένες σωστά ώστε να διατηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη ,χωρίς να υπερφορτώνεται η πλοκή.
Αρκετοί είναι οι χαρακτήρες πρωταγωνιστές και μη κεντρίζουν τον αναγνώστη, πέραν της Θεμελίνας.
Η φωτεινή Γιολάντα, ο αινιγματικός ηρωικός Μαξ, ο μικρούλης Ελάιτζα, ο λιπόψυχος Στέφανος, η στοργική Νομική κι η εύθραυστη Χριστίνα...Τόσα πρόσωπα και τόσες εξελίξεις!

Περισσότερο, εντούτοις, με εντυπωσίασε η σκιαγράφηση της τρομερής παρουσίας, που στοιχειώνει τόσες ζωές και καθίσταται πρόσωπο απτό κι αληθοφανές...

Η Ιφιγένεια Τέκου χαρτογραφεί  αριστοτεχνικά τις τρομερές πληγές που σμίλεψαν αυτήν τη σκοτεινή ψυχή με ματωμένο σκαρπέλο για να δώσουν ένα γλυπτό ολέθρου, που καταβυθίζει τον αναγνώστη στα ερέβη του με τρόπο σχεδόν βιωματικό...

Ασφαλώς ούτε η ίδια μένει αλώβητη καθώς αποκαλεί το πλάσμα αυτό "τέρας" , παραπέμποντας αμυδρά σε μιαν άλλη αγαπημένη μου συγγραφεά που απέδωσε "δαιμονικό" πρόσωπο σε αυτήν την αλγεινή πτυχή της ανθρώπινης συμπεριφοράς... 

      Το έργο της Τέκου βεβαια ενέχει πιο ήπια ψυχογραφική προσέγγιση από κείνο, καθώς εξακτινώνεται σε πληθώρα άλλων, ετερόκλητων καταστάσεων και συναισθηματικών διακυμάνσεων, με το βάρος της Ιστορίας να διεκδικεί το δικό του μερτικό στις εξελίξεις... 

Παρότι ήθελα ίσως μια λίγο πιο μεγάλη εστίαση στην τραγωδία του Στέφανου ή την κατάληξη της Γιολάντας και το ζήτημα των στρατοπέδων, θεωρώ το αποτέλεσμα της εξαιρετικό.

To "Δεξί Κιτρινο Λουστρίνι" διεκδικέι επάξια μια θέση στη βιβλιοθήκη και στην ψυχή του αναγνώστη και χαίρομαι διπλά:

Από τη μια  γιατί ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος μπορεί ακόμη να εμπνέει ενδιαφέροντα βιβλία, αποδεικνύοντας πως -αν και τόσο συζητημένος- σε μια ευφάνταστη γραφίδα μετουσιώνεται σε γόνιμο έδαφος δημιουργίας που κυοφορεί σημαντικά διδάγματα για την κοινωνία μας - ακόμη και σήμερα που τοσο τα χρειάζεται.

Αφ ετέρου, είναι ελπιδοφόρο νέες πένες σαν την κυρία Τέκου  χαρίζουν τόσο ενδιαφέροντα έργα όσο το "Δεξί , Κίτρινο Λουστρίνι" που τολμούν τόσο πετυχημένα το "ένα βήμα παραπέρα" έξω από τη "Ζώνη Ασφαλείας" τετριμμένων αφηγήσεων...

ΛΕΝΑ ΜΑΝΤΑ ΟΙ 3 Ασοι, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ ΦΕΤΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΛΕΝΑΣ ΜΑΝΤΑ

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΣΟΙ , Λένα Μαντά

                                 Είδος: Κοινωνικό
                                Βαθμολογία 1010!

2020: Άλλη μια χρονιά η Λένα Μαντά είναι ηχηρά παρουσα στα εκδοτικά δρώμενα ως διαχρονική συγγραφική αξία, 
με ένα ξεχωριστό μυθιστόρημα, που από την πρώτη του σελίδα αρπαζει τον αναγνώστη σε μια αγωνιώδη διαδρομή γεμάτη πάθος παράφορο, φιλία, νοσταλγία.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Οι "3 Άσοι", λοιπόν, είναι η ιστορία τριών ανδρών που - από σύμπτωση- γεννήθηκαν πρώτη του μηνός.

Του Μάριου, του Αρσένη και του Δούκα, που συναντήθηκαν στα 10 τους χρόνια σε ένα αστυνομικό τμήμα.

Έκτοτε γεννήθηκε μια ισχυρή φιλία που θέλησαν να διαφυλάξουν παρότι οι πορείες τους στη ζωή στάθηκαν παράλληλες.

Ο ένας ακολούθησε την Οδό του Θεού, ο άλλος τον Δρόμο του Νόμου κι ο τρίτος τα σοκάκια της Νύχτας...

 Γύρω τους πρόσωπα που θα φέρουν το δικό τους στίγμα στις ζωές τους , όπως η Εριέττα ή η Τασία.

Ανάμεσά τους, όμως, η μοιραία "Ντάμα":H Λυδία!
Μια Ντάμα Μπαστούνι που σηματοδότησε τον όλεθρο όπως το γνωστό σύμβολο της τραπουλας...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Το κρασί όσο παλιώνει τόσο μεστώνει στη γεύση και μεθά με τα αρωματά του.
Το ίδιο συμβαίνει και με τη Λένα Μαντά, που διαρκώς εξελίσσεται χωρίς να χάνει ποτέ το σφρίγος της γραφής της που τόσο αγαπήθηκε.
Το νέο της μυθιστόρημα, "Οι 3 Άσοι" σηματοδοτεί την πιο όμορφη συγγραφική στιγμή της, η οποία συμπυκνώνει τις αρετές της στην καλυτερη εκδοχή τους.
Ένα μυθιστόρημα πολύπλευρο, που συνδυάζει μυστήριο, βαθιά ψυχογραφήματα , κοινωνικούς στοχασμούς και εναλλασσόμενα συναισθήματα μεγάλης εντασης,  αναδεικνυοντας τα πολλά πρόσωπα της Φιλίας κάτω από τη σκιά του απόλυτου έρωτα.
        Στους 3 Άσους συναντούμε θεματολογικά μοτίβα αναγνωρισιμα για την πένα της κυρίας Μαντά, δοσμένα όμως  με έναν τρόπο ακόμη ωριμοτερο όσο και συναρπαστικό από τις προηγούμενες φορές.

Κι εδώ στο επίκεντρο βρίσκονται αντρικοί χαρακτήρες όπως έγινε με την Άλλη Όψη του Νομίσματος(Ανδρέας) και το Τελευταίο Τσιγάρο (Μιχάλης).
Έχουμε 3 πρόσωπα ετερόκλητα όσο και ενδιαφέροντα.
Τον Μάριο, τον Αρσένη, και τον Δούκα

Διακύβευμα στους 3 Άσους, η φιλία όπως υπήρξε και στο Βαλς με 12 Θεούς, μόνο που εδώ τα γεγονότα κορυφώνονται με μεγαλύτερη ένταση και τραγικότητα όπως προδιαγράφουν κιόλας οι πρώτες σελίδες.
Είναι εμφανής η πίστη της Λένας Μαντά στο ιδανικό της Φιλίας.
Φιλία που δένει άρρηκτα ετερόκλητους ανθρώπους με δεσμούς αδελφικούς κατά το ρητό "Φιλία είναι τα αδέλφια που επιλέγουμε".Είναι εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο η Λένα Μαντά σκιαγραφεί αυτές τις τόσο διαφορετικές μεταξύ τους προσωπικότητες που η πορεία τους θα διασταυρωθεί ξανά τοσο δραματικά!
Ένας ιερέας, ένας νονός της Νύχτας, κι ένας λειτουργός του Νόμου.Τρία πρόσωπα που καθένα μόνο του υπόσχεται βάθος και μια άκρως ενδιαφέρουσε πορεία, που η Μαντά ιχνηλατεί ιδανικά.
Αυτή η παράμετρος, μου έφερε στον νου το "Σπίτι δίπλα στο Ποτάμι" από την άποψη πως κι εδώ κάθε πρόσωπο έχει μια δική του αυτόνομη γοητεία εντελώς διαφορετική από των συμπρωταγωνιστών του στην πλοκή, όπως αντιστοίχως οι 5 αδελφές, σε κείνο...
            Η κρίσιμη διαφορά εδώ είναι όμως πως οι Άσοι δεν περιορίζονται στο αισθηματικό κομμάτι όπως το Ποτάμι:
Στους "3 Άσους", οι ζωές των τριών ηρώων δεν είναι σεναριακά αυθύπαρκτες, αλλά συμπλέκονται και συνδέονται από το νήμα της μοίρας σε ένα πιο συμπαγές ακόμη αποτέλεσμα, που φέρει δυνατό το κοινωνικό πρόσημο.
Σε αυτό συμβάλλουν οι σαφώς πιο πολυδιάστατες καταστάσεις που αγγίζουν όλο το φάσμα της σύγχρονης κοινωνίας, καθώς οι 3 φίλοι είναι ακροβολισμένοι στα κρίσιμα σημεία που σηματοδοτούν πλήρεις συμβολισμούς του κοινωνικού γίγνεσθαι και της ανθρώπινης ψυχής.
Ο εσωτερικός Μάριος που θα γίνει Επίσκοπος από επιθυμία προσφοράς κι αναζήτηση του Θεού 
και θα δοκιμαστεί σκληρά σε συμπληγάδες ηθικές, και πειρασμούς ανομολόγητους,  όπως ο "Φτωχούλης Φραγκίσκος της Ασσίζης" στο τραγουδάκι του Μαχαιρίτσα.Έτσι γίνεται βαθια ανθρώπινος.

Ο Αρσένης που προσπαθεί να διαφυλάξει τις αρχές του, τον Νόμο και πάνω από όλα τη φιλία.
Ο Δούκας παλι έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από την παιδική του αθωότητα κι έχει καταδυθεί στα σκοτάδια του Εγκλήματος...
Αυτή είναι η τριανδρία της φιλίας γισ τους 3 Άσους.
Νόμος- Ανομία- Θεός.Αμαρτία-Δίκη- Συγχώρεση.
Έχουμε λοιπόν το θυμικό και την αμαρτία στο πρόσωπο του Νονού της Νύχτας, Δούκα, 
το υπερεγώ και  το καθήκον στο πρόσωπο του Αρσένη 
και το φτερούγισμα της ψυχής που αναζητά τη γαλήνη, την αγάπη και το απώτερο νόημα στον Ουρανό.
Τρεις τόσο διαφορετικοί φίλοι λοιπόν.
Το μοτίβο αυτό των τόσο διαφοροποιημένων προσωπικοτήτων είχε ακολουθήσει η Λένα Μαντά στο Βαλς με 12 Θεούς- μόνο που εδώ πρόκειται για αντρική υπόθεση , ενώ αναπτύσσονται  έννοιες πιο βαθιές- και σε επίπεδο σχέσεων και σε επίπεδο κοινωνικών προβληματισμών!
Όπως στο "Βαλς" με την αλησμόνητη μοναδική Ευγενία με όλη την ομορφιά στην ψυχή-
ή τη δύστροπη συγγραφέα Νάσια, 
οι πρωταγωνιστές "Άσοι" πλαισιώνονται κι αυτοί από εξαιρετικά ενδιαφέροντα πρόσωπα όπως η τόσο φαύλη Λυδία, η  Εριέττα αλλα κι η Τασία που στέκεται στον αντίποδα της γλυκιάς στοχαστικότητας του Μάριου, σε ένα δίπολο απολαυστικό, που υποβάλλει με ανάλαφρο τρόπο ευφυείς προβληματισμούς ακόμη και γύρω από την Πίστη. 
Σε κάθε περίπτωση το ιδανικό της Φιλίας είναι κυρίαρχο.Είναι εκείνο που φέρει την εξιλέωση σε αντίθεση με έναν έρωτα τυφώνα που σαρώνει τα πάντα με το αιματηρό του πέρασμα.
        Κι αν ο Όσκαρ Ουάιλντ όρισε πως "Φιλία είναι ο έρωτας χωρίς τα φτερά του" , η πένα της κυρίας Μαντά δίνει στη φιλία και πνοή και φτερά , καθώς τη διαποτίζει με υψηλές αξίες, όπως την πίστη, τη συμπαράσταση, την κατανόηση, την προσφορά και -φυσικά την 'ύψιστη στιγμή της- την άφεση...
Είναι απολαυστικό να βλέπεις μια συγγραφέα που αγαπησες από τα πρώτα της βήματα να εξελίσσεται τόσο όμορφα, με τόση ουσία και γοητεία , μεσουρανώντας δίκαια.
Ιδανική εξέλιξη για τη Λένα Μαντά αυτό το μυθιστόρημά της , (ίσως το καλύτερό της ως τώρα,).
Τελικά, οι"3 Άσοι"
δεν παρέμειναν ένα απλό "Φουλ του Άσου με Ντάμες" αλλά αποδεικνύονται 
ενα εξαίσιο συγγραφικό "Φλος Ρουαγιάλ"!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΙΣ 20 ΠΡΩΤΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΕ PDF aπό την ιστοσελίδα του Ψυχογιού

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ- Τα Ζευγάρια που Έγραψαν την Ιστορία της Ελλάδας

                       Ζευγάρια που έγραψαν την Ιστορία της Ελλάδας, Έλενα Διβάνη

                                   Είδος: Iστορικό

                                  Βαθμολογία: 10/10

Θα φάνταζε ίσως πληκτικό για έναν φοιτητή να μελετά την απάντηση στο "Τις Πταίει" και τις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες του "Δυστυχώς Επτωχεύσαμεν" από τον Χαρίλαο Τρικούπη!

Κανείς δε θα μπορούσε να αντισταθεί όμως στον πειρασμό να μάθει το πάθος του για την ίδια του την αδελφή και πώς αυτό επέδρασε καταλυτικά σε όλην την πολιτική του διαδρομή!

           Ποιος θα αντιστεκόταν στον πειρασμό να δει τον μεγάλο Ανδρέα ως τον γιο ενός μπον βιβέρ με μεγάλα πάθη και την περιβόητη "Αλλαγή" ως απόρροια μιας σύγκρουσης με την πατρική φιγούρα;

             ...Έχουμε συνηθίσει τις αναφορές στην Πολιτική Ιστορία του τόπου αυτού να είναι "άχαρες", "πικρές", ιδεολογικά φορτισμένες και συχνά συγκρουσιακές.

Ένα πεδίο απαιτητικό είναι για τον ιστοριοδίφη η μελέτη της Ελληνικής Ιστορίας που πληγώνει κάθε Έλληνα
         Αυτό το πικρό καθήκον μελέτης της ιστορίας όμως η Λένα Διβάνη καταφέρνει να το κάνει συναρπαστική υπόθεση μέσα από μια πρωτότυπη έμπνευση.
Η οξυδερκής συγγραφέας αποφασίζει να προσεγγίσει λοιπόν τη Νεότερη Ιστορία της Ελλάδας, σκιαγραφώντας τους ηγέτες που την επηρέασαν μέσα από τις γυναίκες εκείνες οι οποίες σημάδεψαν αποφασιστικά την ψυχή και την πορεία τους!
Η συγγραφέας αναδεικνύει τη Μορφή της Γυναίκας μέσα στην Ιστορία αλλά και την παντοδυναμία του Έρωτα σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας!
Για πρώτη φορά λοιπόν ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει εμβληματικές φιγούρες της Ιστορίας μας μέσα από την πιο ευαίσθητη πλευρά τους: Αυτήν των γυναικών που τους πλαισίωναν και των πιο στενών διαπροσωπικών τους σχέσεων!

Αθέατες πλευρές της ιδιωτικής ζωής δημόσιων ανδρών που λατρεύτηκαν ,μισήθηκαν και χάραξαν το πεπρωμένο του λαού μας !

Πρώτη φορά έρχονται στο φως τόσες λεπτομέρειες από την προσωπική ζωή τόσων σπουδαίων πολιτικών, χωρίς τη γραμμική παράθεση ενός αυστηρά ακαδημαϊκού συγγράμματος!

Η γραφή της Λένας Διβάνη είναι γνωστή για την ευέλικτη αμφιταλάντευσή της της ανάμεσα 

στην εγκυρότητα και το χιούμορ ,

στην κριτική ματιά και την ευαισθησία,

 που διασώζει κάτι απ' το όνειρο και βρίσκει τον δρόμο για την καρδιά του αναγνώστη!

8 ζευγάρια ,λοιπόν.

Οκτώ ζευγάρια στα όρια του μύθου,  που στροβιλίζονται στη δίνη του έρωτα και της Ιστορίας.

Έρωτες πίσω από τις απρόσιτες φιγούρες των ηγετών.

Αναστεναγμοί κόπωσης πίσω από παράθυρα όπου αντηχούν ακόμη οι ιαχές του πλήθους.

Το καρδιοχτύπι πέρα από την εκλογική έξαψη.
Δάκρυα πίσω από γραβατοφορεμένες φιγούρες...

Τα παιδικά παντελονάκια που αργότερα κάλυψε το καλοραμμένο κοστούμι του πολιτικού.

Παδικά τράυματα πόσω από μεγάλα πολιτικά αλματα!

Ένα παζλ από συμπλέγματα, νευρώσεις, ανομολόγητους πόθους και πάθη ανάρμοστα

Η αφήγηση ξεκινά από τις παραμονές του πραξικοπήματος για να ακολουθήσει αντίστροφη πορεία.

Στα μάτια μας μπροστά προβάλλουν σα φιγούρες του μύθου ο Γεωργίου Παπανδρέου και το πάθος του για την Κυβέλη

- σε παραλληλία προς το ολέθριο τρίγωνο της Μαρίκας Κοτοπούλη με τον οραματιστή Ίωνα Δραγούμη και στη σκιά η Πηνελόπη Δέλτα που το πλήρωσε πιο ακριβά από όλους.

Θα δούμε μια Γερμανίδα πριγκίπισσα να συμπληρώνει και να υποσκελίζει ενίοτε τον βασιλιά άντρα της, το ενδοτικό Παύλο,  και να γίνεται -με την πυγμή της και την αμφιλεγόμενη ηθική της- αυτή το κεντρικό πρόσωπο στην πιο αιματοβαμμένη περίοδο του 20ου αιώνα-με το όνομά της να παραλλάσσεται από "Φρειδερίκη" στο σημειολογικό προσωνύμι "Φρίκη"!

Η συγγραφέας μας συστήνει αυτό το "σκληρόκαρδο κορίτσι από τη Γερμανία" που γοήτευσε βαθιά τον βασιλέα της Ελλάδας, όπως δεν το έχουμε ξαναδεί...

        Κατόπιν η πένα της Λένας Διβάνη  την τόσο εμβληματική. προσωπικότητα της Αριστεράς τον Νίκο Μπελογιάννη, κι έτσι ανακαλύπτουμε  έκπληκτοι πως, πίσω από το "θρυλικό του γαρύφαλλο" που συγκλόνισε ως και τον Picasso, κρύβεται η γυναίκα που γέννησε τον γιο του στη φυλακή, η Έλλη Παππά!

             Η πιο δραματική ιστορία αγάπης στα πολιτικά χρονικά της χώρας, δοσμένη υπέροχα από τη Λένα Διβάνη και ιδεολογικά πιο αποστασιοποιημένα από την Διδώ Σωτηρίου ["Εντολή"] ή τα αξεπέραστα "Γράμματα Στον Γιο Μου" της ίδιας της Έλλης (που αξίζει όλοι να διαβάσουμε).

........Κάπου στα βάθη του χρόνου και των σελίδων αυτού του βιβλίου θα συναντήσουμε τον Εθνάρχη Βενιζέλο "των 5 Θαλασσών και των 3 Ηπέιρων" μέσα από τη γυναίκα που στάθηκε στην καρδιά του πλάι στην αγάπη του για την Ελλάδα! που η φιγούρα της έμεινε τόσο χαρακτηριστική ώστε...έδωσε το όνομα της στην πιο δημοφιλή ενδυμασία εορτασμού της 25ης Μαρτίου !

Θα ψηλαφίσουμε, άναυδοι, το αιμομικτικής υφής δέσιμο του Χαρίλαου Τρικούπη με την αδελφή του.

Είναι η Αμαλία, η σύντροφος του πρώτου βασιλιά του νεοσύστατου κράτους της Ελλάδας, του Βαυαρού Όθωνα, γιου του Λεοπόλδου που ανήλικος κατέφθασε στη φτωχική Ελλάδα!

Αυτά τα 8 ζευγάρια μας συστήνουν, λοιπόν, την εποχή τους μέσα από τον παλμό των ανθρώπων, που δεν αποτελούν πλέον,  πορτρέτα και ονόματα αλλά θνητούς με αδυναμίες.

Έχουμε ένα έμμεσο κοινωνιογράφημα κάθε περιόδου, με τη γυναίκα και την οικογένεια στο επίκεντρο.

Όλα αυτά παρουσιάζει η συγγραφέας απαλλαγμένα από ιδεολογικές αγκυλώσεις ή πολιτικές στρεβλώσεις αναζητώντας την αλήθεια μέσα από το πρίσμα του έρωτα

            Παρότι μιλάμε για πολυτάραχες περιόδους με βαθιά πόλωση και οξύτατα πολιτικά πάθη, που ακόμη και σήμερα διχάζουν, η συγγραφέας κράτησε μιαν έντιμη απόσταση από την πολιτική πλησιάζοντας-αντίθετα τις ανθρώπινες καρδιές που -από όποια πλευρά - πάντα δονούνται από τους καημούς τους, θρηνούν τα ανεκπλήρωτα και την αγάπη !

Ένα βιβλίο απόλαυση για κάθε αναγνώστη- κι όχι μόνο για τους "μυημένους" στον κόσμο της Ανάγνωσης!

Ένα ιδανικό σκαλοπάτι προς την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας !

Μοναδικό κομμάτι κριτικής είναι η απουσία του πιο τραγικού ζευγαριού της Ιστορίας μας, το οποίο απαρνήθηκε το όνειρο της αγάπης του στο όνομα της σκληρής δουλειάς για την πατρίδα.
Πρόκειται για τη Ρωξάνδρα Στούρτζα και τον Ιωάννη Καποδίστρια που βίωσαν έναν εν μέρει ανεκπλήρωτο γι αυτό ισανικό έρωτα που άφησαν στην άκεη για χάρη μιας πατρίδας που αυτόν τον αντάμειψε με μια σφαίρα, κι εκείνη τη λησμόνησε...

Κι αυτο πραγματι εδειχνε την πρόθεσή της να τιμήσει στο μέλλον η συγγραφέας με την πένα της και την περίπτωση Καποδίστρια Στούρτζα,στο ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ έργο της ΠΙΚΡΟ ΠΟΤΗΡΙ 

( Παρουσίαση στη σελίδα μας)

α "Ζευγάρια" της Λένας Διβάνη είναι ένα από τα πιο όμορφα και ξεχωριστά βιογραφικά βιβλία και δεν έγραψαν μόνο "την Ιστορία της Ελλάδας", αλλά "γράφουν ιστορία και στη σύγχρονη ιστοριογραφία!

           Αυτό το βιβλίο θα σας κάνει να δείτε την Ιστορία ..."αλλιώς"! Θα γοητεύσει και τον πλέον εχθρικό προς τούτο το δύσβατο αντικείμενο!

Η συγγραφέας βρήκε τον τρόπο να παρουσιάσει μιαν επίπονη διαδικασία μελέτης ως μια συναρπαστική περιήγηση στο παρελθόν και στη διαχρονική παρουσία του έρωτα που διατρέχει ψυχές κι εποχές, βάζοντας τη σφραγίδα του στην πορεία των μικρών αλλά και των Μεγάλων!