Kazuo Ishinguro, H Kλάρα και ο Ήλιος

                                                                                       H Kλάρα και ο Ήλιος, Kazuo Ishinguro

                                        Είδος: Δυστοπία

                                        Βαθμολογία 8/10

Καζούο Ισιγκούρο
μετάφραση: Αργυρώ Μαντόγλου
Ψυχογιός
384 σελ.
ISBN 978-618-01-3826-9
Τιμή €17,70

Παρά το Νόμπελ που απέσπασε το 2017, ο Καζούο Ισιγκούρο ("Τα Απομεινάρια μιας Μέρας", "Μη Μ'Αφήσεις Πότέ", "Όταν ήμασταν Ορφανοί", "Ο Θαμμένος Γίγαντας") δεν επαναπαύτηκε στις δάφνες του, αλλά συνεχίζει να αναζητά την ανθρωπιά διερευνώντας την κοινωνική ηθική ,με έργα ξεχωριστά , σα μικρες παραβολές φτιαγμένες με υλικά του μέλλοντος ...
         Μετά τον Θαμμένο Γίγαντα επανέρχεται με ένα συγκινητικό βιβλίο για όλες τις ηλικίες το μυθιστόρημα "Η Κλάρα και Ο Ήλιος" , που αιφνιδιάζει, συγκινεί , προβληματίζει...

Το ερωτημα ειναι αν ανταποκρίνεται στη λάμψη ενος Νομπελ καθως ειναι το πρωτο έργο του συγγραφέα μετα την απονομή της κορυφαίας διάκρισης για εναν λογοτέχνη...

Ας το ξεφυλλίσουμε παρέα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Κλάρα είναι ένα ανθρωπόμορφο εξελιγμένο ρομπότ που φορτίζεται με ηλιακή ενέργεια και έχει κατασκευαστεί για Τεχνητή Φίλη , δηλαδή για  φίλη- συνοδός "ιδιαίτερων" παιδιών.

Μέσα από τη βιτρίνα των παιχνιδιών παρακολουθεί γεμάτη ευαισθησία τους δρόμους της μεγάλης πόλης και τους ανθρώπους παρέα με τους άλλους Τεχνητούς Φίλους που προσμένουν κι αυτοί τον αγοραστή τους.

Η Κλάρα με αγωνία περιμένει να γνωρίσει τη φίλη που θα συντροφεύει και θα υπηρετεί.

Ώσπου έρχεται η μέρα κι η Κλαρα θα αγοραστεί από τη Τζόσι, μια έφηβη που ζει με τη Μητέρα της.

Η Τζόσι είναι άρρωστη κι η Κλάρα θα αγωνιστεί με κάθε τρόπο να τη βοηθήσει ώστε να θεραπευθεί και τότε μυστικά θα αναδυθούν από την παράξενη οικογένεια του κοριτσιού...όπου εξυφαίνεται ένα σχέδιο αποτρόπαιο, φρικιαστικό, αδιανόητο- φτιαγμένο από την πιο ακραία αγάπη. 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Επιστέφοντας στην ιδιότυπο ιδεολογικό και αφηγηματικό ύφος που προσδιόρισε τη μοναδικότητά του και του χάρισε το Νόμπελ ("Απομεινάρια μιας Ημέρας", "Μη Μ' Αφήσεις Ποτέ")

ο Καζούο Ισιγκούρο επανέρχεται με ένα άκρως συγκινητικό  έργο "Η Κλάρα και ο Ήλιος "

Πρόκειται για  μια ακόμη αλληγορία, διαποτισμένη με στοιχεία δυστοπίας και με την αχλύ της επιστημονικής φαντασίας, που συναρπάσσει και, στο υπόστρωμά της, διατυπώνει βαθυστόχαστους κοινωνικούς προβληματισμούς...

Παρόλαυτα, το μυθιστόρημα αυτό είναι γραμμένο σε απλή γλώσσα με την αφήγηση να κυλάει ευχάριστα και να αγκαλιάζει γι αυτό, όλες τις ηλικιακές ομάδες αναγνωστών- από την προεφηβεία κι επειτα.

Η "Κλαρα και ο Ήλιος" ειναι -βασικά - ενα συγκινητικό ταξίδι φιλίας κι ανθρωπιάς που μπορεί να διαβαστεί σε πολλαπλά επίπεδα-όσα "επιθυμεί κι αντέχει" ο εκάστοτε αναγνώστης.

Αρχικά αποτελέι μια τρυφερή ιστορία μέλλοντος αναβιώνοντας την ατμόσφαιρα οικογενειακών ταινιών επιστημονικής φαντασίας όπως λχ ο "Ανθρωπος των 2 Αιώνων" με τον Ρόμπιν Γουίλλιαμς.Εν πρωτοις αθ αγγίξει τον άγουρο ψυχισμό καθώς απόλυτη φαντασίωση ενός παιδιού θα ήταν να ζωντάνευαν οι κούκλες -φιγούρες με τις οποίες παίζει. Σε αυτο συντείνει η τάση πολλών παιδιών να επινοούν φανταστικούς φίλους ή να φροντίζουν τις κούκλες τους, τα λούτρινά τους  σα να ήταν έμψυχα.

Σε αυτήν την πρώιμη λοιπόν ψυχική τάση ανιμιστικής θεωρησης των παιδικών μας παιχνιδιών και του δεσμού μας μαζί τους, "απαντά" η τοσο ξεχωριστή Κλάρα και σίγουρα νεαροί αναγνώστες θα βρουν συναρπαστικό οτι η πρωταγωνίστρια- αφηγήτρια ειναι μια κούκλα-ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη. Ένα παιχνίδι που νιώθει!

Από και και πέρα, "Η Κλάρα και ο Ήλιος" μπορεί να αναχθεί σε μια εξαίσια αλληγορία ενηλίκων γύρω από τη μοναξιά καθώς και τα όρια της τεχνολογίας.

           Προδιαγράφοντας μια επιστημονική εξέλιξη με όρους προφητείας -όπως ο Ιούλιος Βερν το 19ο αιώνα- ο Καζούο Ισινγκούρο στον δικό του αιώνα, ατενίζει κι αυτός ένα αόριστο μέλλον τολμηρών επιτευγμάτων μέσα από ένα εύληπτο και βαθιά συναισθηματικό μυθιστορηματικό περίβλημα για να αφηγηθεί το δράμα μιας κοινωνίας που έχει κατακτήσει ασύλληπτα πεδία γνώσης, όμως δεν έχει λύσει το πρόβλημα της μοναξιάς, των σχέσεων και της ηθικής.

Το βιβλίο  έχει την πιο ξεχωριστή αφηγήτρια που αποτελεί το μεγάλο του ατού.

Πρόκειται για την Κλάρα, ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ που αποτελεί ένα από τα επιτεύγματα της τεχνητής νοημοσύνης κι έχει κατασκευαστεί για Τεχνητή Φίλη.

Η Κλάρα έχει μεγάλο βαθμό ενσυναίσθησης, ερμηνεύοντας τον κόσμο μέσα από ένα σπαρακτικό πρίσμα παιδικής αθωότητας  συμπόνιας και με αυτήν  προσπαθεί να βοηθήσει τη Τζόσι που έχει λάβει μέρος σε πείραμα γενετικής αναβάθμισης με ρίσκο την ίδια της τη ζωή...

Η Κλάρα συνδυάζει μοναδικά δυο αντιφατικές -κανονικά αλληλοαναιρούμενες έννοιες, αυτήν της μηχανής με κείνη της τρυφερής ψυχής!

Είναι δυνατόν ένα τεχνικό κατασκεύασμα να διαθέτει μέχρι αυτοθυσίας αγάπη- σα να ήταν ένας άνθρωπος;;;; 

Είναι προφανές πως μέσα από τη μοναδική Κλάρα ο Ισιγκούρο διερευνά με αγωνία  τα όρια της τεχνολογίας και τις συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης στο κοινωνικό γίγνεσθαι...

Γι' αλλη μια φορά επιχειρεί να ιχνηλατήσει τα όρια της επιστήμης...

Η επέλαση των μηχανών το 19ο αιώνα ανέτρεψε τις κοινωνικές δομές όπως τις γνωρίζαμε.

Το ίδιο αποφασιστική έχει σταθεί στον νέο αιώνα η ραγδαία εξέλιξη της επιστήμης όπως μάλιστα κορυφώθηκε σε νέους κλάδους όπως η αποκρυπτογράφηση του DNA , το άλμα της κλωνοποίησης ή η ρομποτική.

Το δε στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης έχει αναδειχθεί σε ποικίλες περιστάσεις τον περασμένο αιώνα -σε αναμέτρηση με τον άνθρωπο και χωρίς ευνοϊκά για την ανθρωπότητα αποτελεσματα...

Χαρακτηρηστική περίπτωση αυης της αναμέτρησης λχ είναι  παρτίδα σκάκι ανάμεσα στον Σοβιετικό παγκόσμιο πρωταθλητή  του Γκάρι Κασπαρωφ με τον κορυφαίο τότε  υπολογιστή της ΙΒΜ.

Σύνοδα αλλά εξίσου αγωνιώδη αναφύονται μέσα από όλα αυτά ποικίλα ερωτήματα βιοηθικής καθώς η εξέλιξη  πέρα από τα όρια οδηγεί  την ανθρωπότητα σε αχαρτογράφητα νερά κι ίσως προκύψει ενα νεο κουτί της Πανδώρας.

Καπου εδω γίνεται σαφής η αναγκαιότητα να ορίσουμε αρχικά  προθέσεις, φραγμούς όσο τα ερωτηματα της τεχνολογικής εξελιξης παραμένουν προκλησεις επιτακτικές για την Ανθρωπότητα.

,Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να υποκαταστάσει και να υπερκεράσει την ανθρώπινη;

Μπορεί μια μηχανή να αποκτήσει συναισθηματικό κόσμο μέσα από πολύπλοκους αλγορύθμους;

Πόσο ασφαλής θα είναι η ανθρωπότητα εάν δημιουργήσει μηχανές με νοημοσύνη εφαμιλλη της ανθρώπινης-δεδομένου ότι οι μηχανή μπορεί να είναι πιο ανθεκτική και λιγότερο ευάλωτη από το ανθρώπινο σώμα;;;

Υπάρχει κίνδυνος η βούληση μηχανών με νοημοσύνη να αυτονομηθεί αυτής των ανθρώπων εντολέων;

Και ακολουθούν επειτα, πλήθος ερωτημάτων που σαφώς μπορούν να προσλάβουν ακόμη και θεολογικές προεκτάσεις γύρω από το μεγάλο μυστήριο της ψυχής...

Ο ΙΣΙΓΚΟΥΡΟ δεν αρθρώνει όλα αυτά τα ερωτήματα ούτε δίνει απαντήσεις φυσικά.

Αφήνει τα ηθικά διλήμματα να αιωρούνται υπαινικτικά μέσα από την πλοκή, σε μια ατμόσφαιρα υποβλητική και χαμηλόφωνα αγωνιώδη που σταδιακά ξετυλίγει τα μυστήριά της, όσο εκείνος αναζητεί απεγνωσμένα την αγάπη  μέσα από μοτίβα ανθρωπιάς, αθωότητας κι αυταπάρνησης.

Πίσω λοιπόν από το διακύβευμα της τεχνολογικής εξέλιξης που προβάλλει με όρους προφητείας- ο Ισιγκούρο επιχειρεί ένα "σχόλιο" πάνω στη Μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, ενώ μέσα από τα μάτια της Κλαρας παρατηρεί με πικρία τη ματαιοδοξία του σύγχρονου πολιτισμού που προτάσσει την επιτυχία και την ανέλιξη ως αυτοσκοπό, καταπατώντας καθημερινές χαρές , την υγεία και την ίδια την αυτοπραγμάτωση του ατόμου:

Πράγματι, το ζήτημα της ταυτότητας και της αυτογνωσίας μεσα από σκοπό είναι σε δευτερογενές επίπεδο ένα ακόμη διακύβευμα για τους ήρωες του βιβλίου αυτού.

Εξαλλου η σύγχυση ταυτότητας οντολογικά και ηθικά είναι αναζήτηση γνώριμη και για αλλους ήρωες  του Ισιγκούρο με την απα΄ντηση να δίνεται όχι σε μια ενδοσκόπηση αλλά μεσα από τη συνύπαρξη με τους άλλους και τη συναισθηματική αλληλεπίδραση μαζί τους...

             Για αλλη μια φορά, όπως στο "Μη Μ'Αφήσεις" οι ήρωες του Ισιγκούρο φέρουν την τραγικότητα της αθωότητας μέσα σε μια συγκυρία απάνθρωπη κι αναπόδραστη που τους υπερβαίνει και τους απειλέι- με κεινους να έχουν μονάχα την [ανάγκη για] αγάπη να αντιτάξουν.

Ίσως τελικά η βαθύτερη απάντηση σε όλα είναι η Αγάπη κι αυτή κυριαρχεί .

Kai βέβαια στην Κλάρα του Ισιγκούρο κυριαρχεί και παραμένει άσβεστο το αιώνιο και διαχρονικό σύμβολο του ήλιου,  που σε όλους σχεδόν τους πολιτισμούς αντιπροσωπεύει το αίτημα για ζωή και την ευγνωμοσύνη για το καθ'εαυτό γεγονός της ύπαρξης όλων που συντηρείται χάρη στην άοκνη "μέριμνα" εκείνου.

Ο Ηλιος επίσης, σε μια περιβαλλοντική ανάγνωση αντιπροσωπεύει τη συμφιλίωση με τη Φύση και την εξάρτηση της επιβίωσης μας από την ισορροπία εκείνης. Αυτή παραμένει η "τροφός" και η δύναμη της Κλάρας και της ίδιας ζωης εν τέλει.

Το τέλος κι αυτό υπόκωφα συγκινητικό- αν και λίγο μου έλειψε ενα σαφεστερο περιγραμμα της καταληξης καποιων ηρώων.Ακόμη κι ετσι όμως παρέμεινε συγκινητικό με ό,τι άφησε να εννοηθεί...

Μια μικρή αδυναμία του βιβλίου αυτού είναι πως δεσπόζει η προσωπικότητα της Κλαρας ανισομερώς προς τα αλλα πρόσωπα που δεν κερδίζουν ιδιαίτερα τον αναγνώστη αφού δεν αποτελούν επαρκείς πόλους προς την ανθρωπιά της Κλαρας και δεν ανταποκρινονται στον ισχυρό δεσμό που εκείνη θέλει.

Εστω κι έτσι η Κλαρα μας μένει αξέχαστη και  μας διδασκει την αληθινη φιλία που μετριέται στη θυσία...

            Ένα υπέροχο μυθιστόρημα "Η Κλαρα και ο Ήλιος" ανηκει σε κείνα τα βιβλία που, γυρίζοντας μας στην αθωότητα μας, συγκινούν και προβληματίζουν υπενθυμίζοντας την ανθρωπιά που κι ως ενήλικες οφείλουμε να διασώσουμε...

 Για όλα αυτά τα μοναδικά στοιχεία ευφυούς σύλληψης "Η Κλαρα και ο Ήλιος" ειναι ενας λαμπερος κρικος στην αλυσιδα των εμπνευσεων που οδήγησαν στον Ισιγκούρο στο  Νόμπελ Λογοτεχνιας το 2017 , διατηρώντας την κοινωνική ευαισθησία του,  μέσα από τις ενατενιση  ενός φανταστικού μέλλοντος καμωμένου από απώτερες αλήθειες του ανθρώπου.

Ελευθερία Χατζοπούλου, ΟΙ Δρόμοι Της Βροχής

                                                                              Οι Δρόμοι Της Βροχής, Ελευθερία Χατζοπούλου

                                          Είδος Ιστορικό

                                        Bαθμολογία : 8,5/10

Ένα από τα βιβλία που έκαναν αίσθηση το προηγούμενο διάστημα είναι το ιστορικό μυθιστόρημα "Οι Δρόμοι Της Βροχής" της Ελευθερίας Χατζοπούλου.

Εκείνο που καθιστά το βιβλίο ξεχωριστό σε σχέση με άλλα του είδους, είναι πως πραγματεύεται ένα θέμα οδυνηρό, το οποίο στα ιστορικά μυθιστορήματα συνήθως.

 Πρόκειται για την Ανταλλαγή των Πληθυσμών που επέβαλαν σε κατοίκους Χριστιανούς και Μουσουλμάνους της Ανατολικής Ρωμυλίας οι διεθνείς συνθήκες τις 2 πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, με αφορμή των διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στο επίκεντρο, η Γιασεμή, μια κοπέλα από την Ανατολική Θράκη που η ζωή της συνέπεσε με τις μεγάλες μπόρες του Έθνους

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το 1922 η Γιασεμή καταφθάνει ολομόναχη από την Αδριανούπολη στη Θεσσαλονίκη.

Στη μνήμη κρατά ανεξίτηλα τα αγαπημένα της πρόσωπα και τις φωτεινές ημέρες του σπιτικού στη Θράκη που βίαια διακόπηκαν από διωγμούς και τον αγώνα επιβίωσης με την αγαπημένη της οικογένεια.

Στην κοιλιά της κουβαλά τον καρπό του Τούρκου βιαστή της.

Η Βερονίκη και η Σουμέλα κουβαλούν, από την πλευρά τους, τη δική τους ιστορία και τις μνήμες της γενοκτονίας που δοκίμασε ο Ελληνισμός της Ανατολής- σε Ποντο και Μικρά Ασία.

Συνεκτικός κρίκος των 3 γυναικών ένα ανομολόγητο μυστικό, ενόσω η Γιασεμή βλέπει τη δειλία της να της λεηλατεί τις χαρές από τα χέρια της μία μία αφου 

Χρόνια αργότερα η Γιασεμή θα φτιάξει τη ζωή της με όρους λιποταξίας από τα ίδια της τα θέλω μα στο κατώφλι της αυτογνωσίας της θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις νέες μπόρες του Πολέμου αλλά και του Εμφυλίου.

Κι έπειτα , στη νηνεμία των συντριμμιών και της καινούριας αρχής μες στα συντρίμμια η φωνή του παρελθόντος την καλεί ξανά να αναμετρηθεί με τον εαυτό της 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Είναι γεγονός πως οι ανακατάξεις του 20ου αιώνα υπήρξαν σαρωτικές για την Ευρώπη αλλά και την πολύπαθη Ελλάδα μας, γεννώντας επιμέρους δράματα με πρωταγωνιστές οικεία πρόσωπα (γονείς παππούδες, θείους, γνωστούς).

Δεν είναι λοιπόν παράξενο που οι πλειοψηφία της πεζογραφίας αναπαρήγαγε οικογενειακές ιστορίες από εκείνα τα δίσεκτα χρόνια, πασπαλισμένες με μυθιστορηματική αχλύ.

Το καινοτόμο εδώ είναι πως οι "Δρόμοι της Βροχής" από την Ελευθερία Χατζοπούλου φέρνουν στο επίκεντρο μια κάπως παραγκωνισμένη πτυχή στα απόνερα των πολεμικών συρράξεων μέχρι το 1922: 

Πρόκειται για την Ανταλλαγή των Πληθυσμών όπου η υψηλή πολιτική αντιμετώπισε τους ανθρώπους σα μαρκαρισμένα σφάγια οδηγώντας τους σε βίαιους ξεριζωμούς από τα χώματα οπου γεννήθηκαν και πότισαν με τον κάματό τους για πολλές γενέες.

Έτσι συνέβη με τους χριστιανικούς και τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Μικράς Ασίας, της Ανατολικής Ρωμυλίας και της Μακεδονίας και ξεκίνησε από τις ανακαταταξεις των Βαλκανικών Πολέμων για να κορυφωθεί με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923...

Αυτό το ζήτημα του σκληρού ξεριζωμού των ανθρώπων, ["λες και.... ήταν κοπάδια ή πραμάτειες ενός γυρολόγου"] αναδεικνύει η συγγραφέας εστιάζοντας στο δράμα των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης και τα προσφυγικά ρεύματα που η θηριωδία κομιτατζήδων , Οθωμανών και συμμάχων έστρεψαν κατά "ποτάμια" προς τη Μακεδονία.

          Έτσι κι η ιστορία της παιδούλας  ακόμη Γιασεμής παρακολουθεί τον πρώτο διωγμό των Ελλήνων της Αδριανούπολης στα 1913 για να τους ακολουθήσει στη Θεσσαλονίκη -όχι τον αστών ή του εβραϊκού πληθυσμού που μεσουρανούσε αλλά την "προσφυγομάνα"-

καταλήγοντας τελικά στη ζωή της μακεδονίτικης υπάιθρου...

Μέσα σε όλα μια κοπέλα κατακερματισμένη ηθικά αλλά και  σωματικά.

          Η Ελευθερία Χατζοπουλου επιλέγει τη σημειολογία της βροχής για να προεικονίσει τη δύσκολη ζωή της Γιασεμής και τη σκληρότητα της εποχής της.

Παραλληλα μες στο δράμα της Γιασεμής ένας χορός προσώπων με  εγκιβωτισμένες τις  ιστορίες τους.

            Εδώ υπάρχει ένα θέμα διαχείρισης του χρόνου καθώς εμφανίζονται αρκετά χρονικά πισωγυρίσματα που συνθέτουν εναν περίπλοκο ιστό οικογενειακών ιστοριών μες στα χρόνια της θύελλας, προκείμένου να χωρέσουν πολλά ενδιαφέροντα πρόσωπα.

Αυτό κάποιες φορές ανακόπτει ή αφήνει ημιτελή τα συναισθήματα και το δέσιμο με ήρωες και καταστασεις ενώ άλλες συμπληρώνει  αρμονικά το παζλ των εξελίξεων, διασαφηνίζοντας την έκβαση των πραγματων και τις αντιδράσεις των χαρακτήρων.

Σε γενικές γραμμές όμως το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο με τις γενιές να παραλαβάνουν τη σκυτάλη από τους γεροντότερους μεσα στους χαλεπούς καιρούς.

       Καποιες στιγμές η πρωταγωνίστρια Γιασεμή παραμερίζει, στεκει στην άκρη σαν την "πόρτα" στο "Καπνισμένο Τσουκάλι" του Ρίτσου, και νέα πρόσωπα ξεπηδούν εξίσου γοητευτικά για να απαντήσουν στις προκλήσεις του αιώνα και του πολέμου...

     Παραστατικά δοσμένο είναι και το επονείδιστο κομμάτι του Εμφυλίου, με τη συγγραφέα διακριτικά να γέρνει τη ζυγαριά της θέσης της χωρίς να αποσιωπά τα εγκλήματα και τις ευθύνες της άλλης πλευράς...

Προσωπικά συμπλέω με την οπτική της στο κρίσιμο ζήτημα του Εμφυλίου και τη βρίσκω τίμια καθως αποτελει το πιο άγριο κομματι της πλοκής.Υπάρχει πιο αγριο πραγμα αλλωστε από μια αδελφοκτόνα σύγκρουση;

Με αγγιξε ο τρόπος που βίωσαν όλοι οι βασικοί ήρωες της "Βροχής" που -χτισμένοι σωστά- καθιστούν τον αναγνώστη συνοδοιπόρο τους στα πάθη και τις απώλειεές τους.

            Το τελευταίο 1/3 είναι για μένα το πιο δυνατό κομμάτι του βιβλίου καθώς προσλαμβάνει μια χροιά προσωποκεντρική. Εδώ δηλαδή έρχεται η λύση του ατομικού "δράματος" της Γιασεμής, προκειμένου να κλεισουν όλοι οι εκκρεμείς κύκλοι με τρόπο που φέρνει την πολυπόθητη κάθαρση. Είναι σίγουρα μια συγκινητική εξελιξη, δοσμένη πειστικά.

Αυτή η κοινωνική διάσταση με ψυχογραφικά ψήγματα θεωρώ αποτελεί ένα ακόμη ξεχωριστό στοιχείο στους Δρομους της Βροχής" γιατι η Ελευθερία Χατζοπούλου  δεν αρκείται στη δυναμική της Ιστορίας, αλλα σκύβει με μερακι στους βασικούς της χαρακτήρες της σμιλεύοντας προοδευτικά και πειστικά την ατομικότητα τους καθως και την εξελιξη τους μεσα από τις επιλογές τους.  

"Οι Δρομοι της Βροχής" της Ελευθερίας Χατζοπούλου αποτελούν με όλα αυτά ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστορημα που ιχνηλατεί τα χνάρια της μνήμης των Θρακιωτών χωρις να λησμονεί . 

Θεωρω τους "Δρόμους της Βροχής" πολύ καλή προσθήκη για τη βιβλιοθήκη κάθε λάτρη της Ελληνικής Λογοτεχνίας και επαρκές συμπλήρωμα ιστορικής γνώσης για παραμέτρους του αιώνα μας λιγότερο συζητημένες. 

Αυτό το μυθιστόρημα άνοιξε τον δρόμο για το επόμενο ακόμη δυνατότερο έργο της κ Χατζοπούλου "Η Εποχή της Καταχνιάς".

ΑΓΡΙΕΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΕ ΒΙΒΛΙΟ απο την Μελίνα Τσαμπάνη: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΤΕ!

                                                                         Μελίνα Τσαμπάνη, Άγριες Μέλισσες

Οι "Άγριες Μέλισσες", που λατρεύτηκαν από το τηλεοπτικό κοινό, τώρα σε βιβλίο!!!
Το μυθιστόρημα έχει τίτλο "Άγριες Μέλισσες, το Πρωτο Πέταγμα" και θα κυκλοφορήσει σε 15 ημέρες στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας!!!
Η Μελίνα Τσαμπάνη είχε δώσει τα διαπιστευτήριά της ως συγγραφέας από τον "Πρώτο Αμέθυστο" ένα μυθιστόρημα που μας ταξιδεψε στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης στα νησιά. (ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΔΩ)

Τώρα κάνει πραγματικότητα τη "φαντασιωση" των βιβλιοφιλων φαν της σειράς της και μας χαρίζει μια μυθιστορηματική προσέγγιση πάνω στις  "Άγριες Μέλισσες"...

Δεν πρόκειται όμως για μια "περιληπτική απόδοση όσων έχουμε ήδη δει", όπως ίσως θα περίμενε κανένας. Στο ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ "Αγριες Μέλισσες¨" έχουμε μια εντελώς καινούρια προσέγγιση που επιφυλάσσει εκπλήξεις και επιχειρεί να συμπληρώσει ανατρεπτικά όσα ήδη γνωρίζουμε από την τηλεοπτική σειρά:
        Το ομώνυμο βιβλίο της Τσαμπάνη , αυτή τη φορά, εστιάζει στην εμβληματικότερη από τις ..."μέλισσες" που δεν είναι άλλη από την Ελένη Σταμίρη , την πρωτότοκη κόρη του Γιώργη κ της Βαλεντίνης Σταμίρη.
          Έχοντας ενσαρκωθεί ιδανικά από την ταλαντούχα Μαρία Κιτσου η Ελένη Σταμίρη έχει κερδίσει την εκτίμηση και τον θαυμασμό του τηλεοπτικού κοινού με την πυγμή της , την αισθηση δικαίου που τη διέπει, την ευσυνειδησία και την αυτοθυσία με την οποία αγαπά-ειδικότερα τις αδελφές της.

       Δωρική και τρυφερή ταυτόχρονα η Ελένη συγκινεί και διδάσκει με το παράδειγμα της ζωής της.

Όντας προδρομικά φεμινίστρια -μα διασώζοντας συνάμα παραδοσιακές αξίες όπως η οικογένεια και η πίστη- η Ελένη Σταμίρη αποτελεί το ιδανικό πρότυπο γυναίκας σε μια Ελλάδα χαίνουσα που αντιστέκεται και αγωνίζεται για δικαιότερες μέρες κόντρα στις πληγές του πολέμου και την κοινωνική αδικία!

Θρυλικός έμεινε ο έρωτάς της Ελένης με τον ονειροπόλο δάσκαλο Λάμπρο, που κρυφές αμαρτίες τους εμπόδισαν να τον χαρούν, οδηγώντας στον όλεθρο την ίδια την Ελένη και άλλα πρόσωπα-κι ισως αυτή ειναι η τραγικότερη πτυχή της  ...

          Τώρα η Μελίνα Τσαμπανη αναλαμβάνει να μας συστήσει τη μαχήτρια Ελένη Σταμίρη από την αρχή, πιάνοντας το νήμα από τη γέννησή της και την αθωότητά της, για να συνεχίσει διερευνώντας γεγονότα που σημάδεψαν τα παιδικά και πρώιμα νεανικά της χρόνια.

Ο αναγνώστης με αυτό το βιβλίο θα δεθεί ακόμη περισσότερο με τη φιγούρα της Ελένης.

Μαζί της στις σελίδες του μυθιστορήματος μεγαλώνουν , ονειρεύονται κι εξελίσσονται όλα μας τα αγαπημένα πρόσωπα...

Η καρτερική Ασημίνα και η νεραϊδογέννητη Δροσούλα θα βρουν σε αυτήν μια δεύτερη μάνα- κάτω από ένα πατέρα στοργικό και θυμόσοφο.

         Παράλληλα, θα συναντήσουμε ξανά πρόσωπα που αγαπήσαμε όπως ο ρομαντικός Γιάννος με την τόσο ιδιαίτερη και τρυφερή του παρουσία, ο ιδεαλιστής Λάμπρος, ο μελαγχολικός Μιλτιάδης, η αρχοντική Αννέτ, ο σκοτεινός Μελέτης, καθώς και οι πορφυρογέννητοι γόνοι του Δούκα Σεβαστού.

Μαζί τους κι άλλα πρόσωπα πολυαγαπημένα μας, που άφησαν το στίγμα τους στο Διαφάνι.

Κάπως ετσι θα ανακαλύψουμε όλα τα μυστικά του παρελθόντος που δημιούργησαν τις καταστασεις που είδαμε στη σειρά.

Ερωτες πάθη άγνωστα και τραγικά που καθόρισαν εν τέλει τις εξελίξεις που είδαμε εμείς στους δέκτες μας.Σίγουρα καποια άγνωστα γεγονότα αιφνιδιάζουν και συγκινούν, ανατρεποντας αρχικές εντυπώσεις.

           Οι 'ήρωές  που για 2 χρόνια αποτελούν καθημερινή συντροφιά μας, ξανασυστήνονται μέσα σε χρόνια δίσκετα όπως  τα χρόνια του Πολέμου και της Κατοχής για να συμπληρωθεί το πορτρέτο της μικρόκοινωνίας του Διαφανίου.

Γιατί ως γνωστόν όποιος δεν έχει παρελθόν δεν μπορεί να ατενίζει μέλλον -και οι "Άγριες Μέλισσες" ΄εχουν ακόμη πολύ μέλλον- ως αστείρευτη πηγή δυνατών παθών και δυναμικών εξελίξεων!!!!

Τα μυστικά στις Μέλισσες δεν έχουν τέλος όμως όπως μας υποσχέθηκε η συγγραφέας όλα θα βγουν στο φως...
Πάρτε μια πρόγευση του βιβλίου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ.

Έτσι ήρθε στον κόσμο, η Ελένη Σταμίρη. 

Την πέμπτη ημέρα του Αυγούστου του 1930. Την ίδια στιγμή στην άλλη άκρη του Ατλαντικού γεννιόταν ο Νηλ Άρμστρονγκ και τριάντα εννιά χρόνια αργότερα θα γινόταν ο πρώτος άνθρωπος που θα πατούσε στο φεγγάρι. 

Τη Λενιώ Σταμίρη, όμως, την ένοιαζε να πατάει μόνο στη γη. Αυτήν καταλάβαινε, αυτήν αγαπούσε, αυτή της έδινε δύναμη και πείσμα. Κι ό,τι αγαπούσε η Λενιώ, το αγαπούσε με πάθος. Άλλον τρόπο δεν ήξερε και δεν την ενδιέφερε να μάθει.»
Η ιστορία των Σταμίρηδων και των Σεβαστών, που το μίσος και η βεντέτα που ξέσπασε ανάμεσά τους, κλόνισε το Διαφάνι, ένα ήσυχο χωριό της Θεσσαλίας, ξεδιπλώνεται στις σελίδες αυτού του βιβλίου, πηγαίνοντας το χρόνο πίσω, εκεί που ξεκίνησαν όλα. Στη γέννηση της Ελένης. 

Μέσα από τη δική της ζωή, βλέπουμε την πορεία των μοιραίων γεγονότων που έφεραν αντιμέτωπες τις δυο οικογένειες ενώ ανακαλύπτουμε μυστικά που ούτε καν οι πρωταγωνιστές της βεντέτας Σταμίρηδων και Σεβαστών δε θα μάθουν ποτέ...

Ελευθερία Χατζοπούλου, Οι Εποχές της Καταχνιάς

                                                                    Οι Εποχές της Καταχνιάς, Ελευθερία Χατζοπούλου

                                   Είδος Ιστορικό Δράμα

                                     Βαθμολογία 10/10

Μετά τους "Δρόμους Της Βροχής" η Ελευθερία Χατζοπούλου επανέρχεται με ένα ακόμη βιβλίο που, σε άμεση συνάφεια  προς το προηγούμενό της, έρχεται να παρακολουθήσει τις θύελλες της Σύγχρονης Ιστορίας μας μέσα από το δράμα των καθημερινών ανθρώπων,

ΠΕΡΙΛΗΨΗ.

Τα χρόνια των Βαλκανικών Πολέμων ο μικρός Αντρέας Καραντρέας ζει στην Ανατολική Θράκη και παρακολουθεί τον αγώνα της οικογένειάς του να επιβιώσει κάτω από το βουλγάρικο μίσος, με τον πατέρα να δοκιμάζεται από μια εφιαλτική ομηρία στα βουλγάρικα στρατόπεδα εργασίας.

 Μαζί με άλλους Έλληνες, ο Αντρέας θα βιώσει βίαιους ξεριζωμούς και την ελπίδα μιας νέας αρχής που θα τη σαρώσει ο άνεμος του Πολέμου, ενώ ο αδελφό του ο Φώτης θα αντιμετωπίσει τον εφιάλτη της αρρωστιας.

Πλαισιωμένος από πλήθος προσώπων και τα 2 αδέλφια του, ο Αντρέας θα κληθεί να αποδώσει και αυτός το δικό του τίμημα στην Ιστορία καθώς μετά τον ξεριζωμό του,  ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος θα τον οδηγήσει στην ιταλική αιχμαλωσία.

Πάντα όμως ο έρωτας θα ζητά να δώσει πνοή και ελπίδα σε καινούρια όνειρα...

Μια οικογένεια ακολουθεί το σκληρό κι αιματηρό πεπρωμένο του διωκόμενου ελληνισμού  σε Μακεδονία και Θράκη, που βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα -πρώτα αποτινάσσοντας τον τουρκικό ζυγό κι έπειτα αντιμετωπίζοντας τις ορδές των κομιτατζήδων και τις σιδηρόφρακτες στρατιές του Άξονα...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Τι βιβλίο ήταν αυτό!!!Πόσος σπαραγμός, πόση αγωνία και πόση οδύνη χώρεσαν στις σελίδες του!

Πόσο βαθιά με έκανε να πονέσω και να εκπλαγώ συνάμα!

Σε απόλυτη συμφωνία προς τον τίτλο του, ένιωσα όντως την "καταχνιά" να τυλίγει την ψυχή μου σε ένα μυθιστόρημα από τα πλέον βιωματικά που έχω διαβάσει!

Σαν "τακτικός προσκυνητής σε τάμα ανομολόγητο" η Ελευθερία Χατζοπούλου επανέρχεται στους τόπους της Μνήμης και περιδιαβαίνει την τραγωδία του Ελληνισμού στην Ανατολική Ρωμυλία και τη Μακεδονία τιμώντας το άδικο αίμα που έβαψε τη θρακική γη, με άλλο ένα βιβλίο, μετά τους σπαρακτικούς "Δρόμους της Βροχής", που συγκίνησαν. 

Προκειται για το νέο της μυθιστόρημα "Οι Εποχές της Καταχνιάς" .

Η συνάφεια των τίτλων με τη "μετεωρολογικής ορολογίας"  μεταφορά τους, με οδηγεί να υποθέσω πως υπάρχει συνεκτικός κρίκος ανάμεσα στα δυο εξαίσια αυτά βιβλία με το δεύτερο να έρχεται ως άτυπο συμπλήρωμα του πρώτου ως προς το μωσαϊκό της Ιστορίας των βόρειων περιοχών της πατρίδας μας,οπως δεν την έχουμε ξανασυναντησει σε τετοια οικε΄λια αναγνώσματα...

Ενδεχομένως, ακολουθήσει κι αλλο σχετικό βιβλίο, ώστε να γίνει μια άτυπη τριλογία- αν και εδώ έχουμε διαφορετικούς πρωταγωνιστές που κινούνται στην ίδια γεωγραφική ακτίνα.

Μετά τη Γιασεμή και τις άλλες γυναίκες της "Βροχής" έχουμε πια έναν άντρα πρωταγωνιστή, πρόσωπο τίμιο, απλό γι' αυτό οικείο στον καθημερινό αναγνώστη:

Πρόκειται για τον Αντρέα, ένα φιλομαθές παιδί από την Ανατολική Θράκη που βλέπει τα όνειρά του να καταρρέουν υπό το κράτος της φτώχειας και του πολέμου που καταδίκασε τη γενιά του...

Ο αγώνας των εργατών , η φυματίωση, η πάλη με τη γη θα καθορίσουν την πορεία του...

Ο αναγνώστης συμμερίζεται τους πόθους του Αντρέα, συμπάσχει με τις αγωνίες του και μοιράζεται την ίδια απελπισία με τον έρωτα να δηλώνει την ανατρεπτική του παρουσία.

          Η περιγραφική δεινότητα της συγγραφέως εγείρει την ενσυναίσθηση του αναγνώστη και τον κάνει κοινωνό όλων των τραυματικών βιωμάτων που σημάδεψαν την οικογένεια Καραντρέα.

           Η αφήγηση είναι γραμμική με λιγοστά πισωγυρίσματα στον χρόνο και δυο- τρεις ακόμη εγκιβωτισμένες ιστορίες επιπλέον προσώπων, που διατηρούν μια ξεχωριστή δυναμική όπως αυτή της Δόμνας που ξεχωρίζει για την τραγικότητά της!

Οι πρωταγωνιστές δεν είναι εξιδανικευμένοι, αλλά παρουσιάζουν αδυναμίες και κάποιοι συντρίβονται από τα εφιαλτικά γεγονότα.

           Είναι πολύ ενδιαφέρον που η συγγραφέας δεν αναδεικνύει μονάχα τα μαρτύρια από τις ώρες της σφαγής ή από την εφιαλτική ομηρία, αλλά και τον ψυχολογικό αντίκτυπο τους την ώρα της επιστροφής γεγονός που συνήθως αποσιωπάται καθώς η απελευθέρωση θεωρείται συνήθως το "happy end".

Στην πραγματικότητα το τέλος των πολέμων ή μιας αιχμαλωσίας σηματοδοτεί την αρχή ενός τρομερού Γολγοθά για όσους μένουν να διαχειριστούν πληγές κι ερείπια και σε αυτόν ανηφορίζουμε μαζί με τους πρωταγωνιστές...

            Αυτό που αγάπησα στο βιβλίο είναι που ξεφεύγει  από τα τετριμμένα και το θεματολογικό μοτίβο τέτοιων μυθιστορημάτων που, συνήθως, περιορίζεται στη Μικρά Ασία και έπειτα στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.

Στις "Εποχές της Καταχνιάς"  έχουμε κάτι εντελώς καινούριο!

           Η πρωτοτυπία έγκειται στο γεγονός ότι η Ελευθερία Χατζοπούλου προσεγγίζει γεγονότα σχετικά άγνωστα στο ευρύ κοινό, όπως οι θηριωδίες των Βούλγαρων που πυροδοτήθηκαν από τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το όνειρο προσάρτησης των βόρειων περιοχών του ελλαδικού σήμερα χώρου.

Παρακινούμενες από την ατυχή Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και τον πόθο της Μεγάλης Βουλγαρίας που θα έβλεπε στο Αιγαίο, ορδές ατάκτων- οι κομιτατζήδες- αλλά και το επίσημο βουλγαρικό κράτος, αποδύθηκαν σε έναν λυσσαλέο αγώνα αφελληνισμού της Μακεδονίας και της Θράκης.

Ακόμη και μετά τη θυσία του Παύλου Μελά όλα τα θρακιωτικα και τα μακεδονικά χωριά στα χρόνια των Βαλκανικών Πολέμων και του Α Παγκοσμίου υπέφεραν ασύλληπτες σφαγές, που τις παρακολουθούμε.

Ανακαλύπτουμε επίσης μια αθέατη πλευρά των πολέμων στις αρχες του αιώνα- τα βουλγαρικά τάγματα εργασίας με σκηνές που αναβιώνουν μνήμες από κείμενα όπως ΄"Το Νούμερο 31328 " του Ηλία Βενέζη ή "Η Ιστορία Ενός Αιχμαλώτου" του Στρατή Δούκα.

Σίγουρα η οθωμανική θηριωδία και η ναζιστική κτηνωδία δεν βρίσκουν εύκολα ταίρι, όμως υπήρξε μια φάλαγγα μαρτύρων που ξεψύχησε κάτω από το μαστίγιο των Βουλγάρων και σε αυτούς αποδίδει χρέος μνήμης η Ελευθερία Χατζοπούλου στις "Εποχές Της Καταχνιάς"!

Ένα ακόμη ζήτημα που η συγγραφέας μέσα από 3 ξεχωριστούς χαρακτήρες ανοίγει έιναι το ταμπόυ της ασθενειας , της Φυματίωσης και του κοινωνικού στίγματος που αυτή επέσειε...

Έχουμε επίσης μια σχετικά άγνωστη πλευρά της Κατοχής, που λίγο την ανακαλύψαμε στο "Μυστικό του Λεβάντε" του Λίβου. Πρόκειται για τους Ελληνες ομήρους των Ιταλών που βίωσαν μια άλλη πραγματικότητα από αυτήν στην Κατεχομενη Ελλάδα αλλά εξίσου αντιφατική και ενδιαφέρουσα!

          Άνθρωποι που βρέθηκαν -μετα τη συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο το 1943- ανάμεσα σε Ιταλους φασίστες, Γερμανους και Ιταλούς Αντιστασιακούς ώσπου να επιστρέψουν σε μια Ελλάδα που δεν σταματά να πληγώνει...

Πόσα γεγονότα! Πόσες καταστάσεις δε θίγει το πλούσιο αυτό μυθιστόρημα εν τέλει!!

      Εξελίξεις πολυάριθμες , συγκλονιστικές πολύπλευρες κι η Ελευθερια Χατζοπούλου τις παρουσιαζει και τις συνδέει όλες με ένα τροπο ομαλό και μια φυσικότητα που θα αγγιξει σίγουρα την ψυχή του αναγνώστη μέχρι την αποκλιμάκωση του ήσυχου τέλους!

            Τόσα χρόνια μετά ακόμη ως σύγχρονη Ελληνίδα έμεινα, για αλλη μια φορά, άναυδη και σοκαρισμένη με τα βάσανα των Ελλήνων εκείνης της γενιάς, που δεν έχουν τέλος και το μυθιστορημα αυτο ανέδειξε σε μια σκληρη αλλά αληθινή τους εκδοχή, όπως πουθενα αλλού.

"Οι Εποχές της Καταχνιάς" είναι ένα  μεστό ιστορικό μυθιστόρημα, που προσφέρει κατι καινούριο στο επιδος του- με στοιχεία άγνωστα για τον μέσο αναγνωστη και έντονες στιγμές που δεν τις ξεχνάς!

Χορταστικό, άκρως δραματικό και πειστικό, από τα μυθιστορήματα του είδους που ξεχώρισα τα τελευταία χρόνια οι "Εποχές της Καταχνίας" είναι μυθιστόρημα που μαζί με τους "Δρομους της Βροχής" αξίζει να ανακαλύψει κάθε Έλληνας αναγνώστης γιατί καλύπτει ένα σημαντικο θεματολογικό κενό, με πράγματα που δεν είχαν ειπωθεί ξανά αλλά οφείλουμε να τα γνωρίζουμε και να μην τα ξεχάσουμε!

Karen Koehler, ΜΟΙΡΟΛΟΪ

                                                                                    Μοιρολόϊ, Κaren Koehler

                                       Είδος: Κοινωνικό/ Δυστοπία

                                         Βαθμολογία 9/10

512 σελίδες

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020

Μετάφραση ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΥΛΟΥ 

Τα Μοιρολόγια είναι θρηνητικά ή εγκωμιαστικά τραγούδια που η παράδοσή τους χάνεται στα βάθη των αιώνων και συνήθως κατευόδωναν τους Νεκρούς στο μεγάλο "ταξίδι" τους 

Περιώνυμα είναι φυσικά τα μοιρολόγια της Μάνης και αυτα αποτέλεσαν έμπνευση για ενα ξεχωριστο μυθιστορημα..

Με ένα εξώφυλλο που ταξιδεύει σε αιγαιοπελαγίτικα νερά το "Μοιρολόι", είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που δεν τραβούν με την πρώτη την προσοχή, αλλά-στην ουσία τους- παραμένουν αθόρυβα διαμαντάκια που ακτινοβολούν στοχασμούς κοινωνικούς και υπαρξιακούς πίσω από την προφανή ομορφιά της πλοκής τους...

Ένα αλληγορικό μυθιστόρημα που μιλάει για κάθε πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σε ένα ελληνικό νησί, το Όμορφο Χωριό ο χρόνος έχει "σταματήσει". Η αρτηριοσκληρυντική κοινωνία του έχει απαρνηθεί την εξέλιξη και την τεχνολογική πρόοδο, κι επιμένει να κινείται τον ρυθμό πανάρχαιων νόμων, κάτω από το πέπλο μιας απαρασάλευτης ηθικολογίας που έχει εξοβελίσει την ανθρωπιά.

Μια κοινωνία περίκλειστη, χωρίς ηλεκτροδότηση ,χωρίς εμπορικές και άλλες συναλλαγές με τον υπόλοιπο κόσμο και χωρίς ενημέρωση για τον έξω κόσμο! 

Όποιος τολμήσει να αποκλίνει και να απειλήσει την καθεστηκυία τάξη θα υποφέρει τρομακτικά βασανιστήρια. 

Την άκαμπτη αυτήν καθημερινότητα διασαλεύει ένα μωράκι εγκαταλελειμμένο, που ο Ιερέας του χωριού βρίσκει μέσα στο χαρτί μιας εφημερίδας.

Το κορίτσι ζει και μεγαλώνει ως απόβλητο της κοινωνίας που του αρνείται ως κι ένα όνομα...

Το Κορίτσι όμως έχει όμως μια τρυφερή, αδούλωτη ψυχή και λαχταρά την αγάπη που της αρνείται ο περίγυρός της, αλλά της συστήνει η απροσδόκητη καλοσύνη και ο έρωτας.

Διεκδικεί τη ζωή και διψά για την Ομορφιά της και τη Γνώση, ενώ οραματίζεται την ημέρα που θα περάσει Αντίκρυ!

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Με το "Μοιρολόι" της η Γερμανίδα Κάρεν Κόλερ συνθέτει μια παράξενη ποιητική δυστοπία που τη διαπνέουν η ελληνική ψυχή κι ο αρχέγονος παλμός της ρίζας που άνθισε σε αυτήν τη γωνιά της Μεσογείου.

Το βιβλίο της είναι ένα εκτεταμένο ποίημα, δομημένο σαν ένα... όντως Μοιρολόι 128 στροφών.

Κάθε στροφή αποτελεί κι ένα κεφάλαιο από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της έκθετης μικρούλας, που βρέθηκε σε τόπο άγονο κι αφιλόξενο...

Με γλώσσα πηγαία, αυθόρμητη, διαποτισμένη από την σπαρακτική παιδική άγνοια να κόβει σαν ξυράφι, καθώς ξεγυμνώνει τη φαυλότητα των ενηλίκων,

το Κορίτσι εκθέτει την οδυνηρά καθημερινότητά του αντάμα με τις ελπίδες και τα όνειρά του.

Σπιρτόζα κι ευέλικτη, όπως το πνεύμα της Μικρής, η αφήγηση μας ξετυλίγει μια άκρως ενδιαφέρουσα πλοκή, ιχνηλατώντας μια μικροκοινωνία -εύρημα, ζυμωμένο από οικεία υλικά μιας θλιβερής Ελλάδας της οπισθοδρόμησης ,της προκατάληψης ,του αναλφαβητισμού.

Αν και ξένη, η Γερμανίδα έχει αφουγκραστεί την ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας και μάλιστα της προπολεμικής επαρχίας, με το κλειστοφοβικό πλαίσιο απαρασάλευτων κανόνων που "στραγγάλιζαν" την ατομικότητα κι αποστράγγιζαν τους χυμούς της ψυχής. 

Μια κοινωνία παραδομένη στη φοβία, με τη δεισιδαιμονία την κυβερνά και την ψυχαναγκαστική πατριαρχία να αποτυπώνει την άρνησή της να απογαλακτιστεί.

Σε αυτό βοήθησε την Κάρεν η "θητεία" της στην Ελλάδα. 

Απέναντί σε όλα που στιγματίζουν την ασφυκτική κοινωνία, ορθώνει το ανάστημά της μια ξεχωριστή ψυχή, ένα κορίτσι που διασαλεύει την μουντή πραγματικότητά του Όμορφου Χωριού αιφνίδια όπως ακριβώς το ακατέργαστο κοριτσάκι που εμφανίστηκε και στην "Γνώση Των Αγγέλων" της Τζιλ Πέιτον Γουολς! 

Μέσα σ' όλα ίχνη φιλίας και ένας έρωτας χειμαρρώδης και σπαρακτικός. 

Είναι εμφανές ότι πέραν από την καθ'εαυτή πλοκή, πρόκειται για αλληγορικό έργο που προχωρά σε φιλοσοφικούς στοχασμούς.

"Το Μοιρολόι" της Κάρεν συνιστά ένα εκτεταμένο σχόλιο στη διάρθρωση της κοινωνίας και μια κριτική στην Κοινωνική Ηθική

           Ο κεντρικός  άξονας είναι μια κριτική στη θρησκεία που εδώ δεν κατονομάζεται, διότι η Κάρεν δεν ενδιαφέρεται να "αξιολογήσει συγκεκριμένα, αναγνωρίσιμα δόγματα", αλλά τον τον ρόλο όλων των θρησκειών ανά την Ιστορία- με κοινή συνισταμένη εδώ τον Έλεγχο των λαών μέσω αυτών.

Μέσα από την πένα της συγγραφέως ανιχνεύεται ο μηχανισμός χειραγώγησης των μαζών με όχημα την αυθεντία που λειτουργεί ως "όπιο των λαών", όπως τη χαρακτηρίζει ο Karl Marx!

Το άλλο κρίσιμο ζήτημα είναι η Γνώση, αυτό το Φως που κρατούν μακρυά από τις συσκοτισμένες μάζες οι κρατούντες: Είναι το προμηθεϊκό Πυρ του Αισχύλου που "οι Εξουσίες διαχρονικά στερούν από τους πολλούς για να τους κρατούν υποταγμένους".

Και οι δυο αυτές πτυχές, το πνευματικό σκοτάδι κι η θρησκοληψία θέτουν στο στόχαστρο τη Γυναίκα!

Την αιώνια σκλάβα που η Κική Δημουλά "αναγνωρίζει από τις αλυσίδες της προκατάληψης και του μίσους".

Με αυτόματες αναγωγές στην "Ιστορία της Θεραπαινιδος" της Άτγουντ η Κάρεν Κόλερ συνθέτει μια κοινωνική καταγγελία με την ηρωίδα της να οδηγεί την κοινωνική μας συνείδηση σε ένα Σάλπισμα Ελευθερίας!

Και τι μένει από όλα αυτά; Ένα αίτημα κοινωνικής αναμόρφωσης που κορυφώνεται ποιητικά συμβολίζοντας το αιματηρό πέρασμα των Επανάστασεων από την Πορεία του Ανθρώπου...

Το υποβλητικό φινάλε μου θύμισε τον ιδιότυπο μετεωρισμό στη "Φόνισσα" του Παπαδιαμάντη, ανάμεσα στην απόγνωση και την ελπίδα...ανάμεσα στη νέμεση και τη λύτρωση...

Συγκλονιστικό, αξέχαστο

Οπωσδήποτε ανακαλύψτε το Μοιρολόϊ , ένα μικρό αναγνωστικό μαργαριτάρι από τα βάθη της κοινωνικής αγωνίας σε μια σύγχρονη συνομιλία με το συγγραφικό επίτευγμα της Άτγουντ

Από τα βιβλία που ενεργοποιούν γόνιμα τη σκέψη κιμεθαισθητοποιούν μονάδικα.

      

                         

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ, ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ - ΡΩΞΑΝΔΡΑ,Το Πικρό Ποτήρι

                                                          Το Πικρό Ποτήρι, Λένα Διβάνη

                                                                             Είδος: IΣTORIA (Eκλαϊκευμένη Επιστήμη)
                                                                                             Βαθμολογία: 9/10

                                            

Η Λένα Διβάνη έκανε την έκπληξη πέρσι χαρίζοντας στο αναγνωστικό κοινό Τα "Ζευγάρια της Ιστορίας"- μια απολαυστική επισκόπηση της νεότερης ιστορίας με τον πιο συναρπαστικό τρόπο που θα μπορούσε:
Μέσα από τους έρωτες και τις σχέσεις που σημάδεψαν τα ιστορικά πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν σε κρίσιμους καιρούς!
Βενιζέλος, Τρικούπης, Όθωνας, Βασίλισσα Φρειδερίκη, Νίκος Μπελογιάννης, Γεωργιος Παπανδρεου κι άλλες προσωπικότητες!
;Eνα βιβλίο που κάθε αναγνώστης απόλαυσε
Τοι μοναδικό που παραξένεψε, τότε τους λάτρεις της Ιστορίας είναι η απουσία του Κορυφαίου των Κορυφαίων στην πολιτική ζωή του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, του Ιωάννη Καποδίστρια.

Ποιος δε θα ήθελε να ανακαλύψει από τη χαρισματική πένα της Διβάνη τη φωτεινή ψυχή του Ιωάννη Καποδίστρια και τον πανόσιο έρωτα που μοιράστηκε και θυσίασε για χάρη της Ελλάδας και του ρακένδυτου λαού της;;
Φέτος 200 χρόνια από την Επανάσταση , η Λένα Διβάνη ήρθε να αποδώσει ένα μικρό συγγραφικό προσκύνημα και να αποκαταστήσει το κενό, με ένα ξεχωριστό βιβλίο που μπορεί να εκληφθεί ως άτυπο συμπλήρωμα του προηγούμενου εξαίσιου βιβλίου της.
Έτσι στις σελίδες αυτές ανακαλύπτουμε το πιο τραγικό ίσως ζευγάρι της Πολιτικής μας Ιστορίας γεγονός που το υπογραμμίζει ο τίτλος. Ένα "Πικρό Ποτήρι". Μια "σταύρωση"...
Στις σελίδες του βιβλίου αυτού γνωρίζουμε το πιο τραγικό ίσως ζευγάρι της Πολιτικής μας Ιστορίας- τον Ιωάννη Καποδίστρια και την Ρωξάνδρα Σούρτζα:
Δύο "αθέατοι μάρτυρες" στη μεγάλη υπόθεση της Πατρίδας κι ανάμεσά τους ένας έρωτας φλογερός, τραγικός, ανεκπλήρωτος...
Με τρόπο ευέλικτο η Λένα Διβάνη παρουσιάζει δύο βίους παράλληλους που δυστυχώς ποτέ δε συναντήθηκαν σε ένα ευτυχές τέλος, αλλά και οι δυο ατένιζαν τον ορίζοντα ενός βαθύτατου Ουμανισμού και την ελευθερία της Πατρίδας!!

Δυο άνθρωποι ευνοημένοι από τη μοίρα που απεκδύθηκαν τα προνόμιά τους όλα και τα κατέθεσαν στον βωμό της Λευτεριάς. 
Η Λένα Διβάνη σκιαγραφεί την ψυχή του Καποδίστρια και της Ρωξάνδρας αναδεικνύοντας και αρεκτές πτυχές της πολιτικής τους σκέψης!

 Η Ρωξάνδρα Στούρτζα ήταν κόρη ηγεμονα της Μολδοβλαχίας , του Σκαρλατου Στούρτζα και γεννήθηκε 22 Οκτωβρίου του 1776. Η Ρωξάνδρα -χωρίς να είναι καλλονή - έλαμπε παντού με την ευρύτητα του πνεύματός της και τη γλυκύτητά της.
Σύντομα ανελίχθηκε τόσο ώστε να λάβει τον τίτλο της Κυρίας των Τιμών της τσαρίνας.
Όλα αυτά όμως δεν αλλοτρίωσαν την αγνή και πονετική καρδιά της.
Ανάμεσα στη Ρωξάνδρα Στούρτζα και τον Ιωάννη Καποδίστρια εξλίχθηκε ένας έρωτας δυνατός, απόλυτος που ατένιζε το πλατωνικό ιδεώδες και παραμεριστηκε για χάρη της πατρίδας.
Γιατί, καμιά φορά, ο μεγαλύτερος ηρωισμός και οι πιο σκληρές θυσίες δε λαμβάνουν χώρα στα πεδία των μαχών , ούτε λαμβάνουν εύφημον μνεία...
Οι αναφορές της Λένας Διβάνη συνομιλούν με την αυθεντική αλληλογραφία του Καποδίστρια και της Ρωξάνδρας- ενώ πολύτιμη  πηγή  είναι το εξαιρετικό  σύγγραμμα της καθηγήτριας Ελένης Κούκκου "Μια ανεκπλήρωτη Αγάπη",(που ενώ πέρασε από δύο μεγάλους οίκους-Εστία και Πατάκη- σήμερα δυστυχώς δεν κυκλοφορεί πια.)
Η Λένα  προσέγγισε την αγάπη αυτήν με το προσήκον σέβας.

Κατόρθωσε να αξιοποιήσει τις βιβλιογραφικές πηγές για να φιλοτεχνήσει το πορτρέτο αυτης της μοναδικής αγάπης που εξυψώθηκε ως τη θυσία για την Ελλάδα!

Όλην αυτήν τη διαδρομή ακολουθούμε με οδηγό τη Λένα Διβάνη για να φτάσουμε παντα στο ίδιο αναπόδραστο τέλος που ο Καποδίστριας το είχε προβλέψει καβαφικά
ο Καποδίστριας θα λάμπει στη μνήμη των απλών Ελλήνων ως ο μεγαλύτερος Πολιτικός Άνδρας που πέρασε από τον πολύπαθο αυτόν τόπο,

Παρέμεινε, όμως να θυσιαστεί στις δικές του αθόρυβες Θερμοπύλες εκείνη την αποφράδα Κυριακή στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831 όταν δυο Μανιάτες δολοφόνοι τον χτύπησαν άνανδρα την ημέρα του Κυρίου... 
Καπως έτσι ο Ιωάννης Καποδίστριας πέρασε στην αιωνιότητα με το στέφανο του Εθνομάρτυρος- ως ο μοναδικός που από θέσεως εξουσίας  υπηρέτησε τον φτωχό λαό του με την ταπεινοφροσύνη που ο "Βασιλεύς των βασιλέων" δίδαξε πλένοντας τα πόδια των μαθητών Του...
           Επειδή όμως "Ανδρών επφανών πάσα γη τάφος"   "τύμβος" έγινε για τον Ωραίο αυτόν Έλληνα η ψυχή κάθε αγνού πατριώτη που θρηνεί τον αδικοχαμένο Κυβερνήτη της.

200 χρόνια από τον Αγώνα για την Ελευθερία αξίζει να μνημονεύουμε ανάμεσα στους ήρωες εκείνον που πάλεψε από χρυσοποίκιλτο αλλά εξίσου σκληρό μετερίζι για τον ίδιο ιερό σκοπό απ[αρνούμενος κάθε χαρά για να προσφέρει εκείνη της λευτεριας στον φτωχό λαό.

2021, TO NEO ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ ΓΙΑ TO 1821!!!!

 Το Νέο Βιβλίο του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΠΟΥΖΟΥ για την ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

Ο αγαπημένος συγγραφέας ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ έχει εδραιώσει μια θέση στους κορυφαίους λογοτέχνες της εποχής του διαπρέποντας σε πολλούς τοπμείς της όπως η ποίηση και το κοινωνικό μυθιστόρημα...

Εμβληματικότερα όμως έχουν σταθεί τα ιστορικά μυθιστορήματα "Σέρρα, Ιμαρέτ , Άγοι και Δαίμονες, Εράν"-τα περισσότερα γύρω από καταστάζσεις που απτωνται των ελληνοτουρκικων ζητμάτων (αν συνυπολογίσουμε και την ουρανόπετρα σχετικά με την Κύπρο..)
Σήμερα, 200 χρόνια από την έναρξη της ηρωικής Επανάστασης του λαού μας, ο Γιάννης Καλπούζος αποκάλυψε ότι το επόμενο βιβλίο του θα κυκλοφορήσει τον "ερχόμενο Ιούνιο" και θέμα του θα έχει τα ηρωικά όσο και μαρτυρικά χρόνια της Επανάστασης! 

Ο γνωστός συγγραφέας μάλιστα μοιράστηκε με το κοινό το (πιθανότερο) εξώφυλλο του βιβλίου του καθώς και τον τίτλο του... με μια εικόνα που κινείται στα αναγνωρίσιμα μοτίβα γνωστών πινάκων της εποχής όπως του Βρυζάκη, το νέο μυθιστόρημα του Γιάννη ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ θα έχει τον τίτλο "ΡΑΓΙΑΣ" από τις εκδόσεις Ψυχογιός!

Γνωρίζοντας την πέννα του Καλπούζου είμαστε σίγουροι ότι θα αποκαλύπτει πολλές πτυχές από αυτήν την ένδοξη αλλά και οδυνηρή περίοδο που αμαυρώθηκε από σκοτεινές σελίδες και βρόμικο παρασκήνιο, σπαρμένη από αίμα και κόκκαλα ιερά...

Αναμένουμε με αγωνία ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα 

Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ ΣΤΟ FACEBOOK!!!

Γράφει λοιπόν ο κύριος Καλπούζος:

"Ραγιάς σε κανέναν και σε τίποτα!

Με αφορμή τον εορτασμό της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 αναρτώ ένα απόσπασμα από το νέο μου μυθιστόρημα, το οποίο θα κυκλοφορήσει τον ερχόμενο Ιούνιο. Δεν αποκαλύπτει τίποτε από τη μυθοπλασία του, ενώ τα μηνύματά του είναι διαχρονικά και απολύτως επίκαιρα.
Διαβάζοντας ο αναγνώστης το «ραγιάς-Μέρες και νύχτες 1821» θα σχηματίσει ολοκληρωμένη εικόνα για όσα συνέβηκαν τα χρόνια 1816-1829. Για την προεπαναστατική εποχή, το μεγαλείο του ξεσηκωμού μα και τη σκοτεινή του πλευρά και για πολλές καταχωνιασμένες αλήθειες.
Να έχετε υγειά και λευτεριά!
Μπορείτε να το κοινοποιήσετε ελεύθερα στους φίλους σας"., καταλήγει ο κύριος ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ 

ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Το απόσπασμα από το «ραγιάς-Μέρες και νύχτες 1821»

:«Λέγεις, Συμεών, ότι κάποιοι δε θέλουν ν’ ανήκουν πουθενά. Εγώ θαρρώ πως δεν μπορείς να βγεις απ’ το πετσί σου όπου και να κρυφτείς, όπου και να πας. Φωλιάζει κει μέσα και ριζώνει ολάκερος κόσμος. Απ’ το φίλημα της μάνας σου ως τα μολογήματα των παππούδων σου και τη ζωή που άπλωσαν τριγύρω σου όσοι σμίγουν σε ό,τι νοματίζει κανείς φυλή καιγένος.

"Όσο για τη βουκέντρα, την αιτία, το γιατί ή το κίνητρο καταπώς το λαλείτε, γέροντες, ξετεντώστε το και ξεψαχνίστε το μέχρι το μεδούλι, δε βλάπτει, ακονίζεται έτσι ο νους. Όμως με τα λόγια έρχεσαι να ξεσπυρίσεις τα καμωμένα, δεν είσαι μέσα στη λαύρα τους.»Κείνο που έμαθα είναι πώς όταν ρίχνεσαι με το τουφέκι και το χατζάρι στη μάχη, είσαι έτοιμος ν’ αποθάνεις κι αυτό θα πει πως πια δε θέλεις να είσαι ραγιάς. Κι όταν φτάνεις να λες δε με κόφτει αν θ’ αποθάνω, όλοι σε λογαριάζουν και σε σκιάζονται. Κανένας δεν μπορεί να σε σταματήσει, μόνο ο χάροντας που πια δεν τον λογαριάζεις εσύ.»Το ξεκίνημα είναι μια αυλακιά, ίσια, ζαβή, βαθύτερη ή και σαν ξεσγάλισμα στο πετσί σου. Σου δίνει μια αμπωξιά και σε πάει ως παρακάτω, παραπατώντας ή και με σωστές δρασκελιές. Έτσι αρχίσαμε τον ξεσηκωμό, με την αμπωξιά των Φιλικών, και φεύγαμε όπως οι λαγοί μόλις θωρούσαμε τους Τούρκους. Επειδή, πέρα απ’ τα κακορίζικα άρματά μας, τους υψώσαμε πάνω απ’ τη δική μας δύναμη και μας έκοβε τα ποδάρια ο τρανότερος οχτρός του λεύτερου ανθρώπου, ο φόβος.
»Πασχίζω να πω ότι δε φτάνει το ξεκίνημα. Δεν πήζει και δε ζυγιάζεται εύκολα στον νου σου πως σήμερα είσαι ζωντανός κι αύριο με τη θέλησή σου θα βρίσκεσαι κάτω απ’ τη γης ή θα σε τρώγουν τα όρνια. Σε βασανίζει το κρίμα για τους ιδικούς σου μα και για σένα τον ίδιο, για τη ζήση και τα νιάτα σου. Έρχονται στιγμές που κιοτεύεις, σε μαυλίζει ο ήλιος, τα πουλιά, τα λουλούδια, ο αέρας π’ ανασαίνεις, η αγκάλη που καρτεράς να σε σφίξει στη θέρμη της. Και μη γελαστεί κανένας και πιστέψει ότι γεννήθηκαν αντρειωμένοι όσοι τα έβαλαν με οχτρούς που φάνταζαν ανίκητοι κι ας είχαν κάποιοι αποκοτιά πιότερη απ’ των αλλωνών. Στου καθενός το γουδί χτυπιόνταν οι γλυκασμοί της ζωής με το σκοτάδι του θανάτου και μαζί τα κουσούρια τους κι όλα τα στραβά τους. Και τούτο τους κάμνει ακόμα πιο άξιους και σπουδαίους.
»Μήτε πρέπει ν’ αδικεί κανείς όσους λοξοδρόμησαν ή ξέπεσαν σε κακουργίες, καθισμένος στο μιντέρι του ή στην φραντσέζικη καρέκλα του, αλάργα απ’ τις φωτιές που καίγανε κείνους. Τους έκρεναν γυναίκες και λιμασμένα απ’ την πείνα παιδιά, φωνές άγνωρες, νιόφερτες, φωνές δικών τους σκοτωμένων ή ατιμασμένων, φωνές αιώνων που πλέξανε χίλιων λογιών φράχτες στον λογισμό τους. Μα και καινούριοι φόβοι και σχέδια, γεννήματα απ’ το αναποδογύρισμα του παλιού κόσμου και το νέο διαφέντεμά του. Και, είναι αλήθεια, πως όλοι ορέγονται να υψωθούν σε αφέντες και θαρρούν αξιότερο τον εαυτό τους απ’ τους άλλους.
»Είμαι σίγουρος πως όποια παντρολογήματα κι αν γίνονταν στον νου όσων χόρεψαν τον αντικριστό χορό με τον χάροντα στο αλώνι του πολέμου, τους έσμιγε η θέληση να φτιάξουμε πατρίδα. Κι ας μην τη νογούσε ο καθένας με τον ίδιο τρόπο. Το μπόλι που μπήγονταν στο κορμί ολωνών και ρουφούσε το αίμα τους για να βλαστήσει, τ’ ανάθρεψαν μύρια δεσίματα στους πίσω χρόνους ως τους τωρινούς. Οι κατοπινοί ας κάμουν το βλαστάρι καλύτερο.
»Για μένα έχει αξία να γεννηθεί και να στεριώσει γερά μέσα στον άνθρωπο η φωνή που κράζει: Δε θα ζήσω σαν ραγιάς! Μα να ξεύρει, όποιος λάβει την απόφαση, ότι τούτο θα ζητήσει μέχρι το αίμα του και να ‘ναι έτοιμος να το δώκει.
»Να μην είμαι ραγιάς στον Τούρκο, που με πατούσε στον σβέρκο και δε με λογάριαζε για πλάσμα ανθρωπινό. Όμως να μη γίνομαι και ραγιάς στο πλάνεμα του ξένου, στα δανεικά λεφτά του, που τα γυρεύει με τους τόκους διπλά και τρίδιπλα και με κρατάει έτσι μόνιμα σκλάβο. Να χρειάζεται να στέρξει για να μοιράσω τα χωράφια σε όσους πότισαν με αίμα τούτη τη γης, γιατί λέει τα βάλαμε αμανάτι στα δάνεια. Είναι ωσάν να σου παίρνουν τη γυναίκα και σου ζητάνε λύτρα για να σ’ τη δώκουν πίσω. Προτιμάω να τρώγω ψωμί και κρεμμύδι και να ‘χω το ίρτζι μου. Να μη φοράω συντρόφι, άμα δεν έχω, κι όχι να διακονεύω μεταξωτά βρακιά και να μου χουφτώνει ο δανειστής τούς πισινούς. Θα τρώγω όσα βγάνω.
»Ραγιάς είναι και κείνος που γίνεται υποτακτικός σε χίλια δυο σκιάγματα κι ας τα έμπηξαν στον νου και στην ψυχή του οι πρωτύτεροι.
»Άμα περπατάς με το τι θα πει ο κόσμος, αν στέκεσαι συνεχώς δίβουλος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δε μετράς τη γνώμη των άλλων, άμα γυρεύεις το ντάντεμα οποιανού διαφεντεύει τη ζωή σου κι αν καρτεράς τον κάθε Μόσκοβο να σε σώσει τότε είναι ραγιάδικο το βήμα σου. Ούτε να λογαριάζεις πως σου χρωστούν οι ξένοι, γιατί πάλι αλληθωρίζεις. Ραγιάς κι όποιος δέχεται στα πατήματα της στράτας του να τον κοιτούν από ψηλά κι όχι ίσια στα μάτια.
»Δε θέλεις να είσαι ραγιάς; Μάθε να λες όχι κει που πρέπει κι ας το πλερώσεις. Να βαστάς το σέβας σου, την αξιοπρέπεια. Να βαστάς το φωτεινό σου εγώ, τη γλυκιά κι όχι τη φαρμακερή του ουσία. Δεν είμαι ραγιάς θα πει και ξανοίγω τον νου μου, τον παιδεύω με χίλια ρωτήματα, αλλά και με τα γράμματα και με τις επιστήμες. Γιατί ο κόσμος του ανθρώπου είναι σαν το καρύδι, κλείνεται μέσα στο τσόφλι. Κι άμα δεν το σπάσεις, δε γλέπεις μακρύτερα. Όποιος το καταφέρει, θα δει να πλαταίνει ο κόσμος κι αυτά που θαρρούσε ότι γνωρίζει.
»Τούτο πεθυμώ κι ονειρεύομαι για το αύριο, μα με πολλούς στο πλάι μου. Άμα δοκιμάσει να κτίσει ένας όλα τα σπίτια της Ελλάδας, θα χρειαστεί αιώνες. Αντίθετα αν κτίσει κάθε νοικοκύρης το δικό του, θα τελέψουν σε μήνες.
»Θέλω να μην είμαι ραγιάς σε κανέναν. Ούτε η γυναίκα μου και τα παιδιά μου, ούτε οποιοσδήποτε άλλος σε μένα. Να μην είμαι ραγιάς μήτε σε ξένο, μήτε σε δικό, μήτε του κορμιού, μήτε σε όσα δε συνταιριάζονται με τον λεύτερο άνθρωπο. Ραγιάς σε τίποτα!»

Δείτε λιγότερα