Edna O' Brien , ΚΟΡΙΤΣΙ

                                                                                                    Edna O'Brien , Κορίτσι
                                                                                                                     Είδος Κοινωνικό

                                                    Βαθμολογία 8,5/10

Προσφάτως έλαβε χώρα μια σημαντική στιγμή για την Παγκόσμια Λογοτεχνία, καθώς η Ιρλανδή συγγραφέας ,Edna O' Brien Μικρές Κόκκινες Καρέκλες και το πρόσφατο "Κορίτσι"),

απέσπασε την υψηλότερη τιμητική διάκριση της Γαλλίας και χρίστηκε Ταξιάρχης του Γαλλικού Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών-  τίτλος που τής απονεμήθηκε από τη Γαλλίδα Υπουργό Πολιτισμού Roselyne Bachelot!

          Η βράβευση αυτή υπερβαίνει την "ατομική επιτυχία" και αποτελεί μικρή νίκη για την κοινωνική συνείδηση της Ευρώπης, διότι η 88χρονη πλέον O' Brien υπήρξε για πολλές δεκαετίες μια αληθινή επαναστάτρια κάνοντας τη γραφίδα της λάβαρο ενάντια στην καταπίεση, στην αδικία και στη βία, δίνοντας φωνή στην Καταπιεσμένη Γυναίκα ανά την Ιστορία.

 Η θεματολογία της Ο' Βrien δεν περιορίζεται στον συνήθη  εθνικό "εγωκεντρισμό" πολλών συγγραφέων, αλλά γίνεται οικουμενική γιατί  εξακτινώνεται γεωγραφικά,  όπου ο αιώνας της σπιλώθηκε από τις μεγαλύτερες ντροπές του Ανθρώπινου Πολιτισμού: Ο Πόλεμος και η καταπίεση της Γυναίκας:

Tα βιβλία της Edna O' Brien είναι... παγκόσμια, γιατί αγγίζουν όλο το φάσμα του παγκόσμιου σκηνικού κι όλα αποπνέουν μια διαχρονική αγωνία για τα μεγαλύτερα, τα πιο μαρτυρικά θύματα όλων των πολέμων: Τις Γυναίκες και τα παιδιά...

         Το 2014, ακούραστη πένα της ευαισθητοποιημένης Ιρλανδής  έκανε μια αιματηρή στάση στη Νιγηρία με το "Κορίτσι" της να γίνεται μάρτυρας απέναντι στη βαρβαρότητα της της εξτρεμιστικής ισλαμικής οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η 17χρονη Μάριαμ βλέπει την ξέγνοιαστη εφηβεία της στο αγαπημένο της σχολείο να ανατρέπεται βίαια όταν στελέχη της Μπόκο Χαράμ απήγαγαν εκείνη και αρκετές συμμαθήτριές της από το οικοτροφείο τους.

Η νεαρή μαθήτρια θα βιώσει ακραία βία σε μια αντρική κοινότητα που προπαρασκευάζει και συντηρεί πολεμιστές διαποτισμένους μίσος για τη Γυναίκα και τη χαρά.

Σε μια ατμόσφαιρα κτηνωδίας η νεαρή Μάριαμ θα πληρώσει το βαρύ τίμημα του "να εισαι γυναικα" σε μια φονταμενταλιστική κοινότητα αλλά θα καταφέρει να αποδράσει.

Εκεί όμως αρχίζει γι αυτήν μια νέα μάχη επανένταξης σε μια κοινωνία που την έχει στιγματίσει , γιατί έκανε το "έγκλημα" να επιστρέψει με "το παιδί του εχθρού"...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η Edna O Brien χρόνια τώρα δε διστάζει να φέρει στο προσκήνιο τερατώδη εγκλήματα πολέμου που στιγμάτισαν τη σύγχρονη Ιστορία του κόσμου, μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο , με τη σύγχρονη τεχνολογία και τη γνώση απλά να συμβάλλουν στον ολοκληρωτικό τους χαρακτήρα.

Αυτή τη φορά ακούραστη και γεμάτη πνευματικό σφρίγος εστιάζει στη φρικιαστική δράση της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπόκο Χαράμ.

Στο όνομα του Αλλάχ η Μπόκο Χαράμ προσπαθεί λυσσαλέα να εκριζώσει κάθε θύλακα δυτικότροπων ελευθεριών και κάθε διαφυγή γνώσης με τις γυναίκες στο άμεσο στόχαστρο, επιδιώκοντας να απλώσει τα φονταμενταλιστικά δεσμά σε όλη την κοινωνικοπολιτική ζωή της Νιγηρίας.

Στο πλαίσιο της τρομοκρατίας που σπέρνει σε όλη τη χώρα άντρες της φοβερής Μπόκο Χαράμ το 2014 απήγαγαν 270 μαθήτριες μέσα από το ίδιο τους το σχολείο  στην περιοχή Τσιμπόκ.

Αυτά τα άτυχα κορίτσια σύρθηκαν ως "σκλάβες" και όμηροι στο ρυπαρό στρατώνα τους, εκτεθειμένα στις δολοφονικές ορέξεις τους.

80 από αυτές απέδρασαν και 26 απελευθερώθηκαν μετά  από διαπραγματεύσεις με τη κυβέρνηση της Νιγηρίας και την καταβολή λύτρων

100 όμως μαθήτριες παραμένουν ακόμη σε αυτήν την αλγεινή αιχμαλωσία- γεγονός αδιανόητο για τον 21ο αιώνα...

Η Edna O Brien ταξίδεψε μέχρι τη Νιγηρία και μίλησε με διασωθείσες με θουκυδίδεια μέθοδο ανασύνθεσης της αλήθειας που θα αποτελούσε πρώτη ύλη για το συνταρακτικό της μυθιστόρημα.

Αυτές τις κοριτσίστικες μαρτυρίες από την φονταμενταλιστική κόλαση η Ιρλανδή συγγραφέας τις αποτύπωσε στο πρόσωπο της μυθοπλαστικής ηρωίδας Μαριαμ, που προέρχεται από προφανώς μια χριστιανική οικογένεια της Νιγηρίας και στο πρόσωπο της συνοψίζονται τα μαρτύρια πολλών από τις άτυχες μαθήτριες που απήγαγαν και βασάνισαν οι τζιχαντιστές...

Η τόλμη της Edna O; Brien επεκτείνεται όμως και σε κάτι πέρα από τον αυτονότητο αποτροπιασμό που προξενεί η απροσχημάτιστη βαρβαρότητα των φανατικών.

Για την ακρίβεια η συγγραφέας εστιάζει σε ένα ακόμη βουβό έγκλημα μεγαλύτερο ίσως κι από την προηγούμενη κτηνωδία:

Την τάση της κοινωνίας -ακόμη και αυτής που εμφορείται από αρχές προοδευτικές- να "θυματοποιεί" τα ίδια θύματα, μέσα από την καχυποψία, τον στιγματισμό την περιθωριοποίηση! Είναι θαρρείς και τα ίδια τα θύματα καλούνται να λογοδοτήσουν για το ακούσιο πάθος τους και μετατοπίζεται σε κείνους το φορτίο της ενοχής.

              Ηθικά θεωρώ το διακύβευμα του βιβλίου αξιέπαινο.

Τεχνικά υπάρχουν μια σημαντική αδυναμία: 

           Το βιβλίο "Κορίτσι" είναι μοιρασμένο σε δυο μέρη.

Το πρώτο περιγράφει την απαγωγή και τις συνθήκες αιχμαλωσίας και- παρότι κάποιες αναφορές-τω όντι- σοκάρουν -είναι αρκετά συμπυκνωμένος ο χρόνος στο στρατόπεδο. Υπήρξε μια σχετική "βιασύνη".

Έτσι, παρά τη γλαφυρότητα, ο αναγνώστης δεν προλαβαίνει να αφομοιωθεί βιωματικά τη φρίκη που διαβάζει, αφού η πλοκή την προσπερνά σχετικά σύντομα για να περάσει στα επόμενα οδυνηρά...

Ίσως χρειαζόταν να σταθεί περισσότερο η συγγραφέας στην καθ' εαυτή εμπειρία και να αναδείξει πιο σφαιρικά τους χαρακτήρες που πλαισίωναν την ηρωίδα.

Με την ίδια πάντως τα καταφέρνει καλά.

Το μεγαλύτερο του βιβλίου αφιερώνεται στην απόδραση της μαθήτριας και στον "γολγοθά" της επανένταξης σε μια κοινωνία εχθρική, υποκριτική και άβουλη στην αντιμετώπιση του κακού.  Μια κοινωνία συνένοχη.

Ένας προβληματισμός που δεν περιορίζεται στα εφιαλτικά δρώμενα της Νιγηρίας αλλά άπτεται της "κουλτουρας του βιασμού" που διέπει δυστυχώς και τις δυτικές κοινωνίες, διαιωνίζοντας άδικα την οδύνη των θυμάτων κακοποίησης.

Το "Κορίτισι είναι σίγουρο πιο συμπαγές σύνολο από το προηγούμενο έργο της O Brien "Μικρές Κόκκινες Καρέκλες" που αποτέλεσε ξεχωριστή έμπνευση δοσμένη όμως με μια αφαιρετικότητα  σχεδόν ποιητική που δυσχέραινε σίγουρα τον "αμύητο" στο ιστορικό του υπόβαθρο αναγνώστη.

            Από τα βιβλία που σμιλεύουν την κοινωνική ευαισθησία και την οικουμενική συνείδηση του αναγνώστη ,το "Κορίτσι" αξίζει να διαβαστεί από κάθε Έλληνα για την πρωτότυπη αλλά και τόσο επίκαιρη θεματολογία του.

           Η μεγάλη κυρία της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας κερδίζει ένα βραβείο στις ψυχές των αναγνωστών γιατί στην 9η(!) δεκαετία της ζωής της παραμένει σαλπίγκτρια της αλήθειας και της γυναικείας δικαίωσης!

ΒΟΥΛΑ ΜΑΣΤΟΡΗ, Η Τετραλογια της ΑΝΝΑΣ

                                                                                          Βούλα Μάστορη ,

Η Τετραλογία της Άννας(4 μυθιστορήματα)

                                                                                                                                     Είδος Κοινωνικό,Νεανικό 

                               

Η ΤΕΤΡΑΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΝΑ
Μέσα της δεκαετίας του 90, η πετυχημένη συγγραφέας Βούλα Μάστορη κέρδισε τις καρδιές του εφηβικού αναγνωστικού κοινού με μια σειρά κοριτσίστικων μυθιστορημάτων που είχαν τα συνδέει ένα κοινό νήμα:

Και τα τέσσερα έχουν στο επίκεντρο μια κοπελίτσα, την Αννα Ψάλτη, αρα "μοιραία" απευθύνονται κυρίως σε κοριτσίστικο κοινό, αφού στην παιδική και τη νεανική λογοτεχνία είναι συχνός αυτός ο διαχωρισμός...

Στην ουσία, τα τέσσερα βιβλία με την Άννα αποτέλεσαν για τη Βούλα Μάστορη μια αυτοβιογραφική επισκόπηση της δικής της εφηβείας μέσα στην πολυτάραχη Ελλάδα των μετεμφυλιακών πληγών και της Δικτατορίας...
             Τα δύο πρώτα βιβλία της άτυπης τετραλογίας διατηρούν έναν χαρακτήρα πιο ψυχογραφικό, καθώς ιχνηλατούν την εφηβεία μιας κοπελίτσας τα δίσεκτα χρόνια του 1960 των εκκολαπτόμενων κοινωνικών αλλαγών.
         Μια απελθούσα παιδικότητα και το Τραύμα της ωρίμανσης σε συνδυασμό με την υποτιμημένη θέση της Γυναίκας:
Το σώμα που αλλάζει κι οι απαιτήσεις ενός κοινωνικού περίγυρου, αρτηριοσκληρυντικού και άδικου για τη γυναίκα.

Τα πρώτα σκιρτήματα και οι εφηβικές εξιδανικεύσεις!

Μια πρωιούσα ερωτική απογοήτευση κι η πρώιμη ματαίωση σε ένα περιβάλλον αναδυόμενης αστυφιλίας. Ο έρωτας, με διάφορα πρόσωπα,ο αγαπημένος δάσκαλος, ο δειλός συμμαθητής, ο αέρινος συμφοιτητής...
        Τα 2 τελευταία βιβλία της τετραλογίας προσλαμβάνουν ενα πρόσημο σαφέστατα κοινωνικοπολιτικό.

Τώρα, οι αγωνίες της κεντρικής ηρωίδας αποδεσμεύονται από τον εγωκεντρικό μικρόκοσμο της έφηβης και επεκτείνονται στο πολιτικό πλαίσιο και τις πολυτάραχες εξελίξεις σε μια Ελλαδα, με τον διχασμό και τον αυταρχισμό των Ανακτόρων να την ταλανίζουν!

Τα δυο τελευταια βιβλία ενημερώνουν για σημαντικά στιγμιότυπα της Σύγχρονης Ιστορίας μας στρεφοντας τις νεαρές αναγνώστριες σε μια πρώιμη πολιτική αφύπνιση.

          Η Βούλα Μάστορη, ως νεανική συγγραφέας παίρνει τη σκυτάλη από τις προηγηθείσες συναδέλφους της που στιγμάτισαν την Πεζογραφία μας, απογειώνοντας το εφηβικό βιβλίο:

Ακολουθώντας τα χνάρια της Αλκης Ζέη ,της Ζωρζ Σαρρή και του Λουντέμη- ακόμη κι αν δεν φτάνει το συγγραφικό διαμέτρημα εκείνων- η Βούλα Μάστορη συμπλέκει την τρυφερή αφέλεια της έφηβης με την πρώιμη πολιτικοποίηση, στρέφοντας τις αναγνώστριες προς μια δημοκρατική και απερίφραστα προοδευτική κατεύθυνση...

Εκείνων το έργο κάλυπτε τα χρόνια του Μεταξά , την Κατοχή, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο, ενώ η πορεία της "Άννας" αφορά την αμέσως επόμενη περίοδο μετά τον Εμφύλιο  ως την Χούντα , κι ύστερα, τη Μεταπολίτευση, έχοντας σαφέστατη πολιτική θέση.

Τα 4 βιβλία με την Άννα έχουν μια μικρή αυτονομία, όμως είναι προτιμότερο να διαβαστούν και τα τέσσερα ώστε να ολοκληρωθεί το πορτρέτο της νεαρής ηρωίδας -και μάλιστα με τη σωστή σειρά.

Εκείνο που μπορεί να διαβαστεί μονο του και ξεχωρίζει από τα άλλα ειναι το "Κάτω Απ'την Καρδιά της"

ΑΝΝΑ#1 ΤΟ ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ 
Το πρωτο μερος της Τετραλογιας με την Αννα απο τη Βουλα Μαστορη.Το διαβασα λιγο μεγαλη- αρχες της Γ Γυμνασιου- γιατι ηθελα να γνωρισω καλυτερα την Αννα που ειχα αγαπησει απο τα βιβλια ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ , 1-1-4, κ ΚΑΤΩ ΑΠ'ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ κι ίσως ήταν λίγο αργά τότε:.

Το "Αυγουστιατικο Φεγγαρι" περιγραφει την παιδικη ηλικια της Αννας Ψάλτη , τις φιλιες της , το παιδικο της σκιρτημα και το τελευταιο καλοκαιρι του Δημοτικου, οταν ξεπροβαλλουν δειλα-δειλα τα σημαδια της ηβης- δηλαδη της "αμετακλητης εξωσης απο τον παραδεισο της παιδικης ηλικιας".

Ενέχει κάτι από την ξεγνοιασιά του "Θησαυρού της Βαγίας" ,και ιχνηλατεί την ελληνική επαρχία μέσα από 2 παιδικά μάτια ενός κοριτσιού με ιδιάζουσα ομορφιά.

Εκεί όπου η παραμικρή παρέκκλιση γινόταν αντικείμενο κουτσομπολιού.

Το "Αυγουστιατικο Φεγγάρι" πρέπει να διαβαστεί πρώτο και, κατ' εμε μέχρι τα 13, γιατί- αν προπορευτεί άλλο βιβλίο της σειράς με την Άννα, το "Φεγγάρι" θα χάσει κάθετι απο τη γοητεία του.
Εγω το διάβασα στα 14 μετά το "Γυμνάσιο" και μου φάνηκε λιγο" ξεπερασμενο" ", ουτε επεφυλασσε καποια συγκλονιστικη εξελιξη που θα το εκανε αξεχαστο στα ματια μου...

Εντουτοις, η ιστορια του ειναι αληθοφανεστατη και εξελισσεται με μια φυσικοτητα που σιγουρα θα αγγιξει με τροπο σχεδον βιωματικο κοριτσια μικροτερης ηλικιας απο αυτην που το διαβασα εγω:
Συγκεκριμενα, θεωρω το ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ενα εξαιρετικο αναγνωσμα για κοριτσια απο την Ε Δημοτικου ως περιπου την Α Γυμνασιου, που θα αναγνωρισουν σε αυτο κατι απο τον εαυτο τους.
Στο βιβλιο αυτο οπως και ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ εκφραζονται με απενοχοποιητικο τροπο σκεψεις κι αγωνιες αναγνωρισιμες για το μεσο κοριτσι στην προεφηβεια κ την εναρξη των γυμνασιακων χρονων- ως προς τις σαρωτικες κι αγωνιωδεις αλλαγες που φερει η Εφηβεια.
Θεωρω δε το ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ιδανικη αρχη της Τετραλογιας με την Αννα, γιατι εν μερει εξηγει πολλα απο τον χαρακτηρα και τις αντιδρασεις της Αννας, οπως τα παρακολουθουμε στα υπολοιπα βιβλια της Βουλας Μαστορη με ηρωιδα εκεινη.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ (7,5/10)

ΑΝΝΑ #2. ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Το 2ο βιβλιο της ΤΕΤΡΑΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΝΑ απο τη ΒΟΥΛΑ ΜΑΣΤΟΡΗ συνιστα ενα απο κεινα τα μυθιστορηματα που τα χρονια που περασαν δεν καταφεραν να βγαλουν απο την καρδια μου.
Απο τα πρωτα βιβλια που σημαδεψαν την εφηβεια μου μετα απο προτροπη μιας φιλης (που μαλιστα εφερνε κ στο κοριτσι του εξωφυλλου)!
Το ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ειναι η πορεια ενηλικιωσης ενος κοριτσιου της επαρχιας του 60, της αγαπημενης πλεον και ατιθασης ΑΝΝΑΣ.
Τωρα η Άννα Ψάλτη, που τη γνωρίσαμε στο "Αυγουστιατικο Φεγγάρι" είναι πλεον μαθητρια Γυμνασιου και βλεπει την παιδικη ανεμελια να χανεται κατω απο τη σκια της γυναικειας ταυτοτητας και ενος ασφυκτικου εθιμοτυπικου πλαισιου για τη γυναικα...
Κι οσο οι παιδικοι φιλοι σκορπουν, μοναδικο αποκουμπι της ΑΝΝΑΣ θα γινει ενας συνεσταλμενος μαθητης με γενναια ψυχη και ο νεαρος φιλολογος της με τις σπανιες ευαισθησιες και μια προοδευτικη σκεψη που αγγιζει τις ψυχες των μαθητων του.
           Πρωτη φορα η Αννα θα αισθανθει την αιδω που επισειει η συνειδητοποιηση του Φυλου και η αναδυση του ερωτισμου.

ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ η Αννα που δεν ειναι πια ανεμελο παιδι, δοκιμαζει την οδυνη του Εκπτωτου πρωτοπλαστου απο την Αναμνηση του Παραδεισου...
Με κεντρικο αξονα, λοιπον, την τρυφερη -κι αγνη- σχεση της Αννας με τον οραματιστη φιλολογο της και πνευματικο της μεντορα, το βιβλιο σκιαγραφει τα βηματα μιας εφηβης προς τη συνειδητοποιηση του εαυτου της,
ξεμπροστιαζοντας συναμα οσα κρυβουν τα κλειστα στοματα κι η υποκριτικη ηθικολογια της επαρχιας.
         ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ιχνηλατειται η πρωτη αιχμηρη και δυσαρεστη επαφη της εφηβικης αθωοτητας
με τον απανθρωπο κι ενοχο κοσμο των ενηλικων...

Πίσω από το πρόσχημα της ενηλικίωσης θίγεται ένα θέμα σχεδόν ταμπού-ειδικά για την εποχή που γράφτηκε:

Πρόκειται για το κρίσιμο ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης όπως το συγκάλυπτε η ενοχική κοινωνία του 60 και τα κλειστά στόματα της επαρχίας.

Ευτυχώς όμως "στο Γυμνάσιο της Βούλας Μάστορη, επέρχεται μια ιδιότυπη κάθαρση που μας την στέρησε ένα άλλο πιο λυρικό μυθιστόρημα με παρόμοιο προβληματισμό, η ΑΣΤΡΑΔΕΝΗ της Ευγενίας Φακίνου...

Για τον λόγο αυτό πιστευω πως πρέπει να διαβαζεται απο ηλικίες 12 και άνω -κι όχι 9-12 όπως άστοχα προτείνεται απο την ένδειξη του οίκου.

Συγκινητικο, οδυνηρο και παραστατικο, λοιπόν, με έναν δάσκαλο υπόδειγμα το "Στο Γυμνάσιο", ειναι ενα βιβλιο που θα αγγιξει καθε εφηβη και που πολυ δυσκολα βγαζεις απο την καρδια σου.

(ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 9/10)

ΑΝΝΑ#3.  ΕΝΑ -ΕΝΑ -ΤΕΣΣΕΡΑ

Παμε στο τριτο βιβλιο με την ΑΝΝΑ της ΒΟΥΛΑΣ ΜΑΣΤΟΡΗ:

Τωρα, η ηρωιδα που αγαπησαμε στο ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ,ειναι μια νεαρη κοπελα.
Η ενηλικιωση τη βρισκει να εχει μετοικησει πια στην Αθηνα,
βιωνοντας τον ξεριζωμο απο τα χωματα που τη γεννησαν,
για να γευθει τα πρωτα ψηγματα της αστυφιλιας, όπως τα συναντήσαμε στη  Αστραδενή της Φακίνου που έχασε την ονειρική της Σύρο
Η Αθηνα του 60 ειναι ηδη ενα χωνευτηρι ονειρων και προσδοκιων
κι εκκολαπτει τις πολιτικες κρισεις που θα σημαδεψουν ολοκληρη την Ελλαδα.
Η ιστορια της Άννας μας κορυφωνεται στο θρυλικο Συλλαλητηριο του 1963

που εκαναν μαθητες κ φοιτητες
αντιδρωντας σφοδρα στην αυθαιρετη και ληστρικη πρωτοβουλια της ραδιουργας τοτε βασιλισσας Φρειδερικης
να υφαρπαξει το 9%του εθνικου προυπολογισμου για να στησει το ..." καρναβαλι" των Γαμων της ασχημης κορης της -
πριγκιπισσας Σοφιας- με τον Ισπανο βασιλια Χουαν Καρλος.
Οι μαθητες διεκδικουσαν, αντι για τις χλιδατες επιδειξεις της Αυλης, χρηματοδοτηση της Παιδειας με το συνθημα
"ΠΡΟΙΚΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΙ ΟΧΙ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ".
Το "1-1-4" ηταν το αλλο συνθημα αυτης της διαδηλωσης που επικαλειτο το τελευταιο συνταγματικο μας αρθρο, συμφωνα με το οποιο "Η τηρησις του Συνταγματος επαφιεται εις στον πατριωτισμο των Ελληνων"-
θελοντας ετσι να ξεσηκωσουν τον λαο να διεκδικησει τα δικαια του...Το "1-1-4", λοιπον, παρακολουθει την αφυπνιση της εφηβης Άννας και την πολιτικη της συνειδητοποιηση στην Αθηνα των μεγαλων ταραχων.
Η Βουλα Μαστορη απεδωσε ιδανικα την πολιτικη  ωρίμναση της Άννας- όταν και αρχισε να στεκεται κριτικα απεναντι σε οσα την περιεβαλλαν -εν προκειμενω απεναντι στον βασιλικο θεσμο και στην κοινωνική αδικία, καθώς και στις δυνάμεις του ολοκληρωτισμού που έζωναν την Ελλάδα..

Ειναι ξεκαθαρος αλλα τεκμηριωμενος ο πολιτικος προσανατολισμος του αναγνωσματος αυτου και κατ εμε στη σωστη κατευθυνση.

Συνάμα προβάλλει δειλα  η τάση της αστυφιλίας που ΄σαρωσε την Ελλαδα μας κατά τις τελεύταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα, ερημώνοντας την υπαιθρο και συμβάλλοντας στη γιγάντωση των πόλεων.
Το βιβλιο αυτο, λοιπόν δεν μπορει να διαβαστεί αυτόνομα αλλά καθαρα ως συνέχεια - τουλάχιστον από το βιβλίο που προηγειται ( Στο Γυμνάσιο) 

 Θα ηταν καλύτερ αν ειχε δωσει λιγο περισσοτερα στο κομματι του ερωτα που σημαδεψε την καρδια της Αννας, και που το διατρεχει αλλα δεν προσλαμβανει συμπαγη μορφη, ωστε να φερει σε καθε εφηβη την αναταση που περιμενε.
        Το θετικο ειναι πως με τετοια ομορφα και ανθρωπινα-βιβλια
η νεολαια εχει την ευκαιρια να μαθει ευληπτα κι ευχαριστα καποια σημαντικα ιστορικα γεγονοτα, που αποσιωπωνται συνηθως απο τη σχολικη υλη,
οπως η συγκρουση για το Πολιτειακο, η πολιτικη ασταθεια της δεκαετιας του 60, και η ολεθρια επιδραση των Ανακτορων στη πολιτικη ζωη μιας Ελλαδας ακομη χαινουσας...

Και μέσα σε όλα αυτά ένας έρωτας παράξενος, άπιαστος, που δίνει φτερά στα όνειρα...

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ (8/10)

ΑΝΝΑ#4. ΚΑΤΩ ΑΠ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ

Το τέταρτο βιβλίο με την Άννα, ειναι το "Κάτω απ την Καρδιά Της" :

Η ιδανική κορύφωση κι επίλογος της ιστορίας αυτης. 

Η δικτατορία της 21ης Απριλίου βρίσκει την Άννα Ψάλτη σε καταστη εγκυμοσύνης.

Είναι, πλέον, παντρεμένη με τον Πάνο, έναν άντρα 20 χρόνια μεγαλύτερό της,

Ζει στο μεγαλοαστικό σπίτι του μαζί με τον πρωτότοκο γιο τους τον Νικόλα, τον γιο του αντρα της από τον πρώτο γάμο του, κάτω από την αυταρχική αδελφή του άντρα της.

Το έμβρυο που περιμένει αναλαμβάνει με την αθωότητά του να μάς αφηγηθεί το χρονικό της Δικτατορίας μέσα από ένα πρίσμα αθωότητας , εσκεμμένης αφέλειας και υποδόριας ειρωνείας.

Ένα έμβρυο που αρνείται να γεννηθεί στον αντιδημοκρατικό κόσμο της Στρατοκρατίας και με αγωνία αναμένει μέσα από τον επώδυνο αγωνα του λαού μας να γεννηθεί μαζί με την  Ελευθερία...

              Αυτό το τέταρτο βιβλίο με την Άννα ανεβάζει τον πήχυ κι είναι ένα από τα πιο πρωτότυπα μυθιστορήματα που υπάρχουν στη νεανική Λογοτεχνία!

Το τέταρτο αυτό μέρος δεν περιορίζεται στον νεανικό χαρακτήρα ολόκληρης της σειράς με την ΑΝΝΑ, αλλά αποτελει ενα μυθιστόρημα πιο μεστό που ωριμάζει θαρρείς μαζί με την Άννα. 

Γραμμένο σε μια γλώσσα ρέουσα κι απολαυστική πρόκειται για ένα βιβλίο πλούσιο κι αξέχαστο ,όχι μόνο για μια έφηβη αναγνωστρια αλλά και για την ενήλικη ματιά.

Εδώ έχουμε την ιστορίας μιας ενήλικης κοπέλας και μητέρας που περιμένει να γεννήσει το δεύτερο παιδί της.

Είναι δηλαδή ένα πολιτικό μυθιστόρημα διατηρώντας μια τρυφερή χροιά, καθώς η συνθήκη της Κύησης εξυμνεί και το μεγαλείο της Μητρότητας...

Δευτερευόντως, προβάλλουν κι αλλα κοινωνικά ζητήματα όπως το διαζύγιο, και η διαχείριση ενός παιδιού πληγωμένου.

            Το έμβρυο- αφηγητής, που είναι αγόρι, γίνεται επόπτης και κριτής για όλα τα κακώς κείμενα γύρω του, σε μια κοινωνία φασιστική, υποκριτική κι εχθρική.

Ωριμάζει στη μήτρα μιας κοπελίτσας που δεν απελευθερώθηκε από το οιδιπόδειό της, γι 'αυτό παντρεύτηκε έναν γλυκό και προοδευτικό άντρα που υποκατέστησε τον πατέρα της.

Μια "Άννα" που αρνήθηκε να συμβιβαστεί και διατήρησε το φρόνημα της αντίστασης απέναντι  σε όλη την καταπίεση του οικογενειακού της περίγυρου αλλά και στον ολοκληρωτισμό της Χούντας με τον αυταρχισμό, τη λογoκρισία τις διώξεις και τα Βασανιστήρια, που θα κορυφωθούν  την τρομερή νύχτα της 17ης Νοέμβρη που θα βαφτεί με αίμα νεανικό...

Όταν αυτα συνθέτουν μια ηθογραφική επισκόπηση της πολυτάραχης εποχής.

Πιο σφαιρικό από τα "Γενέθλια" της Ζωρζ Σαρρή όπου επίσης παρακολουθούμε την περίοδο της Δικτατορίας μέσα από μια παιδούλα, το "Κατω Απ' την Καρδιά" της εξελίσσεται σε μια πολυπρόσωπη ιστορία. Μια πραγματικά καινοτόμα έμπνευση...

Στο "Κατω Απ την Καρδιά Της" έχουμε κάτι που δεν ξανασυνέβη στην Ελληνική Λογοτεχνία.

Ένα έμβρυο- αφηγητης σε μια υπερρεαλιστική παρέκβαση , αφού το έμβρυο δεν γεννιέται στους 9 μήνες. Ο συμβολισμός είναι ξεκάθαρος:

Η κύηση αυτή ταυτόχρονα με την ευλογία συμβολίζει το βάρος μιας δημοκρατίας που χάθηκε , και με αγωνία την περίμενε ο λαός...

Το πιο δυνατό μυθιστόρημα της σειράς με την Άννα-αλησμόνητο και διδακτικό.

Νομίζω θα εκτιμηθεί όσο του αξίζει σε ηλικίες απο 15 χρονών και πάνω...και θα μείνει έβνα αλησμόνητο ανάγνωσμα για την ελευθερία αλλά και το ιδανικίο της οικογένειας.

Υ. Γ. Θα ήθελα να σημειώσω πως ενώ τα εξώφυλλα των υπολοιπων βιβλίων της σειράς με την Άννα  διατηρήθηκαν ίδια κι απαράλλαχτα με αυτά της πρωτης έκδοσης, το εξώφυλλο στο "Κάτω Απ την Καρδιά της" άλλαξε ατυχως σε μια αχρωμη εκδοχή, αφού χαμογελαστή κοπελα στο εξώφυλλο,  ενστικτωδώς παραπέμπει σε ενα σύγχρονο αναγνωσμα για τα σημερινα προβληματα της εφηβειας, κι οχι σε ενα αναγνωσμα για παλαιοτερες εποχες και μια ηρωιδα στη φάση της μητρότητας

(Βαθμολογια 10/10)..

Αυτη ειναι η τετραλογία με την ΑνναΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ- ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ, 1-1-4 , ΚΑΤΩ ΑΠ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ

Μια υπέροχη σειρά νεανικών βιβλίων με γνώσεις Ιστορίας και μια αξιολάτρευτη Ελληνοπούλα της δεκαετίας του 60, που σημάδεψε αναγνωστικά τη δική μου εφηβεία και διατηρεί την εκκλιπούσα Βούλα Μάστορη βαθιά μες στην καρδιά μου!

                                                                         

.....
......

Emmanuel Pirot , Σημερα Ειμαστε Ζωντανοι

                                                                          Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί, Εμμανουέλ Πιρότ

                                            Είδος: Νεανικό Αντιπολεμικό 

                                          Βαθμολογία : 10/10

Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

Μετάφραση Καλοφωλιά Μυρτώ

Τιμή εκδότη 12,70ευρω ΤΙΜΗ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΠΑΤΑΚΗ 4,90!!! (ΣΤΟ ΛΙΝΚ)!!

Με 2 Βραβεια Edmée de la Rochefoucauld και Historia 2016 στη Γαλλία να το δικαιωνουν, το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" της Εμμανουέλ Πιρότ ανήκει στα πιο τρυφερά μυθιστορήματα για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, που μαλίστα φωτίζει μια ενδιαφέρουσα αλλα άγνωστη πτυχή του από το μέτωπο των Αρδενών και μια προσωπικότητα των SS  σχεδόν "μυθικη", τον δαιμόνιο Otto Scorzeny.

Ίσως το σαφέστερο και το πληρέστερο ανάμεσα σε άλλα όμοιά του το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" αναδεικνύει το δίπολο "Στρατιώτης - Κορίτσι", με την αγωνιώδη γοητεία του...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Τρίτος χειμώνας Κατοχής. Βρισκόμαστε σε ένα χωριό στις Αρδέννες. Δύο Γερμανοί πράκτορες με αμερικανική στολή έχουν ξετρυπώσει την τελευταία από μια ομάδα Εβραίων. Πρόκειται για μια 8χρονη Ρενέ, που τους την εμπιστεύεται ενας εφημέριος, παραπλανημένος από την αμερικάνικη στολή τους. Λίγο πριν την εκτελέσουν όμως, ο ένας, ο Ματίας, διστάζει μπροστά στην παιδική της αθωότητα. Αντιθέτως πυροβολεί τον συντροφό του και το σκάει με τη μικρή Εβραία.

Έκτοτε ξεκινά μια περιπλάνηση στους παγωμένους δρόμους του δάσους και της συνείδησης για τον Ματίας- με τη μικρή Ρενέ στην αγκαλιά του.

Μια πρωτόγνωρη αγάπη λιώνει τον πάγο του πολέμου και παλεύει με το καθήκον του στρατιώτη και το όραμα του Μεγάλου Ράιχ. 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Συγκινητικό, ενδιαφέρον και αγωνιώδες- από την αρχή ως το τέλος- το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" ανήκει σε κείνα τα βιβλια- γέφυρες ανάμεσα στους έφηβους και τους ενήλικες αναγνώστες, καθώς μπορεί άνετα να κατακτήσει και τις δυο ηλικιακές ομάδες.

Είναι ένα από τα μυθιστόρημα που δε χρειάζεται να "πείσουν" τον αναγνώστη, γιατί έχουν έχουν το ατού να αιχμαλωτίζουν αυτόματα την προσοχή του, καθώς η ακαταμάχητη δυναμική τους προκύπτει αυταπόδεικτα, από την αρχική τους έμπνευση: Όποια κι αν είναι η διαχείριση της πλοκής,  θέλεις οπωσδήποτε να  μάθεις τι θα συμβεί!

Θεματολογικά το "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί", έντάσσεται σε μια ιδιότυπη ομάδα βιβλίων που κομίζουν το αντιπολεμικό τους μήνυμα μέσα από μιαν αυτονότητη -σχεδόν αρχέγονη- συγκίνηση, όπως αυτή προκύπτει από αρχέτυπα αθωότητας αδιαπραγμάτευτης κι από τους πιο αγνούς δεσμούς που μπορεί να υπάρξουν- είτε πρόκειται για παιδική φιλία, είτε για δεσμούς ανθρώπων και ζώων , είτε για την πατρική στοργή.

Το δίπολο σαφές και απόλυτο: ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΚΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙ.

Ένας ενήλικας Γερμανός και μια Εβραιοπούλα! Από τη μια το σύμβολο της Ισχύος και της Φαυλότητας κι από την άλλη το σύμβολο της Αγνότητας, το αιώνιο Θύμα στην Παγκόσμια Ιστορία.

Ο Ματτίας είναι ένας 35χρονος SS Γερμανός με παρελθόν συναρπαστικό και ομιχλώδες, όπως ο μέντοράς του, ο θρυλικός Όττο Σκορτσένυ, με το περιβόητο σημαδι που του άφησε στο πρόσωπο το παρελθόν του στην ξιφασκία. Ο Σκορτσένι από τη Luftwaffe μετατέθηκε στα Waffen SS Έχει πολεμήσει σε Βέλγιο, Ολλανδία και Γιουγκοσλαβία όπου αιχμαλώτισε 60 Σέρβους... Έκανε απόπειρα εναντίον του Τίτο αλλά έπιασε όμηρο τον γιο του Ουγγρου Χόρτυ για να αποτραπεί συνθηκολόγηση. 

Έμεινε γνωστός όμως για την τρομερή προβοκάτσια όταν έντυσε με αμερικάνικες στολες μερικούς επίλεκτους κατά τη Μάχη των Αρδεννών φέρνοντας σύγχυση στις γερμανικές γραμμές... Εδώ διασταυρώνεται με τον ήρωα του μυθιστορήματος.

Συμμετείχε στην Επιχείρηση Δρυς κατα την οποία ο Χίτλερ βοήθησε τον Μουσσολίνι να διαφύγει μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας(1943) 

Ο Σκορτσένι συνελήφθη αλλά απέδρασε και μεταπολεμικά συνδέθηκε με την επιχείρηση Odessa (βοήθεια σε επικηρυγμένους SS εγκληματίες)ενώ γνώρισε τους Nάσσερ και Περόν.

Αν και η Pirot δεν εκμεταλλεύεται επαρκώς το συγγραφικό πλεονέκτημα από μια τόσο ξεχωριστή προσωπικότητα των ναζί, η σκιά του δαιμόνιου Skorzeny πλανάται σε όλο το μυθιστόρημα πάνω στην ανεξιχνίαστη ψυχή του σκοτεινού Ματτίας που συνιστά ένα περιπετειώδες alter ego του γνωστού ναζί στο βιβλίο της Pirot.

Η ψυχή του Ματίας με τις αντιφάσεις της σκιαγραφείται ακροθιγώς αλλά όχι πλήρως.

Οι αποφάσεις του αναδεικνύονται απο τις ανατρεπτικές του αντιδράσεις κι οχι απο την ψυχική του διαδρομή.

Στον αντίποδα αυτού του παράξενου στρατιώτη έρχεται μια μικρούλα, η "Ρενέ" που "έκανε το έγκλημα" να γεννηθεί Εβραία την εποχή κυριαρχίας του Ράιχ.

         Κατά τη διάρκεια της Μάχης των Αρδεννών θα τη συναντήσει ο Ματτίας και η ματιά της θα αφυπνίσει την πιο τρυφερή γωνιά της καρδιάς του. 

Έκτοτε ο σκληροτράχηλος Γερμανός θα ξεκινήσει εναν  αγώνα να σώσει τη μικρή Εβραία μέσα στο χιονισμένο τοπίο μιας αδυσώπητης μάχης.

Έτσι εξελίσσεται μια ιστορία δρόμου με ενα ορφανό , περιπλανώμενο κοριτσάκι κάτω απο την κυριαρχία και τη βλοσυρή θλίψη ενός αυστηρού μα στοργικού συνοδού.

Το μοτίβο αυτό το συνατήσαμε και στο έργο του Γκαμπριελ Σάβιτ "Η Άννα Κι ο Χελιδονάνθρωπος", με την Πολωνοεβραία Άννα στη δικαιοδοσία ενός ακατανόητου φυγά, μέσα στην κόλαση του Ανατολικού Μέτωπου, ενώ μια περιπλανώμενη Εβραιοπούλα είχαμε πρωταγωνίστρια και στο χιονισμένο οδοιπορικό διάσωσης δυο αλόγων Πιτσέρκσι στα "Άλογα Του Χειμώνα" από τον ανεπανάληπτο  Filip Kerr...

           Στο "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοί" το ανάλογο οδοιπορικό προσλαμβάνει ένα σαφές περίγραμμα σε σχέση με τα άλλα αντίστοιχα- κι από ιστορικής πλευράς (αφού αφορά σε συγκεκριμένο επεισόδιο του Πολέμου) αλλά και ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων.

Αναπτύσσεται και εδώ η πατρική τρυφερότητα που μου έφερε στο μυαλό την ιδιότυπη και τόσο τρυφερή συνύπαρξη του Αετού και της μικρής Ελένης στο διήγημα του Μπάμπη Τσικληρόπουλου "Ο Αετός Που Δάκρυζε"- μονάχα που εδώ χαρακτηρίζεται κι από αληθοφάνεια, προσλαμβάνοντας και μια ψυχαναλυτική χροιά με ψήγματα οιδιποδειακών συναισθημάτων να αναφύονται αιφνιδίως.

Το σχετικά μικρό μέγεθος του μυθιστορήματος και η παράξενα ταξιδιάρικη διάθεσή του προσιδιάζουν σε εφηβικό ανάγνωσμα κι όχι σε ένα πλήρες μυθιστόρημα- παρόλο το ιστορικό του υποβαθρο που απαιτεί γνώσεις πιο εξειδικευμένες.

Χωροχρονικά το "Σημερα Ειμαστε Ζωντανοί" τέμνεται ιστοριογραφικά με τον νεανικό "Εχθρό" του Riordan, όπου μια γαλλική οικογένεια περιθάλπει ταυτόχρονα έναν Βρετανό κι έναν Γερμανό τραυματία ,σε μια επικίνδυνη συνύπαρξη ερήμην τους... 

Και στα δυο αυτά νεανικά βιβλια, το αιτημα της συναδέλφωσης των λαών προβάλλει σπαρακτικό μέσα από τη "χειμαζόμενη νιότη" και τα ευγενεστερα ανθρωπιστικά ιδεώδη... 

 Στο "Σήμερα Είμαστε Ζωντανοι" υπάρχει πυκνότητα εξελίξεων κι η αγωνία παραμένει αμείωτη   πορεία των ηρώων κλείνει με πειστικό αν και κάπως απότομο τρόπο τον κύκλο της. Υπάρχει δηλαδή μια λίγο βεβιασμένη μετάβαση στην κατάληξη.

          Στην τελευταια , ωστόσο,σελίδα ανατέλλει η ελπίδα με την ίδια διάθεση που άνθισε στα κοντυλογραμμενα χείλη της Βιβιαν Λι όταν ως Scarlett o Hara-καθημαγμένη πια- προσέβλεπε στην Τάρα με την αποστρόφή

"After all tomorrow, it will be another day"...

Ένα από τα πιο περιεκτικά μυθιστορήματα με ατόφιο το αντιπολεμικό μήνυμα ,ύμνος στην επιβίωση με όπλο την ανθρωπιά.

Φαίδων Κυριακού, Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου

                                                                 Η Γκιλοτίνα του Ναυπλίου, Φαίδων Κυριακού

                                      Είδος Ιστορικό Δράμα

                                      Βαθμολογία: 10/10!!!!!

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ
Έτος έκδοσης: 2020
ISBN: 978-960-04-5122-1
ΣΕΛ.: 480

Όσοι αγάπησαν το Βιβλίο μέσα από θρυλικά έργα μέγιστων πεζογράφων όπως ο Καραγάτσης, ο Λουντέμης, ο Θεοτόκης και άλλοι, ίσως αναρωτιούνται "αν στην εποχή μας μπορεί να υπάρξει αντάξια λογοτεχνική συνέχεια".
Σήμερα , πάντως, πιστέυω πως πλάι στους τελευταίους πια κρίκους αυτής της λαμπερής λογοτεχνικής αλυσίδας των μεγάλων Καλπούζο και Ζουργό αξίζει να προστεθεί ένα ακόμη ελπιδφόρο όνομα. Αυτό του 30χρονου συγγραφέα Φαίδωνα Κυριακού!
             Είναι όμως αλήθεια: Σήμερα δε συζητάμε για ένα "απλά καλό βιβλίο του συρμού".Έδώ έχουμε να κάνουμε με ένα ατόφιο λογοτεχνικό διαμάντι! Ένα αριστούργημα που μπορεί να σταθεί στο ύψος πολύ σημαντικών έργων του χθες!

"Υπερβολή"; Κι ομως!
Το ιστορικό μυθιστόρημα του νεοεμφανιζόμενου(στη Λογοτεχνία Ενηλίκων) συγγραφέα, Φαίδωνα Κυριακού, "Η Γκιλοτίνα Του Ναυπλίου", δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τις υψηλές αρετές των Μεγάλων Βιβλίων του παρελθόντος που ανέδειξαν ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ηθικές συγκρούσεις και σημαντικά στιγμιότυπα της Ιστορίας μας...
Όλα αυτά στη "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" αναπτύσσονται μέσα από μια συναρπαστική ιστορία που τιμά ιδανικά και τη φετινή επέτειο των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821!!!

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1872. Στις φυλακές Ναυπλίου συναντιούνται δυο θανατοποινίτες, ο 70χρονος Παρί Πρεβώ "από τη Γαλλία" και ο 50χρονος Λιανός με την ανεξιχνίαστη καταγωγή. Παρατηρητικός κι επικοινωνιακός ο Παρί, λιγομίλητος και εσωστρεφής ο Λιανός. Μέσα στο ασφυκτικό, ρυπαρό και ανήλιαγο κελί τους, μπροστά στους άλλους επιζωίτες και κάτω από την αναμονή του δήμιου θα ανθίσει μια αντρική ιδιότυπη φιλία.

Από τη Χίο της μαστίχας και της σφαγής, τη Μακεδονία και την άνυδρη γη Αττικής- μέχρι τη Μήλο και τα λαμπερά σαλόνια των φιλελλήνων και τη λαμπερή Γαλλία δυο ετερόκλητες ζωές θα συναντηθούν στον τόπο του θανάτου και στο σπαρακτικό τους αίτημα για κάθαρση.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Η "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" του Φαίδωνα Κυριακού αποτελεί ένα από τα πληρέστερα και ομορφότερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει στη ζωή μου! 

          Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα που συνδυάζει ιστορική γνώση, βαθύ συναίσθημα, και προβληματισμούς φιλοσοφικής διάθεσης, τα οποία δεν "εκβιάζονται" με φτηνά τεχνάσματα, αλλά κυριεύει τον αναγνώστη όσο ξετυλίγεται η πλοκή κι αποκαλύπτονται οι αλήθειες των δύο ηρώων... 

           "Η Γκιλοτίνα Του Ναυπλίου" κερδίζει, ένα- ένα, όλα τα στοιχήματα ενός άρτιου ιστορικού μυθιστορήματος  αποφεύγοντας τις παγίδες σε όλα τα επίπεδα για να προσφέρει στον αναγνώστη τα υλικά μιας αξέχαστης αναγνωστικής εμπειρίας : Πρωτοτυπία, καλοδουλεμένους Χαρακτήρες, Ιστορική Εγκυρότητα, Συναισθηματικό Βάθος, Ανατρεπτική έκβαση, ανώτερους στοχασμούς, μηνύματα ζωής!

Με γλώσσα δουλεμένη αλλά όχι πολύπλοκη και με ροή αβίαστη, διατηρεί μια ιδανική ισορροπία ανάμεσα στον ιστορικό ,τον κοινωνικό και τον ψυχογραφικό χαρακτήρα που απαιτεί η πλοκή του, που διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον μας.

Το αρχικό εύρημα είναι αγωνιώδες και αρπάζει τον αναγνώστη κατευθείαν σε ένα ταξίδι στον Χρόνο και την ανθρώπινη ψυχή, παρέα με δυο Μελλοθανάτους!

Από' κει και πέρα η εξέλιξη είναι συναρπαστική.

     Τα ιστορικά στοιχεία είναι τόσο αρμονικά και δικαιολογημένα ενσωματωμένα στην πλοκή, ώστε συνθέτουν ένα μοναδικά ομοιογενές κράμα όπου συνυπάρχουν αξεδιάλυτα ιστορικά πρόσωπα και επινοημένοι χαρακτήρες χωρίς να ξεκρίνεις την αλήθεια από τη μυθοπλασία!

 Σε αυτό συμβάλλει αποφασιστικά η αληθοφάνεια των χαρακτήρων που έχουν ιχνηλατηθεί υποδειγματικά μέσα από μια άρτια σκηνοθετημένη πλοκή και την εναλλαγή προσώπων σε δυο παράλληλους βίους. Ένα "παιχνίδι" εξομολόγησης και μνήμης, που καταπολεμά την αγωνία του παρόντος και την ανία του ανήλιαγου κελιού αποκαλύπτει κλιμακωτά την αλήθεια, σαν παζλ.
Έχουμε δεξιοτεχνική διαχείριση της διαφορετικής οπτικής των 2 αφηγητών που δεν είναι προσχηματική, αλλά υπακούει αυστηρά στους μοιραίους γνωστικούς περιορισμούς κάθε προσώπου, όπως είχε γίνει αρχετυπικά στα Wathering Heights κι άλλα έργα που δεν ακολούθησαν "το μοτίβο του "συγγραφέα παντεπόπτη".

          Σκηνικό δράσης στη "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" είναι το πετρώδες τοπίο του Παλαμηδίου, με φόβητρο τις φυλακές στο Μπούρτζι 

και μια σκιά πάνω από τα κεφάλια των πρωταγωνιστών, ρυθμιστή του πεπρωμένου:

           Πρόκειται για τη διαβόητη Λαιμητόμο που κατέφθασε στην Ελλάδα από τη Μασσαλία ως "αγγελιοφόρος τρόμου και θανάτου" σε έναν χαροκαμένο λαό που αποζητούσε ανάσες ζωής και δημιουργίας στο νέο κράτος του με τα ερείπια της Τουρκοκρατίας ακόμη να αχνίζουν!

Η Λαιμητόμος κατέφθασε ως εμπαιγμός στις φωτεινές προσδοκίες ενός λαού που αγωνιούσε για την ελευθερία του, ενώ οι Μεγάλες Δυνάμεις του έδωσαν οπισθοδρόμηση, φόβο και σκοτάδι, με μια αποικιοκρατικού τύπου απαξίωση...

Η "κουλτούρα της γκιλοτίνας", που ανακινεί ένστικτα μεσαιωνικά στις μάζες, σκιαγραφείται στα χρονογραφήματα της εποχής, και την έθιξε απολαυστικά η ευφυώς πολιτικοποιημένη πένα του θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη στο θρυλικό "Μεγάλο Μας Τσίρκο" δια στόματος Καζάκου- Καρέζη- Ξυλούρη:

Αυτη η εφιαλτική πραγματικότητα στο βιβλίο προσωποποιείται μέσα από τους δυο πρωταγωνιστές του που καλούνται να διαχειριστούν την αναμονή της εκτέλεσης τους. Κάτω από αυτό το πέπλο του κοινωνικού ζόφου και του επαπειλούμενου θανάτου, ο συγγραφέας ανιχνεύει και τις οδυνηρές διαδρομές που διανύει η ψυχή ενός μελλοθανάτου μέχρι να έρθει αντιμέτωπη με την ακαριαία "λάμψη" της θανατηφόρας λεπίδας!

Έχει ενδιαφέρον το σημείο τομής των δυο αντίθετων χαρακτήρων απέναντι στην έσχατη ποινή.

Αυτή η λαιμητόμος είναι το συνδετικό νήμα που ενώνει δυο πορείες τοσο διαφορετικές αλλά τελικά ισότιμα καταδικασμένς κατω από τον νόμο των ανθρώπων, αλλα και αυτόν της θνητότητας! Σε αυτό το κομμάτι συναντάμε σκηνές που θύμιζουν την περίπτωση των Κβάγκελ στο "Βερολίνο" του Hans Fallada...

Το δράμα μιας επερχόμενης εκτέλεσης είχε απασχολήσει από άλλη οπτική τον Νίκο Φαρούπο στον αριστουργηματικό "Δήμιο", που αποτέλεσε ένα μυστήριο εποχής με βαθιά ενδοσκοπική ματιά και ηθικές προεκτάσεις, διερευνώντας τον πιο αμφιλεγόμενο πόλο από το σχήμα "Δικαστής- Μελλοθάνατος- Εκτελεστής", τον δήμιο, με  σπαρακτικό βάθος ψυχής, και μια ιδιότυπη θρησκευτικότητα...

Ο Κυριακού σε μια ακούσια συμπληρωματικότητα προς τον "Δήμιο" του Φαρούπου, προσεγγίζει τους άλλους δυο πόλους του "σχήματος"- απροσδόκητα, ευφάνταστα:

           Η "Γκιλοτίνα" του Κυριακού είναι ένα πολυπρόσωπο κοινωνικό δράμα, το οποίο - σε σχέση με το δράμα του Φαρούπου- εκτείνεται χωροχρονικά, καθώς μέσα από τους δυο ήρωές του, "αγκαλιάζει" τα χρόνια της Επανάστασης και τις πρώτες δεκαετίες του Νεοελληνικού Κράτους με όλες του τις παθογένειες και τη θνησιγενή εξάρτησή του από τα ξένα συμφέροντα. Η εναλλαγή παρόντος με τις αναδρομές στο παρελθον των ηρώων προσφέρει μια επισκόπηση σημαντικών σταθμών της εποχής τους υπό διαφοροποιημένο πρίσμα που διευρύνει και τεκμηριώνει πλήρως τον θεματολογικά ορίζοντα του βιβλίου.

Ο Φαίδων Κυριακού κατορθώνει να αναδείξει πολλές  πλευρές της ελληνικής πραγματικότητας και στο εσωτερικό της χώρας και εκτός αυτης. Αξιοσημείωτο είναι πως- ίσως και άθελά του- φώτισε  ως και τη σκληρότητα του βασιλικού θεσμού μαζί με τον βαθιά αντιλαϊκό του χαρακτήρα, που τόσο λάβωσε την ελληνική πραγματικότητα...

Παρούσα είναι όμως και άλλη μια άγνωστη πτυχή αυτή της Τέχνης αλλά και η μοίρα των αρχαιοτήτων επί Οθωμανικής κυριαρχίας .Παραμερίζοντας τη συζητημένη περίπτωση του "ληστή" Έλγιν, που λάβωσε βάναυσα το αέτωμα του Παρθενώνα, ο συγγραφέας εστιάζει σε μια περίπτωση εξίσου γοητευτική, που κατορθώνει να αναχθεί και σε σύμβολο έρωτα, προοικονομώντας μια ρομαντική εξέλιξη...

Επιπλέον, ο αναγνώστης παρακολουθεί την ανάδυση του φιλελληνισμού μέσα από την ισχύ της Τέχνης που αφυπνίζει συνειδήσειςΟ νεαρός συγγραφέας κατορθώνει να ανιχνεύσει το παρασκήνιο των συσχετισμών που μετέστρεψαν τη στάση της Ευρώπης απέναντι στο Ελληνικό Ζήτημα ! 

Το βιβλίο αυτό όμως δε χάνει ποτέ τον ανθρωποκεντρικό του χαρακτήρα, αφού προκρίνει τις προσωπικότητες των ηρώων του του και μέσα από τη διαδρομή τους ξετυλίγονται και όλα τα στιγμιότυπα Ιστορίας. Στις σελίδες της "Γκιλοτίνας" ψυχογραφείται υποδειγματικά η απώλεια, η μοναχικότητα, και η εξαχρείωση που μπορούν να επιφέρουν στην ψυχή με όρους αριστοτελικού θηρίου, όταν διακύβευμα είναι η επιβίωση μέρα με τη μέρα. Μια ύπαρξη που αναδεικνύει το ερώτημα τι μπορεί να διασωθεί από την ανθρωπιά σε συνθήκες ύστατης εξαθλίωσης!

Με περισσή ωριμότητα, όμως, ο νεαρός συγγραφέας κατορθώνει να αφουγκραστεί και τους παλμούς μιας πατρικής καρδιάς που δονείται από αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα ανταγωνισμού, ενοχής και νοσταλγίας  για να βιώσει την ύψιστη αγάπη προς τον γιο.

Το στρες της απερχόμενης γενιάς κόντρα στην επέλαση της επόμενης, οι εύθραυστες ισορροπίες της οικογενειακής ζωής, η εξιδανίκευση της πατρίδας που αφήνουμε πίσω, ενώ τη θέση της σε όλα βρίσκει και η Γυναίκα, σε πολλαπλούς ρόλους:

Kκάθε πτυχή της ανθρώπινης προσωπικότητας βρίσκει χώρο να εκφραστεί μέσα από την ευρηματική πλοκή που έστησε ο Φαίδω Κυριακού- με τον επερχόμενο θάνατο όμως διαρκή υπόμνηση -ως ιντερμέντζο θλιβερό ανάμεσα στις αναδρομές..

Κάτω, όμως, από αυτήν την αγωνία της εκτέλεσης ορθώνεται τελικά, μια σωκρατικού τύπου αυτοκριτική, ενώ η φιλία ανάγεται σε πρόκληση οριακή- ίσως και μεγαλύτερη από το ίδιο το ζήτημα του θανάτου... 

Το εκπληκτικό είναι πως όλα αυτά τα φαινομενικά παράταιρα πράγματα συνδέονται αριστοτεχνικά με έναν τρόπο απρόσμενο και πανέξυπνο που μας αιφνιδιάζει για να μας οδηγήσει σε ένα φινάλε εκφραστικό που φέρνει την απαραίτητη κορύφωση!

            Και εκεί, στο μεταίχμιο του Ανθρώπινου Νόμου, στην Κόψη του Χρόνου, υπεισέρχεται η Μοίρα, η Νέμεση για να βάλει κάθετι στη θέση του- αδιάφορη για το ανθρώπινο δράμα.

Όλες τις θεμελιώδεις εκφάνσεις της ανθρώπινης υπόστασης τις ανατέμνει, εν τέλει, αυτή η ιδιοφυής σύλληψη του Φαίδωνα Κυριακού για να κορυφωθεί σε μια απώτερη αναζήτηση της Αλήθειας, διερευνώντας και την ουσία της Ελευθερίας- με όρους βαθιά υπαρξιακούς!
        Απο τα ωραιότερα και πιο ενδιαφέροντα μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί ποτέ -ειδικά για την εποχή της Επανάστασης!

Η "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" από τον Φαίδωνα Κυριακού θα γίνει ένα "βιβλίο αναφοράς"!

Ένα βιβλίο που μπορεί να συναρπάσει μεγάλη ηλικιακή γκάμα- από εφήβους αναγνώστες μέχρι τον πιο απαιτητικό ενήλικα.

Αξίζει δικαιωματικά μια θέση στη βιβλιοθήκη καθενός και θα το πρότεινα ανεπιφύλακτα και για δραστηριότητες "Φιλαναγνωσίας" στις τελευτάιες τάξεις του Λύκειου.

        Κλείνω, λοιπόν, την "Γκιλοτίνα του Ναυπλίου" με δυσφορία που αναγκάζομαι να την αποχωριστώ και με μια αναρώτηση γεμάτη θαυμασμό:

             Αν στα μόλις 30 χρόνια της αυτή η πένα είναι σε θέση να δώσει κάτι τόσο ουσιαστικό, πολύπλευρο, ξεχωριστό και συγκινητικό, τότε τι μας επιφυλάσσει άραγε, η συγγραφική της συνέχεια, όταν η τριβή της με τον χρόνο και την πείρα τη μεστώσει περισσότερο;;;;;;;

Είναι προφανές πως ο Φαίδων Κυριακού εχει δυνατότητες να αποτελέσει κεφάλαιο για την Σύγχρονη Λογοτεχνία μας.

          Με αγωνία αναμένουμε να εξερευνήσουμε τους θησαυρούς αυτού της ελπιδοφόρας πένας που φέρει μια καλή μαγιά- όχι μόνο το δικό του ,αλλά και της Πεζογραφίας μας γενικότερα!

MARK TWAIN, Ο ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΞΕΝΟΣ

   Ο Μυστηριώδης Ξένος, Μαρκ Τουέην [ Τhe Mysterious Stranger ] Η.Π.Α.

                                 Κατηγορία: Κλασσική Λογοτεχνία

                                                                                       Είδος :Κοινωνικό Θρίλερ
                                                                                         Βαθμολογία: 9/10(κάθε βιβλίο αξιολογείται αυστηρά με γνώμονα την κατηγορία του )

        Σελίδες : 143

Μετάφραση: Ρένα Χατχούτ

Εκδόσεις:      Γράμματα

       Τιμή :      6,50ευρώ

ΘΕΤΙΚΑ: Περιεκτικό, συνδυασμός σάτιρας και φιλοσοφικών στοχασμών, ανατρεπτικό φινάλε

ΑΡΝΗΤΙΚΑ: Απλοϊκότητα, βραχυλογικοί προβληματισμοί πάνω σε πολύπλοκα ζητήματα, έλλειψη εμβάθυνσης.

Έίναι γνωστός για το κλασσικό παιδικό μυθιστόρημα τον Τομ Σόγιερ και τον ιδιαίτερο Χακ Φιν, ωστόσο υπάρχει και το άλλο πρόσωπο του αγαπημένου Μαρκ Τουέιν.

Παράλληλα με την περιπετειώδη παιδική αθωότητα που συναντήσαμε σε βιβλία του που σημάδεψαν την παιδική ηλικία για πολλές γενιές αναγνωστών, η γραφή του διαθέτει την τόλμη να στηλιτεύσει την τρέχουσα ηθική και να χλευάσει τον ανθρώπινο Πολιτισμό , ασκώντας κριτική στην Εκκλησία και την Πολιτική Εξουσία με τρόπο μεταφορικό και χιούμορ καυστικό γι αυτό και πικρά ακαταμάχητο.

Το έπραξε στο "This is Man", στα "Ημερολόγιο της Εύας" και -πιο τελειοποιημένα- στην ολιγοσέλιδη νουβέλα του

"Ο Μυστηριώδης Ξένος"

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

1590, Μεσαίωνας, λίγα χρόνια μετά την πολιορκία της Βιέννης: Ο νεαρός Τιοντόρ ζει σε ένα τυπικό χωριό της Αυστρίας -φέουδο ενός πρίγκιπα. Πρόκειται για το Έζελντορφ της Αυστρίας.
Μέσα στη μικροκοινωνία της υπάιθρου, με τις δεισιδαιμονίες και τις δοξασίες συναντούμε τυπικές φιγούρες:
Τον τοπικό δικαστή, τον αστρολόγο με την ιδιότυπη εξουσία του μεταφυσικού , τον αυστηρό επίσκοπο Άντολφ ως εκπρόσωπο του Θεού, και έναν ιερέα που τόλμησε να κηρύξει την αγάπη και να πολεμήσει τη δολιότητα του αστρολόγου με αποτέλεσμα να καθαιρεθεί και να καταδικαστεί στην κοινωνική περιφρόνηση και την ενδεία μαζί με τον όμορφη κόρη του τη Μαργκέτ.
Όλα αυτά τα παρατηρεί ο νεαρός Τίοντορ με την παρέα του τον Νικόλα και τον Σέπι.
Η καθημερινότητα του Έζελντορφ της Αυστρίας διαταράσσεται από έναν μυστηριώδη επισκέπτη, που προσεγγίζει τα 3 παιδιά:
Ένας εξαίσιος νεαρός με εκπληκτικές ικανότητες που τους συστήνεται ως Φίλιπ Τράουμ αλλά είναι εμφανές πως κρύβει κάτι πολύ βαθύτερο. Σταδιακά τους αποκαλύπτει πως είναι ο ίδιος ο Σατανάς και τους οδηγεί σε μια πνευματική και ψυχική πορόκληση πρωτόγνωρη:

Ο νεοφερμένος με τις εκπληκτικές δυνάμεις του ανατρέπει όλες τις ισορροπίες, θέτοντας σε αμφισβήτηση την Πίστη και την ψυχαναγκαστική Ηθική που αποδεικνύεται σαθρή και μακρυά από κάθε ανθρωπισμό.
Ο παράξενος άντρας σεργιανά τους τρεις νεαρούς σε οδυνηρές αλήθειες της ζωής όπου η Γνώση αποδεικνύεται Μωρία και το Άδικο Ευσπλαχνία...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ο "Μυστηριώδης Ξένος" του Αμερικάνου Μαρκ Τουέην είναι ένα από τα πιο απρόσμενα κι ακαριαία βιβλία που διάβασα ποτέ μου.

Σύντομο (μόλις 143 αραιογραμμένες σελίδες), με γρήγορη ροή και χαρακτήρες διακριτούς.

Ο αφελής νεαρός που πρωτοψηλαφεί την "εξωτερική πραγματικότητα βαίνοντας προς τη νεανική ηλικία.

Η αδικημένη κόρη, που αποζητά τη δικαίωση στην αγάπη ο φαύλος εκμεταλλευτής, ο άτεγκτος εξουσιαστής, ο φαρισαϊσμός του κοινωνικού περίγυρου που συντηρέι το αδικο

 και στη μέση, ως παρατηρητής, ο "Πειρασμός", που προκαλεί τους ανθρώπους να κοιτούν πέρα από όσα βλέπουν.

Άλλοι τον αποκαλούν Σατανά. Άλλοι "Καρπό" .Άλλοι Νου. Άλλοι "Ελευθερία"...

Το σίγουρο είμαι πως μετά το πέρασμά του κανείς δε θα είναι πια ο ίδιος γιατί όλοι θα έχουν την ενοχή της Επίγνωσης!!!

          Αυτός είναι ο "Μυστηριώδης Ξένος" :

Μια νουβέλα φιλοσοφική, διαποτισμένη με ένα σκοτεινό χιούμορ που διακωμωδεί τρυφερά την υπαρξιακή αγωνία που ο Άνθρωπος πασχίζει να καθησυχάσει δια μέσου της θρησκείας ,για να... καταφέρει μονάχα να την "αντικαταστήσει" με τη "δυναστεία" της προαιώνιας ενοχής και έναν Θεό φόβητρο!

Συνάμα επιχειρείται μια σχεδόν αφαιρετική αποτίμηση του Ανθρώπινου Πολιτισμού κι αμφισβήτηση των αξιών που συχνά έγιναν πρόσχημα Πολέμων και βαρβαρότητας. 
      Με συγγραφική αποκοτιά ο Μαρκ Τουέιν επιχειρεί, λοιπόν, να αποδομήσει την στρεβλή πολιτικοποίηση των μαζών και την έωλη κοινωνική ηθική, η οποία συνθλίβει μονάχα τους ανίσχυρους που σηκώνουν ανάστημα,

ενώ περιπαίζει ,και τη δουλοπρέπεια των θρησκόληπτων.
          Παράλληλα ο Τουέιν, σε ένα "παιχνίδι του μυαλού" αναδεικνύει το πεπερασμένο της ανθρώπινης ύπαρξης και την πολυπρισματικότητα της αλήθειας, "παίζοντας" με τις αντανακλάσεις της στον χωροχρόνο!
Εκεί που ο όλεθρος φαντάζει λύτρωση , η αδικία έλεος, ο θάνατος η καλύτερη πιθανή εκδοχή από τις άπειρες πικρές της ανθρώπινης μοίρας...
Ο "Μυστηριώδης Ξένος" είναι άκρως ενδιαφέρον έργο παραμένοντας βέβαια, σε ενα πρωτογενές επίπεδο σε σχέση με το φιλοσοφικό βαθος που ψηλαφεί.
Με άλλα λόγια, έργο πολύ πιο απλοϊκό για να αναμετρηθεί με παρόμοιας υφής έργα όπως το "Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι" το έπος του "Φάουστ" και το θεολογικό χωρίο του "Ιεροεξεταστή" από τους Καραμαζώφ του Ντοστογιέφσκι ή ακόμη και τον "Ματθαίο" του Μεσαντιέ.

           Αυτά είναι μεγαλειώδη  έργα επίσης δίνουν γοητευτική σάρκα και οστά στον Διάβολο και τον θέλουν να συνδιαλέγεται με τον Άνθρωπο σε έναν φρενήρη χορό φιλοσοφικών στοχασμών, που εξετάζουν κατ' αντιπαράσταση τους Προαιώνιους Φόβους και την Ανθρώπινη Ματαιοδοξία με τον Ανθρωπισμό, την ορθολογική προσέγγιση της ζωής και την Αυτογνωσία αναζητώντας με σωκρατικές μεθόδους την κάθαρση της Αλήθειας.

Ο "Μυστηριώδης Ξένος" το πράττει αυτό χωρίς να έχει τέτοια δυναμική- είναι, όμως, ο προθάλαμος για την κατάδυση σε άλλα απαιτητικά έργα ανάλογου ύφους. Είναι το έργο που... θέτει την ερώτηση- όπως κάνουν οι φιλόσοφοι:

Εξετάζει,λοιπόν, βραχυλογικά -με ίχνη κοινωνιολογικής σκέψης - τον Άνθρωπο ως "συλλογικότητα" και ως "ατομικότητα".

Για παράδειγμα, εντοπίζει την ατομική ροπή του ανθρώπου προς αποφυγή του κακού - σε αντιδιαστολή με την εξαχρείωση που επιφέρει η αγελαία ένταξη σε μάζες- πίσω, μάλιστα, από ένα πολιτικό ηγέτη.(εδώ υπεισέρχεται μια υπόγεια "συγγένεια" με τον Ιεροεξεταστή λχ).

Ο "Μυστηριώδης Ξένος σε βοηθά επίσης να συνειδητοποιήσεις πόσο "σχετικές" είναι κάποιες έννοιες όπως η υγεία, η ζωή, ή η δικαιοσύνη και πώς αυτά που θεωρούσαμε "σταθερές τιμές" στην "εξίσωση της ζωής" ,είναι στην πραγματικότητα ο άγνωστος "χ"!

Ταυτόχρονα κατακρημνίζει -έμμεσως πλην σαφώς- την αλαζονεία των κρατούντων, αναδεικνύοντας τη ματαιότητα του υλισμού , του πλούτου και του κοινωνικού κομπασμού.

Σε τελική ανάλυση, τους θέτει όλους ισότιμα πλάι σε κάθε φτωχό κάτω από το πέπλο της ρευστότητας και του εφήμερου των χθόνιων!

Αυτή η μικρή νουβέλα με έβαλε στη διαδικασία να αναλογιστώ tον Άνθρωπο και ως ατομική οντότητα , ενσπείροντας μια "ιδέα", που μόνο σε θρησκευτικά συγγράμματα έχω βρει:

Ότι αυτό που στην περιορισμένη οπτική μας μπορεί να φαντάζει φρίκη κι αδικία -όπως ένας πρόωρος θάνατος, μπορεί με μια σφαιρική θέαση να αποδειχθεί η καλύτερη εναλλακτική...

Μην το εκλάβετε στην πεσσιμιστική πλευρά του αυτό:

Δεν περνά απαισιοδοξία ο Τουέιν ούτε μηδενισμό.

Περισσότερο μετριάζει την απόλυτη βίωση του Πόνου σχετικοποιώντας τις έννοιες και -κυρίως- απορρίπτοντας αυθεντίες και δόγματα, που θέτουν ασφυκτικό πλαίσιο στη φύση της ίδιας της ζωής.

Ένα βιβλίο που βγάζει τη γλώσσα στους θεσμούς που φυλάκισαν τη βούληση, και την αλήθεια.

Και στο τέλος τι μένει από όλα αυτα;

Μα ο ο ίδιος ο συγγραφέας είχε υποβάλει την κάθαρση  υπονομεύοντας παιχνιδιάρικα την ίδια τη βαρύτητα του έργου του:

"Φίλιπ Τράουμ" ονόμασε τον Μυστηριώδη Επισκέπτη του: Traum σημαίνει " όνειρο" στα γερμανικά.Η σημασία στα γερμανικά μας αποδεικνύει τη γλυκιά φιλοσοφική φάρσα που μας έπαιξε ο Τουέιν 

σαν την ίδια τη ζωή ή όπως το σημειώνει το γνωστό έργο του 

Edgar Alan Poe "All we live is a dream within a dream" !

[ Όσα ζούμε είναι ένα όνειρο μέσα σε ένα όνειρο...]

Γρηγόριος ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ο Τρελός Με Τους Κόκκινους Κρίνους

                                                                           Γρηγόριος Ξενόπουλος, 

Ο Τρελός Με Τους Κόκκινους Κρίνους

                           Είδος :Ρομαντικό/Κοινωνικό Διήγημα

                                  Βαθμολογία :10/10

                  Πρόκειται για ένα από τα πιο δυνατά έργα του Γρηγορίου Ξενόπουλου κι ας μην ξεπερνά τις λίγες σελίδες.
          Κι όμως ναι! Ανάμεσα σε πλήθος μυθιστορημάτων, μεταφράσεων, παιδικών βιβλίων αυτό το ολιγοσέλιδο ρομαντικό αφηγηματάκι καταφέρνει να σκορπίσει την ξεχώριστή λάμψη ενός αυθεντικού λογοτεχνικού διαμαντιού! 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τι μπορεί να πλήγωσε τόσο τον καλλιεργημένο,ευκατάστατο Ζακυνθινο ήρωα του Ξενόπουλου, ώστε αυτός να αποσυρθεί από τον κόσμο;
Γιατί επέλεξε μόνη συντροφιά και πάθος του τον κήπο με τους Κόκκινους Κρίνους, που το πορφυρό τους χρώμα,λένε, είναι το ίδιο το Αίμα του Έρωτα;
ΠΟΙΟΣ θα καταφέρει να ανακαλύψει το φοβερό μυστικό του;

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Πρόκειται για ένα πολύ μικρο διήγημα με γρήγορη πλοκή και συγκλονιστική ανατροπή στο τέλος.
        Παρά το μικρο μέγεθος του, το διήγημα "Ο Τρελός Με τους Κόκκινους Κρίνους" του Γρηγορίου Ξενόπουλου συνιστά ένα ολοκληρωμένο έργο κι αυτό είναι το αξιοθαύμαστο!

Κεντρικός πυρήνας του είναι το άρτιο ψυχογράφημα του κεντρικού ήρωά του, που μας συστήνεται μέσα από τα μάτια του αφηγητή φίλου του.

      Η ανυπόκριτη ανησυχία του φίλου για τον παράξενο, απομονωμένο, παλιό κι αγαπημένο του γνώριμο,τον Πώπο, ακολουθεί τις διαθέσεις του αναγνώστη προς το μυστήριο, που υποβόσκει καθ' όλη τη διήγηση. 

Η τριτοπρόσωπη αφήγηση σε αυτήν την περίπτωση επιτείνει την υποβλητικότητα του έργου.
Αρχικά εγείρει τη ζωηρή περιέργεια του αναγνώστη για το μυστήριο που περιβάλλει τον απομονωμένο Πώπο. 

         Μαζί με τον αφηγητή περιπλανιόμαστε σε μια σχεδόν ερειπωμένη επτανησιακή έπαυλη του παλιού γνώριμου, όπου βασιλεύει μια ανομολόγητη οδύνη.

             Με αγωνία περιμένουμε κι εμείς τον πρωταγωνιστή να ανοίξει στο φίλο-αφηγητή - και σε εμάς - την πόρτα του δωματίου και της καρδιάς του.  

         Η βασική ιστορία δεν έχει μελοδραματικές εξάρσεις ούτε διαρκή ένταση.

Αντιθέτως υπάρχει ένας ήπιος ρομαντισμός -αρκετά κοινότυπος για την εποχή που πραγματεύεται- με αποτέλεσμα να ενεργοποιείται επιδέξια στο τέλος ο μηχανισμός του αιφνιδιασμού, που αφήνει άναυδο τον αναγνώστη κι εμποτίζει το έργο με μια εσάνς γοτθικού στοιχείου:
Σε μια "σκηνοθεσία"που θα ζήλευαν οι σύγχρονοι ειδήμονες των θρίλερ, η τελευταία φράση του τόσο σύντομου κειμένου, ανατρέπει πλήρως την αρχική εντύπωση!
          Εκεί που η ιστορία φαντάζει μελαγχολική και ρομαντική, ξαφνικά τα πάντα αλλάζουν στην τελευταία ακριβώς πρόταση -όπως αυτή σηματοδοτεί την κατάληξη κι ερμηνεία των πάντων:
        Η ιστορία,με τη στερνή φράση αποκτά ένα προσανατολισμό καινούριο, που αναδρομικά επαναπροσδιορίζει όσα συναντήσαμε στις προηγούμενες σελίδες!
Δεν είναι όσα αποκαλύπτει η τελευταία πρόταση, αλλά όσα υποβάλλει και όσα εύλογα προκύπτουν ως συμπεράσματα, κομίζοντας ετεροχρονισμένη φρίκη, αλλά και οδύνη στην πιο ακραία της μορφή.
           Αντί,λοιπόν, για το επτανησιακό ρομάντζο που θα περιμέναμε από τον μετρ του είδους, Γρηγόρη Ξενόπουλου, το βιβλιαράκι αυτό μας εκπλήσσει και μας αποστομώνει!
           Μια φράση του μόνο και καταλήγουμε σε ένα μικρό κομψοτέχνημα που ρέπει προς την ερεβώδη ατμόσφαιρα και την παρακμιακή παραφορά, όπως τα συναντάμε στα απελπισμένα ποιήματα του Σαρλ Μποντλέρ, τα διαποτισμένα με σπαραγμό και θάνατο!
   Μια αναγωγή "επί το...ελληνικότερον" θα μπορούσε να γίνει προς την ζοφερή ποίηση του Κώστα Ουράνη, που επίσης αναμετράται έντονα με την ατμόσφαιρα του θανάτου.
      Είναι εμφανής στο δίηγημα αυτό η επίδραση από τον ευρωπαικό ρομαντισμό του 19ου αιώνα κι η προσαρμοσή του στο πλάισιο της επτανησιακής κοινωνίας από τον μεγάλο Ξενόπουλο.
      Ένα άλλο βιβλίο  με αντίστοιχη δυναμική στην τελευταία του φράση, η οποία ανατρέπει τη διάχυτη εντύπωση των προηγούμενων σελίδων, κορυφώνοντας τη συγκίνηση εξίσου αποστομωτικά, είναι το πολύ πιο πρόσφατο "Ξαναβρήκα Το Φίλο Μου" του Φρεντ Ούλμαν", με θέμα του μια αντιφατική φιλία στη Γερμανία του Μεσοπολέμου.
Όπως και να'χει ο "Τρελός Με τους Κόκκινους Κρίνους" μες στην απλότητά του είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα έργα του Ξενόπουλου, που καταδεικνύει το βάθος της σκέψης του, τη διεισδυτική του ματιά στην ανθρώπινη ψυχή και την πρωτοποριακή του τόλμη, τόσο μπροστά από την εποχή του! Είναι αυτό το γνήσιο πάθος της ανθρώπινης ψυχής που χαράσσει ανεξίτηλα  τον "Τρελό Με τους Κόκκινους Κρίνους" στην καρδιά του αναγνώστη!

         "Ο Τρελός Με τους Κόκκινους Κρίνους" έχει εκδοθεί ως αυτόνομο διήγημα σε μια εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση "τσέπης" με ευανάγνωστη γραμματοσειρά, που περιλαμβάνει μια σειρά διηγημάτων του Ξενόπουλου.(περίπου 4ευρω έκαστο)

          Ωστόσο  έχει συμπεριληφθεί και στον πολυσέλιδο κύκλο διηγημάτων "Ο Μινώταυρος &Άλλες ιστορίες"-όλα από τις εκδόσεις των Αδελφών Βλάσση , που κατέχουν τα αποκλειστικά δικαιώματα ολόκληρης της εργογραφίας του Γρηγορίου Ξενόπουλου- παρέχοντας στο αναγνωστικό κοινό μια πολύτιμη κληρονομιά της πνευματικής ιστορίας του τόπου μας!
                                                        Ελισσάβετ  Δέδε