Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου,Karen Dionne

                              Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου, Karen Dionne
                                                                             Είδος: Κοινωνικό
                                                                            Βαθμολογία 9/10

Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ
The Marsh King's Daughter
Σελίδες 348
Έτος έκδοσης 2018
Τιμή 13, 60

Η Karren Donne έκανε αίσθηση με ένα ιδιαίτερο κοινωνικό θρίλερ που συνδυάζει το μυστήριο με το οικογενειακό δράμα την Κόρη του Βασιλιά Του Βάλτου...

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η απόδραση ενός δραπέτη ανακινεί μνήμες από μια παλιά ιστορία που συντάραξε τη μεθοριακή κοινότητα του Μίσιγκαν, όταν ένας 34χρονος απήγαγε μια 14χρονη έφηβη, που έκτοτε αγνοούνταν τα ίχνη της...

            Μέσα του 80, η Χελέινα μεγάλωνε σε μια καλύβα, σε μια απροσπέλαστη ελώδη περιοχή, μαθαίνοντας από τον ιχνηλάτη πατέρα της όλα τα μυστικά του βάλτου.Το κυνήγι, η άγρια φύση-τροφός, τα σημάδια της φύσης , η επιβίωση -όλα κομμάτια μιας γοητευτικής μύησης πλάι σε έναν επιβλητικό άντρα, που η μικρή έμαθε να λατρεύει κάτω από το φοβισμένο βλέμμα της υποταγμένης μητέρας της...

Ένα ακραίο περιστατικό βίας όμως θα φέρει την μικρή αντιμέτωπη με την τραγική αλήθεια για την αιχμάλωτη μητέρα της...

Χρόνια αργότερα, ισορροπώντας ανάμεσα στο παλιό αγρίμι και στην προσαρμογή στον σύγχρονο πολιτισμό, η ενήλικη και μάνα, πλέον, Χελέινα γνωρίζει πως μόνον εκείνη μπορεί να βοηθήσει την αστυνομια στον εντοπισμό του επικίνδυνου δραπέτη που δεν είναι άλλος από τον απαγωγέα πατέρα της.

            Κι αυτή η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου θα αποδυθεί σε μιαν αγωνιώδη καταδίωξη προκειμένου να αιχμαλωτίσει τον λασπώδη επικίνδυνο Βασιλιά του...

Η αναμέτρησή τους θα σηματοδοτήσει μιαν ιδιότυπη μονομαχία ζωής και θανάτου...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ...

Το μυθιστόρημα "Η Κόρη Του Βασιλιά Του Βάλτου", παρότι αναφέρεται σε έναν εγκληματία δραπέτη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί επουδενί αστυνομικό.

Αντιθέτως, συνιστά ένα δυνατό οικογενειακό δράμα με κοινωνικές αποχρώσεις και ψυχαναλυτικές υποδηλώσεις, που με την υποβλητική ατμόσφαιρα και τους δυνατούς χαρακτήρες, διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον καθώς εναλλάσσει συναισθήματα.
Μια ιστορία άγριας ομορφιάς κι απόγνωσης, που ξετυλίγεται με πισωγυρίσματα στον χρόνο ώστε να συνθέσει την αλήθεια της σαν παζλ.

          Η πρωταγωνίστρια Χελέινα είναι ένα κορίτσι που στην ουσία μεγαλώνει μακρυά από τον πολιτισμό.

           Αυτό το μοτίβο το εισηγήθηκε με τον Μόγλι ο Κίπλινγκ ενώ το συναντήσαμε κ σε άλλα έργα όπως "Η Γνώση Των Αγγέλων", με ένα κοριτσάκι αναθρεμμένο επίσης από λύκους.

           Εδώ έχουμε ένα κορίτσι που μεγαλώνει μακρυά από το αστικό περιβάλλον,  πλάι σε έναν άνθρωπο ο οποίος επέστρεψε στο "αγρίμι" εγκλωβίζοντας στην απομόνωση του βάλτου όσα αγάπησε  και κυριαρχώντας πάνω τους με τον νόμο της ζούγκλας!!!

         Ένα κορίτσι χωρίς προσλαμβάνουσες Πολιτισμού χωρίς την εμπειρία του σχολείου στερημένο από την κοινωνική συναναστροφή με άλλα παιδιά, είχε εξελιχθεί εν τέλει κι εκείνο σε μικρό θηρίο...
      Η πλοκή στον Βασιλιά του Βάλτου της Donne παραπέμπει ευθέως στην "Αχανή Μοναξιά" της Kristin Hannah με την οποία βρίσκεται σε άμεση παραλληλία...

           Εκεί ήταν ο Έντι που οι εμπειρίες στο Βιετνάμ τον είχαν αποκτηνώσει και αναζήτησε  με την οικογένειά του την απομόνωση της τραχιάς και παγωμένης Αλάσκας, όπου ο άνθρωπος ήταν επίσης όμηρος του χιονιά και των άγριων ζώων.
Η μύηση στη φύση και οι άγριες συνθήκες της επιβίωσης συμπλέκονται με την αρχέγονη παράδοση της Αμερικής και συνιστούν κεντρικό άξονα και στα δυο βιβλία.
Πάγος και δάσος τα στοιχεία που έχει να αντιπαλέψει ο άνθρωπος στα δυο βιβλία.
Ο Έντι της Hannah και ο Τζείκομπ της Donne συναντώνται στην παράφορη ιδιοσυγκρασία τους και στον εγωκεντρισμό της βίαιης επιβολής, όπως απλώνουν την τρομοκρατία τους στη γυναίκα και κατόπιν στην κόρη τους, έχοντας απαιτήσει να αποκοπούν από τον περίγυρο για να τις ελέγχουν μέσω της εξάτρησης.
Το αίμα βάφει και τις δυο ιστορίες αφήνοντας τις κόρες να διαχειριστούν συντρίμμια...
Στην Αχανή Μοναξιά όμως κυριαρχεί εν τέλει ο αισθηματικό χαρακτήρας ενώ στην Κόρη του Βάλτου ο προβληματισμός καταλήγει σε διαφορετικά μονοπάτια:
           Όλη η δύσβατη παιδική ηλικία και το οικογενειακό δράμα της Χελέινα δίνονται μέσα από τα μάτια του κοριτσιόυ και μετέπειτα γυναίκας Χελείνα- φέρνοντας αμυδρά στο νου την αφήγηση του μικρού ήρωα στη δημοφιλή ιστορία αιχμαλωσίας απ' το Δωμάτιο της Donoghue!
Μια έφηβη μάνα κι ένας γιος διαχειρίζονται την αιχμαλωσία κι έπειτα την προσαρμογή στην καθημερινότητα, μέσα από την αφήγηση του 5χρονου αγοριού.
Και στον Βάλτο, η ακούσια αιχμάλωτη κόρη ερμηνεύει με τον παραμορφωτικό καθρεφτη της παιδικής σκοπιάς τα γεγονότα.
Ένα παιδί που ψηλάφησε τον κόσμο μέσα στην κλειστοφοβία του Βάλτου, που γίνεται σύνορο και τάφρος αμυντική προς τον έξω κόσμο.
Αυτή η οπτική έχει το ελάττωμα ότι ελάχιστα μαθαίνουμε από τη μαρτύριο που υπέφερε η μάνα ως απαχθείσα έφηβη στα χέρια του εκκεντρικού και τραχύ απαγωγέα της που της επέβαλε την πρόωρη μητρότητα και μια ζωή στα έλη.
Κι όμως αυτή ήταν η πιο τραγική πλευρά:
            Ο κυρίαρχος της Λάσπης πρόβαλε δόλιος και διέκοψε βίαια μια ανέμελη εφηβεία όπως ο χθόνιος θεός Πλούτωνας άρπαξε την ανυποψίαστη Περσεφόνη όταν έκοβε ξέγνοιαστη λουλούδια με τις φίλες της για να τη σύει στον Άδη.
Γεγονός από μόνο του αποτροπαιο η "λεηλασία της άνοιξης", που η μάνα βιώνει σε μια αναπόδραστη ομηρία!
Δυστυχώς ο αναγνώστης δεν έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει σε όλη της τη φρίκη την κόλαση της άτυχης έφηβης μάνας, παρα μονάχα στις παρυφές της μέσα από τη τσιγκόυνικη πλευρά του παιδιού της που ερμηνεύει ασφαλώς στρεβλά, μέσα από ανώριμα κριτήρια.
Ίσως αυτή η περιοριστική επιλογή, όμως, γίνεται εσκεμμένα καθώς δείχνει να εκκινεί από ενα ψυχολογικό υπόβαθρο.
             "Στην Κόρη Του Βασιλιά" κεντρικό διακύβευμα πίσω από την αγωνιώδη εξέλιξη είναι το οιδιπόδειο σύπμλεγμα ανάμεσα σε πατέρα και κόρη...(Σύμπλεγ,α Ηλέκτρας για τα κορίτσια)
Μια στρεβλωμένη συντροφικότητα, μια ιδιότυπη συνωμοσία με τη φιγούρα της μητέρας περιθωριοποιημένη.Μια κόρη που ενδύεται χαρακτηριστικά του πατέρα της έχοντας τον τοποθετήσει σε ένα βάθρο.
Ένα τυπικό τρίγωνο που κάθε οικογένεια θα αντιμετωπίσει πρώιμα περίπου στα 3 χρόνια του παιδιού σύμφωνα με Froyd κι Εrrikson: Όταν το οιδιπόδειο δεν λύεται μέσα από μια αρμονική οικογενειακή ζωή πυροδοτεί  ασυνείδητη ενοχή, μίσος ανάμεσα σε μάνα και κόρη καθώς και μια παγίδευση στη βούληση του πατέρα.(ή της μάνας αν μιλάμε για αγοράκι)
Αυτό το βίωμα έχει να αντιπαλέψει η Χελέινα πίσω από τις προσπαθειες της να αποτινάξει τον βάλτο και να προσαρμοστεί στο αστικό περιβάλλον , τον κόσμο όπου ανήκε η μητέρα της για να τον χάσει με την απαγωγή της.
Η επί της ουσίας ενηλικίωση έρχεται όταν η κόρη απεγκλωβίζεται ψυχικά από τη θεοποιημένη μορφή του πατέρα της ώστε να συμφιλιωθεί με τη μητέρα της και να τον αντιμετωπίσει πρακτικά για να προστατεύσει όσα αγάπησε.
Η προσπάθειά της θα κορυφωθεί σε μια ιδιότυπη μονομαχία θανάτου με τον μέντορα κι εχθρό της, τον γενήτορα και δήμιο!
Ο νικητής θα παραμείνει αμφίβολος ως το τέλος...
             Ένα αξιοπρόσεκτο κοινωνικό θρίλερ που θα σας συγκινήσει συστήνοντας σας μια αθέατη πλευρά αυτή του δάσους κι ενός βιότοπου όπου η κυριαρχία του ανθρώπου τίθεται καθημερινά σε αμφισβήτηση από τη σκληρότητα της φύσης αλλά κυρίως του θηρίου που ελλοχεύει μέσα μας...
Εκτός από διεθνές best seller μεταφέρεται στον κινηματογράφο με εντατικούς ρυθμούς!
Πρωταγωνίστρια θα είναι η Alicia Vikander που το 2015 κέρδισε Oscar ερμηνείας για την ταινία "Το κορίτσι από τη Δανία"

ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ , Τα Αχνάρια των Ξυπόλητων Ποδιών

                           Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών, Σόφη Θεοδωρίδου
                                                                            Είδος Κοινωνικό
                                                                          Βαθμολογία: 8,5/10
               
Εκδόσεις : Ψυχογιός
Σελίδες: 557
Ημερομηνία Έκδοσης: Μάιος 2012

Αλλάζοντας λιγάκι το γνωστό μοτίβο της, η Σόφη Θεοδωρίδου με "Τα Αχνάρια Των Ξυπόλητων Ποδιών " επιλέγει κεντρικό ήρωα έναν άντρα κι όχι γυναίκα, σε μια εξίσου επιτυχημένη προσέγγιση του πολυτάραχου 20ου αιώνα μέσα από τα μάτια των μικρών του κόσμου.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Θεμιστοκλής ξεκινά την πορεία του από ένα στοργικό σπιτικό στα προσφυγικά Θεσσαλονίκης, με την αμφιβολία της καταγωγής του να τον ταλανίζει ,ψαλιδίζοντας την αυροεκτίμησή του.
         Επουλώνοντας τις πληγές του Εμφυλίου καταφεύγει στο νησί της Μεγαλόχαρης η οποία τον ευλογεί με μιαν αγνή αγάπη από την οποία αποκτά έναν υπέροχο γιο.
         Με την καρδιά συντρίμμια και τον μικρό του Άλκη στην αγκαλιά, ο Θέμης θα αναζητήσει ξανά μια νέα αρχή στη Νέα Σμύρνη κι από εκεί στην επαρχιακή Επίκληρο της αρχαιολατρείας.
         Ο Άλκης θα μεγαλώσει στην προκατάληψη, με απαντοχή τον στοργικό πατέρα και θα ανδρωθεί για να συναντήσει έναν έρωτα δυνατό αλλά απαγορευμένο.
         Η Λένα, η πολύπαθη Ελένη με τα μυστικά, η εύθραυστη Θάλεια, ο αδίστακτος Δήμος.Πλήθος προσώπων σημαδεύουντη ζωή πατέρα και γιου...
        Κι όσο διαβαίνουν οι καιροί η Ελλάδα αλυσοδένεται στα δεσμά της Χούντας κι ο γοητευτικός Άλκης αναζητά το μυστικό της καταγωγής του και τον τρόπο να πραγματοποιήσει τα όνειρά του...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Με έναν άντρα για κεντρικό ήρωα η Σόφη Θεοδωρίδου πλέκει ένα ακόμη κοινωνικό δράμα που ακολουθεί τα ματωμένα χνάρια των καιρών και κατορθώνει να χαρίσει ένα ακόμη δυνατό μυθιστόρημα κοινωνικών αποχρώσεων με έντονα συναισθήματα.
      Μυθιστόρημα που εξελίσσεται σε δυο γενιές.
      Ο έντιμος και φιλότιμος Θέμης, που πάντα αναζητά ανώδυνους συμβιβασμούς από τη μια,
κι από την άλλη ο φλογερός γιος του, ο ωραίος Άλκης, που αντιστέκεται στο σκληρό του πεπρωμένο κι αγωνίζεται να το αλλάξει, με όχημα τον έρωτα.
            Το στοιχείο όμως που κυριαρχεί,όπως στα περισσότερα έργα της Σόφης Θεοδωρίδου, είναι ηθογραφικός χαρακτήρας του έργου.
Πληθώρα εικόνων από προσφυγικες φτωχογειτονιές, το νησιωτικό τοπίο με την ευσέβειά του και κοινό παρονομαστή τη φτώχεια.
Έπεται η Επίκληρος, που παραμένει το βασικό σκηνικό στο μεγαλύτερο μέρος.:
Αποτελεί μια επαρχιακή κοινωνία, με μια πλούσια εθιμοτυπία που χαρακτηρίζει έναν βίο αγροτικό εξαρτημένο από τα τερτίπια της φύσης και τη σκληρή δουλειά, διατηρώντας την αρχαιολατρεία που συντηρητικοί κύκλοι αρέσκονται να οικειοποιούνται, με αναφορες σε παγανιστικές τελετές της αρχαιότητας.
Στην Επίκληρο υπάρχει ένας ιδιότυπος ελιτισμός που παραπέμπει σε επικίνδυνους φυλετικές θεωρίες για "περιούσιους λαούς", που θα φέρει πολλά εμπόδια στον Θέμη και τον μικρό Άλκη.
Η Επίκληρος, με το λόγιο όνομα, συνιστά μια μικρογραφία των αγκυλώσεων που χαρακτήρισαν τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, με τον διχασμό ,τους διωγμούς της Αριστεράς και την ασυδοσία των αρχών, με την εξουσία του Αστυνόμου και του Προέδρου.
           Μέσα από τους κατοίκους κι επιλεγμένους χαρακτήρες η συγγραφέας σκιαγραφεί τα πολιτικά μίση, το κλίμα του φόβου, την καταπίεση της γυναίκας και τη δουλοπρέπεια του φιλοβασιλικού πόλου που πολεμούσε κάθε προσπάθεια προόδου κι ανοχής στο διαφορετικό.
Εύστοχα αναδεικνύεται μια αρχαιολατρεία ψυχαναγκαστική, στα όρια της φολκλόρ καρικατούρας, κύριο χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων και του εθνικισμού, που εμπότιζε την ψυχή του λαού με μισαλλοδοξία.(καθεστώς Μεταξά, φιέστες της Δικτατορίας)
Αυτή, μέσα από ένα εύρημα, αντιπαραβάλλεται προς τη γνήσια αγάπη στην παράδοση και τον σεβασμό στα θαύματα της Αρχαιότητας.
Η Σόφη Θεοδωρίδου εκμεταλλεύεται την εποχή για να αναδείξει τις συγκρουόμενες ανθρωπολογικές θεωρίες μς κυρίαρχη την παρουσία του Παλαιοντολόγου Ανθρωπολόγου, Άρη Πουλιανού, ο οποίος έχει πολεμηθεί αρκετά.
Με φόντο την Ελλάδα και την επίδραση των πολιτικών εξελίξεων στην καθημερινότητα και τις σχέσεις των απλών ανθρώπων, η Σόφη Θεοδωρίδου χαρτογραφεί τα αχνάρια της φτώχειας και της πολιτικλης αστάθειας.
   Ως προς την αισθηματική παράμετρο, το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί "Ο Ρωμαίος Κι Η Ιουλιέττα" της Χούντας καθώς τα πολιτικά πάθη συμπλέκονται με το αγνό αίσθημα  δυο παιδιών καθορίζοντας με το πλέον τραγικό κι αιματηρό τρόπο το πεπρωμένο τους.
Η αγάπη της Θάλειας και του Άλκη εκκινεί από την εφηβική αθωότητα, με ένα περιστατικό συγκλονιστικό για να καταλήξει σε μια αγωνιώδη αναζήτηση της ευτυχίας κόντρα στη γονεική κυριαρχία κ το κατεστημένο της εποχής.
Η ιστορία του Άλκη κλιμακώνεται με τη δυναμική που η Θεοδωρίδου εντείνει προς το φινάλε των βιβλίων της.
Έτσι κι εδώ, στο τελευταίο της μέρος, η πορεία του Άλκη συγκλονίζει- κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία σελίδα όπου ξεκαθαρίζεται η έκβασή της...
       Δυστυχώς η επιθυμία του ανθρώπου για κυριαρχία, η προκατάληψη  κ η ασφυκτική γονεική εξουσία θα στήνουν πάντα ματωμένες Βερόνες κι ο απογαλακτισμός συχνά θα είναι οδυνηρός.. .
        Ένα ακόμη δυνατό έργο της Σόφης Θεοδωρίδου που με την τραγικότητα των ηρώων και το ήθος γραφής διαφωτίζει πλευρές της σύγχρονης Ιστορίας με πρόταγμα το ατομικό δράμα μέσα σε αυτή ή μάλλον εξαιτίας της..        


ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΦΗ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ 
"ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ"

ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ Στον Αστερισμό Του Βιβλίου 

Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ

Η ΑΓΑΠΗΤΙΚΙΑ

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΠ ΤΗ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ

ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΑΣΠΑΛΑΘΟ 

ΤΑ ΑΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΞΥΠΟΛΗΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ


                            

Ρένα Ρώσση Ζαιρη Αστέρια Στην Άμμο

                                       Ρένα Ρώσση Ζαιρη Αστέρια Στην Άμμο

                                                            Είδος : Αισθηματικό
                                                                     Βαθμολογία 10/10

Η Ρένα Ρώσση Ζαίρη επανέρχεται με ένα υπέροχο μυθιστόρημα όπου τα μηνύματα της θυσίας λαμποκοπούν σαν Αστέρια Στην Άμμο...Ένα ακόμη βιβλίο τους που ζητά να επουλώσει το παιδικό μας τραύμα με το ιαματικό άγγιγμα της συγχώρεσης και της αγάπης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Αλεξία απολαμβάνει μια ονειρική οικογενειακή ζωή μαζί με τους ερωτευμένους γονείς της, στην ειδυλλιακή Ύδρα του 50.
Μια μέρα όμως ο κόσμος της γκρεμίζεται και από τα ερείπια της ζωής της μένει μονάχα η δύστροπη γιαγιά της, με τον ανεξήγητο θυμό και τα οδυνηρά μυστικά...
Ένα πρωί στην παραλία  η Αλεξία συναντα τρία αγόρια που θα γίνουν οι φύλακες άγγελοί της και θα την ερωτευτούν με τον τρόπο τους.
Ο ντροπαλός, ευγενικός Ίωνας
ο αυταρχικός, φιλόδοξος Μάξιμος
και ο παθιασμενος εσωστρεφής Ανδρέας
θα διεκδικήσουν με τον τρόπο τους την αγάπη της Αλεξίας, ομορφαίνοντας μια πρόωρα χαμένη παιδική ηλικία.
Η ανεξιχνίαστη Δέσποινα η ονειροπόλα  Ασπασία κι η πληγωμένη Χαρίκλεια σε ένα γαιτανάκι γύρω από το ξεχωριστό πρόσωπο του μυστηριώδους και παράφορου Ιάκωβου.
Δίπλα τους ένας άγνωστος εχθρός παραμονεύει...
Ανεκπλήρωτες αγάπες αντάμα με την πιο σκληρή προδοσία και πάνω από όλα η αγάπη που μπορεί να ανυψωθεί ως το μεγαλείο της θυσίας που είναι η κορωνίδα της!

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Η Ρένα Ρώσση Ζαίρη είναι γνωστή για την ευαισθησία και την παιδική αθωότητα που διαπνέουν όλα τα έργα της, δίνοντάς της μια ξεχωριστη θέση στις καρδιές του αναγνωστικού κοινού.
Φέτος όμως, επανέρχεται με ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, τα "Αστέρια Στην Άμμο" που συναγωνίζεται σε ένταση συναισθημάτων και δυναμική χαρακτήρων το πρώτο και κορυφαίο της έργο "Αγαπώ Θα Πει Χάνομαι".
Εξίσου ευρηματικό με το "Κόκκινο Κοράλλι" δεν παύει να εκπλήσσει με τις ανατροπές του!
Ένα κράμα τρυφερότητας, πικρίας και ανθρωπιάς τα Αστςρια στην Άμμο ακτινοβολούν στην αφέγγαρη νύχτα της σύγχρονης εποχής ομορφιά κι αγάπη.
          Τα "Αστέρια Στην Άμμο" γοητεύουν με τη δροσιά τους, τη σφιχτοδεμένη πλοκή, τους γόνιμους προβληματισμούς και τα φλογερά συναισθήματα που προκύπτουν αβίαστα κατακλύζοντας τον αναγνώστη από την πρώτη σελίδα.
        Η ιστορία σε αρπάζει κατευθείαν μέσα από ένα ονειρικό σκηνικό που ανατρεται δραματικά συμπαρασύροντας τους ήρωές του σε μια χιονοστιβάδα θλίψης και μυστικών που κατευθύνουν το μέλλον σε σκοτεινά μονοπάτια.
             Γύρω από την Αλεξία μια παράξενη εφηβική φιλία που σύντομα εκτρέπεται στα πρώτα ρομαντικά σκιρτήματα υπό το κράτος μιας αθέατης κι επικίνδυνης σκιάς.
                 Είναι όμορφο το εύρημα μέσα από το οποίο εκπροσωπούνται διαφορετικοί τύποι ανδρός είναι τα τρια αξιολάτρευτα αγόρια που χαράσσουν την ατομική τους πορεία και καθορίζουν την πορεία της Αλεξίας τους βάζοντας ο καθένας το δικό του λιθαράκι σε αυτο.Και οι τρεις μοιραίοι με τις ζωές τους να διασταυρώνονται σε μιαν ιδιότυπη σκυταλοδρομία σαν αυτές που μόνο η σκανδαλιάρα ζωή στήνει.
Κεντρικός ηρωας και παντα παρών μέσα από την απουσία του ο ανεξιχνίαστος Ιάκωβος Στεργίου, που άλλοτε εξοργίζει, άλλοτε συγκινεί, όντας θύτης και θύμα μέσα από την τραγικότητά του...
Τα "Αστέρια στην Άμμο" διατηρούν όλα τα γνώριμα στοιχεία που αποτελούν σήμα κατατεθεν της Ζαίρη, χαρακτηρίζοντας τη γραφή της με έναν πολυ προσωπικό τρόπο.
Έχουμε ένα ειδυλλιακό τοπίο να πλαισιώνει τα πρόσωπα , ενώ ρο ταξίδι φτάνει ως τη μυσταγωγική Ινδία που η συγγραφέας δίνει το στίγμα της με εξαίσιες εικόνες χωρίς λεπτομερείς περιγραφές πρότερων έργων της.
Επιλέγει κ εδώ να παρουσιάσει την πλευρά κάθε ήρωά της σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ενώ εκκινεί την ιστορία από τα παιδικά χρόνια του κεντρικού προσώπου αναζητώντας στα οικογενειακά βιώματα και στις σχέσεις με τους γονείς τραύματα και λάθη.
Αυτή παιδαγωγική οπτική επιστρέφει μιαν ακαθόριστη αθωότητα στους ήρωές της και μια αύρα κάποιες φορές πιο ονειροπόλα...Σε ορισμένα έργα της Ζαίρη ίσως αυτός ο παιδισμός δεν άφηνε τους χαρακτήρες να ενηλικιωθούν πειστικά.
         Στα Αστέρια στην Άμμο όμως τα πάθη κι η πλοκή έχουν μιαν όμορφη πληρότητα, με τα μυστικά να ξετυλίγονται κλιμακωτά μέχρι το συγκλονιστικό φινάλε.
Μέσα από την πορεία των ηρώων προς την επούλωση και την ενηλικίωση ο ίδιος ο αναγνώστης αισθάνεται ότι ωριμάζει μαζί τους, καθώς τα έργα της Ζαίρη πέραν της αδιαφιλονίκητης δύναμης των συναισθημάτων ενέχουν και μια διδακτική πλευρά που εισχωρεί στον πυρήνα της ψυχής όχι μόνο των ηρώων αλλά του ίδιου του αναγνώστη, εξελίσσοντάς τον.
Διδάγματα που προκύπτουν αριστοτελικά χωρίς βερμπαλισμούς, μέσα από το δράμα των ηρώων και τις επιλογές τους που ερμηνεύονται επαρκώς και βοηθούν να κατανοήσουμε αθέατες πλευρές του οικογενειακού βίου , αναγνωρίζοντας ίσως και δικά μας λάθη.Αυτή η συνύπαρξη της παιδαγωγού με την λογοτέχνιδα έδωσε ένα ανεκτίμητο μυθιστόρημα που όχι απλώς τέρπει αλλά άγει την ψυχή σε μια συνειδητοποίηση εγείροντας την αυροκριτική σε όσους τυγχάνουν γονείς...Τι καλύτερο για ένα βιβλίο όταν διδάσκει συνεπαίρνοντας ;
                 Τα Αστέρια στην Άμμο εμπεριέχουν έναν τριπλό προβληματισμό τονίζεται πόσο καθοριστική είναι η σχέση των γονιών μεταξύ τους στον τρόπο που διαμορφώνει το παιδί το κοσμοείδωλό του, χτίζοντας την εμπιστοσύνη στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους, αν η σχέση αυτή είναι αρμονική κι ευτυχισμένη.
Αναδεικνύεται πόσο ολέθρια παραμορφώνεται η ψυχή ενός παιδιού όταν πάνω του οι γονείς προβάλλουν τις συγκρούσεις με τον άλλον γονέα.
Τέλος τίθεται το ηθικό ερώτημα κατα πόσον έχει δικαίωμα στο Εγώ κάποιος που φέρει την ευθύνη μιας ύπαρξης γεννημένης από αυτόν.
Η απάντηση δίδεται με τον πλέον κατηγορηματικό και  τρόπο , χαρίζοντας μια από τις πιο δυνατές στιγμές σε βιβλίο της Ζαίρη.
Γι αυρούς τους λόγους Τα Αστέρια Στην Άμμο αποτελούν τον πιο ολοκληρωμένο και γοητευτικό κρίκο στο έργο της Ρένας Ρώσση Ζαίρη.Στα must του φετινού καλοκαιριού κι από τα πιο μεστά αισθηματικά μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων.

Το Τοτέμ Του Λύκου,Ζιαγκ Ρογκ

                                                   Το Τοτέμ Του Λύκου, Ζιαγκ Ρογκ
                                          Είδος:Κοινωνικό
                                         Βαθμολογία 9,5/10

Ο λύκος ανέκαθεν υπήρξε το αγρίμι εκείνο που επηρέασε όσο κανένα άλλο την ανθρώπινη σκέψη καθώς συνέδεσε τη μοίρα του άρρηκτα με την ανθρώπινη.
Μετά το φίδι ο λύκος είναι το ζώο έγινε συνώνυμο της κακίας...
Κάτι το σκοτεινό του παρουσιαστικό, κάτι το ανατριχιαστικό αλύχτισμά του στο σεληνόφως, σε συνδυασμό με την επίκινδυνη εγγύτητά του προς τους ανθρώπινους οικισμούς και την απειλή προς τα κοπάδια ο λύκος ταυτίστηκε με τος δυνάμεις του σκότους και του Άδη.
Το ΤΟΤΕΜ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ έρχεται να συστήσει ξανά τον λύκο με μια σκοπιά όχι μονάχα περιβαλλοντική αλλά ευθέως ιστοριογραφική και φιλοσοφική συναρτώντας τον με την εξέλιξη των ασιατικών φυλών , τόσο άγνωστων στην οπτική της δυτικής σκέψης.
.Ο Κινέζος Ζιανγκ Ρονγκ μας προβληματιζει αποκαθιστώντας την εκπληκτικη συμβολη του Λύκου στη φυσικη ισορροπία κ το ανεξιχνιαστο μεγαλειο του.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Δεκαετία του  1960 η κινεζική κυβέρνηση διενεργεί πολιτιστικό πείραμα και μια ομάδα φοιτητών καλείται να ζήσει αζί με νομαδικές φυλές της Μογγολίας.
Μακρυά από την αστική ζωή ο φοιτητής Τσεν ανακαλύπτει έναν πρωτόλειο τρόπο ζωής.
Ο Τσεν θα διαπιστώσει σύντομα ότι, μέσα στο οικοσύστημα της στέππας ο άνθρωπος δε βρίσκεται στην κορυφή της διατροφικής πυραμίδα
Πλάι στον σοφό γέροντα της φυλής ο Τσεν θα ανακαλύψει τα μυστικά των λύκων που θα τον διδάξουν μια νέα αντιμετώπισης της φύσης όπου ο άνθρωπος αποκαθιστά τη σχέση μαζί της ως ευσεβής της κρίκος κι όχι ως φαύλος δυνάστης.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Από κακός αντίπαλος αγαθών ηρώων στα παραμύθια της Βόρειας Ευρώπης και τους μύθους του Αισώπου μέχρι την αιγυπτιακή προσωποποίηση του χθόνιου θεού Aνουβι ή τν θρύλο του δαιμονικού Λυκανθρώπου, ο λύκος κ εκπρόσωποι της συνομοταξίας των Κυνιδών στιγμάτιστηκαν με αρνητικό πρόσημο στην Ιστορια του Ανθρώπου ίσως λόγω του φυσικού του ανταγωνισμού του με τον άνθρωπο ιδιαίτερα της υπαίθρου κ της Κτηνοτροφίας οταν αλληλοεπικαλύπτονταν οι τόποι δράσης τους.
Ο πρώτος δρόμος για να δικαιωθεί ο Λύκος στην Ιστορία, ήταν η μητρική ιδιότητα στην οποία η λύκαινα ανταποκρίνεται ως αστείρευτη πηγή φροντίδας διαχέοντάς την συχνά όχι μονάχα για τα μικρά αλλά και στον άνθρωπο.
Είναι συχνό το μοτίβο της Λύκαινας που περιθάλπει έναν αδύναμο κ νεογέννητο ανθρώπινο μωρό.
Το αρχέτυπο αναπτύσσεται στον μύθο της Αταλάντης αλλα κ στον μύθο ίδρυσης της Ρώμης όπου ο Ρωμύλος κι ο Ρέμος αναθρέφονται από μια πονετική λύκαινα.
Το αναπαράγει ο Κίπλινγκ με τον Μόγλη καθώς και η Πέιτον στη Γνώση των Αγγέλων.
Ο Κινέζος καθηγητής δίνει ένα φυσιολατρικό έπος προσδίδοντας του υφή όχι μονάχα εγκυκλοπαιδική αλλά και φιλοσοφική.
Το Τοτέμ Του Λύκου φέρνει στο επίκεντρο τον λύκο και τη συνύπαρξη των νομαδικών φυλών της Μογγολίας μαζί του.
Στο μοτίβο του Μπόμπι Ντικ που έχει στο επίκεντρο τη Φάλαινα
και του Ασπροδόντη πρωταγωνιστή έχει ένα Χάσκευ,
και ανήκοντας στην ίδια κατηγορία με το σύχρονο "Σκοτεινό Αρκτικό" που κινείται γύρω από τη φιγούρα της Πολικής Αρκούδας,
το Τοτέμ Του Λύκου αποκρυπτογραφεί τα μυστήρια του Λύκου και της εκπληκτικής του σοφίας.
Το Τοτέμ σίγουρα δεν έχει πλοκή με τη συνήθη ανάδειξη των ανθρώπινων δεσμών και των χαρακτήρων, ούτε καμιά αντοφατική ερωρική περιπέτεια ή επικά κατορθώματα.
Εδώ κυριαρχεί η ζωή στη φύση.
Μέσα από τη φιλοπερίεργη ματιά του φοιτητή Τσεν 
Με οδηγό τον σοφό ηγέτη της μογγολικής φυλής, ιχνηλατούμε τις διαδρομές του λύκου στην Ιστορία και  στον χώρο της στέππας.
Στις σελίδες του βιβλίου αυτού διαγράφεται το κοινωνιόγραμμα του Λύκου κ η δυνατότητά του να επιβιώνει και να συμβάλλει στην διατήρηση του οικοσυστήματος ως διαφεντευτής.
Αριστουργηματικά σημειώματα, εισάγοντας κάθε ενότητα σκιαγραφούν τη συμβολή του λύκου στην εξέλιξη των πολεμικών ασιατικών φυλών.
Παρακολουθούμε σταθμούς της Ιστορίας με τον Τζεγκις Χαν και Κινέζους αυτοκράτορες που έχουν διδαχθεί από τη σοφία των λύκων τακτικές πολέμου κ επιβίωσης,
ενώ κατανοούμε την πολεμοχαρή φύση των τούρκικων φύλων. Κοινός τόπος η επίδραση του λύκου στην ευρύτερη νοοτροπία των φυλών της Κεντρικής Ασίας - Κινέζων , Μογγόλων αλα και Τούρκων.
Από το " ΤΟΤΕΜ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ" ανακαλύπτουμε έμμεσα την ιστορική ρίζα της ρατσιστικής κεμαλικής παραστρατιωτικής οργάνωσης που οι Έλληνες γνωρίζουμε με αιματηρό τροπο από το πογκρόμ του 1955 και τη δολοφονία του Τάσου Ισάακ στην Κύπρο το 96, μιλώντας για τους Γκρίζους Λύκους.
Κάπως έτσι λοιπόν παρέα με τους φοιτητές του πολιτισμικού πειράματος παρακολουθούμε μια φυσιολατρική πανδαισία, καλπάζοντας στους κάμπους , κυνηγώντας λύκους καβάλα σε άγρια άλογα, καταδιωκώμενοι από αγέλες με παμπόνηρους αρχηγούς ,καταδυόμενοι σε λαγούμια χθόνιων τρωκτικών και αποκρυπτογραφώντας τον δεσμό ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.
Λύκος, άνθρωπος, σκύλος, άλογο , μαζί με πρόβατα και μαρμότες σε έναν χορό ζωής και θανάτου, μια αέναη διαδοχή που μονάχα η ανθρώπινη μωρία κι η απληστία απειλούν.
Σίγουρα , σε αρκετούς αναγνώστες προβάλλει σαδιστική η μεθοδος της παρατήρησης που οδηγεί τον ενστασιασμένο φοιτηρή Τσεν να κλέψει ένα κουτάβι λύκου κ να το μεγαλώσει , αποστερώντάς του την ευκαιρία να ζήσει στην κορυφή της φυσικής πυραμίδας , ατενίζοντας τον θεό Τέγκερ.
Από κανέναν άλλο βιβλίο όμως δεν ένιωσα το μεγαλείο της φυσικής ισορροπίας.
Μέσα από το περιβαλλοντικό πρίσμα διαθλάται μια έννοια που έχει εισηγηθεί ο Τουαίην υπό θεολογική οπτική κι ο Αινστάιν υπό την κβαντική του θεωρία:
Η σχετικότητα των εννοιών.
Αυτό, δηλαδή, που στον κοντόφθαλμο άνθρωπο προβάλλει σκληρότητα μπορεί να είναι απλά η προστασία της φύσης κ η διατήρηση της ζωής.Πόσο συμπονετική πράξη είναι γοα παράδειγμα να σώσεις ένα θήραμα από τον λύκο και να καταδικάσεις σε λιμοκτονία μια αγέλη, όταν αυτό θα επιφέρει ραγδαία αύξηση στους πληθυσμούς των φυτοφάγων κ των τρωκτικων, άρα σταδιακή καταστροφή των βοσκοτόπων και τελικά λιμοκτονία για όλους;
Ο Ρονγκ κάπως έτσι  γκρεμίζει τον μύθο του απάνθρωπου λύκου αναδεικνύοντας το πνευματικό του μεγαλείο την ανατομική του υπεροχή και τις αξιομίμητες αρετές του από τις οποίες ο άνθρωπος μπορεί να παραδειγματιστεί....
Εντούτοις ο συγγραφέας με επιστημονική γνώση και ακρίβεια ανατόμου, ικανοποιεί κάθε πλευρά.
           Το βιβλίο του Ρονγκ επαναπροσδιορίζει την οπτική μας γύρω από το περιβάλλον και συνιστά ράπισμα στον ανθρώπινο ναρκισσισμό και ανακρούει τον κώδωνα του κινδύνου, που η Ελληνική Μυθολογία είχε ήδη αναδείξει με τον Μύθο του Ερυσύχθονα ο οποίος με την αδηφαγία του σάρωσε τα πάντα γύρω του  κ κατέληξε να κατασπαράξει τις ίδιες του τις σάρκες...Ακριβώς όπως το ανθρώπινο γένος, δηλαδή...
             Το Τοτέμ Του Λύκου" αποτελεί δικαίως ένα βιβλίο σταθμό με μήνυμα οικουμενικό που κάθε ευσυνείδητος πολίτης αυτού του πλανήτη οφείλει να αφουγκραστεί, αγωνιζόμενος για να διασώσει το θαυμαστό κόσμο που μας περιβάλλει ως κομμάτι άρρηκτο της ταυτότητάς μας.

Φωτεινη Πανουργιά Το Εισιτήριο

                                                         Το Εισιτήριο, Φωτεινή Πανουργιά
                                                                     Είδος Αισθηματικό
                                                                        Βαθμολογία 8/10
                                           

Η αξιόλογη ραδιοφωνική παραγωγός Φωτεινή Πανουργιά, με πλούσια παρουσία στο ρεπορτάζ βιβλίου αναζητά σε να όμορφο μυθιστόρημα αυτογνωσίας περιπετειας , και φυσικά έρωτα, το...Εισιτήριό της στον κόσμο των συγγραφέων.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Μαριάννα στο κατώφλι των 40 βλέπει τη ζωή της να χαραμίζεται στην αιχμαλωσία ενός βίαιου γάμου, που τον διατηρούν μονάχα οικονομικά συμφέροντα.

                Ύστερα από μια ακόμη βραδιά κακοποίησης από τον κυνικό σύζυγό της Αλέκο, παρνει την απόφαση να αποδράσει και να πάρει τη ζωή της για πρώτη φορά στα χέρια της...

           Έτσι καταφεύγει σε ένα κρουαζιερόπλοιο που διασχίζει τη Μεσόγειο, με απώτατο στόχο να κρυφτεί στη Νάπολη.

               Καινούρια πρόσωπα με το προσωπικό τους δράμα συστήνουν στη Μαριάννα μια πλευρά της πραγματικότητας πέρα από την πολυτέλεια, τον ματαιόδοξο καταναλωτισμό και τις ρηχές σχέσεις σκοπιμοτήτων με γνώμονα το Χρήμα.Ανάμεσά του η Όλγα με μιαν ιδιότυπη διορία να την κυνηγά και ο μυστηριώδης Ρώσος Σεργκέι με το αθέατο παρελθόν, που θα μοιραατεί μαζί του ένα απρόσμενο πάθος, προτού αυτός εξαφανιστεί ανεξήγητα...

              Στη Νάπολη η Μαριάννα έρχεται αντιμέτωπη με πρωτόγνωρες καταστάσεις και ανακαλύπτει τον επικίνδυνο κόσμο της Καμόρα με τους δικούς του νόμους.
Πόρνες, γοητευτικοί νονοί κάτω από τη σκιά της ομερτά παρασέρνουν τη Μαριάννα σε ένα γαιτανάκι μυστικών, 

           Κι ενώ μια αδιόρατη απειλή ζώνει τη Μαριάννα, ο Ρώσος Σεργκέι αντιπαλεύει τους προσωπικούς του δαίμονες για να διασώσει όσα αγαπά, ενώ ο μισητός της δυνάστης αναζητά το νήμα της εξαφάνισής της...

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Το Εισιτήριο συνιστά μια όμορφη ιστορία, ιδανική συντροφιά για τη θερινή ραστώνη.Με τα γνώριμα συστατικά του ρομάντζου και του μυστηρίου γοητεύει κάθε αναγνώστη.

Τα κεντρικά πρόσωπα απόλυτα οικεία για μυθιστορήματα του είδους:

Μια γυναίκα όμορφη αλλά απελπισμένη και μόνη.

Ένας άνδρας ωραίος, μυώδης και αρρενωπός με ένοχα μυστικά κι αθέατη ευαισθησία.
 Μια ακατανίκητη ερωτική έλξη, κόντρα στις συνθήκες της ζωής τους που θα τους χωρίσει για να τους ενώσουν πάλι το πεπρωμένο τους και καταστάσεις έκτακτες.

Το σκηνικό διττό.

Από τη μια είναι ο μικρόκοσμος του κρουαζιερόπλοιου με το ταξίδι να δίνει έναν τόνο ανεμελιάς.

Χωρίς ζωηρή εικονοπλασία ή εκτενείς περιγραφές η συγγραφέας δίνει το στίγμα όμορφων μεσογειακών τοπίων όπως το Ντουμπρόβνικ κι η Βενετία.

Ένα άλλο μυθιστόρημα που η δυναμική των σχέσεων εκτυλίσσεται σε πολυήμερο ταξίδι ενός πλοίου κ έχει συνάφεια με το Εισιτήριο της Πανουργιά ήταν το πολύ όμορφο "Ταξίδι της Ελπίδας" της Μαρίας Τζιρίτα.

Αυτή η πλευρά με ατόφιο σκηνικό διακοπών προσφέρει ανάταση στον αναγνώστη κι ενισχύει τις σχέσεις των ηρώων λόγω περιορισμού του χώρου.Εδώ κάνει την εμφάνισή της μια ηρωίδα που συγκλονίζει με την προσωπική της αφήγηση.

      Το δεύτερο σκηνικό στήνεται στον ιταλικό Νότο και μας συστήνεται η...κόρη του Βεζούβιου η Νάπολη με τα αθέατα σκοκάκια και τη φτώχεια όπου τη ζωή κινούν τα νήματα της Μαφίας.

Φτωχογειτονιές με βασανισμένους αλλά ανοιχτόκαρδους ανθρώπους που τους πρωτοσυναντήσαμε να μάχονται τον κοινωνικό αποκλεισμό, και στην Τετραλογία των δύο φίλενάδων της Φερράντε.
Το σύμπαν της Μαφίας έρχεται να δώσει το δικό του άρωμα από γαρύφαλα και μπαρούτι απορροφώντας την αμήχανη Μαριάννα και τον αναγνώστη στην άγρια γοητεία του καθώς φλερτάρει με τον θάνατο και τον έρωτα.

Μια αδαής καλομαθημένη γυναίκα, λοιπόν, μέσα σε έναν κόσμο απειλητικό, άγνωστο σα σκηνικό ταινιάς του Κόπολα θα κληθεί να επιβιώσει και να διεκδικήσει το μερίδιό της στην αγάπη, που σύμφωνα με το αξεπέραστο μοτίβο θα έρθει ως αρωγός με τον πλέον δραματικό τρόπο, που δε θα αφήσει κανέναν ασυγκίνητο.
Στο πλάι η Φιλία που παραμερίζει ανόητους καθωσπρεπισμούς για την ουσία...

Εκείνο που καθιστά την απολαυστικά οικεία ιστορία της Φωτεινής Πανουργιά ξεχωριστή είναι πως πέρα από τα γνώριμα στοιχεία ενός τυπικού αισθηματικού μυθιστορήματος, εισηγείται ιδιαίτερα χρήσιμους προβληματισμούς:

Η συγγραφέας παραλαμβάνει την ηρωίδα της κατακρεουργημένη αλλά συνένοχη στο τέλμα της.
Μέσα από στοχασμούς που αποδίδονται στη Μαριάννα, ουσιαστικά αναδεικνύονται σκέψεις χρήσιμες για τους περισσότερους από μας.

Κεντρικός άξονας του μυθιστορήματος είναι ο φόβος της ελευθερίας κι η αφόρητη ευθύνη που συχνά συνθλίβει τον άνθρωπο με αποτέλεσμα αυτός να επιλέγει την εύκολη λύση της υποδούλωσης και της εκούσιας θυματοποίησης..
..Κι όμως!
Παρότι αυτό, συνιστά έναν αρχετυπικό προβληματισμό της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας ακόμη( όπως τον συναντάμε στον Ντοστογιέφσκι κ άλλους μύστες της Παγκόσμιας Λογοτεχνία) η Φωτεινή Πανουργιά κατορθώνει να προσδώσει σε αυτες τις έννοιες μιαν απλοικότητα και να τις φέρει στα μέτρα της καθημερινότητας και του γάμου.
Παρακολουθεί λοιπόν την ηρωίδα της σε ένα ταξίδι ετεροχρονισμένης ενηλικίωσης , ενόσο συνειδητοποιεί κ αναμετράται με το τίμημα της αυτοδιάθεσης και καταβάλλει στη ζωή το κόστος της αυτονομίας της!
Μέσα από τη Μαριάννα της η συγγραφέας μας διδάσκει πως ο ανθρωπος ακρωτηριάζει την ίδια του την ύπαρξη όταν αναζητά δεκανίκια που αναβάλλουν την προσωπική του μάχη για την ολοκλήρωσή του, που είναι ατομική του υπόθεση.
Κάπως έτσι το βιβλίο της Φωτεινής Πανουργιά ανάγεται σε ένα απολαυστικό ταξίδι έρωτα και αυτογνωσίας,περιπετειωδες ως τις τελευταίες σελίδες Εισιτηριο για τη συγγραφέα του στον χώρο του μυθιστορήματος 

Ο Νικηφόρος ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΙΡΟΣΙΜΑ

Νικηφόρου Βρεττάκου, «Στον Ρoμπέρτ Οπενχάιμερ» (αποσπάσματα

        6 Αυγούστου 1945 οι Αμερικανοι βαζουν τον...πιο αποτρόπαια ταιριαστο επίλογο στον αγριότερο πόλεμο της Ιστορίας , τον ΒΠΠ, διαπράττοντας το μεγαλύτερο εγκλημα πολέμου:

Πρωί της 6ης Αυγούστου το Enola Gay με αρχηγο πληρώματος τον Πολ Τίμπετς εξαπέλυε την πυρηνική βομβα με το όνομα Little Boy:

Σε αντιφαση προς  το αθώο ονομά της και τη μικρή ποσότητα γραμμαρίων Ουρανίου U 235 που κουβαλούσε , διαλύθηκε σε μια γιγαντια έκρηξη, και ένα πύρινο, πλουμιστό μανιτάρι σκίασε τη Χιροσίμα και την Ανθρωπότητα ολόκληρη κάτω από ενα εκθαμβωτικό φως.
                                   

Άνθρωποι εξαερώθηκανστη στιγμή από την ανάσα του pikadon, άφηνοντας στους αντικριστούς τοίχους μοναχα το αιώνιο αποτυπωμα της σκιάς τους, 

Ανυποψίαστοι άμαχοι είδαν το δέρμα τους να λιώνει σαν κερί ξεγυμνώνοντας τα κόκαλά τους, οσο απ τα μάτια τους  έρεαν οι ίδιοι οι βολβοί τους.

Στη Χιροσίμα της ατομικής βόμβας  ανεστράφησαν οι αιώνες εξελιξης ,

με τη βλάστηση να επιστρέφει στον οργιώδη ρυθμό της προιστορικής περιόδου όσο η ζωική ύλη δοκίμαζε την πλήρη αποσύνθεσή της....

  Οι επόμενες γενεές των Ιαπώνων της Χιροσίμα έμειναν όμηροι της ραδιενέγειας και των γενετικών αλλοιώσεων που80 χρονια φερνου  καρκινογενέσεις

Από τα φιλόδοξα σχέδια ενός επιτελείου φυσικών και στρατιωτικών στο Λος Άλαμος , μεχρι στην υλοποίηση του εφιάλτη όταν η επιστημονική γνώση μετουσιώθηκε από την ανθρωπινη νοσηρότητα σε φονικό όπλο αποσύνθεσης της Ζωής ,εγκαινιάζοντας τη Νέα Εποχή, όπως σημείωνε  ο Ιάκωβος Καμπανέλλης ενώ επέστρεφε από το Μαουτχάουζεν στην πατρίδα και μια επισφαλή ειρήνη...

              Η Χιροσίμα, μια πόλη αγροτική με ασήμαντους -δήθεν στρατιωτικούς στόχους - έγινε σύμβολο της θηριωδίας του πολέμου και τόπος αναφοράς των απανταχού πασιφιστών!
Η μικρή άρρωστη Σαντάκο που δεήθηκε με χίλιους οριγκάμι γερανούς από χαρτί στο νοσοκομείο για την ίασή της απο τη ραδιενέργεια έγινε ένα παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και του Ποτέ Ξανά...

Πολλοί από τους πρωτεργάτες της φρίκης όπως ο πρόεδτος των ΗΠΑ Τρούμαν, ο φυσικός  Φέρμι,  ο συντονιστής του σχεδίου Λέσλι  Γκρόουβς ,ή  ο πιλότος Τίμπετς  έμειναν κυνικά αμετανόητοι.

Αρκετοί άλλοι όμως συνειδητοποιήσαν την ενοχή τους και ντράπηκαν για το σκοτεινό τους κληροδότημα στις επόμενες γενεες...Ανάμεσά τους ο Σίλαρντ, ο Κλωντ Έδερλι κι ο Οππενχάιμερ.

            

                 

 Το 1955 ο ευαίσθητος ουμανιστής ποιητής Νικηφόρος Βρεττάκος συγκλονισμένος από τα γεγονότα στη Χιροσίμα καιντον εκκωφαντικό τους απόηχο εγραψε ενα αριστούργημα όρθωσε, λοιπόν,  τη φωνή της καρδιάς κοντρα στη στείρα γνώση μετατρέποντας σε ελεγειακό θρήνο τη ρήση του Πλάτωνα 

"Πάσα Επιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης και της άλλης αρετής πανουργία αλλ ου σοφία φαίνεται."

                                       

           Στο ποίημα του ο Βρεττακος επέλεξε τον Αμερικανοεβραίο φυσικό Ρόμπερτ Οππενχάιμερ ,πρωτεργάτη της Ατομικής Βόμβας, ως προσωποποίηση μιας φαύλης επιστήμης που με δουλοπρέπεια υπηρετεί κέντρα εξουσίας και πολεμοκαπηλα συμφέροντα.
        Αφορμή μια συνέντευξη του Οπενχάιμερ, που μέσω των ερτζιανών έφτασε και στη μικρή Ελλάδα.

Ο Οπενχάιμερ ανήκε σε κείνους που μετάνιωσαν για τη συμβολή τους στο πυρηνικό ανοσιούργημα της Χιροσίμα.

Έτσι ο Βρεττάκος, απαντώντας στη δήλωση του διάσημου Φυσικού συνθέτει μια σπαρακτική επιστολή ορθώνοντας την κραυγή των αθώων.

ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΠΕΝΧΑΙΜΕΡ συνιστά το κορυφαίο ίσως αντιπολεμικό ποίημα που γράφτηκε ποτέ και θυμίζει πως τα δεινά της ανθρωπότητας ξεκίνησαν γιατί οι επιστήμονες προπορεύτηκαν προτού  τούς ανοίξουν τον δρόμο  οι Ποιητές, σπέρνοντας όμορφα ιδανικά , σαν του αγαπημένου μας Ελευθερίου που έλεγε 

 "Δεν θα χει δρόμο να διαβούνε

Γιατί ποτέ δεν ήταν  ποιητές 

Το χώμα που πατούν

να προσκυνούνε..." ...

Νικηφόρου Βρεττάκου, «Στον Ρoμπέρτ Οπενχάιμερ» (αποσπάσματα)

                                                 

Φίλε Οπενχάιμερ,
λάβαμε τις τελευταίες ειδήσεις σας.
Φορτωμένα τις μέρες αυτές, τα ερτζιανά και οι ασύρματοι
πάνε και φέρνουν, σ' όλο τον κόσμο, τη σιωπή 

και τη θλίψη σας.
Και μεις, άνθρωποι απλοί, όπως κάνουμε πάντοτε,
γνωρίζοντας πως ο πόνος κατοικείται από το Θεό
σηκωθήκαμε ορθοί και κρατήσαμε
σιγή πέντε λεπτών μπρος τη θλίψη σας,
με σκυμμένα τα πρόσωπα
και σταυρωμένα τα χέρια μας.

Αλλά, φίλε Οπενχάιμερ, όχι·
δεν προσθέσατε τίποτα στην καρδιά μας. 

Η πράξη σας έμεινε πράξη. Η σελίδα σας έκλεισε.
Τ' ανάλαφρο σαν αστέρι όνομά σας
έγινε στάχτη στη Χιροσίμα.
Σε τί θα ωφελούσε ν' αφήσουμε τώρα
την καρδιά μας αδέσποτη κάτω απ' τα δάκρυά μας;
Σε τί θα ωφελούσε να κάτσουμε δίπλα σας
αντίκρυ στο σύμπαν; 

Σας παραδίνουμε 

στη μακροθυμία των αιώνων 

κι ευχόμαστε
ν' αξιωθείτε τη χάρη της.

Τί να σας κάνουμε; 

Πού να σας κρύψουμε;

 Όπου κι αν σας βάλει κανείς
σαν πύργος πανύψηλος
θα κρύβετε πάντοτε
ένα μέρος του ήλιου.

Δεν είναι στο χέρι μας.
Δεν υπάρχει πια δέντρο να καθίστε στη ρίζα του.
Η στέγη του σύμπαντος δεν θα σας ήθελε.
Εμείς, άνθρωποι απλοί, που ο Θεός 

μάς γυρίζει τα φύλλα των ημερών,
που λογαριάζουμε τη ζωή μας με την ανατολή του ηλίου
που υπογράφουμε στην καθαρή μας καρδιά 

τα πεπραγμένα μας με τη δύση του,
που αγαπάμε το χώμα και το σύννεφο του ουρανού,
γιατί μαζί με τον άνεμο και την παρεμβολή του φωτός,
μεγαλώνουν τα στάχυα στο μικρό μας ορίζοντα,
σας εγκαλούμε: Ακούστε μας!
Δεν έτυχε, φίλε Οπενχάιμερ, ποτέ, να σκεφθείτε 

με πόσα δάκρυα φτιαχτήκαν οι κήποι του κόσμου;
Δεν είχατε δάκρυα να μετρήσετε;
Δεν σας φτάναν οι αριθμοί για την εξίσωση της αλήθειας;
Ποτέ δεν σταθήκατε, μόνος προς μόνον,

 αντίκρυ στα μάτια μας
κι αντίκρυ στο θαύμα του χεριού τ' αδερφού σας;[ ...]

Σας διέφυγε πως σε ένα αιμοπετάλιο μέσα

 χωράνε χίλια κόκκινα τριαντάφυλλα;

Πώς σας διέφυγε,
φίλε Οπενχάιμερ,
—ένα σύνολο από
μικρά και μεγάλα
θαύματα— ο άνθρωπος;

Από μας και για μας ξεκινούν

 οι οδοί και τα έργα του σύμπαντος. 

Χωρίς εντολή
πώς τολμήσατε, φίλε Οπενχάιμερ;

Χωρίς συγκατάθεση
είσαστε όλοι παράνομοι
κάτω απ' τον ήλιο...
[...]
Φίλε Οπενχάιμερ, βάζοντας τ' αυτί σας στο χώμα,
στο βάρος, στο βάρος, στο βάρος 

που υπάρχει σ' ένα ψίχουλο άμμου,

 θ' ακούσατε τη διπλή του βοή.

 Μοιρασμένο το φως και το σκότος στα βάθη του,
το καθένα τους χωριστά, περιμένουν. 

Το φως περιμένει το χέρι μας.

 Το σκότος το λάθος μας.
«Προσέξετε! Φίλοι προσέξετε!»
Δεν ακούσατε, φίλε Οπενχάιμερ,
που σας φώναζε κάποιος; Δεν τον είχατε ακούσει ποτέ;
Δεν γνωρίσατε τη φωνή της αγάπης;
Κ' έτσι γίνατε θάνατος! Κ' έτσι γίνατε τρόμος!
Μάνα μας! Μάνα μας!
Θεέ μου,
τι την ήθελες πλάι στην καρδιά

 την προδοσία του Πνεύματος;
*
«Ρόμπερτ Οπενχάιμερ!»
Δεν έχετε ούτε τη δύναμη
να φωνάξτε, παρών;

Σήκω απάνω κατηγορούμενε!
Ρόμπερτ Οπενχάιμερ!
Δεν κρίνεσαι. Κρίθηκες.
Καταδικάστηκες τελεσίδικα:
να κρίνεσαι πάντοτε, υπόδικος 

ωςτο τελευταίο λυκόφως.
[...]
Προσέξτε με, όχι, είμαι αυτός που επέζησε, φίλε Οπενχάιμερ!
Τα χέρια μου και τα πόδια μου

 τα 'χω ξεθάψει απ' τη Χιροσίμα.
Τα χείλη μου γίνηκαν σκόνη και πέσανε.
Μόνο το στόμα μου έμεινε ν' ανοιγοκλείνει.
Τ' άσπρο μου σαν ασβεστωμένο πρόσωπο,
δε μπορεί πια να κλάψει, να γελάσει, να 'χει ένα όνομα.
Δε μπορεί πια Ρομπέρτ! 

Κοίταξέ με καλύτερα.
Δυσκολεύεσαι ακόμη; Ρομπέρτ, δε με γνώρισες; 

Ο αδελφός σας Ρομπέρτ! Είμαι εγώ, ο αδελφός σας,
που σας ζύμωσα το ψωμί και το ξέρατε.
Που σας ύφανα και το ξέρατε, που σας τα 'δωσα όλα,
που σας έχτισα τ' αργαστήρι σας με παράθυρα στον ουρανό,
να μελετάτε τον ήλιο, να ψάχνετε
το βάθος του κόσμου, να στοχάζεστε άνετα.
Κ' εσείς, αντί να παρακάμψετε τη νύχτα,
να φυλαχτείτε από τη Σκύλλα κι απ' τη Χάρυβδη,
που καιροφυλαχτούν ανάμεσα στις μεταμφιεσμένες συμπληγάδες,
αφήσατε ανοιχτές τις πόρτες του εργαστηρίου σας
και μπήκε μέσα αυτό το μαύρο σκυλί ο Μεφιστοφελής 

κ' έκατσε δίπλα σας
κι αφήσατε τα χέρια σας μες τα δικά του
και ψαλιδίζατε το φως
και μαστορεύατε στο σκοτάδι.

Τί θέλετε, φίλε Οπενχάιμερ. Τί γυρεύετε τώρα;

 Δεν έχει, δεν έχει!
Τα μάθαμε όλα: πως φτιάξατε ένα κελί από τύψεις 

και κλειστήκατε μέσα,
πως περνάτε τις μέρες σας κλαίγοντας.
Πως το κορμί σας ταράζεται τώρα, 

σαν ένας μικρός χωματόλοφος σε ώρα σεισμού. 

Τα μάθαμε όλα.
Αδιάφορο. Εμείς ήρθαμε να χορέψουμε.
Σαν από χρέος θεϊκό ήρθαμε να σας βασανίσουμε,
γιατί ο κόσμος είναι όμορφος, ο ουρανός στάζει φως,
και σεις, σημαδέψατε στην καρδιά την ημέρα του κόσμου.

Δε σας μιλώ από ένα άλλο αστέρι,
σας φωνάζω απ' το παράθυρο του αδελφού σας,
έχω μπει στην ψυχή σας και περπατώ πέρα - δώθε...
Τα σιδερένια παπούτσια μου βουλιάζουνε, 

τρίζουντα καρφιά τους στα νεύρα σας, ματώνουν, 

ενώ ένα κοπάδι καρκίνοι με μαύρες δαγκάνες,
βόσκουν αμέριμνοι στο λιβάδι της.
[...]
Τόσο ψηλά που ανεβήκατε, φίλε Οπενχάιμερ,
και ποτέ σας δε στρέψατε πίσω; 

Δεν είδατε
το μακρύ δρόμο κάτω από το χρόνο
που ο πρόγονός σας διάσχισε παλεύοντας; 

Δεν είδατε
τους λύκους πλάι του; 

Πάνω του τις καταιγίδες;
Σε παραγκάκια, σε καλύβια, σε σπηλιές,

 απ' τον καιρό της φωτιάς,
σ' εκατομμύρια εργαστήρια τα χέρια του 

ξεκοκκίζοντας το σκοτάδι,
περάσανε τη ρόδα του κόσμου από χίλιους σταθμούς,
την ξεκινήσανε απ' τον πηλό, 

την ανεβάσανε στα ηλεκτρόνια,
τη φέραν στα χέρια σας για την άλλη συνέχεια και σεις,
σα να μην είμαστε, φίλε Οπενχάιμερ, 

παρά λίγη άμμος στη φούχτα σας,
μας τα φέρατε ανάποδα όλα, τους πάγκους, 

τα λουριά μας, τις χύτρες μας,
τον ιδρώτα μας, το αίμα μας, όλα.

 Δεν είδατε, φίλε Οπενχάιμερ,
το γέρο τεχνίτη των αιώνων που καθόταν εκεί
σε μια γωνιά λυπημένος;

 Δεν είδατε τα σεβάσμιά του γένια

 που πήγαιναν κ' έρχονταν τρέμοντας
όπως σήκωνε την ποδιά να σκουπίσει τα μάτια του;
Δεν είδατε το Δημόκριτο που κούνησε το κεφάλι του
σα να σάλεψε ένα αστέρι;

 Τους παραγιούς της σοφίας
που είχαν όλοι τους σκύψει περίλυποι 

γύρω απ' την πρώτη σας έκρηξη;
Καταλαβαίνετε, φίλε Οπενχάιμερ.
Το νερό που διψάτε δεν υπάρχει πια εδώ.
[...]
Τι μας χρειάζονται οι μαρτυρίες; 

Την έχουμε την απολογία σας.
Μας την είπατε την αλήθεια σας. 

Μας τη δείξατε την αλήθεια σας.
Συννεφιές αναμμένες γυρίζουν από έρημο σε έρημο,
αναζητώντας ανθισμένες κερασιές, πόλεις αμέριμνες,
παιδιά που παίζουν στις αυλές, στα πάρκα και στα λιβάδια,
μητέρες που στολίζουνε το δέντρο των Χριστουγέννων.

Μάρτυρας το άγριο τούτο πένθος, που επικάθεται
τις ώρες αυτές στον πλανήτη μας
που περνά μέσα στις αχτίνες του ήλιου και τις συννεφιάζει,
που το σηκώνουμε και μας γονατίζει,
που αν δοκιμάσεις να το ειπείς σου σκίζει τη φωνή,
που αν δοκιμάσεις να το γράψεις σου σκορπίζει τα δάχτυλα,
που πέφτει σαν μια τσεκουριά στους αιώνες: 

Σκεπασμένη μ' ένα τραπεζομάντηλο μαύρο της επιστήμης
η Άγια Τράπεζα πενθεί· 

κ' εσείς σκυμμένος
με σωριασμένο πάνω της το πρόσωπό σας,
κλαίτε κι ονειρευόσαστε να μην είχατε γεννηθεί,
ενώ το στήθος σας φέγγει

 (μυριάδες κεριά,  του κάκου στο βάθος σας

 προσπαθούν να φωτίσουν
τις γωνιές της ψυχής σας, αναμμένα απ' τη θλίψη σας).
Κλαίτε, φίλε Οπενχάιμερ; Περιμένετε τίποτα; Όχι.
Όχι, φίλε Οπενχάιμερ, δε θα σας αφήσουμε
να ξαναβγείτε πια ποτέ μες απ' αυτόν το νεκροθάλαμο.
[...]
Ελπίζω ακόμη ωστόσο σ' αυτό που μου μένει.
Να πάρω ανάμεσα στα χέρια μου το κεφάλι του συνανθρώπου μας
να βρέξουνε τα μάτια μου, όλη τους τη βροχή, στο πρόσωπό του,
να βγάλω αυτή τη βιολετιά μαντίλα της ψυχής μου,
να διπλώσω τ' άγιο σώμα του πάνω στα γόνατά μου —
(ω, δε θα σας κατηγορήσω άλλο πια!)
Φίλε Οπενχάιμερ, όλοι
έχουμε ανάγκη από τη συγγνώμη του.

Πηγή Φωτο: ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

[πηγή: Νικηφόρος Βρεττάκος, Τα ποιήματα, τ. Α΄. Με ένα σχέδιο του Επαμεινώνδα Λιώκη, Τρία Φύλλα, Αθήνα 1981, σ. 227-239]

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΣΠΟΥΔΗ ΠΑΝΩ στο ΓΡΑΜΜΑ του Βρεττακου απο τον ΝΙΚΟ ΚΑΛΛΙΤΣΗ 

                                                   
     
                                                     

                                                                

Το Αντίο στον Μάνο Ελευθερίου (Τα 20 Κορυφαία Τραγούδια του)

                 Μάνος Ελευθερίου, Το Τελευταίο Αντίο στον μεγάλο Στιχουργό 
Τα 20 Κορυφαία Τραγούδια του
                            

Το πρωί της 22ης Ιουλίου του 2018
ο Στιχουργός- Ποιητής Μάνος Ελευθερίου, αναχώρησε για την...
"Ατέλειωτη Εκδρομή"
στις "Μυρτιές του Άδη" ,
και στις Λαγκαδιές" του Παραδείσου",
αιφνιδίως και διακριτικά όπως έζησε,
, βυθίζοντας στο πένθος τον χώρο των Ελληνικών Γραμμάτων και του Τραγουδιού που για 5μιση δεκαετίες κόσμησε με την ξεχωριστή του παρουσία.
                Ποιητής, στιχουργός αρθρογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός και πεζογράφος, ο Μάνος Ελευθερίου σημάδεψε την Ελληνική Μουσική και το εθνικό ασυνείδητο με τα μαλαματένια λόγια του και την χαρακτηριστική τραγιασκούλα που δεν αποχωριζόταν "όχι από στιλ," όπως είπε στη Μαρία Κοζάκου," αλλά "απλά γιατί από νωρίς έχασε τα μαλλιά του και κρύωνε", όπως αποκάλυψε απομυθοποιώντας σεμνά τον εαυτό του, συνεχίζοντας σε χιουμοριστική διάθεση "Έχω μια συλλογή απο 50 τέτοια κασκέτα "όποιος θέλει έρχεται παίρνει".

   Έτσι ήταν ο Μάνος Ελευθερίου.
Ευγενής κι αιχμηρός.
Δημιουργικός κι αυτοσαρκαζόμενος.
Ανατόμος του ανθρωπινου πόνου.
Αυτόπτης μαρτυρας των καταιγίδων του αιώνα μας και εκείνος που μίλησε για τη Μελαγχολία της Πατρίδας, χαρτογραφώντας το εθνικό μας τραύμα.
Ένας μοναχικός ταξιδιώτης του λόγου, που αποποιούνταν κάθε βαρύγδουπο τίτλο, αλλά παρέμενε προσηνής κι ανοιχτός σε νέα παιδιά και σε όποιον ζητούσε να αγγίξει κάτι από τον μύθο του.
Ένα νοσταλγός της αθωότητας με ογκώδες αρχείο σχετικά με τη λαογραφία και τις παραδόσεις της Σύρου.
Με μια ιδιαίτερη εμμονή προς τον σαιξπηρικό Άμλετ που κρατούσε την κάρα του νεκρού πατέρα του ,όπως ο ίδιος βάστηξε την βαρύτατη πατρική απουσία λόγω των ναυτικών ταξιδιών του πατέρα του...
Με το υψηλότερο ιδανικό για επίθετο -εχοντας κ το όνομα και τη χάρη:Ελευθερία υμνησε κ αυτήν αναζητούσε πάντα...

         Δεν παντρεύτηκε ποτέ κι ούτε απέκτησε παιδια, στάθηκε όμως ένας από τους πνευματικούς πατέρες της σύγχρονης Ελλάδας, συντροφεύοντας την πικρία και τις αγωνίες του σημερινού ανθρώπου και μιας Ελλάδας, που παραπαίει ανάμεσα στον νεοπλουτισμό της Δύσης και τη νωχέλεια της Ανατολής.
Με τους στίχους του,υπήρξε απανέμι βροχερών αποχαιρετισμών κάτω από τη Μαρκίζα...
Συντρόφευσε τους απόμαχους αλλοτινών οραμάτων στα Καφενεία της συνθηκολόγησης.
Εγινε Κιβωτός της Εθνικής μας Μνήμης.
Στηλίτευσε Άπονες Εξουσίες, χωρίς ποτέ να υπαχθεί σε κομματικές ταμπέλες καθώς ύμνησε τους λαικούς αγώνες σε λογοκριμένα τραγούδια όπως τα κομμάτια της "Θητείας" και τιμώντας εμβληματικές  φιγούρες από τον Διάκο κ τον Μακρυγιάννη μέχρι στυλοβάτες της Αριστεράςσαν τον ο Πλουμπίδη και τη Λούξεμπουργκ.
Παράλληλα, όμως,δε δίστασε να στηλιτεύσει τα εγκλήματα του Εμφυλίου και από την πλευρά των κομμουνιστών, 
ενώ δηλώσε υπέρμαχος του Ναι κ της ευρωπαικής πορείας το 2015.
            Ένας πνευματικός άνθρωπος που δε δίστασε να αποδομήσει τη σοβαροφάνεια της σύγχρονης ελίτ, όταν σατιρίζοντας ίσως τις ίδιες τις περγαμηνές του,  έγραψε για την λαικοποπ τραγουδίστρια Πέγκυ Ζήνα το σουξέ "Αναθεώρησα" κ ένα σατιρικό κομμάτι για το Ηλία Ψινάκη!!

                     Αυτός ήταν ο Μάνος Ελευθερίου , μια αναπάντεχη παρουσία- ανένταχτη & suis generis που ζούσε αθόρυβα, με ένα χαμόγελο σφιγμένο νοσταλγώντας τη δική του ρομαντική Σύρο- της φτώχειας αλλά και της παιδικής ανεμελιάς που την...σκίαζε λίγο η αγωνία των Μαθηματικών!
     Γεννημένος 12 Μαρτίου 1938 στην Ερμούπολη της Σύρου, γιος ενός ναυτικού, μετακόμισε στο Χαλάνδρι με την αγαπημένη του μητέρα, που ανέθρεψε 4 παιδιά.
Σπούδασε στο Εθνικό Θέατρο χάρη στη γνωριμία του με τον Άγγελο Τερζάκη, αλλά μεράκι του αποδείχθηκε η γραφή.
   
Πρώτη του συλλογή ήταν ο Συνοικισμός στα 1962. 
Ο δίσκος που από νωρίς τον καθιέρωσε τον Μάνο Ελευθερίου
(και ερμηνευτικά τον Δημήτρη Μητροπάνο)στη δισκογραφία είναι το έργο σταθμός του Δήμου Μούτση, 
ο Άγιος Φεβρουάριος
Ακολουθούν συνεργασίες με 
τον Μίκη Θεοδωράκη 
τον Γιάννη Μαρκόπουλο
τον Γιάννη Σπανό
τον Στάυρο Κουγιουμτζή
τον Χρήστο Λεοντή                 

Η παρουσία του αισθητή και στη λογοτεχνία , αν κι αυτή άργησε, καθώς το έργο του "Ο Καιρός Των Χρυσανθέμων" απέσπασε Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 2003.
Αίσθηση έκανε το έργο του Η Γυναίκα Που Πέθανε Δυο Φορές" για την εκτέλεση της ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη που τη δολοφόνησαν ΕΛΑΣΙΤΕΣ με τσεκούρι επί Εμφυλίου.
Ο προοδευτικός Μανος θα σταθεί με τόλμη απέναντι στη μικροκομματική κριτικη των φανατικών λεγοντας με παρρησία
Οι Άγγλοι και οι υπηρεσίες τους ήταν άθλιοι. Αλλά αυτό δεν μπορεί να καλύψει και τα εγκλήματα που γίνανε από την πλευρά του ΕΛΑΣ. Πρέπει να μάθουμε να αντιμετωπίζουμε την αλήθεια"
Αλλο έργο του υπήρξε Ο " Άνθρωπος Στο Πηγάδι" ένα ημιαυτοβιογραφικό ζοφερό κείμενο,που πηγάζει από την ατομική του μοναχικότητα.
Ξεχωριστό παραμένει το ποιητικό του έργο "Ο Νοητός Λύκος" ενα φιλοσοφικό σεργιάνι στον έρωτα, στις προσωπικές ματαιώσεις και στο μυστήριο του Θανάτου.Ένα φιλοσοφικό ποίημα, όπου η Ελληνική Ιστορία δηλώνει πάντα παρούσα και ρυθμιστής του ατομικού πεπρωμένου.

               Το 2013 Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον Μάνο Ελευθερίου για τη συνολική του παρουσία στα γράμματα.
            Ας θυμηθούμε κάποια τραγούδια που κάθε Νεοέλληνας αξίζει να κουβαλά στις αποσευές του ως ανεκτίμητη προίκα και παρακαταθήκη.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 20 ΞΕΧΩΡΙΣΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ

                1)Μαλαματένια Λόγια 

Μια σύντομη επισκόπηση της νεότερης ελληνικής Ιστορίας κ ένας απολογισμός προδομένων αγώνων, που τους "έπαιξαν ατα ζάρια οι αργυραμοιβοί..."

       

2)Το τρένο Φεύγει Στις 8 

Το τραγούδι το έγραψε ο Μάνος Ελευθερίου για έναν φίλο του που υπηρετούσε τη θητεία του.

                         

Τα Λόγια Και τα Χρόνια Τα Χαμένα 

                        

                3) Ο Χάρος Βγηκε Παγανιά

                         

4) Ποιος Τη Ζωή Μου

                             

5) Εκδρομή σε μουσική του Θανάση Γκαιφύλια με τη Μαρίζα Κωχ

"Αυτα που θελω να σου πω 

δεν τα θυμασαι

Κλεινεις τα μάτια μα - το ξερω!-

δεν κοιμάσαι...

                        

6) Δίκοπη Ζωή: Ο Ποιητής προσκυνά το χώμα που του δίνει δρόμο να διαβαίνει...

                                                             

7)Κάτω Απ τη Μαρκίζα ο σπαραγμός ενός  αποχαιρετισμού από τη Μοσχολιού που της είχε αδυναμία μη θεωρώντας καμιά άλλη ερμηνεύτρια ικανή να ερμηνεύσει το κομμάτι..

"Κι εσυ που ξερεις οσα η καταιγιδα

Δεν εχεις κατι για να μου πεις..."

                        

8)Τραγουδι για τα Καφενεια Ο θλιβερός απολογισμός μιας ηττημένης γενιάς "απο τους δρόμους που είδανε σφαγές στα πορνεία κ τα καφενεία" της παρακμής

σε ένα 5λεπτο διαμαντάκι υπερρεαλισμού κι οδύνης.

                  8

9) Γνωριμία Τώρα τη ζωή σου τη βρίσκω στο σφαγείο...

                

10) Στα Χρόνια Της Υπομονής...δε μας θυμηθηκε κανείς...Εμεις ομως θα θυμομαστε παντα τον Μάνο Ελευθερίου

                       

                                                                           

 11)Η Μπαλάντα Του Οδοιπόρου Χατζιδάκις κι ένας Μάνος Ελευθερίου που θρηνεί  για τους τάφους κι έναν κόσμο που δεν πονά...

                                                                

            12) ΟΙ Ελεύθεροι κι Ωραίοι

                                     

Ο Αμλετ Της Σελήνης ..."Από σπουργίτι έγινε Αητός" ο Μάνος Ελευθερίου με το μεγαλείο του λόγου του.

   

                             

                            Εγώ Είμαι ο Ξένος (Ο Δικαστής)                                               

                             Η Διαθήκη Εκείνος έχει φίλους του τα πουλιά ,αλλά η διαθήκη που άφησε ειναι κληρονομιά για όλους

                  

Ρημαγμενοι Κηποι :Το Σπίτι Γεμισε με Θλίψη...Κι ο Μανος Ελευθερίου σύντροφος στην οδύνη μας      

                                                

Σαν Κουρελί Πανω στο αλλο μπαλωμενη μια ζωη...

                                                      

                 

Και μια προσευχη του ερωτευμένου Ποιητη

Παναγιά Μου Γρηγορούσα 

                     

     

Τα αηδόνια πια δε φτάνουν στην Ιθάκη...

               

            

                 Σε Ποια Πατρίδα Θες Να Πας ...

...και σε ποια κοινωνια

                           Που ειν ολοι σαπιοι και πονουν

                                    Κι εχουν δυο τρεις που κυβερνουν

               Μέσα απ τα Καφενεία

Ενα συγκλονιστικο απελπισμενο τραγουδι για τον οπουρτουνισμο και το τελμα της πολιτικης μας ζωης

             

Μακρυα Απ τα Ψέματα (μουσική Χρήστος Λεττονός)

Χρόνια το αίμα ενός λαού

Καθρέφτης είναι τ'ουρανού"

Το πε και το'κανε:

Θα Φύγω Ένα Πρωί

 Μακρυα Απ τα Ψέματα 

Προτού Με Κλείσουν πάλι 

συρματοπλέγματα...

           

Είναι βέβαιο πως ο Μάνος Ελευθερίου έμεινε πάντα "Μακρυά απ τα ψέματα "

, σπάζοντας με τη δύναμη του λόγου του παντός είδους συρματοπλέγματα , είτε της Δικτατορίας, είτε  του συμφέροντος ή της κολακείας .

Ένας άνθρωπος που δεν υποτάχθηκε σε καλούπια ακόμη κι αν τού τα υπαγόρευε η ίδια του η προσωπική ποιότητα κι όσα κατέθεσε δεκαετίες ολόκληρες στο Ελληνικό Τραγούδι ως ένας από τους τελευταίους μεγάλους.

Με την ίδια αποκοτιά δηλώνοντας στο ζήτημα του Θεού αγνωστικιστής ως το τέλος, θα ζητήσει να τύχει πολιτικής κηδείας, η οποια τελέστηκε τη μαύρη  Τρίτη 24 Ιουλίου 2018, 12 το μεσημέρι...

Το στερνό αντίο απέτεισαν στον κορυφαίο στιχουργό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και πλήθος εκπροσώπων του Ελληνικού Τραγουδιού και του Πολιτισμού:

Ανάμεσά τους ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Μάριος Φραγκούλης , η Ζυράννα Ζατέλη , ο Νότης Μαυρουδής, ο Χρήστος Λεονρής κι ο Θάνος Μικρούτσικος ο οποίος δίνει με θάρρος την προσωπική του μάχη με τον καρκίνο.

Η δήλωση του Νότη Μαυρουδή συνόψισε την ουσία της μέρας:

"Ξεκινήσαμε να θρηνούμε για τον Μάνο και φτάσαμε να θρηνούμε τόσους ανθρώπους απο τη μεγάλη φωτιά...Αν το ήξερε ο Μάνος θα ζητούσε να ...αναβληθεί η δική του κηδεία μπροστά στο πένθος τόσων ανθρώπων"

Και μες στην αναντικατάστατη απουσία μένει η αναρώτηση.

"Μαλαματένια Λόγια στο χορτάρι.

 Ποιος βρίσκει για την Άλλη τη Γενιά;;"

ΥΓ Ως Έλλη τον ευχαριστώ προσωπικά από καρδιάς, γιατί σε παρουσίαση του πρόσφατου βιβλίου του από τον Ίκαρο Μπαμπασάκη όταν του ζήτησα να κάνουμε συνέντευξη μού έδωσε με προσήνεια το τηλέφωνο του σπιτιού του να κανονίζαμε αυτό το ενδεχόμενο...

Δυστυχώς, δεν πρόλαβα να την υλοποιήσω και τον αποχαιρετώ με περίσσεια οδύνη, παίρνοντας το μάθημα ότι δεν πρέπει να αναβαλλουμε γιατί οι καιροί ου μενετοί...

Διαβάστε μια πρόσφατη εξομολόγηση του Μάνου Ελευθερίου στο Documento

ΛΙΣΤΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ