Σόφη Θεοδωρίδου, ΑΓΡΑΦΟΣ ΝΟΜΟΣ

                                                                               Άγραφος Νόμος, Σόφη Θεοδωρίδου
                                                                                                Είδος Κοινωνικό
                                                                                                Βαθμολογία:8/10

"Άγραφος Νόμος" είναι το σύνολο των ανελαστικών κανόνων σχέσεων, που διέπουν ένα κοινωνικό σύνολο σε μια γεωγραφική επικράτεια χωρίς να έχουν καταγραφεί επίσημα και δίχως να έχουν επισημοποιηθεί από το κράτος με νομική ισχύ, αλλά έχουν καθιερωθεί από την απαρέγκλιτη εφαρμογή τους σε βάθος χρόνου- με αποτέλεσμα όποιος επιχειρήσει να διαφοροποιηθεί από αυτούς να δοκιμάζει κοινωνικό αποκλεισμό αλλά κι έκνομες πράξεις εναντίον του όπως ειρκτή, βία, ακόμη και θάνατο...

Παραδείγματα Άγραφου Νόμου είναι τα έθιμα κάθε τόπου, η Βεντέττα, το Προξενιό κλπ.

Η Σόφη Θεοδωρίδου προσεγγίζει το θέμα αυτό θίγοντας το κομμάτι που αφορά στην Πατριαρχία- η οποία γενικά διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ακόμηστις θεματολογικές της εμπνεύσεις

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Αιμιλία με τις μνήμες της φωτιάς που κατέκαψε την πρότερη ζωή της στον Πόντο , καταφεύγει στην Αθήνα.Ένα τραγικό περιστατικό θα την οδηγήσει σε ένα βεβιασμένο γάμο με τον ονειροπόλο τραγουδοποιό Δάμο, ο οποίος θα την οδηγήσει στο χωριό του, κοντά σε μια επαρχιακή πόλη της Μακεδονίας, όπου συνυπάρχουν προσφυγες απο την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, Σλαβόφωνοι και ντόπιοι. Μια μικροκοινωνία, όπου ο λόγος του Συζύγου και της Πεθεράς είναι ο νόμος.

Γάμοι ψυχαναγκαστικοί, εξουσιαστικοί- ζυγός αφόρητος για τις κοπέλες που αποστραγγίζει τις γυναικείες τους ψυχές, δηλητηριάζοντάς τες με μια ανεξίτηλη πίκρα...

Ο Δάμος αφήνει την Αιμιλία στους γονείς του και κυνηγά την καριέρα του μουσικού στη Σαλονίκη. Η Αιμιλία παγιδεύεται σε μια σκληρή πραγματικότητα με λιγοστές παραστάτιδες:

Είναι η Σόνια, φημισμένη μοδίστρα που ξορκίζει με τις ονειρικές της νυφικές δημιουργίες τις προσωπικές της ματαιώσεις, 

η αντισυμβατική Νίνα που προκαλέι τα χρηστά ήθη,

η πανώρια Αννίτα, που από ένα στιγμιαίο λάθος θα βρεθεί παντρεμένη με έναν άντρα που αποστρέφεται, ενώ η εγκάρδια Κατινούλα θα προδοθεί με τον χειρότερο τρόπο.

Από την άλλη πινελιές απροσδόκητης αντρικής καλοσύνης χρωματίζουν την οδυνηρή καθημερινότητα της Αιμιλίας, που έρχεται να τη σκιάσει περισσότερο ο Πόλεμος...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Σόφη Θεοδωρίδου επανέρχεται με ένα ακόμη ενδιαφέρον κοινωνικό μυθιστόρημα τον Άγραφο Νόμο, ταξιδεύοντας το κοινό σε αλλοτινές εποχές σκληρές και ζυμωμένες με τη "φωτιά"..

Ηρωίδα της η Αιμιλία, μια γυναίκα που σέρνει στις αποσκευές της το δυσβάσταχτο φορτίο της προσφυγιάς και της ορφάνιας.

                 Η Αιμιλία θα γνωρίσει από νωρίς πόσο τυραννική μπορεί να γίνει η αντρική κυριαρχία όταν τροφοδοτείται από την ανοχή της κοινωνίας και τον άγραφο νόμο προαιώνιων ηθών και παραδόσεων.

           Κεντρικό διακύβευμα στον Αγραφο Νόμο της Σόφης Θεοδωρίδου είναι ουσιαστικά η Πατριαρχία που, βαθιά ριζωμένη στην ελληνική νοοτροπία,έχριζε τον άντρα ρυθμιστή της γυναικείας μοίρας, κι έτσι ακρωτηρίαζε ηθικά τις κοινωνίες και διαπότιζε την οικογενειακή ζωή του απλού λαού με βουβή βία και μίσος, καθώς αποτελούσε μια διαρκή και βάναυση επίθεση στα ανθρώπινα δικαιώματα μιας κατηγορίας πολιτων -των Γυναικών!- και δηλητηρίαζε αθέατα τον ψυχισμό γενεών ολοκληρων...

Στις φτωχικές κοινωνίες και τα κατώτερα οικονομικά στρώματα, η  απαρασάλευτη υποταγή των γυναικών στους άντρες "με όρους υποζύγιου στα χωράφια" καλλιεργούσε 

αφενός την ψυχολογία του Υπόδουλου που μοιρολατρικά αποδέχεται τη ζοφερή του άνωθεν δοθείσα μοίρα,

αφετέρου εκτόνωνε την οργή του έσχατου φτωχού για την καταπίεση που δεχόταν από τους αφέντες του ή το κράτος -αφού με τη σειρά του γινόταν ένας ήσσων "δυνάστης"- εξίσου άδικος κι αυτός- στα πιο αδύναμα μέλη της οικογένειάς του.

           Στα δε πλούσια σπίτια η καταπίεση της Γυναίκας γινόταν πεδίο ναρκισσιστικής ικανοποίησης, και επεκτασης περιουσιών.

            Σε αυτό το πλαίσιο, η Αιμιλία αρχίζει διακριτικά να ορθώνει ισχνή τη φωνή της πρώιμης αντίδρασης κι είναι στοίχημα αν θα τα καταφέρει...

Γύρω της βλέπουμε τον έρωτα να μαραζώνει κάτω από βαριές ιδεοληψίες και λαμπερά νιάτα να τσαλαπατώνται με τον πιο κυνικό τρόπο στο όνομα μιας νοσηρής εθιμοτυπίας, που διαρρηγνύει ως και την γονεϊκή αγάπη και φέρνει αναίτια κι αναπόδραστη δυστυχία...

Η Σόφη Θεοδωρίδου κατορθώνει πολύ καλά να μεταδώσει το δράμα των Γυναικών και να μας κάνει κοινωνούς της οδύνης και της μοναξιάς τους.Ο αναγνώστης θα αισθανθεί τη θηλιά της αδικίας και της γυναικείας απαξίωσης σε ενα πνιγηρό περιβάλλον χωρίς διεξόδους. 

Ύλη εκρηκτική , ωστόσο οι ήρωες -ειδικότερα η Αιμιλία- δεν κάνουν την υπέρβαση, αλλα κινούνται σε σχετικά χαμηλούς τόνους, σε σχέση με τις τραγωδίες που τους περιτριγυρίζουν.

Έτσι η ηρωίδα Αιμιλία δεν  είναι σε θέση να αναχθεί σε σύμβολο ή να σαλπίσει τόσο ηχηρά το μήνυμα της κοινωνικής αναμόρφωσης που επιδιώκει και που αποτελεί κ έμμεσο αίτημα του βιβλίου όπως φαίνεται από τον τίτλο του.

Αυτό ίσως συμβαίνει γιατί η συγγραφέας αντλεί την έμπνευσή της από αληθινές ιστορίες καθημερινών ανθρώπων και η πλοκή είναι φορτωμένη με ηθογραφικές λεπτομέρειες που αποδυναμώνουν το καθεαυτό κοινωνικό ή αισθηματικό πρόσημο.

Η πλοκή και το συναίσθημα καποιες στιγμές υποτάσσονται στην Ηθογραφία.

Ειναι εντούτοις γεγονός πως για τον συστηματικό αναγνώστη της κ Θεοδωρίδου ο Αγραφος Νόμος παραμένει απολαυστικά οικείος:

Συναντούμε κι εδώ ατόφια τα γνωρίσματα της γραφής της και της θεματολογίας της Θεοδωρίδου όπως τα ξέρουμε χρόνια τώρα στην πλειονότητα των βιβλίων της: "Η Νύφη Φορούσε Μαύρα", "Στεφάνι Από Ασπάλαθο. "Κορίτσι απ τη Σαμψούντα", "Πορφυρό Ποτάμι", "Αμαρτία της Ομορφιάς"

Με εξαίρεση τα Αχνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών" και τον "Ροδανό" ο "Άγραφος Νόμος" σαν όλα τα υπόλοιπα βιβλία της Σόφης Θεοδωρίδου είναι ξεκάθαρα γυναικοκεντρικό μυθιστόρημα που ψηλαφεί τις πληγές του 20ου αιώνα μέσα από το πρίσμα των φτωχών ανθρώπων.

Διακρίνω μια μεγαλύτερη συνάφεια προς τη "Νύφη Φορούσε Μαύρα" και ως προς την έκβαση κάποιων σημείων της πλοκής και ως προς την προέλευση των δυο ηρωίδων (Ανδριανής και Αιμιλίας)και ως προς τη χρονική περίοδο που έδρασε η Αιμιλία.

               Αυτά φυσικα δε σημαίνει πως απουσιάζουν οι δυνατές στιγμές ή πως το βιβλίο δε διατηρεί την αυτονομη γοητεία του,κάθε άλλο. Η πορεία της Αιμιλίας, εξάλλου, αποτελει ιδανική καταγραφή της κατάστασης εις βαρος της Γυναίκας και γεννά αγανάκτηση στον ευσυνείδητο αναγνώστη, ευαισθητοποιώντας τον με αναπόφευκτες αναγωγές στο σήμερα, που η Βία κατά των Γυναικών, παρότι πολλά έθιμα έχουν ατονίσει, παραμένει ριζωμένη και στη σύγχρονη πραγματικότητα, δημιουργώντας πολλά θύματα. Όσο η ενδοικογενειακή βία παραμένει και μάλιστα τροφοδοτεί την επικαιρτότητα με φρίκη, βιβλία σαν τον Αγραφο Νόμο συνεχίζουν να μας αφορούν....

Άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον κοινωνικό μυθιστόρημα λοιπόν στα οικεία μονοπάτια που η πένα της Σόφης Θεοδωρίδου διανύει χρόνια τώρα.

 Πάντα θα προσφέρει μυθιστορήματα ουσίας για το κρίσιμο ζήτημα της γυναικείας καταπίεσης ανά τις δεκαετίες , ενώ δυνατό σημείο της παραμένει η τάση της να αναμειγνύει πολύ αρμονικά και την ιστορική συγκυρία στις ζωές των καθημερινών ανθρώπων-κι αυτόν τον συνδυασμό ξέρει να τον χειρίζεται επιδέξια προσφέροντας αξιόλογα κοινωνικά μυθιστορήματα που δε στερούνται συναισθήματος.

Ως τετοιο καλό δείγμα της γραφής της ο Άγραφος Νόμος της Σόφης Θεοδωρίδου αποτελεί μια αξιόλογη αναγνωστική επιλογή

Λίλυ Γκράχαμ Η Γερμανίδα

                                                                                                             Η Γερμανίδα, Λίλυ Γκράχαμ

                                       Είδος Πολεμικό Δράμα

                                        Βαθμολογία 9/10

                  

Σελίδες 324

Πρωτότυπο The German Girl

Μετάφραση Νοελια Ελιασά
Τιμή 14,90

Mετά το συγκινητικό "Παιδί Του Άουσβιτς", η Λίλυ Γκράχαμ προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό ένα ακόμη δυνατό μυθιστόρημα από το Ολοκαύτωμα.Η "Γερμανίδα" είναι μια συγκινητική οικογενειακή ιστορία με ενδιαφέροντες χαρακτήρες 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η νεαρή ίντα πηγαίνει στο δάσος να περιποιηθεί τον δύστροπο παππού της, που ζει απομονωμένος στο καλυβάκι του δάσους ζητώντας να απομονωθεί στις οδυνηρές του αναμνήσεις και μυστικά που κάινε κ τον έχουν απομακρύνει από την ίδια του την κόρη.Κάποια στιγμή όμως, από ένα τυχαίο γεγονός, ξετυλίγεται το νήμα που εκκινεί από τα χρόνια της κυριαρχίας του Χίτλερ.

Η 16χρονη Άστα κι ο δίδυμος αδελφός της ο Γιόχαν μεγαλώνουν ξέγνοιαστα στη Γερμανία του Χίτλερ, όπου, όμως, οι Εβραίοι αρχίζουν να χρίζονται απόβλητοι της κοινωνίας,ενώ παρεμποδίζεται και η έξοδός τους από τη χώρα, μέχρι να δρομολογηθούν πιο εντατικά οι διώξεις τους.

Τα δυο αδέλφια θα δουν την οικογένειά τους να διαλύεται και τα ίδια θα δραπετεύσουν από το δόκανο των Ες Ες.

Μοναδική ελπίδα τους η θεία τους Τρούντε που ζει κι εργάζεται στη Δανία.

Θα προσπαθήσουν να περάσουν τα σύνορα με ένα καραβάνι Εβραίων φυγάδων,ώσπου η ετερόκλητη συντροφιά από ένα ολέθριο λάθος, θα πέσει σε μια γερμανική περίπολο.

Ο Γιόχαν πέφτει αιμόφυρτος στην προσπάθειά του να γλυτώσει την αδελφούλα του κι η Άστα θα αναγκαστεί να τον αφήσει πίσω της αφού μια σκιά την αρπάζει και την παίρνει μακρυά του, εξαναγκάζοντας πρώτη φορά τα δίδυμα να χωριστούν...

Ποιος είναι ο άγνωστος άρπαγας;Πώς θα αντέξει η Άστα να ζήσει χωρίς τον δίδυμό της;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Φαίνεται πως η Lily Graham έχει πραγματοποιησει μιαν ενδελεχή έρευνα γύρω από το θέμα του Ολοκαυτώματος και τις διηγήσεις των επιζησάντων, που της έχει εξασφαλίσει μια "δεξαμενή έμπνευσης" ,από την οποία αντλεί γοητευτικές ιστορίες γύρω από το δράμα των Εβραίων της Ευρώπης.

Ύστερα από το άκρως συγκινητικό Παιδί Του Άουσβιτς η Γκράχαμ επανέρχεται και πάνω στον ίδιο θεματολογικό καμβά των εβραϊκών δεινών  πλέκει το μυθιστόρημα η "Γερμανίδα".

Στο "Παιδί του Άουσβιτς" αναδείχθηκε η γυναικεία φιλία με όλην την αυτοθυσία που μπορεί να τη χαρακτηρίζει.

Στη "Γερμανίδα" , από την άλλη, αναδεικνύεται το μεγαλείο της Οικογένειας, με τον έρωτα διακριτικά αλλά και συγκινητικά παρόντα ξανά. 

Το βιβλίο επίσης καλογραμμένο και με γλώσσα που ρέει διατηρώντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη χωρίς πλατειασμούς 

Στο επίκεντρο μπαίνει βασικά ο αδελφικός δεσμός καθώς πρωταγωνιστές είναι δύο δίδυμα, η Άστα κι ο Γιούργκεν που η ύπαρξή τους ολόκληρη προσδιορίζεται από αυτήν τη..."μυστηριακή σύνδεση ψυχών" που συναντούμε στα περισσότερα ζεύγη διδύμων , παρά τις όποιες διαφορές στον χαρακτήρα:

Αλησμόνητη έμεινε στο νεανικό αναγνωστικό η περίπτωση των δύο δίδυμων Luisa και Lotte- στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Erich Kestner που βοήθησαν στο σμίξιμο των δύο χωρισμένων γονέων τους". Εδώ έχουμε δυο δίδυμους εφήβους διαφορετικού φύλου αντιμέτωπους με μια εξωτερική δυσμενή συνθήκη:Το ρατσιστικό μένος και τον πόλεμο.

Μια πανίσχυρη μορφή αγάπης ,λοιπόν, που αντιπαρατίθεται στα ναζιστικά πολυβόλα σε έναν αγώνα επιβίωσης.

Στην αρχή η Λίλυ Γκράχαμ κατορθώνει να δώσει το στίγμα της ξέγνοιαστης καθημερινότητας των δύο παιδιών με τους δυο μορφωμένους γονείς- ταμμένους στο ιατρικό λειτούργημα.

ίσως να μην είναι τυχαίο: Το υψηλό  επίπεδο των δυο γονέων καταδεικνύει με τον πλεόν εμφατικό τρόπο ότι ο αντισημιτισμός των Γερμανών του Χίτλερ στάθηκε αυτοκαταστροφικός.

όχι μονάχα για την κατάφωρη καταπάτηση των ανθρωπιστικών αξιών,που καταξίωσαν τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό,

αλλά και για τον ειδικό λόγο ότι οι Εβραίοι της Γερμανίας υπήρξαν ένα φωτεινό, αξιόλογο κι αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της Γερμανίας κι εντάχθηκαν πλήρως στον παραγωγικό και πολιτισμικό ιστό της χώρας, διαπρέποντας στην Επιστήμη, στα Γράμματα, στη Μουσική και γενικότερα σε όλο το φάσμα του Δυτικού Πολιτισμόυ. Αυτό το κομμάτι της η Γερμανία απέκοψε βίαια από τον κορμό της, υπονομεύοντας την ίδια της την πορεία καθώς αποψίλωσε τον δημόσιο βίο της από λαμπρά πνεύματα, φιμώνοντας το έργο τους και εξαναγκάζοντάς τα σε αυτοεξορία (Οππενχάιμερ, Τσβάιχ, Αινστάιν, Φρόυντ κοκ).

Κάτι τέτοιο  βίωσαν σε μικρότερη κλίμακα και οι "ανώνυμοι επιστήμονες" γονείς των διδύμων περνώντας άδικα στο περιθώριο.Παρόμοιο παραγκωνισμό βίωσαν όμως ως "μαθητές" και τα αδέλφια

Μέσα από στιγμιότυπα της καθημερινότητας των διδύμων ήρώων της, η Λιλυ Γκράχαμ ιχνηλατεί την ηθική διάβρωση του γερμανικού λαού σε επίπεδο καθημερινών ανθρώπων  με έμφαση των κρίσιμο χώρο της Παιδειας κι όσα επονείδιστα διαμείφθηκαν στα Σχολεία...Κάπως έτσι, η συγγραφέας προετοιμάζει για τη σταδιακή ανατροπή του σύμπαντος των διδύμων της Άστα και του Γιόχαν, οι οποίοι θα βρεθούν σε ένα καραβάνι Εβραίων στα σύνορα της Γερμανίας.

Έτσι ξετυλίγεται ένα χρονικό απώλειας και διωγμού.

Πλάι στους αξιαγάπητους διδύμους, μερικοί εξίσου ενδιαφέροντες χαρακτήρες συμπορεύονται μαζί τους σε ένα χρονικό επιβίωσης κι ενηλικίωσης.

Η καλοσυνάτη, δυναμική συντάκτρια εφημερίδας, ο συμπονετικός δασονόμος, ο μνησίκακος Ες Ες κι ένας απροσδόκητος φίλος που φέρνει γλυκό χαμόγελο σε όλους μας- όλοι τοποθετούνται σωστά ώστε το δράμα να διαγράψει πλήρη τον κύκλο του.

Στο σκηνικό εμπλέκεται και η γειτονική Δανία, μια χώρα που γενικά, κατά την κατάληψή της από τους Γερμανούς, υπέφερε λιγότερο από άλλες ευρωπαϊκές,με παρόμοια μοίρα ,ωστόσο φρόντισε να επισημάνει και τη δική της αντίσταση με κινήσεις όπως η πολεμική δραματική ταινία "Land Of Mine" με τις σχέσεις αιχμαλώτων και τιμωρών στα τέλη του 45.

Στο βιβλίο της Γκράχαμ δεν υπάρχει στρατιωτικό σκέλος 

         Από τη στιγμή της διαφυγής , οι εξελίξεις για τους δίδυμους πρωταγωνιστές μας είναι ραγδαίες και προσλαμβάνουν μιαν έντονη δραματικότητα, με τις αγωνιώδεις ανατροπές να διαδέχονται η μία την άλλη, πάντα στη σωστή στιγμή και με πειστικό τρόπο όσο τα χρόνια του Πολέμου περνούν.Ίσως κάποιες σκηνές είχαν περιθώριο να έχουν παρουσιαστεί πιο αναλυτικά,ωστόσο κι έτσι διατηρούν τη δυναμική τους, συνθέτοντας ένα καλο μυθιστόρημα που σίγουρα θα συγκινήσει τους αναγνώστες .

Ένα από τα πιο αρμονικά δοσμένα μυθιστορήματα για το Ολοκαύτωμα "η Γερμανίδα", χάρη στους νεαρούς πρωταγωνιστές της  μπορεί να διαβαστεί από ένα ευρύ ηλικιακό σύνολο- από εφήβους  μέχρι ηλικιωμένους και να τους αγγίξει όλους εξίσου.

                                                                 

ΤΖΟΝ ΓΚΡΙΝ ,Το Λαθος Αστερι ,εκδ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

                                                                       Το Λάθος Αστέρι , John Green

                                       Είδος:Koινωνικό

                                       Βαθμολογία: 10/10

Μετάφραση Μελικέρτης Δημήτηρς

Σελίδες 344

Ημ Εκδ. 19 Μαϊου 2022

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ
  O πολυβραβευμένος ΤΖΟΝ ΓΚΡΙΝ κατάφερε να συγκλονίσει όλον τον κόσμο μ’ ένα ξεχωριστό έργο που γνωρίσαμε και σε μια εξαιρετική κινηματογραφική μεταφορά , το ΛΑΘΟΣ ΑΣΤΕΡΙ.

Μια ευχάριστη είδηση ειναι πως το σπουδαίο αυτό βιβλίο επανακυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ,που ανθολογούν το έργο του ΤΖΟΝ ΓΚΡΙΝ και με άλλους τίτλους.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Χέιζελ είναι μια 17χρονη που ζει στην Ιντιανάπολις κι έχει όλες τις ανησυχίες των εφήβων της ηλικίας της: Τη μοναξιά να μεγαλώνεις χωρίς αδέλφια, την αντιδραστικότητα στους υπερπροστατευτικούς γονείς, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, τα αγαπημένα της βιβλία, το κολέγιο. Θα ήταν μια συνηθισμένη έφηβη, αν δεν ανήκε στα παιδιά εκείνα που κλήθηκαν νωρίς να συμβιώσουν με τη σκληρή πραγματικότητα του καρκίνου! 

Καταφέρνοντας να επιβιώσει- έστω κι επώδυνα- από τις πολλές υποτροπές της νόσου η 17χρονη Χέιζελ για 4 χρόνια θα παρακολουθεί τις αλλαγές στο σώμα της, φίλους να «φεύγουν», νέους να μπαίνουν στο πεδίο της άνισης μάχης με την πολυπρόσωπη αυτή αρρώστια. Μέσα της θα αντιπαλεύουν η όρεξη για ζωή κι η νιότη που διεκδικεί τα δίκια της στη ζωή, με τον πόνο, τη θλίψη, την παραίτηση και κείνο το αναπάντητο βασανιστικό «γιατί». Η Χέιζελ αναζητά τις απαντήσεις στα βιβλία και στην αινιγματική προσωπικότητα ενός ερημίτη συγγραφέα, που με τα λόγια του έγινε ερήμην του «συνοδοιπόρος της» στην ασθένειά της.…
Αναπάντεχα, τότε θα μπει στη μονότονη ζωή της ένας ξεχωριστός έφηβος, ο θυμόσοφος Ογκάστους, πρόθυμος να μοιραστεί τις αγωνίες της ,τους προβληματισμούς της και τις μύχιες επιθυμίες της.
          Με το σωματικό του κάλλος απλά να αντανακλά το ψυχικό του φως, ο Ογκάστους, κρύβοντας το προσωπικό του δράμα, θα οδηγήσει τη Χέιζελ σε πιο αισιόδοξα μονοπάτια και θα της διδάξει πως «η αγάπη μπορεί να σε ταξιδέψει ακόμη και με τραυματισμένα φτερά» και πως «η αληθινή ζωή μπορεί να χωρέσει και σε λίγες στιγμές αρκεί να θελήσουμε να τη μοιραστούμε. 

Μια ευτυχία που αξίζει κάθε τίμημα οδύνης», γιατί αυτή μας εξανθρωπίζει. Μια ευτυχία, λοιπόν, και το βιβλίο ενός μυστηριώδους συγγραφέα ζητούν να ολοκληρωθούν, πριν το «τέλος». Θα προλάβουν;

ΣΧΟΛΙΟ
Είναι λίγα όσα μπορεί να προσθέσει κάποιος σε μια τέτοια ξεχωριστή έμπνευση! Είναι βέβαιο πως το ΛΑΘΟΣ ΑΣΤΕΡΙ θα συμπεριληφθεί στα πιο συγκινητικά βιβλία που διαβάσατε ποτέ!
Προσοχή όμως! Η δύναμη του βιβλίου αυτού δεν έγκειται μονάχα στο ευαίσθητο θέμα του, (της συνύπαρξης του καρκίνου με το στάδιο της εφηβείας) αλλά στον τρόπο χειρισμού του. Η «μαγεία» του έγκειται στον τρόπο που συμπλέκονται ο έρωτας με τη σκιά της Αρρώστιας…

      Σίγουρα χρίζει κάθε επαίνου η απόφαση ενός συγγραφέα να αναδείξει απερίφραστα ένα τόσο ιδιαίτερο θέμα ,όπως ο καρκίνος-και μάλιστα σε νεαρές ηλικίες.
Καρκίνος! Ένα θέμα ταμπού, που το ξορκίζουμε με περιφράσεις όπως «επάρατη νόσος», «κακό σπυρί», προκειμένου να μην το κατονομάσουμε!
Στην ελληνική λογοτεχνία τον έχω συναντήσει σε συνήθως βραχυλογικές αναφορές σύγχρονων μυθιστορημάτων.

Θα αναφέρω δύο αντίρροπες τάσεις: Θυμάμαι το ζήτημα του καρκίνου διαποτισμένο από τον τρυφερό συναισθηματισμό της ΡΕΝΑΣ ΡΩΣΣΗ –ΖΑΙΡΗ, όταν στο «Κόκκινο Κοράλλι"

τον προβάλλει από την πλευρά της συγκλονιστικής θυσίας μιας εγκύου που αρνείται τη χημειοθεραπεία για να μη σκοτώσει το έμβρυο παιδί της, ενώ στους "Μικρούς Αγγέλους"της ως πρόωρη απώλεια μιας γλυκιάς ύπαρξης… χωρίς σε κανένα να βιώνουμε σε βάθος τη συνύπαρξη του ήρωα με την ασθένεια.

Από την άλλη, στον Ηλία Μαγκλίνη

και το δυνατό «Σώμα με Σώμα»(εκδ. Πόλις) καταδυόμαστε με καταιγιστική παραστατικότητα και πολύ σκληρή γλώσσα σε όλη την οργή, τη μοναξιά και την απελπισία που επιφέρει ο καρκίνος στη ζωή ενός ασθενούς χωρίς τον αντίλογο καμιάς ελπίδας -στοιχεία που ίσως δεν τα αντέξουν όλοι οι αναγνώστες.
Το ΛΑΘΟΣ ΑΣΤΕΡΙ, ισορροπεί σε… σωστές αποστάσεις ανάμεσα στις δύο αυτές τάσεις. Δεν είναι ούτε ποιητικά τρυφερό, ούτε άκαμπτα ωμό. Δεν είναι ουτοπικό, ωστόσο αντιμάχεται το σκοτάδι.

Καταφέρνει δηλαδή να θίξει το θέμα της ασθένειας ακροβατώντας ανάμεσα σε μια αφοπλιστική ειλικρίνεια και μια ευαισθησία, αποφεύγοντας επιδέξια την παγίδα του μελοδραματισμού, που θα ήταν η εύκολη λύση-καθώς το θέμα προσφέρεται.
Το βιβλίο δεν τηρεί «αποστάσεις ασφαλείας» από την ίδια την πραγματικότητα της αρρώστιας για να τονίσει μονάχα τη συναισθηματική διάσταση της παρουσίας της ,αντιθέτως κατονομάζει τα πάντα, χωρίς να αναλωθεί σε κουραστικές ή εξειδικευμένες ιατρικές λεπτομέρειες.
Ενίοτε από το κείμενο ξεπηδά ένα χιούμορ πικρό κι αυτοσαρκαστικό χωρίς ποτέ όμως να καταλήγει σε κυνισμό.
Ο πνευματώδης αυτός χαρακτήρας είναι απολαυστικός. Προσφέρει μια φρεσκάδα νεανική αμβλύνοντας τη συναισθηματική φόρτιση ,χωρίς να την αναιρεί κι εδώ είναι η επιτυχία του.

Η παρουσία του καρκίνου στην ιστορία μας είναι διάχυτη. Αυτός είναι ρυθμιστής και αργά ή γρήγορα ξεγυμνώνει την αλήθεια όλων.
Όχι! Δεν υπάρχουν υπερήρωες σε αυτή τη μάχη, δεν υπάρχει ωραιοποίηση.
Υπάρχουν άνθρωποι τρωτοί, πληγωμένοι που βιώνουν έναν αναπόδραστο φόβο. Λυγίζουν, κλαίνε, πονούν βιώνουν το θυμό του μεγάλου "γιατί".
Μερικοί από αυτούς αναπτύσσουν έναν δύστροπο, τυραννικό χαρακτήρα.
Μερικές φορές δοκιμάζουν την ευθεία απόρριψη από τον κόσμο των υγιών, την ερωτική απογοήτευση ή την ταπείνωση του οίκτου από τους γύρω.
        Με αυτόν τον τρόπο φωτίζονται όλες οι πλευρές και αποδομείται το εξιδανικευτικό στερεότυπο του «γελαστού καρκινοπαθούς που με το φως του και τη δύναμη του δίνει μαθήματα σε όλους».O καρκινοπαθής είναι άνθρωπος κι έχει "δικαίωμα" στην πτώση, στο θυμό, στην άρνηση.
          Το ζοφερό τοπίο έρχεται να απαλύνει η φιλία και κυρίως ένας αγνός, νεανικός έρωτας από τους πιο ωραίους που έχω συναντήσει ποτέ στη λογοτεχνία. Αυτός ο έρωτας διέρχεται όλα τα φυσιολογικά στάδια, που του προσδίδουν αυθεντικότητα με αποτέλεσμα να μας αγγίζει όλους μας πολύ βαθιά και να μας παρέχει πολύτιμα διδάγματα.

          Ενώ συνήθως στον κινηματογραφικές ιστορίες που εμπλέκουν τον παράγοντα της ασθένειας έχουμε ένα ετεροβαρές δίπολο σε όπου ο ένας είναι υγιής κι άλλος αντιμετωπίζει την προοπτική του θανάτου(Love Story,P.S. I love you,Το Ημερολόγιο),εδώ οι κεντρικοί ήρωες-Ογκάστους και Χέιζελ είναι κοινωνοί της ίδιας μοίρας … 
Αυτό φυσικά δε στερεί από κανέναν τους την μοναδικότητά του. Απλώς εξασφαλίζει μια μεγαλύτερη μεταξύ τους συμβατότητα .

Μέσα από την αγάπη τους τα δυο παιδιά προτάσσουν μια χαμηλόφωνη, πλην ουσιαστική και γενναία αντίσταση στον καρκίνο. Στο κάτω-κάτω είναι καθολική αλήθεια πως ο αμοιβαίος έρωτας ομορφαίνει τη ζωή όλων μας και συχνά μας αναμορφώνει. Έτσι κι εδώ! Ο ξεχωριστός Ογκάστους θα αφυπνίσει και την Χέιζελ και θα την παρασύρει σε έναν ξέφρενο χορό ζωής σε πείσμα της σωματικής κατάπτωσης.Ένας "Ποιητής" που όπως στη θρυλική ταινία εξυμνεί τη ζωή με την δοξολογία του "Siege the Day"
            Ναι, μπορεί η ασθένεια να κινεί τα νήματα και μερικές φορές να θέτει χρονικά όρια όμως η ψυχή δε γίνεται μαριονέττα της!
Ο Ογκάστους και η Χέιζελ δεν καταδέχονται το «ναρκισσισμό» του «ηττημένου», που -μεμψιμοιρώντας- παραμένει στο επίκεντρο και διεκδικεί τις επιθυμίες του «ενοχοποιώντας» τους υγιείς οικείους του, αλλά απολαμβανουν το δώρο της αγάπης.

Αυτή είναι η τραγικότητα και το μεγαλείο τους που θα στοιχειώσει για πάντα όποιον τους ανακαλύψει μέσα από τις σελίδες του Τζον Γκριν :

 Πόσοι υγιείς θα δουν τον έρωτά τους να ατενίζει έναν ουρανό που τους ραίνει με ροδοπέταλα; 

Πόσοι σε έναν τόπο γεμάτο ενθύμια θανάτου θα ανάγκαζαν τους γύρω τους να χειροκροτήσουν τη ζωή;

«Μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα», όπως ακριβώς το συναντάμε στο λόγο του ποιητή… Γιατί το σπουδαιότερο δίδαγμα από το ΛΑΘΟΣ ΑΣΤΕΡΙ είναι πως τελικά ο χρόνος αποτελεί μια συμβατική και πεπερασμένη έννοια. 

Η ψυχή και όσα νοηματοδοτούν την ύπαρξή μας εκτείνονται πέρα από χρονικά πλαίσια. Η αγάπη, η παραχώρηση, το πάθος εκφράζονται «ενσώματα» ,ωστόσο παραμένουν άχρονα. Δεν υποτάσσονται σε… προθεσμίες.

Μια ψυχή κλειδαμπαρωμένη στη μοναχικότητα ,την ωραιοπάθεια και στην απληστία δεν πρόκειται να βιώσει ποτέ την ομορφιά της ζωής όσα χρόνια κι αν της δοθούν νa τα ζήσει σε ενα υγιές σώμα. 

Το μεγαλείο του ανθρώπου δεν προσδιορίζεται ούτε από τη φυσική του κατάσταση ,ούτε από τη διάρκεια του βίου του αλλά από την αξιοποίηση της στιγμής.

      Ερχόμαστε ως έμβια όντα με αρχικό σκοπό την επιβίωση. Ζητούμενο όμως πρώτιστο είναι να ζήσουμε. Αυτή είναι η πρόκληση. Κατάφαση ζωής όμως σημαίνει αγάπη. Όταν τείνουμε το χέρι για να συναντήσουμε τον Άλλον κάνουμε ένα βήμα προς τον "Άνθρωπο" μέσα μας κι έτσι νικούμε τον θάνατο. Καζαντζακικός θρίαμβος αυτός, που συναντά  ιδανικά την αφοπλιστική ρήση του Βίκτορ Ουγκό στους "Άθλιους":«Το να πεθαίνεις δεν είναι τίποτα. Το να μη ζεις είναι τρομερό…».

Για όλα αυτά, ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΑΣΤΕΡΙ είναι ένα βιβλίο «φωτοβόλο» που το νιώθεις ως τα τρίσβαθα να ακτινοβολεί επιθυμία για ζωή, ανθρωπιά και συγκλονιστικά διδάγματα που σε σημαδεύουν για μια ζωή και επηρεάζουν με τρόπο καταλυτικό και θετικό τη στάση απέναντι σε όλα τα ζητήματα της ύπαρξης μας.
Αφήστε αυτό το «λαμπρό άστρο» της Λογοτεχνίας να φωτίσει την καρδιά σας- κι αν λίγο τη ραγίσει, δεν πειράζει!- θα την έχει φέρει πιο κοντά στον «Άνθρωπο» ...                                                                             
                                                        Ελισσάβετ-Μαρία Δέδε

Σύλλογοι Υποστήριξης Καρκινοπαθών

                                                            ΑγκαλιάΖΩ

                                                                Κ.Ε.Φ.Ι

                                                               ΕΛΠΙΔΑ

                                                                ΦΛΟΓΑ

                                                               ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ

                                                          ΜΕΙΝΕ ΔΥΝΑΤΟΣ

                                                             karkinaki.gr

                                                               ΠΑ.ΡΗ.ΣΥ.Α.

                           ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Fein Luise, Η Κόρη του Ράιχ, εκ. Μινωας

                                                                               Η Κόρη του Ράιχ, Λουιζ Φάιν

                                        Είδος: Πολεμικό Δράμα

                                       Βαθμολογία: 9,5/10

Σελίδες 696

Μετάφραση Φωτεινή Πίπη

Ημερομηνία Έκδοσης 01/09/2022


Τα τελευταία χρόνια οι εκδόσεις ΜΙΝΩΑ έχουν επιδοθεί σε μια σειρά εξαιρετικών επιλογών στον χώρο του ξενόγλωσσου μυθιστορήματος με βασική εστίαση στα χρόνια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η"Κόρη του Ράιχ" το ντεμπούτο της Λουίζ Φάιν, που έρχεται να φωτίσει την άλλη πλευρά της Ιστορίας- εξίσου χρήσιμη με ένα απολαυστικο όσο και συγκινητικό page turner.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Γερμανια-Λειψία 1930. Η Χέτι Χάινριχ είναι μια έφηβη που μεγαλώνει στη  Γερμανία κάτω από τη σκιά του Αδόλφου Χίτλερ, που έχει σαγηνεύσει τη συντριπτική μερίδα του γερμανικού λαού.

Με τον πατέρα της Φραντς να έχει αναρριχηθεί στην ελίτ των Ες Ες η Χέτι συμπαρασύρεται από την εθνική φρενίτιδα νιώθοντας δέος μπρος στον νεοεμφανισθέντα ηγέτη.

Σταδιακά όμως βλέπει τον κόσμο της να αποσυντίθενται όσο η ναζιστική ιδεολογία παρεισφρέει σα δηλητήριο σε κάθε ΄έκφανση της κοινωνικής ζωής.

Η οικογενειακή γαλήνη θρυμματίζεται, φίλοι χάνονται ή αλλάζουν, 

Κάποια στιγμή η Χέτι θα νιώσει το πρώτο σκίρτημα της αγάπης με τον παιδικό της φίλο τον Βάλτερ που κάποτε της έσωσε τη ζωή μα τώρα φέρει το "στίγμα του Εβραίου"...

Σύντομα το δίλημμα θα ορθωθεί με θανάσιμες συνέπειες.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Οι Εκδόσεις Μίνωα δείχνουν την τελευταία διετία να επιλέγουν ο,τι καλύτερο κυκλοφορεί αυτήν την εποχή σε Λογοτεχνία γύρω απο τη θεματική του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και δη του Ολοκαυτώματος.

(Το Παιδί του Άουσβιτς, Η ιστορία Ενός Ορφανού Παιδιού κ.ο.κ.)

Μια περίοδος που παρά τα 80 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει παραμένει επίκαιρη, όχι μόνο επειδή έχει σημαδέψει την πολιτική σκέψη του αιώνα μας με τα πολιτικά μοντέλα που ήρθαν σε σύγκρουση,

αλλά κι επειδή μια προσεκτική ανάγνωση της εποχής, με όλους τους συμβολισμούς και τις απαραίτητες αναγωγές, μπορεί να παράσχει χρήσιμα συμπεράσματα στους δικούς μας συγχυσμένους καιρούς, αφού η εξέλιξη έχει επέλθει μονάχα σε τεχνολογικό επίπεδο, αλλά όχι σε ηθικό...

"Η Κόρη του Ράιχ" ξεχωρίζει, ανάμεσά τους, διότι αποτολμά κάτι που έχω συναντήσει σε λίγα βιβλία - τουλάχιστον στα ελληνικά:

Εστιάζει στην κοινωνική πραγματικότητα που βίωσε ο μέσος Γερμανός κατά τη διάρκεια επικράτησης του Χίτλερ, μέσα όμως από ένα πρίσμα ατομικό και σχεδόν ψυχογραφικό, με τις ιδιαιτερότητες της γυναικείας ματιάς.

Μια νεαρή  Γερμανιδούλα μέσα στο απέραντο Ράιχ.

          Δεν είναι η πρώτη φορά που συγγραφείς επιχειρούν να κατανοήσουν την καθημερινότητα στη ναζιστική Γερμανία και τον τρόπο που ο απλός πολίτης υποδέχθηκε τη ναζιστική ιδεολογία.

Βιβλίο- ορόσημο αυτής της θεματολογίας από την καθημερινότητα στη Γερμανία του 30-40 είναι το μυθιστόρημα του Χανς Φαλάντα "Μόνος στο Βερολίνο" .

Υπάρχουν επίσης και το "Και Τώρα Ανθρωπάκο" έργο του ίδιου, με τη στοχαστικότητα του Έσσε 

ή η διλογία "Λύκος Ανάμεσα Στους Λύκους" του ίδιου 

ενώ το θέμα έθιξε  "Στο Χείλος της Αβύσσου" ο γνωστός για τα παιδικά του βιβλία Έριχ Κέστνερ 

ή ο Ρέμαρκ με τον Μαύρο Οβελίσκο και κυρίως την αριστουργηματική Δύναμη της Αγάπης!

Στην "Κόρη του Ραιχ" όμως μια προσέγγιση γυναικοκεντρική όπου το κοινωνικοπολιτικό πρόσημο υποχωρεί μπροστά στο συναισθηματικό παράγοντα.

Η Μεγάλη Εικόνα της Ναζιστικής Γερμανίας, που καλπάζει προς το αποτρόπαιο "βαγκνερικό μεγαλείο",

διαθλάται τώρα  μέσα από την ατομικότητα ενός  εύθραυστου κοριτσίστικου ψυχισμού, αυτού της Χέτι Χάινριχ.

Αυτό διευρύνει το ηλικιακό κοινό του βιβλίου που -πέρα από τους ενήλικες- άνετα θα μπορούσε να συγκινήσει και μια αναγνώστρια στην ύστερη εφηβεία καθώς η νεαρή πρωταγωνίστριά του, Χέτι, παρουσιάζει καθημερινές αγωνίες οικείες σε ένα νεανικό κοινό, ανεξαρτήτως εποχής.

      Ένα ανάγνωσμα εντόνων κοινωνικών αποχρώσεων,λοιπόν με έκδηλο των συναισθηματικό προσανατολισμό που ισορροπεί ιδανικά με το ταραγμένο περίγραμμα της εποχής του Χίτλερ.

Μέσα από τα αθώα μάτια της ανυποψίαστης έφηβης Χέτι Χάινριχ  παρακολουθούμε ένα ταξίδι γυναικείας ενηλικίωσης παράλληλα με τον μετασχηματισμό της γερμανικής κοινωνίας, κάτω από τη σκιά της εθνικής ταπείνωσης στις Βερσαλλίες, όπως τη διαδέχθηκε η χιτλερική μεγαλομανία.

Η πολιτική ανατροπή, η ρευστή ψυχολογία των μαζών, ο υστερικός φυλετισμός, το μίσος προς τους Εβραίους, η παραχάραξη της Παιδείας κι η προσωπολατρεία του Χίτλερ, σε  ένα ιδιόρρυθμο πορτρέτο της δεκαετίας του '30 σε μια περιφερειακή γερμανική πόλη, αυτή της Λειψίας.

Η Γερμανία στη παράκρουση που υποβάλλει το σύνθημα Deutschland Erwachen!

Γύρω από την ευαίσθητη Χέτι, μια πληθώρα από ενδιαφέροντα πρόσωπα με το δικό τους φορτίο.

Η αριστοκρατική μητέρα με την αθέατη θλίψη της, ο λαμπερός αδελφός Καρλ, ο βλοσυρός πατέρας απορροφημένος στη ναζιστική του σταυροφορία και τα δικά του μυστικά, η Έλα με την πυρόξανθη ομορφιά, ο αδέξιος Τόμας που ζητά εκδίκηση.

Πάνω απ όλα όμως ο καλοσυνάτος Βάλτερ με το γελαστό πρόσωπο, που θα δει την πατρίδα του να γίνεται ξενιτειά αφού η εβραϊκή φυλή τίθεται υπό διωγμόν κι η ζωή του αποσαθρώνεται...

Ειδικότερα , ο πατέρας ως αξιωματικός των Ες Ες αποδίδει ιδανικά το πρότυπο μιας νοσηρής στρατιωτικού τύπου ελίτ που μετέτρεψε την εγωπάθεια και στοιχεία ναρκισσιστικής διαταραχής σε ιδεολογία...

Κάτω,λοιπόν,  από τις ναζιστικές ιαχές ανθεί ένας νεανικός έρωτας ζυμωμένος από τα αρχετυπικά υλικά ενός σαιξπηρικού πάθους:

Aθωότητα , συγκρουόμενη προέλευση των δύο ερωτευμένων και ένας εχθρικός περίγυρος, που τον καταδικάζει a priori.

Ο έρωτας αυτός ανάμεσα στα δυο παιδιά εκκινεί από ένα ιδιαίτερο γεγονός και σμιλεύεται με τα χρόνια.

Χρόνια φρενίτιδας.

Ένας Ρωμαίος και μια Ιουλιέττα στη Ναζιστική Γερμανία που μας συστήνονται μέσα από τις ημερολογιακού τύπου εκμυστηρεύσεις μιας έφηβης στη δεκαετία του 30.

Η γοητεία της στολής. Η άλωση του Εκπαιδευτικού Συστήματος από τις φυλετικές θεωρίες. Η σταδιακή αλλοτρίωση.

Η συγγραφέας ιχνηλατεί πολύ διαφωτιστικά το πώς ο ρατσισμός κι η οργή του πολιτικού λόγου κυριάρχησαν στις ψυχές άλλοτε φιλήσυχων ανθρώπων, εγείροντας κατώτερα ένστικτα   

Το πιο ενδιαφέρον εδώ είναι πως ο έρωτας "ερήμην του" προσλαμβάνει τον ρόλο του "αναμορφωτή" στην ψυχή της Χέτι Χάινριχ , αφυπνίζοντας μια συνείδηση συσκοτισμένη.

Το φως του διαπερνά το σκοτάδι του φανατισμού και του μίσους, ενώ το μονοπάτι του οδηγεί στους δύσβατους δρόμους της θυσίας...

Μέσα από τη δύναμη της πρώτης αγάπης η Χέτι θα κατακτήσει την αυτογνωσία και θα αναγνώσει με υγιή τρόπο το διαστρεβλωμένο είδωλο του κόσμου, που το εισηγήθηκε η χιτλερική πολιτική. Οι υπερβάσεις της πρωταγωνίστριάς μας παρουσιάζονται με συγγραφική ωριμότητα, ως αποτέλεσμα μιας επίπονης διαδικασίας μέσα στα χρόνια που καλύπτει η αφήγηση.

Δε είναι όμως μονάχα το δράμα της Χέτι καθώς με αυτό συμπλέκονται οι διαδρομές άλλων ανθρώπων των οποίων η ωραιοποιημένη "βιτρίνα" θρυμματίστηκε ακριβώς όπως... εκείνες των εβραϊκών καταστημάτων από την κατευθυνόμενη οργή του ναζιστικού όχλου την 9η Νοέμβρη του 1938.

          Η εξέλιξη της ιστορίας διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη με ανατροπές τοποθετημένες στο σωστό σημείο για να επέλθει μια συγκινητική κορύφωση.

Θα ήθελα να έχει αποδοθεί λίγο περισσότερο η πορεία κάποιων προσώπων τα καθεαυτά χρόνια της σύρραξης, όπως τόσο όμορφα έγινε με την πορεία τους παραμονές του πολέμου.

Παρά τη μικρή αυτήν λεπτομέρεια θεωρώ ότι "Η Κόρη Του Ράιχ" αποτελεί μια εξαιρετική αναγνωστική επιλογή κι ένα απο τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία με θέμα τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο...

ΟΔΥΣΣΕΙΑ, Βασιλη Νευροκοπλη

                                   Βασιλική Νευροκοπλή , Οδύσσεια- Το Τραγούδι των Αιώνων, εκδ ΛΙΒΑΝΗ
                                Είδος Παιδικο- Μυθολογία (απο 10-100χρ!)
                                 Βαθμολογια 10/10

Σελίδες 320

Τιμή 17,10 ευρω

Βαρος 1κιλό

Ημ Εκδοσης 01 Μαρτίου 2022

 Η Οδύσσεια του Ομήρου  είναι ένα θέμα οικείο στα παιδιά αφού το προσεγγίζουν ήδη από τη σχολική ύλη της Γ Δημοτικού.
Η περιπετειώδης φύση της , η πληθώρα των εναλλαγών της πλοκής, καθώς και οι πολλαπλοί συμβολισμοί της καθιστούν την "Οδύσσεια" ένα πρόσφορο πεδίο έμπνευσης και ποικιλόμορφων παρουσιάσεων της και μάλιστα εδώ και αιώνες. Πληθώρα πνευματικών ανθρώπων έχουν αναμετρηθεί με το έργο , επιχειρώντας να το μεταφράσουν και να το μεταγράψουν για το αναγνωστικό  αναγνωστικό της εποχής τους!
Σε όλους τους καιρούς, οι περιπλανήσεις του δαιμόνιου Οδυσσέα κι η αναμέτρησή του με μια σειρά από κινδύνους, τέρατα και προκλήσεις- ηθικές και πρακτικές- συνεπαίρνουν εδώ και 2.800 χρόνια τους ανθρώπους -σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.

Μοιραία και στην Ελλάδα, η Οδύσσεια έχει τύχει πολυάριθμων μεταφράσεων και διασκευών, με χαρακτηριστικότερη τη γνωστή μετάφραση του κορυφαίου ίσως Ελληνα πεζογράφου, του φωτοβόλου Κρητικού, Νίκου Καζαντζάκη.

Ανάμεσα στις αναρίθμητες παιδικές διασκευές της Οδύσσειας φέτος κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη μια προσέγγιση που διαφοροποιείται από τις άλλες.

Η Βασιλική Νευροκοπλή, που εδώ και χρόνια εμπλουτίζει τον χώρο του  παιδικού βιβλίο με ενδιαφέρουσες εμπνεύσεις γεμάτες παιδαγωγικά μηνύματα, προσφέρει φέτος μια πραγματικά ξεχωριστή παρουσίαση της Οδύσσειας.

Δεν επιλέγει την απλή, πεζή  αφήγηση με τη μορφή παραμυθιού -ως είθισται σε παιδικές παρουσιάσεις των επών και των μύθων γενικά- παρά επιχειρεί να παρουσιάσει το ομηρικό έπος διατηρώντας το ποιητικό λόγο, που χαρακτηρίζει και το ομηρικό  πρωτότυπο.

Η Βασιλική Νευροκοπλή, λοιπόν,  σε ένα μοναδικό αφηγηματικό τόλμημα  επιλέγει τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο για την Οδύσσειά "της".

Ο ιαμβικός 15σύλλαβος είναι το μέτρο που συναντούμε στο δημοτικό τραγούδι, σε μια διαδοχή προς το αρχαιοελληνικό μέλος και τα ακριτικά τραγούδια των Βυζαντινών χρόνων.Οδυσσέας, Βασίλειος Διγενής Ακρίτας, Κλέφτες.Αυτή είναι η κληρονομιά που διασώζει στις σελίδες της Οδύσσειας αυτής η Νευροκοπλή με τη γοητευτική της αφήγηση...

Η Νευροκοπλή "μεταμορφώνεται σε έναν ραψωδό" σαν τον Φήμιο της Αρχαιότητας και τραγουδά το έπος του πλάνητα Οδυσσέα στα παιδικά αυτιά, με έναν λόγο αντιστοίχως μελωδικό προς το αρχαίο κείμενο, σε μια αρκετά πιστή παρουσίαση του έργου, διατηρώντας τη γνωστή του έκταση.

Η δεινότητα της Βασιλικής Νευροκοπλή μας πλέκει επιδέξια ομοιοκαταληξίες, απολαυστικές , και πανέξυπνες, στη γλώσσα των δημοτικών τραγουδιών με παραστατικότητα και γλωσσικές ακροβασίες απαραίτητες για τον ρυθμό του κειμένου.

Η πολύχρωμη εικονογράφηση του βιβλίου, σε σύμπραξη της Μάγιας Τζούριτς και του Διονύση Θάνου, συνδυάζει την παραμυθιακή ατμόσφαιρα με τις γραμμές των αρχαιοελληνικών αγγείων και τις μορφές των παραδοσιακων κεντημάτων  και μεταδίδει τον διάλογο των αιώνων, όπως και το καθεαυτό κείμενο της Νευροκοπλή.

παρά τιςε πολυάριθμες σελίδες(σε γυαλιστερό χαρτί) το μικρό  μέγεθος, καθιστα το βιβλίο ελκυστικά λειτουργικό κι εύχρηστο για καθε αναγνώστη.

                   Θεωρώ τούτη τη μεταγραφή της "Οδύσσειας" της Νευροκοπλή ένα βιβλίο που οπωσδήποτε αξίζει να  γνωρίσουν τα παιδιά, καθώς είναι στο σύνολό του  ίσως η καλύτερη παιδική -κι όχι μόνο- εκδοχή της "Οδύσσειας".

Ένας άθλος συγγραφικός που αξίζει να τον ανακαλύψουν όλοι καθώς αποτελεί μια γόνιμη και άκρως πετυχημένη σπουδή στην Οδύσσεια.

Λόγω της εκτεταμένης παρουσίασης του έργου, που ακολουθεί το πρωτότυπο, θα πρότεινα τούτη την έκδοση για παιδιά από 10 χρονών και πάνω, "άνετα" για εφήβους Γυμνασίου -Λυκείου φυσικά-  ενώ ομολογώ ότι το βιβλίο διατηρεί την υψηλή "καλλιτεχνική" αξία ακόμη και για ενήλικες αναγνώστες!

Όποιος ανακαλύψει την "Οδύσσεια-[Τραγούδι στους Αιώνες] της Βασιλικής Νευροκοπλή από τις εκδόσεις Λιβάνη θα την απολαύσει σίγουρα!

Εξαιρετικό βιβλίο, από τις πρόσφατες παιδικές εκδόσεις που οπωσδήποτε αξίζει να κατέχει περίοπτη θέση και στις σχολικές βιβλιοθήκες καθώς είναι αξιοποιήσιμο και στην εκπαιδευτική διαδικασία με ποικίλους τρόπους,(αφήγηση, επιτόπου δραματοποίηση ,στήσιμο θεατρικής παράστασης ) κι η παιδαγωγική της αξία είναι δεδομένη  ανάμεσα σε άλλα βιβλία του είδους...

ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

                                                  Πριγκίπισσες της Αρχαιότητας

                                      Είδος: Μυθολογία- Παιδικό (κορίτσια 7-12χρ)

                                     Βαθμολογία: 10/10

Εκδόσεις Ψυχογιός

Σελίδες 120

Μεταφραση Πάχη Σοφία

Μέγεθος: 22,5 x 30 cm

Τιμή 10,98

Ημ Εκδ 8 Δεκεμβρίου 2016

Ποιο κορίτσι δεν ταυτίστηκε με τη φιγούρα κάποιας  πριγκίπισσας;;;;Ιδανικό όταν αυτή η "ταύτιση" συμβεί με πρόσωπα που η αρχαιοελληνική παράδοση και πενες όπως του Ομήρου και του Ησίοδου παρέδωσαν στο παγκόσμιο πνεύμα μέσα από την Ελληνική Μυθολογία... 

           Ένα από τα πιο όμορφα παιδικά βιβλία,λοιπόν, που έπεσε στα χέρια μου είναι το "Πριγκίπισσες της Αρχαιότητας" των Εκδόσεων Ψυχογιός!

Πρόκειται για ένα γοητευτικό βιβλίο μεγάλου μεγέθους, από αυτά που μαγνητίζουν κατευθείαν το μάτι ενός παιδιού διατηρώντας παράλληλα μιαν υψηλή παιδαγωγική αξία!

Είναι μια ανθολογία  μύθων με έναν κοινό παρονομαστή: Αφορούν σε εμβληματικές γυναίκες της Αρχαιοελληνικής Μυθολογίας, αρα αυτό οριοθετεί το κοινό του συγκεκριμένου αναγνώσματος κυρίως στα μικρά κορίτσια (χωρίς βέβαια να αποκλείονται και τα αγόρια.)

Η Ανθολογία αυτή περιλαμβάνει 

Την πανώρια Ευρώπη από τη Σιδώνα, που την αγάπησε ένας... ξεχωριστός "ταύρος"!

Τη Δανάη που μια χρυσή βροχή της άλλαξε τη ζωή!

Τη Λήδα των κύκνων!

Τη δυναμική Αταλάντη των Δασών!

Την αγνή, φιλόξενη Ναυσικά από την Οδύσσεια του Ομήρου!

Την ωραιοπαθή Κασσιόπη που η περηφάνεια της έφερε μια καταστροφή!

Τη γλυκιά Ανδρομέδα που δε διστάζει να θυσιαστεί για τον λαό της, αλλά η αγάπη ανέτρεψε τη φριχτή της τύχη!

Την όμορφη Κρητικοπούλα Αριάδνη που αντιστάθηκε στον πατέρα της για την αγάπη της για να γευθεί την προδοσία... 

    Με αυτόν τον τρόπο η Ελληνική Μυθολογία πασπαλίζεται με την αχλύ του παραμυθιακού στοιχείου κι επενδύεται με τα χρώματα της ονειροφαντασίας που περισσότερο προσιδιάζει σε εικόνες και σχήματα οικεία κυρίως στο σύμπαν των μικρών κοριτσιών.

Η αισθητική και ο σαφέστατα γυναικοκεντρικός προσαντολισμός των αναφορών του βιβλίου ακολουθούν τη δυιστικη λογική των δύο φύλων που παρατηρείται στα παιχνίδια της παιδικής ηλικίας...
Σε σελίδες ανθόσπαρτες και αστροκεντημένες,λοιπόν, παρελαύνουν οι πιο ευγενικές φιγούρες της Ελληνικής Μυθολογίας:Παραδείγματα θάρρους, πίστης, αλληλεγγύης και ελευθερίας οι ευγενικής καταγωγής μυθολογικές γυναίκες εμπνέουν τα μικρά κορίτσια με τις ιστορίες τους.

                  Χρώματα ζωηρά με μια ηδύτητα προσώπων οπτικοποιούν εξαίσια τη μυθολογική μας παράδοση, αναδεικνύοντας μια ακόμη πτυχή της πολυπρισματικής ομορφιάς της- αυτήν της φαντασίας.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Μυθολογία με την άγρια και συμβολική της γοητεία να συστήνεται στα παιδιά μέσα από μια "αισθητικά καινοφανή" οπτική.

Αυτό οφείλεται στην ξεχωριστή, γεμάτη ευαισθησία κια λυρική αφαιρετικότητα εικονογράφηση, η οποία αφού πρόκειται για παιδικό βιβλίο διαμορφώνει όλη τη φυσιογνωμία του βιβλίου.

Πρόσωπα καλοσχηματισμένα και αξέχαστα.

Έχουμε λοιπόν μια απολαυστική σύζευξη της δυτικότροπης αντίληψης του παραμυθιού με την αρχαία εποχή και σε επίπεδο εικαστικό.

Μια μοναδική ευκαιρία για τα σύγχρονα παιδιά -και ιδιαίτερα τα κορίτσια- να προσεγγίσουν σημαντικά κεφάλαια της μυθολογίας μας, με τρόπου που θα τα γοητεύσει και δε θα τα κουράσει.

Ένα χορταστικό βιβλίο πολυάριθμων σελίδων και φαντασμαγορικών χρωμάτων με περιεχόμενο ουσίας- ελκυστικό ακόμη και για παιδιά που δεν αγαπούν πολύ το βιβλίο.

Ο,τι καλύτερο λοιπόν για ένα παιδί- ιδιαίτερα για ένα κοριτσάκι!

Πρόκειται για ένα εξαίσιο παιδικό ανάγνωσμα που θα το συνιστούσα σίγουρα για όλα τα κορίτσια σε όλο το φάσμα του Δημοτικού Σχολείου και ως ιδανικό εργαλείο εξοικείωσής τους με τη Μυθολογία.

Ειρήνη Βαρδακη, Ο Μέντορας

                                                                     Ειρήνη Βαρδακη, Ο Μέντορας Μου

                                         Είδος: Eρωτικό Θρίλερ

                                         Βαθμολογία 9/10

Εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ

Σελίδες 480

Ημ Έκδοσης 01/05/2021

Τιμή 15,93

Η Ειρήνη Βαρδάκη έχει ξεχωρίσει για την αγωνιώδη πέννα της, που ξέρει να γεννά ανατρεπτικές ιστορίες ,γεμάτες τρικυμιώδεις εντάσεις που μένουν αξέχαστες στους αναγνώστες.

Το πρόσφατο μυθιστόρημά της "Ο Μέντοράς Μου" έρχεται ως μια δυναμική επίρρωση του ταλέντου της, που μας προσφέρει ένα ακόμη δυνατο ψυχολογικό θρίλερ ερωτικών αποχρώσεων αριστουργηματικά ανατρεπτικό.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η Ειρήνη Καρρά είναι μια φιλόδοξη δημοσιογράφος που εργάζεται σε μια κορυφαία ελληνική εφημερίδα, την "Αλήθεια", αποζητώντας τη μεγάλη ευκαιρία, στη σκιά της αιώνιας ανταγωνίστριάς της, της αισθησιακής Λάουρας Ζώτου.

Στη θέση του απερχόμενου αρχισυντάκτη της όμως καταφθάνει ο κορυφαίος δημοσιογράφος Κλέων Κυριαζής. Ναρκισσιστής, εργασιομανής, δίκαιος, κι ευφυής ο Κυριαζής θα γοητεύσει την ταλαντούχα, αλλά ακατέργαστη Ειρήνη. Εκείνη πάλι θα τον κατακτήσει σταδιακά με τον παιδικό ενθουσιασμό της, το φλογερό της ταμπεραμέντο και το σπάνιο ταλέντο της.

Σύντομα μεταξύ τους θα θεριέψει ένα πάθος παράφορο που θα σαρώσει τις ζωές τις δικές τους, συμπαρασύροντας τα πάντα γύρω τους. 

Σε αυτήν τη δίνη εδράζονται απαντήσεις για μια απροσδόκητη εξαφάνιση και το "έγκλημα της λίμνης"...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Το μυθιστόρημα "Ο Μέντορας Μου" αποτελεί ένα αριστοτεχνικά πλεγμένο ψυχολογικό θρίλερ αστυνομικής ευφυίας , με διάχυτο το ερωτικό στοιχείο που δύσκολα θα αφήσει κάποιον ασυγκίνητο...

Όπως φανερώνει και ο τίτλος, το θέμα του βιβλίου αυτού εκκινεί από την αρχετυπική και πολύ ισχυρή σχέση μαθητευόμενου και δασκάλου-του νεόκοπου και του καθοδηγητή, όπως την έχουμε δει ανάμεσα στον "Πυγμαλίωνα και τη Γαλάτεια σε μια τρυφερή εκδοχή της, αλλά και στη θανατηφόρα εκδοχή ανάμεσα στον "Δαίδαλο και τον νεαρό μαθητή του,τον Αθηναίο Τάλω". Κλέων και Ειρήνη : 

Το μοτίβο αυτό, λοιπόν, μεταφέρεται, από την Ειρήνη Βαρδάκη, στην αδυσώπητη Αθήνα του σήμερα, σε έναν ανταγωνιστικό επαγγελματικό χώρο, αυτόν της Δημοσιογραφίας, ώσπου εκτοξεύεται σε ιλιγγιώδεις κορφές ερωτικής έξαψης και βάφεται με αίμα. Το αίμα τίνος, όμως;

Από ποιον;

Τα ερωτήματα στροβιλίζονται αδιάκοπα και βασανιστικά από μια πλοκή που σε αρπάζει από την αρχή.

Η αφήγηση είναι εναλλασσόμενη,σε γλώσσα 

σύγχρονη, χωρίς ιδιαίτερα καλολογικά στοιχεία που -κατορθώνει να μην εκπέσει στο "ακαλαίσθητο":

Οι καταστάσεις ξετυλίγονται γραμμικά, όμως σαν ιντερμέντζα κάνουν εμβόλιμα την εμφάνισή τους μονόλογοι με σκέψεις που πηγάζουν από τα ανεξερεύνητα μύχια του εκάστοτε ομιλητή,σχολιάζοντας από μια μεταγενέστερη χρονική στιγμή, επιτείνοντας τη δραματικότητα κ δίδοντας το τέμπο.

           Από την άλλη, έχουμε την παράθεση των καθεαυτών γεγονότων με τους δυο βασικούς  πρωταγωνιστές "του σχήματος" να επιδίδονται σε μια αφηγηματική σκυταλοδρομία, που παρουσιάζει το πρίσμα καθενός- ενώ ένα τρίτο πρόσωπο έκπληξη να παρεισφρέει, προσθέτοντας μιαν επιπρόσθετη πινελιά μυστηρίου.

Η ιστορία και οι σχέσεις όλων των βασικών προσώπων του δράματος χτίζονται λιθαράκι λιθαράκι, γεγονός που τούς προσδίδει απόλυτη αληθοφάνεια, καθιστώντας τον αναγνώστη κοινωνό στα πάθη τους.Πολύ παραστατικά ξετυλίγεται το δράμα όλων στην αρχή κινούμενο με τους όρους μιας ένοχης ίσως αλλά οικείας στην εποχή "κανονικότητας" (προσωπικά με ενθουσίασαν και ονομαστικές αναφορές στην παγκόσμια πραγματικότητα, με πρόσχημα τη δημοσιογραφική ιδιότητα των πρωταγωνιστών, η οποία κεντρίζει τον πιο αφυπνισμένο αναγνώστη να ερευνήσει κ να προβληματιστεί πολιτικά για το παγκόσμιο γίγνεσθαι).

               Οι χαρακτήρες σκιαγραφούνται σε βάθος κι οι αντιδράσεις τους είναι πλήρως τεκμηριωμένες, με αποτέλεσμα να γίνονται ψηφίδες ενός ολοκληρωμένου μωσαϊκού ερωτικής απελπισίας, έμπνευσης, οδύνης κι απώλειας.

Ο πυρετός της δόξας κι ο νοσηρός εγωισμός που συμπλέκεται με την απώτατη αυταπάρνηση σε ενα φρενήρες γαϊτανάκι παραφοράς.

Το αιώνιο δίλημμα Καριέρα ή έρωτας σε πρωτεϊκές μεταμορφώσεις από τον ανταγωνισμό ως την ηττοπάθεια κι από την αρπαγή ως την υπέρτατη θυσία.

Κι ύστερα υπεισέρχονται οι παράξενοι συμβολισμοί.

Το Μαύρο και -οχι το "ευθέως αντίθετό του, το "Άσπρο", όπως θα περίμενε κανείς- αλλά το Κόκκινο! 

Το Κόκκινο, που δεν υποδηλώνει την αθωότητα- κανείς δεν είναι αθώος τελικά εδώ! Το Κόκκινο συμπράττει με το Μαύρο σε ένα χαρτοπαίγνιο στημένο, μια ρουλέττα θανάσιμη , σηματοδοτώντας μιαν ιδιότυπη "συνενοχή" των δυο τους.

Μαζί Κόκκινο και Μαύρο συνθέτουν αξεδιάλυτα το πορτρέτο του σκότους, της αμαρτίας και του αίματος...

κάπου εκεί αναφύεται ένα μυστήριο δυσεπίλυτο, με την μπίλια της ενοχής να ταλαντεύεται σε ένα εκκρεμές που, αναποφάσιστο, αιωρείται πάνω από αυτό ακριβώς το τρίπτυχο του ολέθρου.

Σπάνια συναντά κανείς τόσο βαθιά ιχνηλατημένες τις σκοτεινές διαδρομές στην άβυσσο του ερωτικού πάθους όσο στον Μέντορα της Ειρήνης Βαρδάκη.

Μια σχέση που ξεκινά με τον υλιστικό κυνισμό της αποστεγνωμένης εποχής μας, για να εξορύξει σταδιακά το μάγμα που κοχλάζει απειλητικά στα έγκατα δύο ψυχών αλωμένων από έναν έρωτα αρρωστημένο μαζί και θεϊκό.

Έρωτα συνδημιουργό, έρωτα γιατρικό κι εξιλέωση.

Χωρία με τη γοτθική σκιά μιας "μποντλερικής συνομιλίας" με την κόλαση και τον θάνατο επιτείνουν τον σπαραγμό του έρωτα θυμίζοντας τα χορικά των Μεγάλων Τραγωδών της αρχαιότητας, όπου κι ανατέμνεται η ανθρώπινη ψυχή με τα ένοχα μυστικά της.

Η κορύφωση στον "Μέντορα Μου" έρχεται σε έναν φινάλε θεαματικά ανατρεπτικό- όσο και ταιριαστό στη φύση των δύο(?) πρωταγωνιστών όπως πολύ ανάγλυφα την έχει "οικοδομήσει" στη συνείδηση του αναγνώστη η Ειρήνη Βαρδάκη.

Το Κίνητρο και η Κατάληξη είναι από τα πιο αρτίως τεκμηριωμένα που εχω συναντήσει σε ανάλογες αστυνομικής υφής τραγωδίες.

Αν είχα κάτι να επισημάνω είναι πως κάπου στην πορεία προς τις τελευταίες σελίδες  ίσως ήθελα μια μεγαλύτερη διείσδυση σε μια πτυχή που μου φάνηκε πολύ βιαστικά δοσμένη, σε σχέση με το υπόλοιπο σύνολο. Πάντως οι τελευταίες γραμμές αποζημιώνουν, αφήνοντας ως απόηχο  τον σπαραγμό της αγάπης, διότι πάνω κι από τον γρίφο διακύβευμα είναι το πάθος.

          Σε κάθε περίπτωση, ο  πήχυς για τη συγγραφέα Ειρήνη Βαρδάκη έχει ανέβει πολύ ψηλά και τείνει να την εδραίωσει στον ευρύτερο χώρο του αστυνομικόυ μυστηρίου, αφήνοντας όμως τη χαρακτηριστική σφραγίδα του πάθους στις εμπνεύσεις της, που την κάνει να ξεχωρίζει, αφήνοντας ξεκάθαρα αναγνωρίσιμο ίχνος σε αυτήν την κατηγορία.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη επιτυχία για έναν συγγραφέα όταν πέρα από το να στήνει ενδιαφέρουσες ιστορίες, κατορθώνει-να παγιώσει μια ταυτότητα που σηματοδοτεί τη μοναδικότητά του στον χώρο δίχως όμως να επαναλαμβάνεται.

Να διαβάζεις το βιβλίο του και να αναγνωρίζεις μονομιάς την πένα του ανάμεσα σε δεκάδες άλλες.

Η Βαρδάκη το πετυχαίνει νομίζω με την ιδιαιτερότητα των συλλήψεών της , τη θεματολογική της κατεύθυνση και τον ιδιάζοντα τρόπο παρουσίασής τους, κι αυτό αποτελεί ένα ακόμη κερδισμένο συγγραφικό στοίχημα.

Αναμένω με αγωνία το νέο της βιβλίο ΖΩΝΗ 5...